Thứ năm, 29-1-26 21:58:12
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

កែជួសជុលវត្តដែលមានអាយុកាល៤០០ឆ្នាំ

Báo Cà Mau Trà Vinh ជាខេត្តមួយដែលគេដឹងឮថាមានវត្តអារាម Khmer ច្រើនកុះករ។ ហើយក្នុងនោះដែលលេចធ្លោជាងគេគឺវត្តស្លែង ឬហៅថាស្លែងចាស់ មានទីតាំងស្ថិតនៅឃុំ Phước Hưng ស្រុក Trà Cú វត្តនេះមានអាយុកាលជិត៤០០ឆ្នាំដែរហើយ។

ភាពអស្ចារ្យនៃព្រះវិហារវត្តស្លែង ដំបូកលាបទឹកថ្នាំព័ណ៌ទឹកក្រូចលាយជាមួយព័ណ៌ប្រាក់ដ៏ស្រស់ស្អាត។

យោងតាមការនិទាន វត្តត្រូវបានកសាងក្នុងអំឡុងសតវត្ស៍ទី១៨ ដែលកសាងនៅខឿនដ៏ខ្ពស់ ដោយសរសឈើធម្មតា ដំបូលប្រក់ស្លឹក។ ឆ្លងកាត់រយៈកាលរាប់រយឆ្នាំ វត្តក៏មានសភាពទ្រុឌទ្រោម មិនអាចឆ្លើយតបតម្រូវការសកម្មភាពជំនឿសាសនារបស់ព្រះសង្ឃនិងមាមីងពុទ្ធបរិស័ទនៅភូមិភាគបានទៀត។

ហើយដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហានេះ បន្ទាប់ពីត្រូវបានឆ្លងកាត់ការសិក្សាស្រាវជ្រាវយ៉ាងលម្អិតតាមក្បួនខ្នាតនៃព្រះវិហារចាស់ វិស្វករ Phạm Ngọc Thiên Ân ក៏បានរចនាប្លង់តាមលក្ខណៈបែបថ្មីដ៏ចម្លែកអស្ចារ្យដែលគ្មានវត្តណាមួយអាចប្រៀបប្រដូចបានដូចសព្វថ្ងៃនេះឯង។

បណ្តាសមិទ្ធផលខាងក្នុងព្រះវិហារវត្តស្លែងកំពុងកសាងជិតបានសម្រេច។

វត្តត្រូវបានកសាងតាមក្បូរក្បាច់រចនាបែបទំនើប វត្តស្លែងចាស់ បន្ទាប់ពីបានឆ្លងកាត់ការជួសជុលក៏មានចំណាប់អារម្មណ៍ខុសប្លែកពីវត្តដទៃទៀតដែរ រួមមានលាបថ្នាំព័ណ៌ប្រាក់រំលេចជាមួយព័ណ៌ទឹកក្រូច នេះជាព័ណ៌ទាំងពីរដែលយើងតែងនិយមបានឃើញនៅតាមបណ្តាវត្តអារាមខ្មែរទាំងឡាយ។

គួយគន់ពីលើ ព្រះវិហារមានទ្រង់ទ្រាយហាក់បីដូចជាសត្វអណ្តើកកំពុងហែលលើផ្ទៃទឹក។ ពិសេស ខឿនព្រះវិហារនូវតែរក្សាភាពដើមដដែល ដោយមានរណ្តៅសីមាទាំង៩រណ្តៅដដែល រួមទាំងគ្រឿងសក្ការៈដែលមាមីងប្រជាពុទ្ធបរិស័ទបានដាក់ចូលទៅក្នុងទាំងខណៈពេលដែលព្រះវិហារទើបផ្តើមកសាងថ្មី។ នេះចាត់ទុកជាទ្រព្យធនដ៏មហិមាសម្រាប់វត្ត ក៏ដូចជាចំណុចដ៏សំខាន់មួយនៃការបូជាកំចាត់បង់នូវរាល់គ្រោះមហន្តរាយទាំងពួងនិងក្លាយជាអាថ៌កំបាំងសម្រាប់ភ្ញៀវទេសចរណ៍ទាំងឡាយមកសិក្សាស្រាវជ្រាវ។

ទាំង៤ជ្រុងជុំវិញព្រះវិហារគឺរូបចម្លាក់សត្វស្តេចដំរីសដែលបង្កប់ដោយអត្ថន័យស្តីពីការផ្តល់មកនូវក្តីសុខក្សេមក្សាន្ត។

ចំណែកខាងស្ថាបត្យកម្មវិញ វត្តតែងរក្សាបានល្អនូវលក្ខណៈវប្បធម៌ប្រពៃណីនៃពុទ្ធសាសនាគណៈមហានិកាយខ្មែរ។ ដំបូលខ្ពស់ អមដោយក្បូរក្បាច់រចនាយ៉ាងល្អប្រណិត។ ចំណុចសំខាន់របស់វត្តគឺមានរូបសម្លាក់សត្វស្តេចដំរី៤ក្បាល និងមានរូបព្រះបាទជ័យវរ័្មន័គង់ប្រថាប់លើខ្នងដំរីគ្រប់៤ជ្រុងនៃព្រះវិហារទៀតផង។ ព្រះវិហារមានសាងកាំជណ្តើរជាច្រើនកាំ ជុំវិញមានព្រះពុទ្ធបដិមាករ បង្កើតបានអាវកាសដ៏ឧត្តុង្គឧត្តមទៀតផង។

នៅតាមកាំជណ្តើរព្រវិហារមានទាំងរូបចម្លាក់សត្វពស់នាគរាជដ៏ធំតែងយើងរាល់គ្នាតែងនិយមបានឃើញនៅតាមវត្តអារាម​ Khmer។

រហូតមកទល់បច្ចុប្បន្ន រាល់សមិទ្ធផលនៃសំណង់សាងសង់ព្រះវិហារវត្តស្លែងចាស់កំពុងជិតបានសម្រេច។ ឆ្លងកាត់រយៈកាលជាច្រើនជំនាន់ ថ្វីត្បិតតែមិនបានរក្សានូវភាពដើមទាំងស្រុងសម្រាប់ព្រះវិហារ តែជាមួយលក្ខណៈថ្មី និងភាពចម្លែកអស្ចារ្យរបស់វត្តរួមជាមួយតម្លៃវប្បធម៌ប្រពៃណីដែលបានថែរក្សានិងអភិរក្សជាយូរលង់ណាស់មកហើយនោះ ប្រាកដជាចំណុចដ៏ចំណាប់អារម្មណ៍សម្រាប់ទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរណ៍ជិតឆ្ងាយជាក់ជាមិនខាន៕

 

Hữu Nghĩa

បូកសរុបលទ្ធផលនៃការប្រឡងពុទ្ធិកបឋមសិក្សា ឆ្នាំ ២០២៥ - ២០២៦

ថ្មីៗនេះ គណៈកម្មការវត្តគម្ភីរសាគរ ព្រែកជ្រៅ (Xiêm Cán) ស្ថិតនៅសង្កាត់ Hiệp Thành បានរៀបចំពិធីបូកសរុប និងប្រកាសលទ្ធផលនៃប្រឡងសម្រាប់ថ្នាក់ ត្រី ទោ ឯក ក្នុងឆ្នាំសិក្សា ២០២៥ - ២០២៦។ នេះគឺជាព្រឹត្តិការណ៍អប់រំដ៏សំខាន់ ដែលកត់សម្គាល់នូវជំហាននៃការរីកចម្រើននៅលើដំណើរការសិក្សារៀនសូត្រធម៌វិន័យរបស់សមណសិស្ស។

យាយខ្មៅក្នុងជំនឿរបស់បងប្អូន Khmer

ពេលឈានជើងចូលក្នុងបរិវេណវត្ត Khmer បុរាណ ដូចជាវត្តមហាទប់ (chùa Dơi) ទីក្រុង Cần Thơ ឬវត្តពុតធ្លេចាស់ (Hoà Bình cũ) ខេត្ត Cà Mau និងវត្ត Khmer -ដទៃទៀត នៅក្បែរព្រះវិហារដ៏ស្កឹមស្កៃដែលតម្កល់ព្រះពុទ្ធបដិមា គេតែងជួបប្រទះឃើញអាស្រមតូចៗ សម្រាប់បូជាទេពធីតាមួយអង្គដែលមានសម្បុរខ្មៅ។ បងប្អូន Khmer តែងហៅថា "នាងខ្មៅ" ឬ "យាយខ្មៅ"។ នេះគឺជាលក្ខណៈជំនឿដ៏ពិសេសមួយ ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីការលាយផ្សំយ៉ាងរលូនរវាងព្រះពុទ្ធសាសនាទក្ខិណានិកាយ Khmer និងជំនឿអ្នកតាម្ចាស់ស្រុក។

វត្ត Khmer រក្សាស្លាកស្នាមបដិវត្តន៍

មកដល់ភូមិអណ្តូងចេក (Đìa Chuối) ឃុំ Vĩnh Mỹ សាកសួររកវត្តអណ្ដូងចេកគ្រប់គ្នាសុទ្ធតែស្គាល់។ វត្តមិនត្រឹមតែជាទីសក្ការៈបូជាខាងវិញ្ញាណប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងជាទីកន្លែងចិញ្ចឹមលាក់បំពួនកម្មាភិបាលបដិវត្តន៍ ក្នុងសម័យតស៊ូទាំង ២ លើក ប្រឆាំងបរទេសឈ្លានពានរបស់ជនជាតិទៀតផង។ កណ្តាលបរិយាកាសដ៏ស្ងប់ស្ងាត់ វត្តលេចចេញរូបរាងយ៉ាងស្ងៀមស្ងាត់ រក្សាទុកនូវអនុស្សាវរីយ៍ដ៏អង់អាចក្លាហាន តាមរយៈសរសៃឈើ និងក្បឿងដំបូលដែលដុះសរាយពេលវេលា។

រក្សាសម្រស់វប្បធម៌តាមរយៈកីឡាប្រពៃណី

ពិធីប្រណាំងទូក.ងរបស់បងប្អូនជនរួមជាតិ Khmer ត្រូវបានក្រសួងវប្បធម៌ កីឡា និងទេសចរណ៍ទទួលស្គាល់ជាបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌អរូបីថ្នាក់ជាតិ។ នេះមិនត្រឹមតែជាសកម្មភាពកីឡាដែលមានលក្ខណៈសហគមន៍យ៉ាងជ្រាលជ្រៅប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងមានអត្ថន័យពិសេសខាងវប្បធម៌ និងជំនឿវិញ្ញាណចំពោះបងប្អូនជនរួមជាតិ Khmer Nam Bộ ទៀតផង ។

គ្រឿងរណ្តាប់សែនព្រេន ប្រកបដោយទឹកចិត្ត

រូបភាពនៃទូកក្បូនដើមចេក ដ៏សាមញ្ញ បានក្លាយជានិមិត្តរូបវប្បធម៌ជំនឿដែលមិនអាចខ្វះបានក្នុងជីវភាពរស់នៅរបស់បងប្អូនជនរួមជាតិ Khmer Nam Bộ ជាពិសេសក្នុងពិធីបុណ្យសែនដូនតា និងពិធីបុណ្យកំសាន្តជាដើម។

ផ្សារភ្ជាប់សាសនា និងជីវិត

ប៉ុន្មានឆ្នាំកន្លងមកនេះ គណៈអភិបាលសមាគមពុទ្ធសាសនា Việt Nam ខេត្ត Cà Mau តែងរួមដំណើរជាមួយគណៈកម្មាធិការបក្ស រដ្ឋអំណាច និងរណសិរ្សមាតុភូមិ Việt Nam គ្រប់លំដាប់ថ្នាក់ ក្នុងការចលនាប្រឡងប្រណាំងស្នេហាជាតិ កសាងជីវភាពវប្បធម៌ អភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច-សង្គម ជាពិសេសខាងការងារសប្បុរសធម៌ មនុស្សធម៌ ជួយឧបត្ថម្ភគ្រួសារក្រីក្រ រួមចំណែកធានាសុខមាលភាពសង្គម។

ទីបង្អែកខាងជំនឿ និងសុខុមាលភាព

វត្តពោធិ៍ថ្លឹង (Tập Rèn) មានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងឃុំ Thới An Hội ទីក្រុង Cần Thơ ត្រូវបានកសាងឡើងក្នុងឆ្នាំ១៨៨៩ នេះជាវត្ត Khmer បុរាណមួយក្នុងចំណោមវត្ត Khmer ដទៃទៀតរបស់ស្រុកខ្សាច់ (Kế Sách) ខេត្ត Sóc Trăng (ចាស់)។

ស្លាធម៌ លក្ខណៈសក្ការៈក្នុងវប្បធម៌ Khmer

ក្នុងឱកាសពិធីបុណ្យទាន អាពាពិពាហ៍ ឬពិធីសាសនារបស់បងប្អូន Khmer Nam Bộ តែង មានប៉មផ្កាដ៏ស្រស់ត្រកាល ដែលបានកែច្នៃយ៉ាងផ្ចិតផ្ចង់អំពីដើមចេក និងផ្កា ដោយដាក់តាំងយ៉ាងសមរម្យនៅលើអាសនៈ។ នោះគឺ “ស្លាធម៌” - ជាគ្រឿងសក្ការៈបូជាដ៏សំខាន់បំផុត ដែលបានចាត់ទុកថាជា "ព្រលឹង" ក្នុងជីវភាពជំនឿរបស់ជនរួមជាតិ Khmer ។

គួរឱ្យជ្រះថ្លាជាមួយបណ្តាព្រះពុទ្ធបដិមាដ៏ធំមហិមា

វត្ត Khmer ជាច្រើនមិនត្រឹមតែសម្បូរទៅដោយស្ថាបត្យកម្មដ៏ពិសេសៗ និងគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍ប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងមានព្រះពុទ្ធបដិមាដ៏ធំមហិមាយ៉ាងច្រើន បង្កើតបាននូវភាពលេចធ្លោទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរណ៍យ៉ាងច្រើនកុះករឱ្យមកគោរពបូជាទៀតផង។

ចំណុចភ្លឺស្វាងនៃការងារសប្បុរសជន

មិនត្រឹមជាទីបង្អែកសម្រាប់ខាងផ្លូវចិត្តរបស់បងប្អូនប្រជាពុទ្ធបរិស័ទ Khmer ប៉ុណ្ណោះទេ វត្តសិរីមង្គល ជ្រុងខ្មែរ (Rạch Giồng) ឃុំ Hồ Thị Kỷ ខេត្ត Cà Mau) ថែមទាំងបានគេដឹងឮថាជាចំណុចដ៏ភ្លឺស្វាង ក្នុងសកម្មភាពការងារសប្បុរសធម៌ តភ្ជាប់ក្តីស្រឡាញ់ដល់សម្រាប់អ្នកដែលជួបលំបាក។