Thứ ba, 13-10-26 01:58:15
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

សំលៀកបំពាក់ប្រពៃណីកំពុងសាបរលាបជាសន្សឹមៗ

Báo Cà Mau ទន្ទឹមជាមួយការអភិវឌ្ឍន៍របស់សង្គម ទាំងមូលហេតុសត្យានុម័ត និងអត្តនោម័ត សំលៀកបំពាក់ប្រពៃណីរបស់ជនរួមជាតិ​ Khmer កំពុងសាបរលាពជាសន្សឹមៗ។ សព្វថ្ងៃនេះ ទៅកាន់តំបន់ដែលមានបងប្អូនជនរួមជាតិរស់នៅច្រើនកុះករទូទាំងខេត្ត ពោលគឺមិនងាយបានជួបប្រទះនូវរូបភាពបងប្អូននារី Khmer ស្លៀកសំលៀកបំពាក់ប្រពៃណីដូចកាលសម័យដើមទៀតនោះទេ។

លោក Lê Chí Toàn កម្មាភិបាលទទួលបន្ទុកខាងវប្បធម៌ឃុំ Khánh Bình Tây ស្រុកTrần Văn Thời មានប្រសាសន៍៖សំលៀកបំពាក់ Khmer ពិតជាមានភាពអស្ចារ្យ និងចម្លែកខ្លាំងណាស់ អមដោយព័ណ៌ចម្រុះជាច្រើនបង្កើតបាននូវលក្ខណៈដ៏ពិសេសអស្ចារ្យដោយឡែក។ ប៉ុន្តែក្រោយមក បងប្អូនខ្មែរក៏លែងស្លៀកសំលៀកបំពាក់ប្រពៃណីក្នុងកិច្ចការប្រចាំថ្ងៃដូចមុនទៀតហើយ បែរជាស្លៀកសំលៀកបំពាក់របស់ជនជាតិ​ Kinh ទៅវិញ។ សំលៀកបំពាក់ប្រចាំថ្ងៃរបស់ជនរួមជាតិ Khmer មានភាពខុសប្លែកគ្នាណាស់រវាងស្ត្រី និងបុរស។ ស្ត្រី Khmer និយមស្លៀកសំពត់ច្រើនប្រភេទ មានចងក្បិនជាដើម។ នេះគឺជាប្រភេទសំពត់ដែលធ្វើអំពីក្រណាត់ធំទូលាយ។ សំលៀកបំពាក់ប្រភេទនេះ តែងបញ្ចេញនូវព័ណ៌យ៉ាងស្រស់ស្អាតសម្រាប់ក្នុងថ្ងៃរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍ រំលេចដោយគ្រាប់អង្កាំដ៏ភ្លឺត្រជះត្រចែង។ អានិយាយបានថា ដោយសាតែភាពសុំា ញុំាប្រៀបជាមួយសំលៀកបំពាក់របស់ជនជាតិ Kinh​ ទើបបងប្អូន Khmer ក៏បែរមកនិយមស្លៀកសំលៀកបំពាក់តាមជនជាតិ Kinh វិញ​ ដើម្បីឱ្យមានការសមស្របជាមួយខាងការងារកសិកម្ម។

សិស្សវិទ្យាល័យជនជាតិអន្តេវាសិកខេត្ត ស្លៀកសំលៀកបំពាក់ប្រពៃណីដើម្បីចូលរួមការសម្តែងសិល្បៈអំណរបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មីប្រពៃណីខ្មែរ ឆ្នាំ២០២៣។

ក្នុងនាមជាជនជាតិ Khmer មួយរូប រយៈពេលជាង៣០ឆ្នាំកន្លង បងស្រី Danh Thị Mị លេខាសម្ព័ន្ធយុវជនឃុំ Khánh Hoà ស្រុក U Minh កម្របានស្លៀកសុះលៀកំបំពាក់ប្រពៃណីរបស់ជនជាតិខ្លួនខ្លាំងណាស់។ បងស្រី Mị មានប្រសាសន៍៖តាំងពីមុនរហូតមក ខ្ញុំកម្របានស្លៀកសំលៀកបំពាក់ប្រពៃណីណាស់ ស្លៀកបានតែម្តងគត់ក្នុងមហាសន្និបាតតំណាងបណ្តាជន ជាតិភាគតិចកន្លងថ្មីៗនេះឯង។ កាលពិធីរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍របស់ខ្ញុំ គឺខ្ញុំក៏មានបំណងចង់ស្លៀកសំលៀកបំពាក់ប្រពៃណីណាស់ដែរ តែគ្មានកន្លែងណាគេលក់ឬក៏ឱ្យជួល ទើបខ្ញុំស្លៀកសំលៀកបំពាក់មង្គលការតាមធម្មតាដូចគេឯងដទៃទៀតដែរ។

យោងតាមការស្រាវជ្រាវបានឱ្យដឹងថា នៅហាងកាត់ដេរ និងកន្លែងឱ្យជួលសំលៀកបំពាក់អាពាហ៍ពិពាហ៍លើភូមិសាស្ត្រខេត្ត Cà Mau គឺគ្មានកន្លែងណាទទួលកាត់ដេរសំលៀកបំពាក់ប្រពៃណីខ្មែរនោះទេ។ សព្វថ្ងៃមានតែក្រុមសិល្បៈខ្មែរខេត្តប៉ុណ្ណោះទើបមានសម្រាប់ក្នុងការសម្តែងផ្សេងៗប៉ុន្តែប្រធានក្រុមបានឱ្យដឹង បណ្តាសំលៀកបំពាក់ទាំងនេះ ត្រូវជួលគេកាត់ដេរនៅឯខេត្ត Trà Vinh។ ពីព្រោះជាប្រភេទសំលៀកបំពាក់ដែលមិនសូវមានអ្នកស្លៀក ទើបជាងកាត់ដេរក៏មិនបន្តមុខរបរកាត់ដេរខាងសំលៀកបំពាក់ប្រពៃណីនេះដែរ ដូច្នេះហើយនៅខេត្ត Cà Mau គ្មានអ្នកចេះកាត់សំលៀកបំពាក់នេះឡើយ។

ក្នុងពិធីរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍ បងប្អូនជនរួមជាតិ Khmer​ ក៏មិនសូវមានស្លៀកសំលៀកបំពាក់បែបប្រពៃណីដែរ។

ជនរួមជាតិ Khmer គឺជាជនជាតិភាគតិចដែលមានចំនួនប្រជាជនច្រើនជាគេក្នុងចំណោមបណ្តាជនជាតិភាគតិចដទៃទៀតនៅ Cà Mau។ ប៉ុន្មានឆ្នាំកន្លងមកនេះ ខេត្តតែងយកចិត្តទុកដាក់ក្នុងការអភិរក្ស និងពង្រីកនូវតម្លៃវប្បធម៌ដ៏ថ្លៃថ្នូរបស់ជនជាតិភាគតិចនិយាយរួម បងប្អូនជនរួមជាតិ Khmer និយាយដោយឡែក ក្នុងនោះមានការសិក្សាស្រាវជ្រាវតាំងពិព័ណ៌សំលៀកបំពាក់ប្រពៃណីខ្មែរជាដើម។ ថ្វីត្បិតតែដូច្នេះ ប៉ុន្តែដើម្បីសំលៀកបំពាក់ប្រពៃណី Khmer មិនត្រូវសាបរលាប សំខាន់គឺខ្លួនយើងផ្ទាល់ដែលជា Khmer គឺត្រូវមានការរួមកម្លាំងជួយថែរក្សា និងលើកស្ទួយដើម្បីអភិរក្សនូវអត្តសញ្ញាណវប្បធម៌ដ៏ថ្លៃថ្នូរបស់ជនជាតិខ្លួនតាមរយៈសំលៀកបំពាក់៕

 

 គីមគឿង

ត្រៀមជាស្រេចសម្រាប់បម្រើរដូវបុណ្យសែនដូនតា

បុណ្យសែនដូនតារបស់បងប្អូនជនរួមជាតិ Khmer ឆ្នាំនេះ ប្រព្រឹត្តទៅចាប់ពីថ្ងៃទី ១០ ដល់ទី ១២ ខែតុលា។ ក្រុមសិល្បៈ Khmer ខេត្តបានរៀបចំកម្មវិធីសិល្បៈដ៏សម្បូរបែបសម្រាប់លើកយកទៅសម្តែងបម្រើមាមីងបងប្អូនតាមបណ្តាភូមិ ស្រុក និងតាមទីវត្តអារាម សាលាទាន ក្នុងបណ្តាថ្ងៃបុណ្យ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រដ៏អង់អាចក្លាហាននៃវត្តខ្វែងដង្ហិត (Đìa Muồng)

នៅភូមិ Vĩnh Lộc ឃុំ Phước Long វត្តសិរីវង្សាជយារាម (Đìa Muồng) គឺជាទីកន្លែងប្រណិបត្តិជំនឿសាសនារបស់បងប្អូនជនរួមជាតិ Khmer ព្រមទាំងផ្សារភ្ជាប់ជាមួយព្រឹត្តិការណ៍ជាច្រើនក្នុងចលនាតស៊ូបដិវត្តន៍នៅភូមិភាគ។

ភាពទាក់ទាញនៃវប្បធម៌ Khmer

បណ្ដាឆ្នាំជិតៗនេះ វប្បធម៌ប្រពៃណីរបស់ជនរួមជាតិ Khmer បានបង្ហាញវត្តមានយ៉ាងច្រើនក្នុងបណ្ដាឈុតរូបថត វីដេអូចម្រៀង និងខ្លឹមសារច្នៃប្រតិដ្ឋរបស់យុវវ័យ។ ពីកន្លែងដែលត្រូវបានស្គាល់ថាជាចម្បងតាមរយៈពិធីបុណ្យទាន ឬសកម្មភាពសហគមន៍ តម្លៃវប្បធម៌ Khmer ក៏ត្រូវបាននាំចូលក្នុងលំហបណ្ដាញសង្គម បន្ថែមកម្លាំងរស់រវើកថ្មីក្នុងសម័យទំនើបផងដែរ។

ត្ជាប់លំហូរនៃតន្ត្រីប្រពៃណី

ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំកន្លងមកនេះ ប្រជាជន Khmer នៅ Cà Mau តែងយកចិត្តទុកដាក់យ៉ាងពិសេសចំពោះការបង្រៀនខាងតន្ត្រីពិណពាទ្យដល់យុវជនជំនាន់ក្រោយ។ ក្នុងចង្វាក់នៃការរស់នៅជីវិតសម័យទំនើបដែលរីករាលដាលពាសពេញភូមិស្រុក សំឡេងដ៏ពិរោះរណ្ដំនៃតន្ត្រីពិណពាទ្យនៅតែជាប្រភពដ៏រឹងមាំសម្រាប់ថែរក្សាអត្តសញ្ញាណវប្បធម៌របស់ជនរួមជាតិ Khmer។

អភិរក្សបេតិកភណ្ឌផ្តើមពីអ្នករក្សាបេតិកភណ្ឌ

បេតិកភណ្ឌវប្បធម៌អរូបីគឺជាផលិតផលខាងវិញ្ញាណដែលជាប់ទាក់ទងនឹងសហគមន៍ និងបុគ្គលម្នាក់ៗផងដែរ។ បន្តពីមួយជំនាន់ទៅមួយជំនាន់តាមរយៈប្រពៃណីផ្ទាល់មាត់ ការហ្វឹកហាត់ ការអនុវត្ត និងទម្រង់ផ្សេងៗដទៃទៀត។ តម្លៃទាំងនេះបានរួមចំណែកដល់អត្តសញ្ញាណវប្បធម៌នៃតំបន់ និងសហគមន៍នីមួយៗទៀតផង។

អភិរក្សវប្បធម៌ផ្សារភ្ជាប់នឹងការអភិវឌ្ឍទេសចរណ៍

គណៈកម្មាធិការប្រជាជនខេត្តទើបតែប្រកាសឱ្យប្រើផែនការលេខ ៥៤០/KH-UBND នាថ្ងៃទី ៨ កញ្ញា ឆ្នាំ២០២៦ ស្តីអំពី "ស្តារ អភិរក្ស និងពង្រីកបណ្តាតម្លៃវប្បធម៌ប្រពៃណីល្អប្រសើររបស់ជនរួមជាតិភាគតិច" ឆ្នាំ ២០២៦ ទទួល បានការឯកភាព សប្បាយរីករាយពីបងប្អូនបណ្តាជនជាតិភាគតិចនៅលើភូមិសាស្ត្រ។

សិល្បៈ Khmer ជាមួយចង្វាក់យុគសម័យឌីជីថល

ក្នុងចង្វាក់នៃជីវិតសម័យទំនើប សិល្បៈ Khmer ខេត្ត Cà Mau នៅតែបន្តរក្សាតម្លៃប្រពៃណីរបស់ខ្លួន ចាប់ពីរបាំ និងតន្ត្រី រហូតដល់ល្ខោនយូកេ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ សម្រាប់ការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចីរភាព បញ្ហាប្រឈមនៃប្រភពធនធានមនុស្ស និងវិធីសាស្រ្តច្នៃប្រតិដ្ឋក្នុងការចូលរួមជាមួយសាធារណជនកំពុងបង្កើតម្រូវការថ្មីៗ។

តម្លៃនៃមុខម្ហូបរបស់ជនជាតិ Hoa

ជាតំបន់មួយដែលមានជនរួមជាតិភាគតិចរស់នៅច្រើន ជាពិសេសជនជាតិ Khmer និង Hoa Cà Mau មានសក្តានុពល និងគុណសម្បត្តិសំខាន់ៗសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍទេសចរណ៍វប្បធម៌។ នេះរួមបញ្ចូលទាំងការទាញយកតម្លៃវប្បធម៌ខាងមុខម្ហូបរបស់សហគមន៍ Hoa ដើម្បីបង្កើតអត្តសញ្ញាណពិសេសដោយឡែករបស់ខ្លួន និងទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរណ៍ផងដែរ។

ផ្ទេរក្តីស្រឡាញ់ចំពោះវប្បធម៌

នៅវត្តជ្រុងខ្មែរ (Rạch Giồng) ឃុំ Hồ Thị Kỷ ដែលជាកន្លែងមានជនរួមជាតិ Khmer រស់នៅច្រើនកុះករ ចូលចិត្តចំពោះកីឡាទូក.ងបានជ្រួតជ្រាបក្នុងដួងចិត្តរបស់ក្មេងៗរួចទៅហើយ។ តាមរយៈការឆ្លៀតយកមែកស្នោរ ឬដើមស្នោរដែលដុះតាមព្រែក ប្រឡាយ រួមជាមួយនឹងកៅស៊ូកង និងបន្ទះប្លាស្ទិក ក្មេងៗបានបង្កើតដោយដៃផ្ទាល់នូវ «ទូក.ងស្នោរ» យ៉ាងស្រស់ស្អាត និងគួរឱ្យស្រឡាញ់។

រឿងព្រេងនិទានគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍មួយអំពី "ដែកគោលមាស"

មកកាន់តំបន់ភូមិស្រុក Khmer Nam Bộ ងាយស្រួលបានឃើញនូវរូបភាពស្ត្រីវ័យចំណាស់ដែលគោរពបូជាព្រះពុទ្ធសាសនាស្លៀកអាវពណ៌ស និងពាក់ក្រវិលមាសភ្លឺចែងចាំង។ ក្នុងឃ្លាំងវប្បធម៌របស់ជនរួមជាតិ Khmer ដែលរក្សារឿងព្រេងនិទានគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍មួយអំពីប្រភពដើមនៃគ្រឿងអលង្ការប្រភេទនេះផងដែរ។