Thứ sáu, 3-4-26 12:36:00
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

ទិដ្ឋភាពវត្តសិរីមុនីសង្កែរ

Báo Cà Mau វត្តសិរីមុនីសង្កែ មានទីតាំងស្ថិតនៅផ្លូវជាតិលេខ៦០ នៃឃុំ Trường Khánh ស្រុក Long Phú ខេត្ត Sóc Trăng។ មកកាន់ឃុំ Trường Khánh យើងនឹងបានឃើញនូវស្ថាបត្យកម្មដែលមានព័ណ៌លឿងដ៏ត្រចះត្រចង់នៃសម្រស់វត្ត Khmer មួយដ៏ស្រស់ស្អាត នោះគឺវត្តសិរីមុនីសង្កែ (ហៅវត្តសង្កែ)។

ព្រះវិហាររំលេចដោយច្រើនព័ណ៌ មានទាំងបៃតង លឿង ក្រហម និងសលាយគ្នា។

វត្តសិរីមុនីសង្កែ មានប្រវត្តិដ៏យូរលង់ណាស់មកហើយ ដោយស្ថាបត្យកម្មដំបូងរបស់វត្ត គឺសាងសង់ដោយឈើ ដំបូលប្រក់ស្លឹក។ តាមរយៈការជួសជុលជាច្រើនលើកច្រើនសា វត្តនេះក៏មានសោភ័ណភាពថ្មីដូចសព្វថ្ងៃ។ ក្រៅពីព្រះវិហារដែលត្រូវបានកសាងនៅលើទីទួលដ៏ខ្ពស់ ថែមទាំងមានបណ្តាសំណង់ផ្សេងៗជាច្រើនទៀតដែលត្រូវបានសាងសង់ប្រកបដោយស្ថាបត្យ កម្ម Khmer មានដូចជា បណ្តាល័យ សមណៈកុដិ ឧបដ្ឋានសាលាសា ចេតិយជាដើម។ រាល់បណ្តាសមិទ្ធផលនានា ក៏ត្រូវបានរចនាយ៉ាងល្អប្រណិត ពោរពេញដោយលក្ខណៈវប្ប ធម៌ Khmer សុទ្ធសាត និងល្អអស្ចារ្យទៀតផង។

ព្រះវិហារត្រូវបានកសាងដោយដំបូល៣ជាន់​ មានកំពូលស្រួច ប្រក់ឥដ្ឋកាចា រំលេចដោយព័ណ៌គ្រប់ប្រភេទ បៃតង លឿង ក្រហម ស ចម្រុះគ្នា។ ខាងក្នុងព្រះវិហារ គឺជាផ្ទាំងគំនូរដែលព័ណ៌នាអំពីជីវប្រវត្តិរបស់ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ និងមានព្រះពុទ្ធបដិមាករជាច្រើនទៀតផង។ ​ទោះជាយ៉ាងណាក្តី ប្រសិនបើយើងយកចិត្តទុកដាក់ឱ្យបានលម្អិតបន្តិច យើងនឹងបានឃើញថាបណ្តាស្ថាបត្យកម្មទាំងនេះមានការលាយឡំរវាងវប្បធម៌របស់ជនជាតិ Việt Nam និង Hoa ផងដែរចំពោះព្រះវិហារនៃវត្តសិរីមុនីសង្កែ។

សមណៈកុដិ និងឧបដ្ឋានសាលា។

សម្រាប់ឧបដ្ឋានសាលារបស់វត្តសង្កែវិញ ទើបតែត្រូវបានកែជួសជុលឡើងវិញក្នុងឆ្នាំ២០០៦ ដោយមានផ្ទាំងគំនូររបស់ស្តេចទ័ពមារជិះរាជរដ្ឋត្រៀមប្រយុទ្ធជាមួយព្រះពុទ្ធសក្យមុនី។ ចំណែកខាង​ក្នុង​សាលវិញ ក្រៅ​ពី​ព្រះពុទ្ធ​បដិមាករ ថែមទាំងមានរូបចម្លាក់​ព្រះឧបជ្ឈាយ៍ ចៅអធិការជំនាន់ដើមដែលមានស្នាព្រះហស្ថក្នុងការកសាងវត្តអារាម​ចំនួន៥​អង្គ​ព្រះអង្គដោយមានព័ណ៌លោមសមល្អយ៉ាងរស់រវើកទៀតដែរ។

វត្តសិរីមុនីសង្កែ ថែមទាំងមានសមណៈកុដិដ៏វិសេសវិសាលមួយខ្នងប្រកបដោយស្ថាបត្យកម្មនៃវីឡាបារាំង (Pháp) លាយឡំជាមួយស្ថា បត្យកម្មKhmer ទោះបីជាមានការប្រែព័ណ៌តមរដូវកាល និងគ្របដណ្តប់ដោយស្លែក៏ដោយ ក៏វានៅតែបញ្ចេញភាពស្រស់ស្អាតឆើតឆាយ។ យោងតាម​រយៈ​ក្បាច់​ចម្រុះផ្សេងៗ យើញ​អាច​មើល​ឃើញ​ច្បាស់​ថា​រចនាប័ទ្ម​ជនជាតិ​​ណា​ជា​កម្មសិទ្ធិ​របស់​ខ្លួន ដូចជា៖ រូបចម្លាក់សត្វតោ ចេតិយនៃ​រចនាបថ Khmer។ តាមក្បាលសរ និងតាមបង្អួចនីមួយៗប្របដោយលក្ខណៈនៃស្ថាបត្យកម្មអឺរ៉ុប (châu Âu)... ប៉ុន្តែបញ្ចូលគ្នាយ៉ាងទន់ភ្លន់ និងភាពចុះសម្រុងគ្នាយ៉ាងអស្ចារ្យ។ ប្រាកដណាស់ ស្ថាបត្យករដែលជាអ្នករចនាសំណង់សម្រាប់វត្តសិរីមុនីសង្កែនេះ ពិតជាមានការស្រឡាញ់ទាំងស្ថាបត្យកម្មបុរាណរបស់ជនជាតិបារាំង (Pháp) ផង និងស្ថាបត្យកម្មបុរាណ Khmer ផងដែរ ទើបអាចធ្វើទៅរួច។ 

ទាំងសង្ខាងផ្លូវចូលវត្តសិរីមុនីសង្កែ មានទាំងរូបចម្លាក់ទេពប្រណមទៀតផង។

ជាមួយនឹងភាពពិសេសនោះ វត្តសិរីមុនីសង្កែ ពិតជាសក្តិសមជាកន្លែងសម្រាប់ភ្ញៀវទេសចរណ៍ទាំងឡាយដែលមានឱកាសបានទៅទស្សនាស្រុកឡុងភូនិយាយដោយឡែក និងខេត្ត Sóc Trăng និយាយដោយឡែក៕

 

Lâm Đươl

នាគក្នុងវប្បធម៌ Khmer

មានឱកាសបានទៅទស្សនាតាមវត្ត Khmer Nam Bộ យើងរាល់គ្នានឹងបានជួបប្រទះនឹងរូបចម្លាក់ពស់នាគរាជយ៉ាងច្រើននៅតាមលើដំបូលនៃព្រះវិហារ កុដិ សាលា។ល។ រូបភាពសត្វពស់នាគរាជ គឺជាសត្វដ៏ពិសិដ្ឋដែលមានទំនាក់ទំនងយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយសហគមន៍ខ្មែរ។ សត្វពស់នាគរាជមិនត្រឹមបានបង្ហាញពីភាពរុងរឿងប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងតំណាងឱ្យការការពារ និងការតភ្ជាប់រវាងមនុស្ស និងពិភពវិញ្ញាណផងដែរ។

សម្រស់ប្រពៃណីរបស់នារី Khmer

ក្នុងឱកាសអបអរសាទរទិវានារីអន្តរជាតិ ៨ មីនា ឆ្នាំ ២០២៦ យើងទាំងអស់គ្នារួមគ្នារំលឹក និងវាយតម្លៃខ្ពស់ចំពោះការរួមចំណែកយ៉ាងស្ងៀមស្ងាត់របស់នារី Khmer លើទឹកដី Cà Mau - ដែលជាអ្នកខិតខំថែរក្សាអត្តសញ្ញាណជាតិ ព្រមទាំងមានភាពរស់រវើក សមត្ថភាពមោះមុតឈានឡើង រួមចំណែកកសាងភូមិស្រុកឱ្យកាន់តែរីកចម្រើន។

កិន្នរ - សម្រស់ និងក្តីប្រាថ្នាឆ្ពោះទៅរកអំពើល្អរបស់នារី Khmer

ក្នុងលំហដ៏ស្ងប់ស្ងាត់នៃវត្តអារាមខ្មែរនាតំបន់ដីចុងជ្រោយបង្អស់ រវាងសម្លេងសូត្រធម៌យ៉ាងរណ្តំ រូបសំណាកកិន្នរបានលេចត្រដែតឡើងជានិមិត្តរូបនៃភាពល្អឯក។ តាមរយៈរូបភាពនោះ យើងអាចមើលឃើញថា សម្រស់របស់នារីខ្មែរមិនត្រឹមតែស្ថិតនៅលើរូបរាងប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងបានចិញ្ចឹមបីបាច់ចេញពីជីវិតដែលប្រកបដោយធម៌សប្បុរសទៀតផង។

គ្រុឌ ក្នុងជីវភាពវប្បធម៌ជំនឿរបស់ Khmer

រូបភាពសត្វគ្រុឌ គឺជានិមិត្តសញ្ញាដ៏មានឥទ្ធិពល និងពិសិដ្ឋបំផុតក្នុងស្ថាបត្យកម្មវត្ត Khmer ទាំងឡាយនៅតំបន់ Nam Bộ ។ មិនត្រឹមតែជាគ្រឿងតុបតែងលម្អប៉ុណ្ណោះទេ គ្រុឌមានវត្តមាននៅតាមសរសព្រះវិហារ សាលា។ល។ ជាមួយនឹងរូបរាងដ៏មានអានុភាពខ្លាំង ស្លាបធំលាត្រដាង និងក្រញ៉ាំជើងលាតសន្ធឹង ដូចជាកំពុងទ្រទ្រង់រចនាបទនៃសំណង់ទាំងមូល ដែលតំណាងឱ្យកម្លាំងការពារ និងសេចក្តីប្រាថ្នាដើម្បីឆ្ពោះទៅរកពន្លឺដ៏ភ្លឺស្វាង។

សាក្សីនៃស្មារតីសាមគ្គីជាតិ

ក្នុងចំណោមវត្ត Khmerទាំង ២៨ ទូទាំងខេត្ត Cà Mau មានវត្តចំនួន ៦ បានកសាងឡើងក្នុងអំឡុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ៧០ នៃសតវត្សមុន ដែលជាដំណាក់កាលផ្ទុះសង្គ្រាមឆាបឆេះយ៉ាងខ្លាំងក្លានៅតំបន់ Nam Bộ។ វត្តហូផុងថ្មី គឺជាវត្តមួយក្នុងចំណោមវត្តទាំងនោះ ដែលបានបង្កើតឡើងដោយផ្អែកលើមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃសាមគ្គីភាពរវាងបងប្អូនជនជាតិទាំង ៣៖ Kinh - Khmer - Hoa។

ភាពអស្ចារ្យនៃពណ៌ទាំង ៧ ក្នុងសប្តាហ៍របស់សម្លៀកបំពាក់ Khmer

ក្នុងពិធីបុណ្យទាននានារបស់បងប្អូន Khmer Nam Bộ ភ្ញៀវទេសចរណ៍ទាំងឡាយតែងចាប់អារម្មណ៍យ៉ាងខ្លាំងចំពោះសម្លៀកបំពាក់ដ៏ស្រស់ឆើតឆាយ។ តែមានមនុស្សតិចណាស់ដែលដឹងថា ព័ណ៌នៃអាវ ស្បៃ ឬសំពត់ មិនត្រឹមតែមានសោភ័ណភាពប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងផ្សារភ្ជាប់ជាមួយនឹងជំនឿ និងទស្សនៈនៃការរស់នៅទៀតផង ដោយអនុវត្តតាមក្បួនព័ណ៌ដែលត្រូវនឹងថ្ងៃនីមួយៗក្នុងសប្ដាហ៍។

វិសេសវិសាលនៃពិធីដាក់បាត្រដើមឆ្នាំ

រៀងរាល់ឱកាសបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មីប្រពៃណីជាតិម្តងៗ ក្នុងបរិយាកាសដ៏សប្បាយរីករាយទទួលអំណរឆ្នាំថ្មី ប្រជាពុទ្ធបរិស័ទ និងបងប្អូន Khmer យ៉ាងច្រើនកុះករក្នុងខេត្ត បានមកជួបជុំគ្នានៅវត្តមុនីវង្សាបុប្ផារាម សង្កាត់ An Xuyên ដើម្បីចូលរួមពិធីដាក់បាត្រដើមឆ្នាំ។ នេះគឺជាពិធីបុណ្យដែលបង្កប់នូវអត្តសញ្ញាណព្រះពុទ្ធសាសនាទក្ខិណានិកាយ Khmer យ៉ាងជ្រាលជ្រៅ និងជាសកម្មភាពវប្បធម៌ផ្លូវចិត្តដ៏វិសេសវិសាលរបស់សហគមន៍ Khmer ទូទាំងខេត្តផងដែរ។

គណៈសប្បុរសធម៌នៃព្រះពុទ្ធសាសនា Bạc Liêu រួមកម្លាំងដើម្បីអ្នកក្រ

ប៉ុន្មានឆ្នាំកន្លងមកនេះ ទន្ទឹមជាមួយការអនុវត្តបណ្តាសកម្មភាពសាសនា គណៈកម្មាធិការសប្បុរសធម៌នៃព្រះពុទ្ធសាសនា Bạc Liêu បានពង្រីកស្មារតីមេត្តាករុណាជាបន្តបន្ទាប់តាមរយៈកម្មវិធីសុខុមាលភាពសង្គមជាក់ស្តែងជាច្រើន។ បណ្តាសកម្មភាពយ៉ាងសាមញ្ញទាំងនេះ ពោរពេញដោយក្តីសប្បុរសដែលផុសចេញពីទឹកចិត្តពិតៗ ព្រមទាំងផ្តល់ថែមកម្លាំងចិត្ត និងសម្រាប់អ្នកខ្វះសំណាងឆ្លងកាត់រាល់ឧបស័គ្គទាំងពួង ដើម្បីឆ្ពោះទៅអនាគតដ៏ភ្លឺស្វាង។

សន្សំកុសលផ្តើមពីបុណ្យផ្កា

ជារៀងរាល់ឆ្នាំ ឱ្យតែដល់រដូវប្រាំង ជាពិសេសនៅថ្ងៃប្រកៀកបុណ្យចូលឆ្នាំ Việt Nam វត្តអារាម Khmer ជាច្រើននៅ Nam Bộ និយាយរួម ខេត្ត Cà Mau និយាយដោយឡែក ក៏ឱឡារឹកចាត់តាំងពិធីបុណ្យផ្កាដើម្បីរួមវិភាគទានបច្ច័យទឹកប្រាក់សម្រាប់កសាងវត្ត។

ការរស់ឡើងវិញនៃសាស្ត្រាស្លឹករឹត

ឯកសារដ៏មានតម្លៃជាង ១៣ ម៉ឺនទំព័រ ចេញពីសាស្ត្រាបុរាណរបស់បងប្អូនជនជាតិ Khmer បាន “រស់ឡើងវិញ” ជាផ្លូវការលើលំហបណ្តាញសង្គម។ នេះគឺជាជំហានមួយដ៏សំខាន់ ក្នុងការអភិរក្សបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌តាមរយៈបច្ចេកវិទ្យាឌីជីថល។ លទ្ធផលនេះបានប្រកាសនៅក្នុងសិក្ខាសាលាវិទ្យាសាស្ត្រក្រោមប្រធានបទ “សាស្ត្រាស្លឹករឹត៖ អភិរក្ស និងរក្សាបេតិកភណ្ឌ Khmer តាមរយៈបច្ចេកវិទ្យាឌីជីថល” ដែលរៀបចំឡើងដោយសាកលវិទ្យាល័យ Trà Vinh នារសៀលថ្ងៃទី ២៨ ខែមករា ឆ្នាំ ២០២៦។