Thứ sáu, 3-4-26 16:55:04
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

ទីសក្ការបូជានៅ Bạc Liêu ឈានចូលរដូវបុណ្យ Kỳ Yên

Báo Cà Mau ទូទាំងខេត្ត Bạc Liêuសរុបទាំងអស់មាន១៦ទីសក្ការបូជា ដែលភាពច្រើនទីសក្ការទាំងនោះត្រូវបានកសាងនាចុងសតវត្ស៍ទី១៩ ដើមសតវត្ស៍ទី២០។ ដំបូងឡើយទីសក្ការបូជាត្រូវបានកសាងយ៉ាងសាមញ្ញ ក្រោយមកនៅពេលដែលស្រុកទេសបានលំនឹងក្រោយពេលសង្គ្រាមផុតទៅ បងប្អូនប្រជាជនក្នុងភូមិស្រុកក៏បាននាំគ្នាផ្តើមកសាងសាឡើងវិញយ៉ាងធំស្កឹមស្កៃ ដើម្បីបង្កលក្ខណងាយស្រួលសម្រាប់ឱ្យការកៅរពបូជា និងសកម្មភាពជំនឿសហគម។ ខណៈពេលដែលទីសក្ការបូចជាបានក្លាយជាអាគាររួមរបស់បងប្អូនប្រជាជនក៏កាន់តែបានសាងសង់ឡើងយ៉ាងជាបន្តបន្ទាប់ ដូច្នេះហើតការកៅរពបូជាក៏តែងបានប្រព្រឹត្តិឡើងជារៀងរាល់ឆ្នាំផងដែរ។ ក្នុងនោះមានពិធីបុណ្យ Kỳ Yên ជាពិធីបុណ្យមួយដែល ត្រូវបានចាត់តាំងយ៉ាងអឹកធឹក និងមានទ្រង់ទ្រាយធំបំផុត។ ឱ្យតែដល់រដូវបុណ្យ Kyd Yên ម្តងៗ ស្ទើតែគ្រប់គ្រួសារនៅខេត្ត Bạc Liêu សុទ្ធសឹងតែមានចាត់តាំងរៀបចំពីធីសែនថ្វាយ។ សម្រាប់គ្រឿងដង្វាយក៏មានយ៉ាងសម្បូរបែបណាស់ដែរ។ ថ្វីត្បិតតែតែគ្រឿងវត្ថុសក្ការៈសម្រាប់ការបូជាមានលក្ខណៈចម្រុះក៏ដោយ ប៉ុន្តែអាទិទេពទាំងអស់ត្រូវបានដាក់ជាលំដាប់លំដោយ ក្នុងនោះ (Thành Hoàng Bổn Cảnh) តែងជាអាទិទេពសម្រាប់ឱ្យការគោរពបូជា។

រយៈពេលចាត់តាំងពិធីបុណ្យ Kỳ Yên សម្រាប់ទីសក្ការនីមួយៗនៅ Bạc Liêu ត្រូវបានប្រព្រឹត្តិឡើងក្នុងអំឡុងពាក់កណ្តាលខែ១២ (ចន្ទគតិ) ឆ្នាំចាស់រហតដល់អំឡុងជាងពាក់កណ្តាលខែ២ (ចន្ទគតិ) ឆ្នាំថ្មី។ បណ្តាថ្ងៃទាំងឡាយ៖ ១១, ១២, ១៣ (ខែ១២ចន្ទគតិ) និង ១៥, ១៦,១៧,២០,២១,២២ (ខែ១ចន្ទគតិ) ព្រមទាំងបណ្តាថ្ងៃ ១៦,១៧,១៨, ២០,២១,២២ (ខែ២ចន្ទគតិ)។
យោងតាមលក្ខណៈ សេដ្ឋកិច្ចនៃគ្រួសារនីមួយៗ ដែលទីសក្ការបូជាត្រូវបានប្រារព្ធខុសប្លែកពីគ្នា។     ប៉ុន្តែប្រការដែលរួមគ្នាតែមួយនោះគឺ ពិធីបុណ្យគីអៀងនៅបាកលីវត្រូវបានប្រព្រឹត្តិឡើងក្នុងអំឡុង៣ថ្ងៃ ដោយមាន ពិធីកិច្ច៩យ៉ាង ក្នុងនោះមាន៣ពិធីកិច្ចដ៏ប្រចាំដែលចាំ បាច់ត្រូវមាន៖ Túc yết, Đoàn cả (Đoàn cả, Chánh tế) និង Tiền hiền, Hậu hiền។ ប្រសិនបើពិធីកិច្ច Túc yết មានអត្ថន័យ ស្វាគមន៍អាទិទេព គឺពិធីកិច្ច  Đoàn cả  ក៏មានអត្ថន័យតបស្នងគុណអាទិទេពផងដែរ។ 

ពិធីកិច្ចចាប់ផ្តើមឱ្យបុណ្យ Kỳ Yên នៅទីសក្ការបូជា AN Trạch សង្កាត់៥ ក្រុង Bạc Liêu។


ធម្មតាម ពិធីបុណ្យនេះត្រូវបានចាប់ផ្តើមតាំងពីរយៈពេលម៉ោង១២អាធ្រាត្រនាថ្ងៃទី២នៃពិធីបុណ្យ Kỳ Yên។ មាទីតាំងខ្លះទៀត ពិធីកិច្ច Đoàn cả ត្រូវបានចាត់តាំងរួមជាមួយពិធីកិច្ច Túc yết ពីព្រោះពិធីកិច្ចទាំង២នេះមានភាពស្រដៀងគ្នា។ ចំណែកឯពិធីកិច្ច Tiền hiền, Hậu hiền ជាពិធីកិច្ចសម្រាប់គោរពបូជាបន្ទាប់ពីចប់កម្មវិធីបុណ្យ។ ពិធីនេះតែងបានចាត់តាំងនូវវេលាម៉ោង១០ថ្ងៃត្រង់ឬក៏ម៉ោង    ១៥រសៀល ថ្ងៃទី២នៃពិធីបុណ្យគីអៀង។
ប្រសិនបើប្រៀបជាមួយពិធីកិច្ចផ្សេងៗ ក្នុងរដូវបុណ្យ Kỳ Yên សម្រាប់គ្រួសារនីមួយៗក៏មានភាព    អឹកធឹកណាស់ដែរ។ នោះគឺបណ្តាសកម្មភាពនៃការជួបជុំទីផ្សារ និងចាត់តាំងលេងល្បែងកម្សាន្តប្រជាប្រិយជាដើម។ សម្រាប់សកម្មភាពនៃការជួបជុំទីផ្សារពេលណាក៏ត្រូវបានប្រព្រឹត្តិឡើងពេញមួយរាត្រីរហូតទល់ភ្លឺ និងអូសអន្លាយរយៈពេល៣យប់ ៣ថ្ងៃផងដែរ។ នាឱកាសនេះ នៅតាមបណ្តាទីតាំងដែលធំទូលាយក្បែរៗទីសក្ការបូជាឬក៏នៅតាមដងផ្លូវខាងមុខទីសក្ការបូជាគឺជាទីតាំងងាយស្រួលសម្រាប់ចាត់តាំងសកម្មភាពនៃការជួបជុំ ទីផ្សារប្រព្រឹត្តិឡើង។ មុខទំនិញដែលត្រូវបានមាមីងបងប្អូនរៀបចំតាំងលក់ក៏សម្បូរបែបណាស់ដែរ មានច្រើនបំផុតគឺបណ្តាគ្រឿងដង្វាយសម្រាប់បម្រើក្នុងពីធីសែនថ្វាយ មានដូចជា៖ ធុប ភ្ញីផ្កា ផ្លែ ឈើ។ល។ មានទាំងវត្ថុអនុស្សាវរីយ៍ ឬក៏មុខម្ហូប ភេសជ្ជៈ មានគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ឆ្លើយតបភ្ញៀវទេសចរណ៍ដែលបានអញ្ជើញមកគោរពបូជានៅ ទីសក្ការ។
រួមជាមួយបណ្តាសកម្មភាពទិញដូរ កម្សាន្ត សប្បាយ គណៈចាត់តាំងពិធីបុណ្យ Kỳ Yên នៅតាមទីតាំងមួយកន្លែថែមទាំងបានសហការជាមួយរដ្ឋអំណាចភូមិភាគ និងផ្នែកសមត្ថកិច្ចចាត់តាំងពិធីប្រគួតល្បែងប្រជាប្រិយគួរជាទីចំណាប់អារម្មណ៍ទៀតផង។ ការជម្រើសប្រ ភេទ ល្បែងកម្សាន្តសម្រាប់យកមកប្រគួតក៏ជាបញ្ហាមួយដែលត្រូវបានគណៈកម្មការទីសក្ការបូជារៀបចំនិងគិតគូយ៉ាងលម្អិតផង ដែរ។ បណ្តាល្បែង ប្រជាប្រិយទាំងឡាយត្រូវបានលេងជាក្រុម រួមចំណែកបង្កើតចំ ណងសាមគ្គីភាព និងផ្សារភ្ជាប់តែងបានជម្រើសយកមកចាត់តាំង។ ក្នុងនោះល្បែងទាញព្រ័ត្រហាក់បីដូចជានៅតាម ទីសក្ការណាក៏មានដែរ។ ពី    ព្រោះល្បែងនេះដោយយការប្រមូលផ្តុំចលនាខ្ពស់     ភាគច្រើនបង្កើនកម្លាំងពលាំងកាយសប្បទា បង្កើន បានជាកម្លាំងរួម។ នៅពិធីបុណ្យគីអៀង នាពេល រាត្រី តែងមានមនុស្សម្នាកុះករជាងពេលថ្ងៃ។ ពេល រាត្រី តែងមានមនុស្សចាស់យ៉ាងច្រើនកុះករបាន    យកកន្ទេល និងបៅតាមសម្រាប់ក្រាលអង្គុយមើលល្ខោនដែលជាប្រភេទសិល្បៈតែងស៊ីជម្រៅក្នុង    សន្តានចិត្តរបស់មនុស្សចាស់តាំងពីយូរលង់ណាស់មកហើយ បច្ចុប្បន្នជារៀងរាល់ឆ្នាំមាន តែម្តគត់ ដូច្នេះហើយ ចាស់ៗត្រូវតែទៅឱ្យបានឆាប់តាំងពីព្រលឹមដើម្បីជម្រើសទីតាំងដ៏សមគួរសម្រាប់មើលល្ខោន។ បណ្តាសាច់រឿងល្ខោនសម្រាប់បម្រើក្នុងឱកាសនេះ ជាពិ សេសគឺ៖ San Hậu, Phụng Nghi Đình, Lư Kim Đính, giải giá thành Thọ Châu, Tiết Đình Sàn Phàn Lê Huê...។
ជីវភាពកាន់តែជួបផលពិបាក ការប្រកបរបររកស៊ីរបស់បងប្អូនប្រជាជនមួយថ្ងៃកាន់តែតានតឹង លក្ខណៈសម្រាប់សកម្មភាពរបស់ភូមិ ភាគនីមួយៗ និងរាល់គ្រួសារទាំងឡាយក៏មានភាពខុសប្លែកពីគ្នា ពេលដែលទំនេរសម្រាប់មនុស្សចាស់ទាំងឡាយក៏មិនសូវមានច្រើន ជារៀងរាល់ឆ្នាំពិធីបុណ្យ Kỳ Yên ក៏សន្សឹមៗត្រូវបានបំព្រួញតូចមកវិញ។ ពិធីបុណ្យនាពេលបច្ចុប្បន្ននៅតាមទីតាំងមួយចំនួនតែងព្យា យាមរក្សានូវបណ្តាល្បែងប្រជាប្រិយ និងច្រៀងតាម ទីសក្ការបូជា។ ទោះជាយ៉ាងណាក្តី ច្រៀងតាមទីសក្ការក៏មានការកែច្នៃឱ្យមានភាព សមស្របទៅ    តាជីវភាពរស់នៅរបស់បងប្អូនប្រជាជន។ ក្រុមល្ខោននេះ ពោលគឺមិនបានច្រៀងម្រៀង Hồ Quảng ដូចកាលពីមុនទៀតនោះទេ គឺមានការលេចឡើងនៅល្ខោនខោល ដោយមានសាច់រឿងជាច្រើន និងមានការរួមបញ្លេចូលគ្នាតាមសម័យទំនើមផង ដែរ...៕
 

អត្ថបទនិងរូបថត៖ Nguyễn Minh Sang

នាគក្នុងវប្បធម៌ Khmer

មានឱកាសបានទៅទស្សនាតាមវត្ត Khmer Nam Bộ យើងរាល់គ្នានឹងបានជួបប្រទះនឹងរូបចម្លាក់ពស់នាគរាជយ៉ាងច្រើននៅតាមលើដំបូលនៃព្រះវិហារ កុដិ សាលា។ល។ រូបភាពសត្វពស់នាគរាជ គឺជាសត្វដ៏ពិសិដ្ឋដែលមានទំនាក់ទំនងយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយសហគមន៍ខ្មែរ។ សត្វពស់នាគរាជមិនត្រឹមបានបង្ហាញពីភាពរុងរឿងប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងតំណាងឱ្យការការពារ និងការតភ្ជាប់រវាងមនុស្ស និងពិភពវិញ្ញាណផងដែរ។

សម្រស់ប្រពៃណីរបស់នារី Khmer

ក្នុងឱកាសអបអរសាទរទិវានារីអន្តរជាតិ ៨ មីនា ឆ្នាំ ២០២៦ យើងទាំងអស់គ្នារួមគ្នារំលឹក និងវាយតម្លៃខ្ពស់ចំពោះការរួមចំណែកយ៉ាងស្ងៀមស្ងាត់របស់នារី Khmer លើទឹកដី Cà Mau - ដែលជាអ្នកខិតខំថែរក្សាអត្តសញ្ញាណជាតិ ព្រមទាំងមានភាពរស់រវើក សមត្ថភាពមោះមុតឈានឡើង រួមចំណែកកសាងភូមិស្រុកឱ្យកាន់តែរីកចម្រើន។

កិន្នរ - សម្រស់ និងក្តីប្រាថ្នាឆ្ពោះទៅរកអំពើល្អរបស់នារី Khmer

ក្នុងលំហដ៏ស្ងប់ស្ងាត់នៃវត្តអារាមខ្មែរនាតំបន់ដីចុងជ្រោយបង្អស់ រវាងសម្លេងសូត្រធម៌យ៉ាងរណ្តំ រូបសំណាកកិន្នរបានលេចត្រដែតឡើងជានិមិត្តរូបនៃភាពល្អឯក។ តាមរយៈរូបភាពនោះ យើងអាចមើលឃើញថា សម្រស់របស់នារីខ្មែរមិនត្រឹមតែស្ថិតនៅលើរូបរាងប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងបានចិញ្ចឹមបីបាច់ចេញពីជីវិតដែលប្រកបដោយធម៌សប្បុរសទៀតផង។

គ្រុឌ ក្នុងជីវភាពវប្បធម៌ជំនឿរបស់ Khmer

រូបភាពសត្វគ្រុឌ គឺជានិមិត្តសញ្ញាដ៏មានឥទ្ធិពល និងពិសិដ្ឋបំផុតក្នុងស្ថាបត្យកម្មវត្ត Khmer ទាំងឡាយនៅតំបន់ Nam Bộ ។ មិនត្រឹមតែជាគ្រឿងតុបតែងលម្អប៉ុណ្ណោះទេ គ្រុឌមានវត្តមាននៅតាមសរសព្រះវិហារ សាលា។ល។ ជាមួយនឹងរូបរាងដ៏មានអានុភាពខ្លាំង ស្លាបធំលាត្រដាង និងក្រញ៉ាំជើងលាតសន្ធឹង ដូចជាកំពុងទ្រទ្រង់រចនាបទនៃសំណង់ទាំងមូល ដែលតំណាងឱ្យកម្លាំងការពារ និងសេចក្តីប្រាថ្នាដើម្បីឆ្ពោះទៅរកពន្លឺដ៏ភ្លឺស្វាង។

សាក្សីនៃស្មារតីសាមគ្គីជាតិ

ក្នុងចំណោមវត្ត Khmerទាំង ២៨ ទូទាំងខេត្ត Cà Mau មានវត្តចំនួន ៦ បានកសាងឡើងក្នុងអំឡុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ៧០ នៃសតវត្សមុន ដែលជាដំណាក់កាលផ្ទុះសង្គ្រាមឆាបឆេះយ៉ាងខ្លាំងក្លានៅតំបន់ Nam Bộ។ វត្តហូផុងថ្មី គឺជាវត្តមួយក្នុងចំណោមវត្តទាំងនោះ ដែលបានបង្កើតឡើងដោយផ្អែកលើមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃសាមគ្គីភាពរវាងបងប្អូនជនជាតិទាំង ៣៖ Kinh - Khmer - Hoa។

ភាពអស្ចារ្យនៃពណ៌ទាំង ៧ ក្នុងសប្តាហ៍របស់សម្លៀកបំពាក់ Khmer

ក្នុងពិធីបុណ្យទាននានារបស់បងប្អូន Khmer Nam Bộ ភ្ញៀវទេសចរណ៍ទាំងឡាយតែងចាប់អារម្មណ៍យ៉ាងខ្លាំងចំពោះសម្លៀកបំពាក់ដ៏ស្រស់ឆើតឆាយ។ តែមានមនុស្សតិចណាស់ដែលដឹងថា ព័ណ៌នៃអាវ ស្បៃ ឬសំពត់ មិនត្រឹមតែមានសោភ័ណភាពប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងផ្សារភ្ជាប់ជាមួយនឹងជំនឿ និងទស្សនៈនៃការរស់នៅទៀតផង ដោយអនុវត្តតាមក្បួនព័ណ៌ដែលត្រូវនឹងថ្ងៃនីមួយៗក្នុងសប្ដាហ៍។

វិសេសវិសាលនៃពិធីដាក់បាត្រដើមឆ្នាំ

រៀងរាល់ឱកាសបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មីប្រពៃណីជាតិម្តងៗ ក្នុងបរិយាកាសដ៏សប្បាយរីករាយទទួលអំណរឆ្នាំថ្មី ប្រជាពុទ្ធបរិស័ទ និងបងប្អូន Khmer យ៉ាងច្រើនកុះករក្នុងខេត្ត បានមកជួបជុំគ្នានៅវត្តមុនីវង្សាបុប្ផារាម សង្កាត់ An Xuyên ដើម្បីចូលរួមពិធីដាក់បាត្រដើមឆ្នាំ។ នេះគឺជាពិធីបុណ្យដែលបង្កប់នូវអត្តសញ្ញាណព្រះពុទ្ធសាសនាទក្ខិណានិកាយ Khmer យ៉ាងជ្រាលជ្រៅ និងជាសកម្មភាពវប្បធម៌ផ្លូវចិត្តដ៏វិសេសវិសាលរបស់សហគមន៍ Khmer ទូទាំងខេត្តផងដែរ។

គណៈសប្បុរសធម៌នៃព្រះពុទ្ធសាសនា Bạc Liêu រួមកម្លាំងដើម្បីអ្នកក្រ

ប៉ុន្មានឆ្នាំកន្លងមកនេះ ទន្ទឹមជាមួយការអនុវត្តបណ្តាសកម្មភាពសាសនា គណៈកម្មាធិការសប្បុរសធម៌នៃព្រះពុទ្ធសាសនា Bạc Liêu បានពង្រីកស្មារតីមេត្តាករុណាជាបន្តបន្ទាប់តាមរយៈកម្មវិធីសុខុមាលភាពសង្គមជាក់ស្តែងជាច្រើន។ បណ្តាសកម្មភាពយ៉ាងសាមញ្ញទាំងនេះ ពោរពេញដោយក្តីសប្បុរសដែលផុសចេញពីទឹកចិត្តពិតៗ ព្រមទាំងផ្តល់ថែមកម្លាំងចិត្ត និងសម្រាប់អ្នកខ្វះសំណាងឆ្លងកាត់រាល់ឧបស័គ្គទាំងពួង ដើម្បីឆ្ពោះទៅអនាគតដ៏ភ្លឺស្វាង។

សន្សំកុសលផ្តើមពីបុណ្យផ្កា

ជារៀងរាល់ឆ្នាំ ឱ្យតែដល់រដូវប្រាំង ជាពិសេសនៅថ្ងៃប្រកៀកបុណ្យចូលឆ្នាំ Việt Nam វត្តអារាម Khmer ជាច្រើននៅ Nam Bộ និយាយរួម ខេត្ត Cà Mau និយាយដោយឡែក ក៏ឱឡារឹកចាត់តាំងពិធីបុណ្យផ្កាដើម្បីរួមវិភាគទានបច្ច័យទឹកប្រាក់សម្រាប់កសាងវត្ត។

ការរស់ឡើងវិញនៃសាស្ត្រាស្លឹករឹត

ឯកសារដ៏មានតម្លៃជាង ១៣ ម៉ឺនទំព័រ ចេញពីសាស្ត្រាបុរាណរបស់បងប្អូនជនជាតិ Khmer បាន “រស់ឡើងវិញ” ជាផ្លូវការលើលំហបណ្តាញសង្គម។ នេះគឺជាជំហានមួយដ៏សំខាន់ ក្នុងការអភិរក្សបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌តាមរយៈបច្ចេកវិទ្យាឌីជីថល។ លទ្ធផលនេះបានប្រកាសនៅក្នុងសិក្ខាសាលាវិទ្យាសាស្ត្រក្រោមប្រធានបទ “សាស្ត្រាស្លឹករឹត៖ អភិរក្ស និងរក្សាបេតិកភណ្ឌ Khmer តាមរយៈបច្ចេកវិទ្យាឌីជីថល” ដែលរៀបចំឡើងដោយសាកលវិទ្យាល័យ Trà Vinh នារសៀលថ្ងៃទី ២៨ ខែមករា ឆ្នាំ ២០២៦។