Thứ bảy, 14-3-26 18:07:11
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

ខ្នះខ្នែងក្នុងការអភិរក្ស និងលើកតម្កើងតម្លៃវប្បធម៌ សិល្បៈខ្មែរ

Báo Cà Mau លោក Hữu Trung ប្រធានក្រុមសិល្បៈខ្មែរខេត្ត Cà Mau ពោរពេញដោយក្តីរំភើប សប្បាយរីករាយ ដោយក្រុមទើបទិញបានស្គរថ្មីមួយគ្រឿងដ៏ប្រណិត សរុបតម្លៃទឹកប្រាក់១០០លានដុង លោកបានឱ្យដឹងថា៖ "ឆ្នាំនេះ មន្ទីរវប្បធម៌ កីឡា និងទេសចរណ៍កំពុងអនុវត្តគម្រោងទី០៦ "អភិរក្ស និងពង្រីកតម្លៃវប្បធម៌ប្រពៃណីដ៏ល្អផូរផង់របស់ជនជាតិភាគតិច ជាភ្ជាប់និងការអភិវឌ្ឍវិស័យទេសចរណ៍" (ស្ថិតក្នុងកម្មវិធីគោល ដៅជាតិសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍន័សេដ្ឋកិច្ច-សង្គមតំបន់ជនជាតិភាគតិច និងតំបន់ភ្នំ (២០២១-២០៣០) ដំ ណាក់កាលទី I៖ ២០២២-២០២៥)។ ក្រុមយើងខ្ញុំក៏បានបញ្ជូនសិល្បករ សិល្បការិនីជំនាញ ឱ្យចូលរួមការងារជាប្រចាំទាំង៨ស្រុក និងក្រុង ដើម្បីធ្វើការស្ទង់មតិ ស្តុកទុក ស្រាវជ្រាវ ឯកសារខាងបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌ប្រ ពៃណី។ លទ្ធផលនសការស្រាវជ្រាវ ក៏ត្រូវបានរាល់បណ្តាសកម្មភាពវប្បធម៌សហគមន៍ ក៏ដូចជា បណ្តាពិធីបុណ្យផ្សេងៗ តន្ត្រីប្រពៃណីបុរាណ និងសិល្បៈប្រជាប្រិយក្នុងជនរួមជាតិ Khmer និងជនជាតិ Hoa ព្រមទាំងជនជាតិដទៃទៀត។

-ថ្មីៗនេះដែរ ការរៀបចំស្តារឡើងវិញសម្រាប់បណ្តាកម្មវិធីបុណ្យទានប្រពៃណីរបស់ជនរួមជាតិ Khmer ទទួលបានការយកចិត្តទុកដាក់អនុវត្តបែបណាខ្លះ ជំរៀបលោក?

 លោក Hữu Trung៖ ឆ្នាំ២០២៣ ក្រុមសិល្បៈខ្មែរក៏បានស្ដារឡើងវិញនូវពិធីកិច្ចទាក់ទងដល់ប្រពៃណីខ្មែរចំនួនពីរ រួមមាន៖ ពិធីទទួលទេវតាក្នុងឱកាសបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មីប្រពៃណីជាតិនៃពុទ្ធសានាថេរវាទខ្មែរ និងពិធីពូនភ្នំខ្សាច់តាមជំនឿប្រជាប្រិយខ្មែរ។ ទន្ទឹមនិងនោះ ជារៀងរាល់ឆ្នាំ ថ្នាក់ដឹកនាំក្រុមតែងបង្កលក្ខណៈដើម្បីអង្គភាពមានគ្រប់សមត្ថភាពខាងការនិពន្ធ និងស្រាវជ្រាវលើមូលដ្ឋានខាងមុខរបរប្រពៃណីរបស់ជនជាតិ Khmer ដើម្បីពិនិត្យ កែសម្រួលក្លាយជាវណ្ណកម្មសិល្បៈដោយមិនចាំបាច់ជួលអ្នកខាងក្រនិពន្ធចំណុះ។ បណ្តាវណ្ណកម្មសិល្បៈរបាំបែបនេះតែងត្រូវបានអង្គភាពក្រុមចាត់តាំងសម្តែងសាឡើងវិញ និងយកទៅដសម្តែងដោះដូរបម្រើមហាជន រួមចំណែកក្នុងការអភិរក្ស និងលើកតំកើងតម្លៃវប្បធម៌ប្រពៃណីដ៏ល្អផូរផង់របស់បងប្អូនជនរួមជាតិខ្មែរក្លាយជាប្រភេទសិល្បៈដ៏ឆ្នើម សម្រាប់លើកយកទៅសម្តែងបម្រើមហាជនតាមទម្រង់នៃឈុតឆាកសម្តែង។

ជារៀងរាល់ឆ្នាំ ក្រុមសិល្បៈខ្មែរតែងរៀបចំសម្តែងឡើងវិញនូវឈុតឆាកថ្មីៗបានចាប់ពី២-៣វណ្ណកម្មបុរាណដែលពោរពេញដោយម្លៃខ្ពស់ខាងវិស័យសិល្បៈ។

ជារៀងរាល់ឆ្នាំ ក្រុមបានលើកយកមកសម្តែងឡើងវិញតាំងពី២-៣វណ្ណកម្មនៃរបាំបុរាណ ដែលពោរពេញដោយតម្លៃផ្នែកខាងសិល្បៈ រាល់បណ្តាឈុតឆាកលំបាកៗក្នុងការសម្តែង នៅពេលដែលសម្តែងបានល្អ និងចម្លែកភ្នែក។ តាមរយៈការសម្តែង មិនត្រឹមសម្រាប់បម្រើជនរួមជាតិ Khmer ប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងបម្រើជនជាតិ Kinh និង Hoa ព្រមទាំងបងប្អូនជនជាតិដទៃទៀតផង។ ទស្សនិកជនទាំងឡាយតែងមានចំណាប់អារម្មណ៍យ៉ាងខ្លាំង ដោយមានឈុតសំលៀកបំពាក់ស្អាតៗ និងកាយវិការរាំរបស់សិល្បករ សិល្បការិនីមានភាពបត់បែន និងទន់ភ្លន់នៅលើឆាក លាយឡំនឹងភ្លើងព័ណ៌អាគ្គីសនីយអមដោយសូរសព្ទតន្ត្រីដ៏អន្លង់អន្លួច។ 

- ក្នុងដំណើរ​ការ​អភិរក្ស និងថែរក្សាតម្លៃភ្លេងពិណពាទ្យ ក៏ដូចជាវង់ភ្លេងស្គរធំជាដើម តើមានការជួបលំបាកដែរឬទេ ជំរៀបលោក?

លោក Hữu Trung៖  បច្ចុប្បន្ន ក្រៅពីក្រុមសិល្បៈខ្មែរខេត្ត នៅតាមភូមិមានក្រុមវង់ភ្លេងពិណពាទ្យចំនួន៥ ក្រុម និងក្លឹបវង់ភ្លេងស្គរធំ២ ហើយក្នុងពេលឆាប់ៗនេះនឹងបង្កើតវង់ភ្លេងពិណពាទ្យបន្ថែមចំនួន៣វង់ទៀត គឺសរុបទាំងអស់មាន៨វង់ភ្លេងក្នុងជនរួមជាតិ Khmer។ ឆ្នាំ២០២៣ ក្រុមសិល្បៈខ្មែរក៏បានចាត់តាំងទទួលជោគជ័យសម្រាប់៤ថ្នាក់នៃក្រុមវង់ភ្លេងពិណពាទ្យ។ មុននោះ ក្នុងឆ្នាំ២០២២ ក៏ចាត់តាំងបាន៤ថ្នាក់សម្រាប់ក្រុមវង់ភ្លេងស្គរធំបុរាណផងដែរ។

ឈុតសម្តែងយូកេរឿង "រក្សាការពារកោះសមុទ្រមាតុភូមិ" រឿងនេះសម្តែងដោយក្រុមសិល្បៈ    ខ្មែរខេត្តកាម៉ាវទទួលបានមេដាយប្រាក់សមូហភាព និង៤មេដាយសម្រាប់ឯកជននៅមហោស្រពសិល្បៈយូកេខ្មែរណាមបូ"។

ខាងមុខនេះ ក្រុមសិល្បៈខ្មែរខេត្តនឹងធ្វើសេនាធិការឱ្យមន្ទីរវប្បធម៌ កីឡា និងទេសចរណ៍ បង្កើតក្លឹបសិល្បៈប្រជាប្រិយចំនួន២ក្លឹបបន្តទៀតក្នុងជនរួមជាតិ Khmer (រួមមាននៅស្រុក Thới Bình និង Đầm Dơi)។ បន្ត​បើក​ថ្នាក់​បង្រៀន​​ភ្លេង​ពិណពាទ្យនៅតាមវត្តខ្មែរ និងវិទ្យាល័យជនជាតិអន្តេវាសិក ព្រមទាំងស្នើឱ្យមន្ទីរវប្ប ធម៌ កីឡា និងទេសចរណ៍ដើម្បីបើកថ្នាក់បណ្តុះបណ្តាលភ្លេង ក៏ដូចជាការសម្តែងបង្ហាញឈុតសំលៀកបំពាក់ប្រពៃណី សម្រាប់មាមីងបងប្អូនមានឱកាសបានចូលជិតលក្ខណៈវប្បធម៌របស់ជនជាតិខ្លួន៕

- សូមអរគុណលោក!

 

 ហ្វាងភុក

លក្ខណៈដ៏ល្អនៃសាក្រាម៉ង់អាពាហ៍ពិពាហ៍

សាក្រាម៉ង់អាពាហ៍ពិពាហ៍ គឺជាពិធីមង្គលការរបស់គ្រីស្តបរិស័ទ ដែលជាទូទៅបានប្រារព្ធឡើងនៅក្នុងព្រះវិហារ។ ពិធីមង្គលការតាមបែបកាតូលិក មិនត្រឹមតែរក្សានូវទំនៀមទម្លាប់ប្រពៃណីរបស់ជនជាតិវៀតណាមប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងបង្កប់នូវពិធីមង្គលការដាច់ដោយឡែក ដែលបង្ហាញពីជំនឿសាសនា និងភាពជាទីសក្ការៈនៃជីវិតអាពាហ៍ពិពាហ៍ទៀតផង។

ពិធីបណ្តែតប្រទីបជ្វាលានៅវត្ត Kim Sơn

ថ្ងៃពេញបូរមីដើមឆ្នាំ គឺជាថ្ងៃសីលដ៏ធំប្រចាំឆ្នាំផងដែរ នេះគឺជាឱកាសសម្រាប់ប្រជាជន និងពុទ្ធបរិស័ទតាំងចិត្តឆ្ពោះទៅរកធម៌ ប្រព្រឹត្តិអំពើល្អ។ កាលរាត្រីយប់មិញ នៅវត្ត Kim Sơn សង្កាត់ Hoà Thành ពិធីបួងសួងសុំសុខសន្តិភាព និងបណ្តែតប្រទីពជ្វាលាបានប្រព្រឹត្តិឡើងក្នុងបរិយាកាសដ៏ឱឡារិក និងការគោរព ដោយមានភាពទាក់ទាញប្រជាពុទ្ធសាសស័ទចូលរួមយ៉ាងច្រើនផងដែរ។

ទំនៀមបួសរៀនរបស់ជនជាតិ Khmer

ចំពោះបងប្អូនជនជាតិ Khmer Nam Bộ វត្តអារាមមិនត្រឹមតែជាទីកន្លែងសក្ការបូជាខាងសាសនាប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងជា "សាលារៀន" ដ៏ធំបំផុតនៃជីវិតមនុស្សទៀតផង។ តាមទំនៀមទម្លាប់ កូនប្រុសដល់ពេលពេញវ័យ និងមានសមត្ថភាពគ្រប់គ្រាន់ខាងផ្លូវច្បាប់ នឹងផ្អាកការងារផ្លូវលោកជាបណ្តោះអាសន្ន ដើម្បីចូលវត្តបួសរៀន។ នេះត្រូវបានចាត់ទុកថាជាខ្នាតសម្រាប់វាស់ស្តង់ដារនៃបុរសម្នាក់ដែល "ពេញលក្ខណៈ"។

"ប្រាសាទបៃតង" ក្នុងជំនឿ Khmer

មិនត្រឹមតែជាគ្រឿងរណ្តាប់បូជាធម្មតាប៉ុណ្ណោះទេ បាយសី គឺជាកំពូលស្នាដៃផ្នែកខាងសិល្បៈនៃការរៀបចំពីស្លឹកចេក និងផ្កាស្រស់ ដែលផ្ទុកនូវទស្សនៈចក្រវាល និងទស្សនវិជ្ជាជីវិតប្រកបដោយភាពសុខដុមរមនាជាមួយធម្មជាតិនៃបងប្អូនជនជាតិ Khmer Nam Bộ ទៀតផង។

បណ្តុះបណ្តាលប្រភពធនធាននៃការអភិរក្សវប្បធម៌ Khmer

ជាប្រភពធនធានដ៏មានភាពទាក់ទាញសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍទេសចរណ៍នៅ Cà Mau អត្តសញ្ញាណវប្បធម៌ដ៏សម្បូរបែប និងពិសេសរបស់ជនរួមជាតិ Khmer កំពុងបាន "ត្រួសត្រាយ" ជាបណ្តើរៗ តាមរយៈការជួយឧបត្ថម្ភរបស់រដ្ឋ រួមនឹងការប្តេជ្ញាចិត្តរួមកម្លាំងរបស់សហគមន៍ជនជាតិខ្មែរ។ ទន្ទឹមនឹងគោលដៅអភិរក្ស និងពង្រីកតម្លៃវប្បធម៌ប្រពៃណីដ៏ល្អប្រសើរ ខេត្តកំពុងបោះជំហានអភិវឌ្ឍន៍កម្មវិធីទេសចរណ៍ផ្តោតលើការសម្តែងសិល្បៈ Khmer ដើម្បីទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរមកទស្សនា និងស្វែងយល់ជាក់ស្តែង។

និមិត្តរូបព្រហ្មមុខបួន

ក្នុងជីវភាពជំនឿរបស់ប្រជាជន Khmer Nam Bộ ក្រៅពីការគោរពបូជាព្រះពុទ្ធ និម្មិតរូបនៃព្រហ្មមុខបួន ឬហៅថាមហាព្រហ្ម គឺជានិមិត្តសញ្ញាខាងវិញ្ញាណដ៏សំខាន់មួយ ដែលជាប់ទាក់ទងនឹងប្រវត្តិនៃបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មីប្រពៃណី Khmer ផងដែរ។

ទស្សនវិជ្ជាក្នុងការសំពះប្រណមរបស់ជនរួមជាតិ Khmer

ក្នុងវប្បធម៌ Khmer Nam Bộ ការសំពះប្រណមមិនមែនគ្រាន់តែជាកាយវិការសម្រាប់ស្វាគមន៍ប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងបង្កប់នូវទស្សនវិជ្ជាខាងព្រះពុទ្ធសាសនាដ៏ជ្រាលជ្រៅអំពីសមភាព និងស្មារតីនៃការគោរពចំពោះភាពមិនទៀងទាត់។ គេតែងតែប្រៀបធៀបការប្រណមដៃនោះ ដូចជាការជូនផ្កាឈូកក្រពុំដល់អ្នកនៅចំពោះមុខ ប៉ុន្តែនៅពីក្រោយរូបភាពនិមិត្តសញ្ញានេះ គឺជាសារដែលស្តីពីជីវភាពរស់នៅយ៉ាងមានអត្ថន័យជ្រាលជ្រៅ។

ជា "ព្រលឹង" នៃម្ហូប Khmer Nam Bộ

ប្រសិនបើមានឱកាសបានធ្វើដំណើរទៅកាន់តំបន់ដីសណ្តរមេគង្គ អ្នកត្រូវតែសាកល្បងញាំប្រហុក ដែលជាគ្រឿងទេសដ៏ល្បីឈ្មោះដែលត្រូវបានចាត់ទុកថាជា "ព្រលឹង" នៃម្ហូប Khmer ផងដែរ។

យក្ស - អាទិទេពការពារក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនាថេរវាទ

ក្នុងលំហស្ថាបត្យកម្មនៃប្រាសាទ Khmer Nam Bộ រូបភាពនៃរូបសំណាកយក្សដ៏ធំមហិមា និងមានទឹកមុខដ៏កាចសាហាវ ដៃកាន់លំពែងឈរយាមខ្លោងទ្វារវត្ត បានក្លាយជាលក្ខណៈពិសេសសម្រាប់ខាងវប្បធម៌ដ៏លេចធ្លោផងដែរ។

អភិវឌ្ឍក្រុម និងក្លឹបសិល្បៈ Khmer

ក្នុងលក្ខណៈនៅជួបការលំបាកជាច្រើនខាងថវិកា និងការប្រមូលផ្តុំកម្លាំង ប៉ុន្តែសកម្មភាពសិល្បៈនៅតាមវត្តអារាម Khmer ក្នុងខេត្ត នៅតែរក្សាបានភាពផុសផុល។ ដោយកម្លាំងស្នូលគឺយុវវ័យ ការបង្កើតនិងអភិវឌ្ឍក្រុមសិល្បៈ មិនត្រឹមតែកសាងបានកម្លាំងសម្រាប់ស្នងបន្តវេន ថែរក្សាតម្លៃវប្បធម៌ប្រពៃណីប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងបង្កើតលិតផល ដ៏ពិសេសដើម្បីបម្រើដល់ការអភិវឌ្ឍទេសចរណ៍ទៀតផង។