Chủ nhật, 18-10-26 08:39:18
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

ទស្សនាវត្តបុរាណដែលមានដាំដូងខ្ទិះដំបូងបង្អស់

Báo Cà Mau នោះគឺវត្តបុទុមសាគរ (Chùa Chợ) មានទីតាំងស្ថិតនៅអនុសង្កាត់លេខ៥ ទីរួមស្រុក Cầu Kè ស្រុក Cầu Kè ខេត្ត Trà Vinh។ ជាវត្តបុរាណដែលមានដាំដើមដូងខ្ទិះដំបូងបង្អស់នៅ Việt Nam។ បន្ទាប់ពីដើមដូងងាប់ គល់ដូងក៏ត្រូវបានព្រះសង្ឃបំពាក់ស្បង់ចីវរ ព្រមទាំងដាក់តាំងសម្រាប់គោរពបូជាទៀតផង។

វត្តបុទុមសាគរ (Chùa Chợ)​មានភាពចម្លែកខុសពីវត្តដទៃទូទាំងប្រទេស ក្រៅពីគោរពបូជាព្រះពុទ្ធ វត្តថែមទាំងមានគោរពបូជា គល់ដូងខ្ទិះផងដែរ។ យោងតាមថេរដីការរបស់ព្រះឧបជ្ឈាយ៍​ Thạch Dung  ចៅអធិការវត្តបុទុមសាគរ (Chùa Chợ)៖ “ ដើមដូងខ្ទិះបុរាណនេះ ត្រូវបានដាំដោយព្រះឧបជ្ឈាយ៍ Thạch Sô

ព្រះឧបជ្ឈាយ៍ Thạch Sô ជាមួយគល់ដើមដូងខ្ទិះដែលបំពាក់ដោយចីវរដែលត្រូវបានព្រះសង្ឃ និងពុទ្ធបរិស័ទទាំងឡាយរៀបចំទីអាសនៈសម្រាប់គោរពបូជា។

ព្រះអង្គបាននាំយកមកពីប្រទេសក្រៅ បន្ទាប់ព្រះអង្គបានសំណាក់សិក្សានៅបរទេសកាលពីឆ្នាំ១៩២៤។ ដល់ឆ្នាំ១៩៣០ ដើមដូងខ្ទិះក៏ចាប់ផ្តើមមានផ្លែ ចាប់ពីនោះមក ព្រះសង្ឃក្នុងវត្តក៏បានផ្តល់ពូជដូងខ្ទិះនេះសម្រាប់ចែកជូនប្រជាពុទ្ធបរិស័ទ Khmer ខេត្ត Trà Vinh ដើម្បីដាំ។ ដល់ឆ្នាំ១៩៩៦ ដើមដូងខ្ទិះក៏ចាប់ផ្តើមលូតលាស់ជាបន្តបន្ទាប់បានប្រមាណជាង២០ម៉ែត្រទើបត្រូវខ្យល់បក់រលំបាក់។

ដូច្នេះហើយ ដើម្បីទុកជាការរំលឹកនឹកដល់ប្រភពនៃពូជដូងខ្ទិះដែលមានដំបូងបង្អស់នៅ Việt Năm ព្រះសង្ឃក៏បានបំពាក់ចីវរ ដាក់តម្កល់រក្សាទុកនៅក្នុងទូកញ្ចក់ រួចអុជធូបជាប្រចាំផងដែរ។ “ដើមដូងបានជួយបងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋយ៉ាងច្រើនបង្កបង្កើតពូជ និងអាចរកបានប្រភពប្រាក់ចំណូលទៀតផង ដូច្នេះហើយ ទើបព្រះសង្ឃតម្កល់គោរពបូជា” ព្រះឧបជ្ឈាយ៍ Thạch Dung មានថេរដីការដូច្នេះ។

ព្រះវិហារ និងអាគារតាំងពិព័ណ៌។

ផ្តើមពីភាពចម្លែកអស្ចារ្យនៃដើមដូងខ្ទិះ វត្តក៏ត្រូវបានមនុស្សម្នាដឹកឮ អញ្ជើញមកទស្សនា និងគោរពបូជា។ ជាពិសេស បងប្អូនប្រជាពុទ្ធបរិស័ទស្រុក Cầu Kè ទាំងមូល និងសម្បុរសជនជិតឆ្ងាយដែលជាអ្នកជួញដូរដូងខ្ទិះ ក៏បានរួមវិភាគទានកសាងវត្តកាន់តែរុងរឿងដូចសព្វថ្ងៃនេះឯង។

​​​មានឱកាសមកគោរពបូជាវត្ត យើងនិងមានអារម្មណ៍ស្រស់ថ្លាហាក់បីដូចជាឈានចូលប្រាសាទមាសដ៏ឧត្តុង្គឧត្តម ប្រកបដោយព័ណ៌សម្បូរយ៉ាងភ្លឺផ្លេក អមដោយក្បូរក្បាច់រចនាយ៉ាងល្អប្រណិត។

វត្តបុទុមសាគរ (Chùa Chợ) មានរចនាបថនៃស្ថាបត្យកម្មអង្គរ ដែលជាស្ថាបត្យកម្មប្រពៃណីរបស់ជនជាតិ Khmer សុទ្ធសាត។ សាងឡើងដោយឯកសណ្ធានជាកំពូលចេតិយស្រួច ក្បាច់រំយោលស្បូរជាច្រើនជាន់ បង្គាប់ខ្លួនក្នុងចន្លោះពណ៌បៃតងជុំវិញ ដែលត្រូវបានចម្លាក់យ៉ាងល្អិតល្អន់ និងទំនើបទៀតផង។ រូបសំណាកសត្វពស់នាគក្បាល៥ ដែលតំណាងឱ្យព្រះពុទ្ធសាសនា ដើម្បីអុជបំភ្លឺមនុស្សសត្វទាំង ឡាយ ជួយអ្នករាល់គ្នាឆ្ពោះទៅកាន់ធម៌សុច្ចរិតតាមព្រះពុទ្ធឱវាទ។

ទីធ្លាធំទូលាយ ងាយស្រួលសម្រាប់ព្រះសង្ឃ និងពុទ្ធបរិស័ទចាត់តាំងសកម្មភាពជំនឿសាសនា។

មិន​ត្រឹម​តែ​វត្ត​បុទុមសាគរ​ (Chùa Chợ) ប៉ុណ្ណោះ​ទេ ពោលគឺវត្តអារាម Khmer ​ទាំងឡាយនិយាយរួម​ តាំងពីបុរមបុរាណមក តែងជាមណ្ឌលសម្រាប់សកម្មភាពវប្បធម៌ជំនឿសហគមរបស់ Khmer និងបងប្អូនទូទាំងភូមិភាគទៀតផង។ តាំងពីកិច្ចនិយមសាសនារហូតដល់បុណ្យទានប្រពៃណីផ្សេងៗតែងត្រូវបានប្រព្រឹត្តិឡើងនៅក្នុងវត្ត មានភាពទាក់ទាញមនុស្សម្នាយ៉ាងច្រើនកុះករអញ្ជើញមកទស្សនា គោរពបូជាផងដែរ៕

 

Lâm Đươl

អត្ថន័យ “បាយបិណ្ឌ” ក្នុងរដូវបុណ្យសែនដូនតា

ក្នុងរដូវបុណ្យសែនដូនតាដ៏ពិសិដ្ឋ ពិធីបោះបាយបិណ្ឌ ដែលអូសបន្លាយរយៈពេល ១៥ ថ្ងៃនៅតាមវត្តអារាម Khmer បានបង្កប់យ៉ាងជ្រាលជ្រៅនូវស្មារតីមេត្តាធម៌នៃព្រះពុទ្ធសាសនាថេរវាទ និងកម្រងសីលធម៌ប្រពៃណីដ៏ល្អផូរផង់របស់ជនជាតិ Khmer។

ប្រតិបត្តិពិធីកិច្ចសាសនា ផ្សារភ្ជាប់សហគមន៍

នៅតាមបណ្តាវត្តអារាមព្រះពុទ្ធសាសនាថេរវាទ ប្រជាពុទ្ធបរិស័ទ Khmer ទាំងឡាយតែងអញ្ជើញទៅវត្តដើម្បីបំពេញកិច្ចសាសនាជាប្រចាំ ៤ លើកក្នុងមួយខែ រួមមានថ្ងៃ៖ ៨ កើត, ១៥ កើត (ពេញបូណ៌មី), ៨ រោច និងថ្ងៃដាច់ខែតាមចន្ទគតិ។

បេតិកភណ្ឌសាស្ត្រាស្លឹករឹត

សាស្ត្រាស្លឹករឹត គឺជាបេតិកភណ្ឌឯកសារដ៏វិសេសវិសាល ដែលរក្សាទុកនូវវប្បធម៌របស់ជនរួមជាតិ Khmer។

អត្ថន័យនៃការរួមបញ្ចូលគ្នារវាងសត្វមករ និងនាគ

ក្នុងសិល្បៈស្ថាបត្យកម្មវត្តអារាម Khmer Nam Bộ បណ្តារូបសត្វដ៏ពិសិដ្ឋ និងក្បូរក្បាច់រចនាចម្លាក់ តុបតែង បានបង្កប់នូវតម្លៃវប្បធម៌ ជំនឿសាសនាយ៉ាងជ្រាលជ្រៅរបស់ជនរួមជាតិ Khmer។ ក្នុងនោះ តាមបណ្តោយកន្ត្រាក់ជណ្តើរ ដំបូលកោង ឬជើងសសរ ភាគច្រើនតែងតែតុបតែងរូបសត្វមករ រួមផ្សំជាមួយពស់នាគរាជជាប្រចាំ។

លក្ខណៈវប្បធម៌ពេញដោយក្តីករុណា

សម្រាប់ប្រជាជន Khmer គ្រប់ទិដ្ឋភាពនៃជីវិតសហគមន៍ ចាប់ពីពិធីកិច្ចសាសនាដ៏ឧឡារិករហូតដល់សកម្មភាពជាប្រចាំថ្ងៃ គឺមានទំនាក់ទំនងយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយវត្តអារាម។ ទំនាក់ទំនងដ៏ជ្រាលជ្រៅនេះបានបង្កឱ្យមានវប្បធម៌ប្រពៃណីនៃសេចក្តីករុណាយ៉ាងជ្រាលជ្រៅ៖ "ការធ្វើទាន" (ការធ្វើវេនចង្ហាន់ប្រគេនព្រះសង្ឃតាមវត្តអារាម)។

ទីតាំងបុរាណនៅកណ្តាលទីក្រុង

ដោយមានទីតាំងស្ថិតនៅតាមបណ្តោយប្រឡាយ Bạc Liêu - Cà Mau នៃភូមិសាស្ត្រសង្កាត់ Bạc Liêu វត្តបុរាណ Phước Đức (ឬហៅថាវត្ត Bang) ជាបេតិកភណ្ឌផ្នែលខាងស្ថាបត្យកម្មបុរាណ និងសិល្បៈដ៏យូរអង្វែងរបស់សហគមន៍ Hoa ដ៏ស្រស់ស្អាត និងអស្ចារ្យខ្លាំងណាស់។

សាយភាយនៃស្មារតីកត្តញ្ញូ និងក្ដីស្រឡាញ់

ក្នុងបរិយាកាសដ៏ស្ងប់ស្ងាត់នៃខែ ៧ តាមច័ន្ទគតិ វត្តអារាមខាងឧត្តរនិកាយទូទាំងខេត្ត Cà Mau បានរៀបចំពិធីបុណ្យ Vu Lan យ៉ាងឱឡារិកដើម្បីជាការតបស្នគុណរបស់កូនចៅចំពោះឪពុកម្តាយ។ ផ្តើមពីពិធីកិច្ចនៃព្រះពុទ្ធសាសនា បុណ្យ Vu Lan បានក្លាយជាប្រពៃណីវប្បធម៌ដ៏ស្រស់ស្អាត ដោយរំលឹកដល់មនុស្សគ្រប់គ្នាឱ្យសម្តែងអំពីកត្តញ្ញូរបស់ខ្លួនចំពោះកូនបុព្វការីជន មានមាតាបិតាជាដើម។

កន្លែងអភិរក្សប្រភពចំណេះដឹង និងវប្បធម៌ Khmer

ក្នុងបរិវេណវត្តព្រះពុទ្ធសាសនាទក្ខិណានិកាយ Khmer ក្រៅពីព្រះវិហារដ៏ជាទីខ្ពង់ខ្ពស់ក្រៃលែង មានស្ថាបត្យកម្មមួយទៀតដែលមានផ្ទៃដីទំហំតូច ប៉ុន្តែមានលក្ខណៈពិសេស នោះគឺហោត្រ័យ ឬហៅថា បណ្ណាល័យ។ នរះមិនត្រឹមជាទីកន្លែងសម្រាប់តម្កល់គម្ពីរព្រះវិន័យ ធម៌ប៉ុណ្ណោះទេ បណ្ណាល័យតម្កល់គម្ពីរបានចាត់ទុកជា “ព្រលឹង” សម្រាប់រក្សាប្រភពចំណេះដឹង ស្មារតីនិងវប្បធម៌របស់សហគមន៍ទាំងមូលទៀតផង។

ចំណុចលេចធ្លោនៃវត្តអារាម Khmer

បង្គោលទង់សាសនានៅតាមទីធ្លានៃវត្តអារាម Khmer Nam Bộ មិនត្រឹមតែជាចំណុចលេចធ្លោផ្នែកខាងស្ថាបត្យកម្មប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងជានិមិត្តរូបខាងវិញ្ញាណដ៏ពិសិដ្ឋរបស់ប្រជាជន Khmer ទៀតផង។

ទីលានកំសាន្តក្រោមដំបូលវត្ត

សម្រាប់កុមារ Khmer នៅឃុំ Hồ Thị Kỷ រដូវវិស្សមកាលឆ្នាំនេះអាចនិយាយបានថា ជារដូវកាលមួយដែលគួរឱ្យចងចាំនៅរាល់បណ្តារូបភាពដ៏ស្រស់ស្អាតមួយ - ការចងចាំនៃទីលានកំសាន្តសប្បាយក្រោមដំបូលវត្តអារាម ជាកន្លែងដែលសំណើចលាយឡំជាមួយចំណេះដឹង សេចក្តីស្រឡាញ់ និងការចែករំលែកនៅពេលរសៀលដ៏ស្ងប់ស្ងាត់មួយផងដែរ។