Thứ năm, 29-1-26 23:25:52
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

ទស្សនាវត្តបុរាណដែលមានដាំដូងខ្ទិះដំបូងបង្អស់

Báo Cà Mau នោះគឺវត្តបុទុមសាគរ (Chùa Chợ) មានទីតាំងស្ថិតនៅអនុសង្កាត់លេខ៥ ទីរួមស្រុក Cầu Kè ស្រុក Cầu Kè ខេត្ត Trà Vinh។ ជាវត្តបុរាណដែលមានដាំដើមដូងខ្ទិះដំបូងបង្អស់នៅ Việt Nam។ បន្ទាប់ពីដើមដូងងាប់ គល់ដូងក៏ត្រូវបានព្រះសង្ឃបំពាក់ស្បង់ចីវរ ព្រមទាំងដាក់តាំងសម្រាប់គោរពបូជាទៀតផង។

វត្តបុទុមសាគរ (Chùa Chợ)​មានភាពចម្លែកខុសពីវត្តដទៃទូទាំងប្រទេស ក្រៅពីគោរពបូជាព្រះពុទ្ធ វត្តថែមទាំងមានគោរពបូជា គល់ដូងខ្ទិះផងដែរ។ យោងតាមថេរដីការរបស់ព្រះឧបជ្ឈាយ៍​ Thạch Dung  ចៅអធិការវត្តបុទុមសាគរ (Chùa Chợ)៖ “ ដើមដូងខ្ទិះបុរាណនេះ ត្រូវបានដាំដោយព្រះឧបជ្ឈាយ៍ Thạch Sô

ព្រះឧបជ្ឈាយ៍ Thạch Sô ជាមួយគល់ដើមដូងខ្ទិះដែលបំពាក់ដោយចីវរដែលត្រូវបានព្រះសង្ឃ និងពុទ្ធបរិស័ទទាំងឡាយរៀបចំទីអាសនៈសម្រាប់គោរពបូជា។

ព្រះអង្គបាននាំយកមកពីប្រទេសក្រៅ បន្ទាប់ព្រះអង្គបានសំណាក់សិក្សានៅបរទេសកាលពីឆ្នាំ១៩២៤។ ដល់ឆ្នាំ១៩៣០ ដើមដូងខ្ទិះក៏ចាប់ផ្តើមមានផ្លែ ចាប់ពីនោះមក ព្រះសង្ឃក្នុងវត្តក៏បានផ្តល់ពូជដូងខ្ទិះនេះសម្រាប់ចែកជូនប្រជាពុទ្ធបរិស័ទ Khmer ខេត្ត Trà Vinh ដើម្បីដាំ។ ដល់ឆ្នាំ១៩៩៦ ដើមដូងខ្ទិះក៏ចាប់ផ្តើមលូតលាស់ជាបន្តបន្ទាប់បានប្រមាណជាង២០ម៉ែត្រទើបត្រូវខ្យល់បក់រលំបាក់។

ដូច្នេះហើយ ដើម្បីទុកជាការរំលឹកនឹកដល់ប្រភពនៃពូជដូងខ្ទិះដែលមានដំបូងបង្អស់នៅ Việt Năm ព្រះសង្ឃក៏បានបំពាក់ចីវរ ដាក់តម្កល់រក្សាទុកនៅក្នុងទូកញ្ចក់ រួចអុជធូបជាប្រចាំផងដែរ។ “ដើមដូងបានជួយបងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋយ៉ាងច្រើនបង្កបង្កើតពូជ និងអាចរកបានប្រភពប្រាក់ចំណូលទៀតផង ដូច្នេះហើយ ទើបព្រះសង្ឃតម្កល់គោរពបូជា” ព្រះឧបជ្ឈាយ៍ Thạch Dung មានថេរដីការដូច្នេះ។

ព្រះវិហារ និងអាគារតាំងពិព័ណ៌។

ផ្តើមពីភាពចម្លែកអស្ចារ្យនៃដើមដូងខ្ទិះ វត្តក៏ត្រូវបានមនុស្សម្នាដឹកឮ អញ្ជើញមកទស្សនា និងគោរពបូជា។ ជាពិសេស បងប្អូនប្រជាពុទ្ធបរិស័ទស្រុក Cầu Kè ទាំងមូល និងសម្បុរសជនជិតឆ្ងាយដែលជាអ្នកជួញដូរដូងខ្ទិះ ក៏បានរួមវិភាគទានកសាងវត្តកាន់តែរុងរឿងដូចសព្វថ្ងៃនេះឯង។

​​​មានឱកាសមកគោរពបូជាវត្ត យើងនិងមានអារម្មណ៍ស្រស់ថ្លាហាក់បីដូចជាឈានចូលប្រាសាទមាសដ៏ឧត្តុង្គឧត្តម ប្រកបដោយព័ណ៌សម្បូរយ៉ាងភ្លឺផ្លេក អមដោយក្បូរក្បាច់រចនាយ៉ាងល្អប្រណិត។

វត្តបុទុមសាគរ (Chùa Chợ) មានរចនាបថនៃស្ថាបត្យកម្មអង្គរ ដែលជាស្ថាបត្យកម្មប្រពៃណីរបស់ជនជាតិ Khmer សុទ្ធសាត។ សាងឡើងដោយឯកសណ្ធានជាកំពូលចេតិយស្រួច ក្បាច់រំយោលស្បូរជាច្រើនជាន់ បង្គាប់ខ្លួនក្នុងចន្លោះពណ៌បៃតងជុំវិញ ដែលត្រូវបានចម្លាក់យ៉ាងល្អិតល្អន់ និងទំនើបទៀតផង។ រូបសំណាកសត្វពស់នាគក្បាល៥ ដែលតំណាងឱ្យព្រះពុទ្ធសាសនា ដើម្បីអុជបំភ្លឺមនុស្សសត្វទាំង ឡាយ ជួយអ្នករាល់គ្នាឆ្ពោះទៅកាន់ធម៌សុច្ចរិតតាមព្រះពុទ្ធឱវាទ។

ទីធ្លាធំទូលាយ ងាយស្រួលសម្រាប់ព្រះសង្ឃ និងពុទ្ធបរិស័ទចាត់តាំងសកម្មភាពជំនឿសាសនា។

មិន​ត្រឹម​តែ​វត្ត​បុទុមសាគរ​ (Chùa Chợ) ប៉ុណ្ណោះ​ទេ ពោលគឺវត្តអារាម Khmer ​ទាំងឡាយនិយាយរួម​ តាំងពីបុរមបុរាណមក តែងជាមណ្ឌលសម្រាប់សកម្មភាពវប្បធម៌ជំនឿសហគមរបស់ Khmer និងបងប្អូនទូទាំងភូមិភាគទៀតផង។ តាំងពីកិច្ចនិយមសាសនារហូតដល់បុណ្យទានប្រពៃណីផ្សេងៗតែងត្រូវបានប្រព្រឹត្តិឡើងនៅក្នុងវត្ត មានភាពទាក់ទាញមនុស្សម្នាយ៉ាងច្រើនកុះករអញ្ជើញមកទស្សនា គោរពបូជាផងដែរ៕

 

Lâm Đươl

បូកសរុបលទ្ធផលនៃការប្រឡងពុទ្ធិកបឋមសិក្សា ឆ្នាំ ២០២៥ - ២០២៦

ថ្មីៗនេះ គណៈកម្មការវត្តគម្ភីរសាគរ ព្រែកជ្រៅ (Xiêm Cán) ស្ថិតនៅសង្កាត់ Hiệp Thành បានរៀបចំពិធីបូកសរុប និងប្រកាសលទ្ធផលនៃប្រឡងសម្រាប់ថ្នាក់ ត្រី ទោ ឯក ក្នុងឆ្នាំសិក្សា ២០២៥ - ២០២៦។ នេះគឺជាព្រឹត្តិការណ៍អប់រំដ៏សំខាន់ ដែលកត់សម្គាល់នូវជំហាននៃការរីកចម្រើននៅលើដំណើរការសិក្សារៀនសូត្រធម៌វិន័យរបស់សមណសិស្ស។

យាយខ្មៅក្នុងជំនឿរបស់បងប្អូន Khmer

ពេលឈានជើងចូលក្នុងបរិវេណវត្ត Khmer បុរាណ ដូចជាវត្តមហាទប់ (chùa Dơi) ទីក្រុង Cần Thơ ឬវត្តពុតធ្លេចាស់ (Hoà Bình cũ) ខេត្ត Cà Mau និងវត្ត Khmer -ដទៃទៀត នៅក្បែរព្រះវិហារដ៏ស្កឹមស្កៃដែលតម្កល់ព្រះពុទ្ធបដិមា គេតែងជួបប្រទះឃើញអាស្រមតូចៗ សម្រាប់បូជាទេពធីតាមួយអង្គដែលមានសម្បុរខ្មៅ។ បងប្អូន Khmer តែងហៅថា "នាងខ្មៅ" ឬ "យាយខ្មៅ"។ នេះគឺជាលក្ខណៈជំនឿដ៏ពិសេសមួយ ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីការលាយផ្សំយ៉ាងរលូនរវាងព្រះពុទ្ធសាសនាទក្ខិណានិកាយ Khmer និងជំនឿអ្នកតាម្ចាស់ស្រុក។

វត្ត Khmer រក្សាស្លាកស្នាមបដិវត្តន៍

មកដល់ភូមិអណ្តូងចេក (Đìa Chuối) ឃុំ Vĩnh Mỹ សាកសួររកវត្តអណ្ដូងចេកគ្រប់គ្នាសុទ្ធតែស្គាល់។ វត្តមិនត្រឹមតែជាទីសក្ការៈបូជាខាងវិញ្ញាណប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងជាទីកន្លែងចិញ្ចឹមលាក់បំពួនកម្មាភិបាលបដិវត្តន៍ ក្នុងសម័យតស៊ូទាំង ២ លើក ប្រឆាំងបរទេសឈ្លានពានរបស់ជនជាតិទៀតផង។ កណ្តាលបរិយាកាសដ៏ស្ងប់ស្ងាត់ វត្តលេចចេញរូបរាងយ៉ាងស្ងៀមស្ងាត់ រក្សាទុកនូវអនុស្សាវរីយ៍ដ៏អង់អាចក្លាហាន តាមរយៈសរសៃឈើ និងក្បឿងដំបូលដែលដុះសរាយពេលវេលា។

រក្សាសម្រស់វប្បធម៌តាមរយៈកីឡាប្រពៃណី

ពិធីប្រណាំងទូក.ងរបស់បងប្អូនជនរួមជាតិ Khmer ត្រូវបានក្រសួងវប្បធម៌ កីឡា និងទេសចរណ៍ទទួលស្គាល់ជាបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌អរូបីថ្នាក់ជាតិ។ នេះមិនត្រឹមតែជាសកម្មភាពកីឡាដែលមានលក្ខណៈសហគមន៍យ៉ាងជ្រាលជ្រៅប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងមានអត្ថន័យពិសេសខាងវប្បធម៌ និងជំនឿវិញ្ញាណចំពោះបងប្អូនជនរួមជាតិ Khmer Nam Bộ ទៀតផង ។

គ្រឿងរណ្តាប់សែនព្រេន ប្រកបដោយទឹកចិត្ត

រូបភាពនៃទូកក្បូនដើមចេក ដ៏សាមញ្ញ បានក្លាយជានិមិត្តរូបវប្បធម៌ជំនឿដែលមិនអាចខ្វះបានក្នុងជីវភាពរស់នៅរបស់បងប្អូនជនរួមជាតិ Khmer Nam Bộ ជាពិសេសក្នុងពិធីបុណ្យសែនដូនតា និងពិធីបុណ្យកំសាន្តជាដើម។

ផ្សារភ្ជាប់សាសនា និងជីវិត

ប៉ុន្មានឆ្នាំកន្លងមកនេះ គណៈអភិបាលសមាគមពុទ្ធសាសនា Việt Nam ខេត្ត Cà Mau តែងរួមដំណើរជាមួយគណៈកម្មាធិការបក្ស រដ្ឋអំណាច និងរណសិរ្សមាតុភូមិ Việt Nam គ្រប់លំដាប់ថ្នាក់ ក្នុងការចលនាប្រឡងប្រណាំងស្នេហាជាតិ កសាងជីវភាពវប្បធម៌ អភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច-សង្គម ជាពិសេសខាងការងារសប្បុរសធម៌ មនុស្សធម៌ ជួយឧបត្ថម្ភគ្រួសារក្រីក្រ រួមចំណែកធានាសុខមាលភាពសង្គម។

ទីបង្អែកខាងជំនឿ និងសុខុមាលភាព

វត្តពោធិ៍ថ្លឹង (Tập Rèn) មានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងឃុំ Thới An Hội ទីក្រុង Cần Thơ ត្រូវបានកសាងឡើងក្នុងឆ្នាំ១៨៨៩ នេះជាវត្ត Khmer បុរាណមួយក្នុងចំណោមវត្ត Khmer ដទៃទៀតរបស់ស្រុកខ្សាច់ (Kế Sách) ខេត្ត Sóc Trăng (ចាស់)។

ស្លាធម៌ លក្ខណៈសក្ការៈក្នុងវប្បធម៌ Khmer

ក្នុងឱកាសពិធីបុណ្យទាន អាពាពិពាហ៍ ឬពិធីសាសនារបស់បងប្អូន Khmer Nam Bộ តែង មានប៉មផ្កាដ៏ស្រស់ត្រកាល ដែលបានកែច្នៃយ៉ាងផ្ចិតផ្ចង់អំពីដើមចេក និងផ្កា ដោយដាក់តាំងយ៉ាងសមរម្យនៅលើអាសនៈ។ នោះគឺ “ស្លាធម៌” - ជាគ្រឿងសក្ការៈបូជាដ៏សំខាន់បំផុត ដែលបានចាត់ទុកថាជា "ព្រលឹង" ក្នុងជីវភាពជំនឿរបស់ជនរួមជាតិ Khmer ។

គួរឱ្យជ្រះថ្លាជាមួយបណ្តាព្រះពុទ្ធបដិមាដ៏ធំមហិមា

វត្ត Khmer ជាច្រើនមិនត្រឹមតែសម្បូរទៅដោយស្ថាបត្យកម្មដ៏ពិសេសៗ និងគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍ប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងមានព្រះពុទ្ធបដិមាដ៏ធំមហិមាយ៉ាងច្រើន បង្កើតបាននូវភាពលេចធ្លោទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរណ៍យ៉ាងច្រើនកុះករឱ្យមកគោរពបូជាទៀតផង។

ចំណុចភ្លឺស្វាងនៃការងារសប្បុរសជន

មិនត្រឹមជាទីបង្អែកសម្រាប់ខាងផ្លូវចិត្តរបស់បងប្អូនប្រជាពុទ្ធបរិស័ទ Khmer ប៉ុណ្ណោះទេ វត្តសិរីមង្គល ជ្រុងខ្មែរ (Rạch Giồng) ឃុំ Hồ Thị Kỷ ខេត្ត Cà Mau) ថែមទាំងបានគេដឹងឮថាជាចំណុចដ៏ភ្លឺស្វាង ក្នុងសកម្មភាពការងារសប្បុរសធម៌ តភ្ជាប់ក្តីស្រឡាញ់ដល់សម្រាប់អ្នកដែលជួបលំបាក។