Thứ sáu, 3-4-26 16:54:00
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

ទស្សនាវត្តបុរាណដែលមានដាំដូងខ្ទិះដំបូងបង្អស់

Báo Cà Mau នោះគឺវត្តបុទុមសាគរ (Chùa Chợ) មានទីតាំងស្ថិតនៅអនុសង្កាត់លេខ៥ ទីរួមស្រុក Cầu Kè ស្រុក Cầu Kè ខេត្ត Trà Vinh។ ជាវត្តបុរាណដែលមានដាំដើមដូងខ្ទិះដំបូងបង្អស់នៅ Việt Nam។ បន្ទាប់ពីដើមដូងងាប់ គល់ដូងក៏ត្រូវបានព្រះសង្ឃបំពាក់ស្បង់ចីវរ ព្រមទាំងដាក់តាំងសម្រាប់គោរពបូជាទៀតផង។

វត្តបុទុមសាគរ (Chùa Chợ)​មានភាពចម្លែកខុសពីវត្តដទៃទូទាំងប្រទេស ក្រៅពីគោរពបូជាព្រះពុទ្ធ វត្តថែមទាំងមានគោរពបូជា គល់ដូងខ្ទិះផងដែរ។ យោងតាមថេរដីការរបស់ព្រះឧបជ្ឈាយ៍​ Thạch Dung  ចៅអធិការវត្តបុទុមសាគរ (Chùa Chợ)៖ “ ដើមដូងខ្ទិះបុរាណនេះ ត្រូវបានដាំដោយព្រះឧបជ្ឈាយ៍ Thạch Sô

ព្រះឧបជ្ឈាយ៍ Thạch Sô ជាមួយគល់ដើមដូងខ្ទិះដែលបំពាក់ដោយចីវរដែលត្រូវបានព្រះសង្ឃ និងពុទ្ធបរិស័ទទាំងឡាយរៀបចំទីអាសនៈសម្រាប់គោរពបូជា។

ព្រះអង្គបាននាំយកមកពីប្រទេសក្រៅ បន្ទាប់ព្រះអង្គបានសំណាក់សិក្សានៅបរទេសកាលពីឆ្នាំ១៩២៤។ ដល់ឆ្នាំ១៩៣០ ដើមដូងខ្ទិះក៏ចាប់ផ្តើមមានផ្លែ ចាប់ពីនោះមក ព្រះសង្ឃក្នុងវត្តក៏បានផ្តល់ពូជដូងខ្ទិះនេះសម្រាប់ចែកជូនប្រជាពុទ្ធបរិស័ទ Khmer ខេត្ត Trà Vinh ដើម្បីដាំ។ ដល់ឆ្នាំ១៩៩៦ ដើមដូងខ្ទិះក៏ចាប់ផ្តើមលូតលាស់ជាបន្តបន្ទាប់បានប្រមាណជាង២០ម៉ែត្រទើបត្រូវខ្យល់បក់រលំបាក់។

ដូច្នេះហើយ ដើម្បីទុកជាការរំលឹកនឹកដល់ប្រភពនៃពូជដូងខ្ទិះដែលមានដំបូងបង្អស់នៅ Việt Năm ព្រះសង្ឃក៏បានបំពាក់ចីវរ ដាក់តម្កល់រក្សាទុកនៅក្នុងទូកញ្ចក់ រួចអុជធូបជាប្រចាំផងដែរ។ “ដើមដូងបានជួយបងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋយ៉ាងច្រើនបង្កបង្កើតពូជ និងអាចរកបានប្រភពប្រាក់ចំណូលទៀតផង ដូច្នេះហើយ ទើបព្រះសង្ឃតម្កល់គោរពបូជា” ព្រះឧបជ្ឈាយ៍ Thạch Dung មានថេរដីការដូច្នេះ។

ព្រះវិហារ និងអាគារតាំងពិព័ណ៌។

ផ្តើមពីភាពចម្លែកអស្ចារ្យនៃដើមដូងខ្ទិះ វត្តក៏ត្រូវបានមនុស្សម្នាដឹកឮ អញ្ជើញមកទស្សនា និងគោរពបូជា។ ជាពិសេស បងប្អូនប្រជាពុទ្ធបរិស័ទស្រុក Cầu Kè ទាំងមូល និងសម្បុរសជនជិតឆ្ងាយដែលជាអ្នកជួញដូរដូងខ្ទិះ ក៏បានរួមវិភាគទានកសាងវត្តកាន់តែរុងរឿងដូចសព្វថ្ងៃនេះឯង។

​​​មានឱកាសមកគោរពបូជាវត្ត យើងនិងមានអារម្មណ៍ស្រស់ថ្លាហាក់បីដូចជាឈានចូលប្រាសាទមាសដ៏ឧត្តុង្គឧត្តម ប្រកបដោយព័ណ៌សម្បូរយ៉ាងភ្លឺផ្លេក អមដោយក្បូរក្បាច់រចនាយ៉ាងល្អប្រណិត។

វត្តបុទុមសាគរ (Chùa Chợ) មានរចនាបថនៃស្ថាបត្យកម្មអង្គរ ដែលជាស្ថាបត្យកម្មប្រពៃណីរបស់ជនជាតិ Khmer សុទ្ធសាត។ សាងឡើងដោយឯកសណ្ធានជាកំពូលចេតិយស្រួច ក្បាច់រំយោលស្បូរជាច្រើនជាន់ បង្គាប់ខ្លួនក្នុងចន្លោះពណ៌បៃតងជុំវិញ ដែលត្រូវបានចម្លាក់យ៉ាងល្អិតល្អន់ និងទំនើបទៀតផង។ រូបសំណាកសត្វពស់នាគក្បាល៥ ដែលតំណាងឱ្យព្រះពុទ្ធសាសនា ដើម្បីអុជបំភ្លឺមនុស្សសត្វទាំង ឡាយ ជួយអ្នករាល់គ្នាឆ្ពោះទៅកាន់ធម៌សុច្ចរិតតាមព្រះពុទ្ធឱវាទ។

ទីធ្លាធំទូលាយ ងាយស្រួលសម្រាប់ព្រះសង្ឃ និងពុទ្ធបរិស័ទចាត់តាំងសកម្មភាពជំនឿសាសនា។

មិន​ត្រឹម​តែ​វត្ត​បុទុមសាគរ​ (Chùa Chợ) ប៉ុណ្ណោះ​ទេ ពោលគឺវត្តអារាម Khmer ​ទាំងឡាយនិយាយរួម​ តាំងពីបុរមបុរាណមក តែងជាមណ្ឌលសម្រាប់សកម្មភាពវប្បធម៌ជំនឿសហគមរបស់ Khmer និងបងប្អូនទូទាំងភូមិភាគទៀតផង។ តាំងពីកិច្ចនិយមសាសនារហូតដល់បុណ្យទានប្រពៃណីផ្សេងៗតែងត្រូវបានប្រព្រឹត្តិឡើងនៅក្នុងវត្ត មានភាពទាក់ទាញមនុស្សម្នាយ៉ាងច្រើនកុះករអញ្ជើញមកទស្សនា គោរពបូជាផងដែរ៕

 

Lâm Đươl

នាគក្នុងវប្បធម៌ Khmer

មានឱកាសបានទៅទស្សនាតាមវត្ត Khmer Nam Bộ យើងរាល់គ្នានឹងបានជួបប្រទះនឹងរូបចម្លាក់ពស់នាគរាជយ៉ាងច្រើននៅតាមលើដំបូលនៃព្រះវិហារ កុដិ សាលា។ល។ រូបភាពសត្វពស់នាគរាជ គឺជាសត្វដ៏ពិសិដ្ឋដែលមានទំនាក់ទំនងយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយសហគមន៍ខ្មែរ។ សត្វពស់នាគរាជមិនត្រឹមបានបង្ហាញពីភាពរុងរឿងប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងតំណាងឱ្យការការពារ និងការតភ្ជាប់រវាងមនុស្ស និងពិភពវិញ្ញាណផងដែរ។

សម្រស់ប្រពៃណីរបស់នារី Khmer

ក្នុងឱកាសអបអរសាទរទិវានារីអន្តរជាតិ ៨ មីនា ឆ្នាំ ២០២៦ យើងទាំងអស់គ្នារួមគ្នារំលឹក និងវាយតម្លៃខ្ពស់ចំពោះការរួមចំណែកយ៉ាងស្ងៀមស្ងាត់របស់នារី Khmer លើទឹកដី Cà Mau - ដែលជាអ្នកខិតខំថែរក្សាអត្តសញ្ញាណជាតិ ព្រមទាំងមានភាពរស់រវើក សមត្ថភាពមោះមុតឈានឡើង រួមចំណែកកសាងភូមិស្រុកឱ្យកាន់តែរីកចម្រើន។

កិន្នរ - សម្រស់ និងក្តីប្រាថ្នាឆ្ពោះទៅរកអំពើល្អរបស់នារី Khmer

ក្នុងលំហដ៏ស្ងប់ស្ងាត់នៃវត្តអារាមខ្មែរនាតំបន់ដីចុងជ្រោយបង្អស់ រវាងសម្លេងសូត្រធម៌យ៉ាងរណ្តំ រូបសំណាកកិន្នរបានលេចត្រដែតឡើងជានិមិត្តរូបនៃភាពល្អឯក។ តាមរយៈរូបភាពនោះ យើងអាចមើលឃើញថា សម្រស់របស់នារីខ្មែរមិនត្រឹមតែស្ថិតនៅលើរូបរាងប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងបានចិញ្ចឹមបីបាច់ចេញពីជីវិតដែលប្រកបដោយធម៌សប្បុរសទៀតផង។

គ្រុឌ ក្នុងជីវភាពវប្បធម៌ជំនឿរបស់ Khmer

រូបភាពសត្វគ្រុឌ គឺជានិមិត្តសញ្ញាដ៏មានឥទ្ធិពល និងពិសិដ្ឋបំផុតក្នុងស្ថាបត្យកម្មវត្ត Khmer ទាំងឡាយនៅតំបន់ Nam Bộ ។ មិនត្រឹមតែជាគ្រឿងតុបតែងលម្អប៉ុណ្ណោះទេ គ្រុឌមានវត្តមាននៅតាមសរសព្រះវិហារ សាលា។ល។ ជាមួយនឹងរូបរាងដ៏មានអានុភាពខ្លាំង ស្លាបធំលាត្រដាង និងក្រញ៉ាំជើងលាតសន្ធឹង ដូចជាកំពុងទ្រទ្រង់រចនាបទនៃសំណង់ទាំងមូល ដែលតំណាងឱ្យកម្លាំងការពារ និងសេចក្តីប្រាថ្នាដើម្បីឆ្ពោះទៅរកពន្លឺដ៏ភ្លឺស្វាង។

សាក្សីនៃស្មារតីសាមគ្គីជាតិ

ក្នុងចំណោមវត្ត Khmerទាំង ២៨ ទូទាំងខេត្ត Cà Mau មានវត្តចំនួន ៦ បានកសាងឡើងក្នុងអំឡុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ៧០ នៃសតវត្សមុន ដែលជាដំណាក់កាលផ្ទុះសង្គ្រាមឆាបឆេះយ៉ាងខ្លាំងក្លានៅតំបន់ Nam Bộ។ វត្តហូផុងថ្មី គឺជាវត្តមួយក្នុងចំណោមវត្តទាំងនោះ ដែលបានបង្កើតឡើងដោយផ្អែកលើមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃសាមគ្គីភាពរវាងបងប្អូនជនជាតិទាំង ៣៖ Kinh - Khmer - Hoa។

ភាពអស្ចារ្យនៃពណ៌ទាំង ៧ ក្នុងសប្តាហ៍របស់សម្លៀកបំពាក់ Khmer

ក្នុងពិធីបុណ្យទាននានារបស់បងប្អូន Khmer Nam Bộ ភ្ញៀវទេសចរណ៍ទាំងឡាយតែងចាប់អារម្មណ៍យ៉ាងខ្លាំងចំពោះសម្លៀកបំពាក់ដ៏ស្រស់ឆើតឆាយ។ តែមានមនុស្សតិចណាស់ដែលដឹងថា ព័ណ៌នៃអាវ ស្បៃ ឬសំពត់ មិនត្រឹមតែមានសោភ័ណភាពប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងផ្សារភ្ជាប់ជាមួយនឹងជំនឿ និងទស្សនៈនៃការរស់នៅទៀតផង ដោយអនុវត្តតាមក្បួនព័ណ៌ដែលត្រូវនឹងថ្ងៃនីមួយៗក្នុងសប្ដាហ៍។

វិសេសវិសាលនៃពិធីដាក់បាត្រដើមឆ្នាំ

រៀងរាល់ឱកាសបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មីប្រពៃណីជាតិម្តងៗ ក្នុងបរិយាកាសដ៏សប្បាយរីករាយទទួលអំណរឆ្នាំថ្មី ប្រជាពុទ្ធបរិស័ទ និងបងប្អូន Khmer យ៉ាងច្រើនកុះករក្នុងខេត្ត បានមកជួបជុំគ្នានៅវត្តមុនីវង្សាបុប្ផារាម សង្កាត់ An Xuyên ដើម្បីចូលរួមពិធីដាក់បាត្រដើមឆ្នាំ។ នេះគឺជាពិធីបុណ្យដែលបង្កប់នូវអត្តសញ្ញាណព្រះពុទ្ធសាសនាទក្ខិណានិកាយ Khmer យ៉ាងជ្រាលជ្រៅ និងជាសកម្មភាពវប្បធម៌ផ្លូវចិត្តដ៏វិសេសវិសាលរបស់សហគមន៍ Khmer ទូទាំងខេត្តផងដែរ។

គណៈសប្បុរសធម៌នៃព្រះពុទ្ធសាសនា Bạc Liêu រួមកម្លាំងដើម្បីអ្នកក្រ

ប៉ុន្មានឆ្នាំកន្លងមកនេះ ទន្ទឹមជាមួយការអនុវត្តបណ្តាសកម្មភាពសាសនា គណៈកម្មាធិការសប្បុរសធម៌នៃព្រះពុទ្ធសាសនា Bạc Liêu បានពង្រីកស្មារតីមេត្តាករុណាជាបន្តបន្ទាប់តាមរយៈកម្មវិធីសុខុមាលភាពសង្គមជាក់ស្តែងជាច្រើន។ បណ្តាសកម្មភាពយ៉ាងសាមញ្ញទាំងនេះ ពោរពេញដោយក្តីសប្បុរសដែលផុសចេញពីទឹកចិត្តពិតៗ ព្រមទាំងផ្តល់ថែមកម្លាំងចិត្ត និងសម្រាប់អ្នកខ្វះសំណាងឆ្លងកាត់រាល់ឧបស័គ្គទាំងពួង ដើម្បីឆ្ពោះទៅអនាគតដ៏ភ្លឺស្វាង។

សន្សំកុសលផ្តើមពីបុណ្យផ្កា

ជារៀងរាល់ឆ្នាំ ឱ្យតែដល់រដូវប្រាំង ជាពិសេសនៅថ្ងៃប្រកៀកបុណ្យចូលឆ្នាំ Việt Nam វត្តអារាម Khmer ជាច្រើននៅ Nam Bộ និយាយរួម ខេត្ត Cà Mau និយាយដោយឡែក ក៏ឱឡារឹកចាត់តាំងពិធីបុណ្យផ្កាដើម្បីរួមវិភាគទានបច្ច័យទឹកប្រាក់សម្រាប់កសាងវត្ត។

ការរស់ឡើងវិញនៃសាស្ត្រាស្លឹករឹត

ឯកសារដ៏មានតម្លៃជាង ១៣ ម៉ឺនទំព័រ ចេញពីសាស្ត្រាបុរាណរបស់បងប្អូនជនជាតិ Khmer បាន “រស់ឡើងវិញ” ជាផ្លូវការលើលំហបណ្តាញសង្គម។ នេះគឺជាជំហានមួយដ៏សំខាន់ ក្នុងការអភិរក្សបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌តាមរយៈបច្ចេកវិទ្យាឌីជីថល។ លទ្ធផលនេះបានប្រកាសនៅក្នុងសិក្ខាសាលាវិទ្យាសាស្ត្រក្រោមប្រធានបទ “សាស្ត្រាស្លឹករឹត៖ អភិរក្ស និងរក្សាបេតិកភណ្ឌ Khmer តាមរយៈបច្ចេកវិទ្យាឌីជីថល” ដែលរៀបចំឡើងដោយសាកលវិទ្យាល័យ Trà Vinh នារសៀលថ្ងៃទី ២៨ ខែមករា ឆ្នាំ ២០២៦។