Thứ sáu, 3-4-26 17:02:07
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

កែជួសជុលវត្តដែលមានអាយុកាល៤០០ឆ្នាំ

Báo Cà Mau Trà Vinh ជាខេត្តមួយដែលគេដឹងឮថាមានវត្តអារាម Khmer ច្រើនកុះករ។ ហើយក្នុងនោះដែលលេចធ្លោជាងគេគឺវត្តស្លែង ឬហៅថាស្លែងចាស់ មានទីតាំងស្ថិតនៅឃុំ Phước Hưng ស្រុក Trà Cú វត្តនេះមានអាយុកាលជិត៤០០ឆ្នាំដែរហើយ។

ភាពអស្ចារ្យនៃព្រះវិហារវត្តស្លែង ដំបូកលាបទឹកថ្នាំព័ណ៌ទឹកក្រូចលាយជាមួយព័ណ៌ប្រាក់ដ៏ស្រស់ស្អាត។

យោងតាមការនិទាន វត្តត្រូវបានកសាងក្នុងអំឡុងសតវត្ស៍ទី១៨ ដែលកសាងនៅខឿនដ៏ខ្ពស់ ដោយសរសឈើធម្មតា ដំបូលប្រក់ស្លឹក។ ឆ្លងកាត់រយៈកាលរាប់រយឆ្នាំ វត្តក៏មានសភាពទ្រុឌទ្រោម មិនអាចឆ្លើយតបតម្រូវការសកម្មភាពជំនឿសាសនារបស់ព្រះសង្ឃនិងមាមីងពុទ្ធបរិស័ទនៅភូមិភាគបានទៀត។

ហើយដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហានេះ បន្ទាប់ពីត្រូវបានឆ្លងកាត់ការសិក្សាស្រាវជ្រាវយ៉ាងលម្អិតតាមក្បួនខ្នាតនៃព្រះវិហារចាស់ វិស្វករ Phạm Ngọc Thiên Ân ក៏បានរចនាប្លង់តាមលក្ខណៈបែបថ្មីដ៏ចម្លែកអស្ចារ្យដែលគ្មានវត្តណាមួយអាចប្រៀបប្រដូចបានដូចសព្វថ្ងៃនេះឯង។

បណ្តាសមិទ្ធផលខាងក្នុងព្រះវិហារវត្តស្លែងកំពុងកសាងជិតបានសម្រេច។

វត្តត្រូវបានកសាងតាមក្បូរក្បាច់រចនាបែបទំនើប វត្តស្លែងចាស់ បន្ទាប់ពីបានឆ្លងកាត់ការជួសជុលក៏មានចំណាប់អារម្មណ៍ខុសប្លែកពីវត្តដទៃទៀតដែរ រួមមានលាបថ្នាំព័ណ៌ប្រាក់រំលេចជាមួយព័ណ៌ទឹកក្រូច នេះជាព័ណ៌ទាំងពីរដែលយើងតែងនិយមបានឃើញនៅតាមបណ្តាវត្តអារាមខ្មែរទាំងឡាយ។

គួយគន់ពីលើ ព្រះវិហារមានទ្រង់ទ្រាយហាក់បីដូចជាសត្វអណ្តើកកំពុងហែលលើផ្ទៃទឹក។ ពិសេស ខឿនព្រះវិហារនូវតែរក្សាភាពដើមដដែល ដោយមានរណ្តៅសីមាទាំង៩រណ្តៅដដែល រួមទាំងគ្រឿងសក្ការៈដែលមាមីងប្រជាពុទ្ធបរិស័ទបានដាក់ចូលទៅក្នុងទាំងខណៈពេលដែលព្រះវិហារទើបផ្តើមកសាងថ្មី។ នេះចាត់ទុកជាទ្រព្យធនដ៏មហិមាសម្រាប់វត្ត ក៏ដូចជាចំណុចដ៏សំខាន់មួយនៃការបូជាកំចាត់បង់នូវរាល់គ្រោះមហន្តរាយទាំងពួងនិងក្លាយជាអាថ៌កំបាំងសម្រាប់ភ្ញៀវទេសចរណ៍ទាំងឡាយមកសិក្សាស្រាវជ្រាវ។

ទាំង៤ជ្រុងជុំវិញព្រះវិហារគឺរូបចម្លាក់សត្វស្តេចដំរីសដែលបង្កប់ដោយអត្ថន័យស្តីពីការផ្តល់មកនូវក្តីសុខក្សេមក្សាន្ត។

ចំណែកខាងស្ថាបត្យកម្មវិញ វត្តតែងរក្សាបានល្អនូវលក្ខណៈវប្បធម៌ប្រពៃណីនៃពុទ្ធសាសនាគណៈមហានិកាយខ្មែរ។ ដំបូលខ្ពស់ អមដោយក្បូរក្បាច់រចនាយ៉ាងល្អប្រណិត។ ចំណុចសំខាន់របស់វត្តគឺមានរូបសម្លាក់សត្វស្តេចដំរី៤ក្បាល និងមានរូបព្រះបាទជ័យវរ័្មន័គង់ប្រថាប់លើខ្នងដំរីគ្រប់៤ជ្រុងនៃព្រះវិហារទៀតផង។ ព្រះវិហារមានសាងកាំជណ្តើរជាច្រើនកាំ ជុំវិញមានព្រះពុទ្ធបដិមាករ បង្កើតបានអាវកាសដ៏ឧត្តុង្គឧត្តមទៀតផង។

នៅតាមកាំជណ្តើរព្រវិហារមានទាំងរូបចម្លាក់សត្វពស់នាគរាជដ៏ធំតែងយើងរាល់គ្នាតែងនិយមបានឃើញនៅតាមវត្តអារាម​ Khmer។

រហូតមកទល់បច្ចុប្បន្ន រាល់សមិទ្ធផលនៃសំណង់សាងសង់ព្រះវិហារវត្តស្លែងចាស់កំពុងជិតបានសម្រេច។ ឆ្លងកាត់រយៈកាលជាច្រើនជំនាន់ ថ្វីត្បិតតែមិនបានរក្សានូវភាពដើមទាំងស្រុងសម្រាប់ព្រះវិហារ តែជាមួយលក្ខណៈថ្មី និងភាពចម្លែកអស្ចារ្យរបស់វត្តរួមជាមួយតម្លៃវប្បធម៌ប្រពៃណីដែលបានថែរក្សានិងអភិរក្សជាយូរលង់ណាស់មកហើយនោះ ប្រាកដជាចំណុចដ៏ចំណាប់អារម្មណ៍សម្រាប់ទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរណ៍ជិតឆ្ងាយជាក់ជាមិនខាន៕

 

Hữu Nghĩa

នាគក្នុងវប្បធម៌ Khmer

មានឱកាសបានទៅទស្សនាតាមវត្ត Khmer Nam Bộ យើងរាល់គ្នានឹងបានជួបប្រទះនឹងរូបចម្លាក់ពស់នាគរាជយ៉ាងច្រើននៅតាមលើដំបូលនៃព្រះវិហារ កុដិ សាលា។ល។ រូបភាពសត្វពស់នាគរាជ គឺជាសត្វដ៏ពិសិដ្ឋដែលមានទំនាក់ទំនងយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយសហគមន៍ខ្មែរ។ សត្វពស់នាគរាជមិនត្រឹមបានបង្ហាញពីភាពរុងរឿងប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងតំណាងឱ្យការការពារ និងការតភ្ជាប់រវាងមនុស្ស និងពិភពវិញ្ញាណផងដែរ។

សម្រស់ប្រពៃណីរបស់នារី Khmer

ក្នុងឱកាសអបអរសាទរទិវានារីអន្តរជាតិ ៨ មីនា ឆ្នាំ ២០២៦ យើងទាំងអស់គ្នារួមគ្នារំលឹក និងវាយតម្លៃខ្ពស់ចំពោះការរួមចំណែកយ៉ាងស្ងៀមស្ងាត់របស់នារី Khmer លើទឹកដី Cà Mau - ដែលជាអ្នកខិតខំថែរក្សាអត្តសញ្ញាណជាតិ ព្រមទាំងមានភាពរស់រវើក សមត្ថភាពមោះមុតឈានឡើង រួមចំណែកកសាងភូមិស្រុកឱ្យកាន់តែរីកចម្រើន។

កិន្នរ - សម្រស់ និងក្តីប្រាថ្នាឆ្ពោះទៅរកអំពើល្អរបស់នារី Khmer

ក្នុងលំហដ៏ស្ងប់ស្ងាត់នៃវត្តអារាមខ្មែរនាតំបន់ដីចុងជ្រោយបង្អស់ រវាងសម្លេងសូត្រធម៌យ៉ាងរណ្តំ រូបសំណាកកិន្នរបានលេចត្រដែតឡើងជានិមិត្តរូបនៃភាពល្អឯក។ តាមរយៈរូបភាពនោះ យើងអាចមើលឃើញថា សម្រស់របស់នារីខ្មែរមិនត្រឹមតែស្ថិតនៅលើរូបរាងប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងបានចិញ្ចឹមបីបាច់ចេញពីជីវិតដែលប្រកបដោយធម៌សប្បុរសទៀតផង។

គ្រុឌ ក្នុងជីវភាពវប្បធម៌ជំនឿរបស់ Khmer

រូបភាពសត្វគ្រុឌ គឺជានិមិត្តសញ្ញាដ៏មានឥទ្ធិពល និងពិសិដ្ឋបំផុតក្នុងស្ថាបត្យកម្មវត្ត Khmer ទាំងឡាយនៅតំបន់ Nam Bộ ។ មិនត្រឹមតែជាគ្រឿងតុបតែងលម្អប៉ុណ្ណោះទេ គ្រុឌមានវត្តមាននៅតាមសរសព្រះវិហារ សាលា។ល។ ជាមួយនឹងរូបរាងដ៏មានអានុភាពខ្លាំង ស្លាបធំលាត្រដាង និងក្រញ៉ាំជើងលាតសន្ធឹង ដូចជាកំពុងទ្រទ្រង់រចនាបទនៃសំណង់ទាំងមូល ដែលតំណាងឱ្យកម្លាំងការពារ និងសេចក្តីប្រាថ្នាដើម្បីឆ្ពោះទៅរកពន្លឺដ៏ភ្លឺស្វាង។

សាក្សីនៃស្មារតីសាមគ្គីជាតិ

ក្នុងចំណោមវត្ត Khmerទាំង ២៨ ទូទាំងខេត្ត Cà Mau មានវត្តចំនួន ៦ បានកសាងឡើងក្នុងអំឡុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ៧០ នៃសតវត្សមុន ដែលជាដំណាក់កាលផ្ទុះសង្គ្រាមឆាបឆេះយ៉ាងខ្លាំងក្លានៅតំបន់ Nam Bộ។ វត្តហូផុងថ្មី គឺជាវត្តមួយក្នុងចំណោមវត្តទាំងនោះ ដែលបានបង្កើតឡើងដោយផ្អែកលើមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃសាមគ្គីភាពរវាងបងប្អូនជនជាតិទាំង ៣៖ Kinh - Khmer - Hoa។

ភាពអស្ចារ្យនៃពណ៌ទាំង ៧ ក្នុងសប្តាហ៍របស់សម្លៀកបំពាក់ Khmer

ក្នុងពិធីបុណ្យទាននានារបស់បងប្អូន Khmer Nam Bộ ភ្ញៀវទេសចរណ៍ទាំងឡាយតែងចាប់អារម្មណ៍យ៉ាងខ្លាំងចំពោះសម្លៀកបំពាក់ដ៏ស្រស់ឆើតឆាយ។ តែមានមនុស្សតិចណាស់ដែលដឹងថា ព័ណ៌នៃអាវ ស្បៃ ឬសំពត់ មិនត្រឹមតែមានសោភ័ណភាពប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងផ្សារភ្ជាប់ជាមួយនឹងជំនឿ និងទស្សនៈនៃការរស់នៅទៀតផង ដោយអនុវត្តតាមក្បួនព័ណ៌ដែលត្រូវនឹងថ្ងៃនីមួយៗក្នុងសប្ដាហ៍។

វិសេសវិសាលនៃពិធីដាក់បាត្រដើមឆ្នាំ

រៀងរាល់ឱកាសបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មីប្រពៃណីជាតិម្តងៗ ក្នុងបរិយាកាសដ៏សប្បាយរីករាយទទួលអំណរឆ្នាំថ្មី ប្រជាពុទ្ធបរិស័ទ និងបងប្អូន Khmer យ៉ាងច្រើនកុះករក្នុងខេត្ត បានមកជួបជុំគ្នានៅវត្តមុនីវង្សាបុប្ផារាម សង្កាត់ An Xuyên ដើម្បីចូលរួមពិធីដាក់បាត្រដើមឆ្នាំ។ នេះគឺជាពិធីបុណ្យដែលបង្កប់នូវអត្តសញ្ញាណព្រះពុទ្ធសាសនាទក្ខិណានិកាយ Khmer យ៉ាងជ្រាលជ្រៅ និងជាសកម្មភាពវប្បធម៌ផ្លូវចិត្តដ៏វិសេសវិសាលរបស់សហគមន៍ Khmer ទូទាំងខេត្តផងដែរ។

គណៈសប្បុរសធម៌នៃព្រះពុទ្ធសាសនា Bạc Liêu រួមកម្លាំងដើម្បីអ្នកក្រ

ប៉ុន្មានឆ្នាំកន្លងមកនេះ ទន្ទឹមជាមួយការអនុវត្តបណ្តាសកម្មភាពសាសនា គណៈកម្មាធិការសប្បុរសធម៌នៃព្រះពុទ្ធសាសនា Bạc Liêu បានពង្រីកស្មារតីមេត្តាករុណាជាបន្តបន្ទាប់តាមរយៈកម្មវិធីសុខុមាលភាពសង្គមជាក់ស្តែងជាច្រើន។ បណ្តាសកម្មភាពយ៉ាងសាមញ្ញទាំងនេះ ពោរពេញដោយក្តីសប្បុរសដែលផុសចេញពីទឹកចិត្តពិតៗ ព្រមទាំងផ្តល់ថែមកម្លាំងចិត្ត និងសម្រាប់អ្នកខ្វះសំណាងឆ្លងកាត់រាល់ឧបស័គ្គទាំងពួង ដើម្បីឆ្ពោះទៅអនាគតដ៏ភ្លឺស្វាង។

សន្សំកុសលផ្តើមពីបុណ្យផ្កា

ជារៀងរាល់ឆ្នាំ ឱ្យតែដល់រដូវប្រាំង ជាពិសេសនៅថ្ងៃប្រកៀកបុណ្យចូលឆ្នាំ Việt Nam វត្តអារាម Khmer ជាច្រើននៅ Nam Bộ និយាយរួម ខេត្ត Cà Mau និយាយដោយឡែក ក៏ឱឡារឹកចាត់តាំងពិធីបុណ្យផ្កាដើម្បីរួមវិភាគទានបច្ច័យទឹកប្រាក់សម្រាប់កសាងវត្ត។

ការរស់ឡើងវិញនៃសាស្ត្រាស្លឹករឹត

ឯកសារដ៏មានតម្លៃជាង ១៣ ម៉ឺនទំព័រ ចេញពីសាស្ត្រាបុរាណរបស់បងប្អូនជនជាតិ Khmer បាន “រស់ឡើងវិញ” ជាផ្លូវការលើលំហបណ្តាញសង្គម។ នេះគឺជាជំហានមួយដ៏សំខាន់ ក្នុងការអភិរក្សបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌តាមរយៈបច្ចេកវិទ្យាឌីជីថល។ លទ្ធផលនេះបានប្រកាសនៅក្នុងសិក្ខាសាលាវិទ្យាសាស្ត្រក្រោមប្រធានបទ “សាស្ត្រាស្លឹករឹត៖ អភិរក្ស និងរក្សាបេតិកភណ្ឌ Khmer តាមរយៈបច្ចេកវិទ្យាឌីជីថល” ដែលរៀបចំឡើងដោយសាកលវិទ្យាល័យ Trà Vinh នារសៀលថ្ងៃទី ២៨ ខែមករា ឆ្នាំ ២០២៦។