Thứ năm, 27-8-26 06:54:30
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

ទីសក្ការបូជានៅ Bạc Liêu ឈានចូលរដូវបុណ្យ Kỳ Yên

Báo Cà Mau ទូទាំងខេត្ត Bạc Liêuសរុបទាំងអស់មាន១៦ទីសក្ការបូជា ដែលភាពច្រើនទីសក្ការទាំងនោះត្រូវបានកសាងនាចុងសតវត្ស៍ទី១៩ ដើមសតវត្ស៍ទី២០។ ដំបូងឡើយទីសក្ការបូជាត្រូវបានកសាងយ៉ាងសាមញ្ញ ក្រោយមកនៅពេលដែលស្រុកទេសបានលំនឹងក្រោយពេលសង្គ្រាមផុតទៅ បងប្អូនប្រជាជនក្នុងភូមិស្រុកក៏បាននាំគ្នាផ្តើមកសាងសាឡើងវិញយ៉ាងធំស្កឹមស្កៃ ដើម្បីបង្កលក្ខណងាយស្រួលសម្រាប់ឱ្យការកៅរពបូជា និងសកម្មភាពជំនឿសហគម។ ខណៈពេលដែលទីសក្ការបូចជាបានក្លាយជាអាគាររួមរបស់បងប្អូនប្រជាជនក៏កាន់តែបានសាងសង់ឡើងយ៉ាងជាបន្តបន្ទាប់ ដូច្នេះហើតការកៅរពបូជាក៏តែងបានប្រព្រឹត្តិឡើងជារៀងរាល់ឆ្នាំផងដែរ។ ក្នុងនោះមានពិធីបុណ្យ Kỳ Yên ជាពិធីបុណ្យមួយដែល ត្រូវបានចាត់តាំងយ៉ាងអឹកធឹក និងមានទ្រង់ទ្រាយធំបំផុត។ ឱ្យតែដល់រដូវបុណ្យ Kyd Yên ម្តងៗ ស្ទើតែគ្រប់គ្រួសារនៅខេត្ត Bạc Liêu សុទ្ធសឹងតែមានចាត់តាំងរៀបចំពីធីសែនថ្វាយ។ សម្រាប់គ្រឿងដង្វាយក៏មានយ៉ាងសម្បូរបែបណាស់ដែរ។ ថ្វីត្បិតតែតែគ្រឿងវត្ថុសក្ការៈសម្រាប់ការបូជាមានលក្ខណៈចម្រុះក៏ដោយ ប៉ុន្តែអាទិទេពទាំងអស់ត្រូវបានដាក់ជាលំដាប់លំដោយ ក្នុងនោះ (Thành Hoàng Bổn Cảnh) តែងជាអាទិទេពសម្រាប់ឱ្យការគោរពបូជា។

រយៈពេលចាត់តាំងពិធីបុណ្យ Kỳ Yên សម្រាប់ទីសក្ការនីមួយៗនៅ Bạc Liêu ត្រូវបានប្រព្រឹត្តិឡើងក្នុងអំឡុងពាក់កណ្តាលខែ១២ (ចន្ទគតិ) ឆ្នាំចាស់រហតដល់អំឡុងជាងពាក់កណ្តាលខែ២ (ចន្ទគតិ) ឆ្នាំថ្មី។ បណ្តាថ្ងៃទាំងឡាយ៖ ១១, ១២, ១៣ (ខែ១២ចន្ទគតិ) និង ១៥, ១៦,១៧,២០,២១,២២ (ខែ១ចន្ទគតិ) ព្រមទាំងបណ្តាថ្ងៃ ១៦,១៧,១៨, ២០,២១,២២ (ខែ២ចន្ទគតិ)។
យោងតាមលក្ខណៈ សេដ្ឋកិច្ចនៃគ្រួសារនីមួយៗ ដែលទីសក្ការបូជាត្រូវបានប្រារព្ធខុសប្លែកពីគ្នា។     ប៉ុន្តែប្រការដែលរួមគ្នាតែមួយនោះគឺ ពិធីបុណ្យគីអៀងនៅបាកលីវត្រូវបានប្រព្រឹត្តិឡើងក្នុងអំឡុង៣ថ្ងៃ ដោយមាន ពិធីកិច្ច៩យ៉ាង ក្នុងនោះមាន៣ពិធីកិច្ចដ៏ប្រចាំដែលចាំ បាច់ត្រូវមាន៖ Túc yết, Đoàn cả (Đoàn cả, Chánh tế) និង Tiền hiền, Hậu hiền។ ប្រសិនបើពិធីកិច្ច Túc yết មានអត្ថន័យ ស្វាគមន៍អាទិទេព គឺពិធីកិច្ច  Đoàn cả  ក៏មានអត្ថន័យតបស្នងគុណអាទិទេពផងដែរ។ 

ពិធីកិច្ចចាប់ផ្តើមឱ្យបុណ្យ Kỳ Yên នៅទីសក្ការបូជា AN Trạch សង្កាត់៥ ក្រុង Bạc Liêu។


ធម្មតាម ពិធីបុណ្យនេះត្រូវបានចាប់ផ្តើមតាំងពីរយៈពេលម៉ោង១២អាធ្រាត្រនាថ្ងៃទី២នៃពិធីបុណ្យ Kỳ Yên។ មាទីតាំងខ្លះទៀត ពិធីកិច្ច Đoàn cả ត្រូវបានចាត់តាំងរួមជាមួយពិធីកិច្ច Túc yết ពីព្រោះពិធីកិច្ចទាំង២នេះមានភាពស្រដៀងគ្នា។ ចំណែកឯពិធីកិច្ច Tiền hiền, Hậu hiền ជាពិធីកិច្ចសម្រាប់គោរពបូជាបន្ទាប់ពីចប់កម្មវិធីបុណ្យ។ ពិធីនេះតែងបានចាត់តាំងនូវវេលាម៉ោង១០ថ្ងៃត្រង់ឬក៏ម៉ោង    ១៥រសៀល ថ្ងៃទី២នៃពិធីបុណ្យគីអៀង។
ប្រសិនបើប្រៀបជាមួយពិធីកិច្ចផ្សេងៗ ក្នុងរដូវបុណ្យ Kỳ Yên សម្រាប់គ្រួសារនីមួយៗក៏មានភាព    អឹកធឹកណាស់ដែរ។ នោះគឺបណ្តាសកម្មភាពនៃការជួបជុំទីផ្សារ និងចាត់តាំងលេងល្បែងកម្សាន្តប្រជាប្រិយជាដើម។ សម្រាប់សកម្មភាពនៃការជួបជុំទីផ្សារពេលណាក៏ត្រូវបានប្រព្រឹត្តិឡើងពេញមួយរាត្រីរហូតទល់ភ្លឺ និងអូសអន្លាយរយៈពេល៣យប់ ៣ថ្ងៃផងដែរ។ នាឱកាសនេះ នៅតាមបណ្តាទីតាំងដែលធំទូលាយក្បែរៗទីសក្ការបូជាឬក៏នៅតាមដងផ្លូវខាងមុខទីសក្ការបូជាគឺជាទីតាំងងាយស្រួលសម្រាប់ចាត់តាំងសកម្មភាពនៃការជួបជុំ ទីផ្សារប្រព្រឹត្តិឡើង។ មុខទំនិញដែលត្រូវបានមាមីងបងប្អូនរៀបចំតាំងលក់ក៏សម្បូរបែបណាស់ដែរ មានច្រើនបំផុតគឺបណ្តាគ្រឿងដង្វាយសម្រាប់បម្រើក្នុងពីធីសែនថ្វាយ មានដូចជា៖ ធុប ភ្ញីផ្កា ផ្លែ ឈើ។ល។ មានទាំងវត្ថុអនុស្សាវរីយ៍ ឬក៏មុខម្ហូប ភេសជ្ជៈ មានគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ឆ្លើយតបភ្ញៀវទេសចរណ៍ដែលបានអញ្ជើញមកគោរពបូជានៅ ទីសក្ការ។
រួមជាមួយបណ្តាសកម្មភាពទិញដូរ កម្សាន្ត សប្បាយ គណៈចាត់តាំងពិធីបុណ្យ Kỳ Yên នៅតាមទីតាំងមួយកន្លែថែមទាំងបានសហការជាមួយរដ្ឋអំណាចភូមិភាគ និងផ្នែកសមត្ថកិច្ចចាត់តាំងពិធីប្រគួតល្បែងប្រជាប្រិយគួរជាទីចំណាប់អារម្មណ៍ទៀតផង។ ការជម្រើសប្រ ភេទ ល្បែងកម្សាន្តសម្រាប់យកមកប្រគួតក៏ជាបញ្ហាមួយដែលត្រូវបានគណៈកម្មការទីសក្ការបូជារៀបចំនិងគិតគូយ៉ាងលម្អិតផង ដែរ។ បណ្តាល្បែង ប្រជាប្រិយទាំងឡាយត្រូវបានលេងជាក្រុម រួមចំណែកបង្កើតចំ ណងសាមគ្គីភាព និងផ្សារភ្ជាប់តែងបានជម្រើសយកមកចាត់តាំង។ ក្នុងនោះល្បែងទាញព្រ័ត្រហាក់បីដូចជានៅតាម ទីសក្ការណាក៏មានដែរ។ ពី    ព្រោះល្បែងនេះដោយយការប្រមូលផ្តុំចលនាខ្ពស់     ភាគច្រើនបង្កើនកម្លាំងពលាំងកាយសប្បទា បង្កើន បានជាកម្លាំងរួម។ នៅពិធីបុណ្យគីអៀង នាពេល រាត្រី តែងមានមនុស្សម្នាកុះករជាងពេលថ្ងៃ។ ពេល រាត្រី តែងមានមនុស្សចាស់យ៉ាងច្រើនកុះករបាន    យកកន្ទេល និងបៅតាមសម្រាប់ក្រាលអង្គុយមើលល្ខោនដែលជាប្រភេទសិល្បៈតែងស៊ីជម្រៅក្នុង    សន្តានចិត្តរបស់មនុស្សចាស់តាំងពីយូរលង់ណាស់មកហើយ បច្ចុប្បន្នជារៀងរាល់ឆ្នាំមាន តែម្តគត់ ដូច្នេះហើយ ចាស់ៗត្រូវតែទៅឱ្យបានឆាប់តាំងពីព្រលឹមដើម្បីជម្រើសទីតាំងដ៏សមគួរសម្រាប់មើលល្ខោន។ បណ្តាសាច់រឿងល្ខោនសម្រាប់បម្រើក្នុងឱកាសនេះ ជាពិ សេសគឺ៖ San Hậu, Phụng Nghi Đình, Lư Kim Đính, giải giá thành Thọ Châu, Tiết Đình Sàn Phàn Lê Huê...។
ជីវភាពកាន់តែជួបផលពិបាក ការប្រកបរបររកស៊ីរបស់បងប្អូនប្រជាជនមួយថ្ងៃកាន់តែតានតឹង លក្ខណៈសម្រាប់សកម្មភាពរបស់ភូមិ ភាគនីមួយៗ និងរាល់គ្រួសារទាំងឡាយក៏មានភាពខុសប្លែកពីគ្នា ពេលដែលទំនេរសម្រាប់មនុស្សចាស់ទាំងឡាយក៏មិនសូវមានច្រើន ជារៀងរាល់ឆ្នាំពិធីបុណ្យ Kỳ Yên ក៏សន្សឹមៗត្រូវបានបំព្រួញតូចមកវិញ។ ពិធីបុណ្យនាពេលបច្ចុប្បន្ននៅតាមទីតាំងមួយចំនួនតែងព្យា យាមរក្សានូវបណ្តាល្បែងប្រជាប្រិយ និងច្រៀងតាម ទីសក្ការបូជា។ ទោះជាយ៉ាងណាក្តី ច្រៀងតាមទីសក្ការក៏មានការកែច្នៃឱ្យមានភាព សមស្របទៅ    តាជីវភាពរស់នៅរបស់បងប្អូនប្រជាជន។ ក្រុមល្ខោននេះ ពោលគឺមិនបានច្រៀងម្រៀង Hồ Quảng ដូចកាលពីមុនទៀតនោះទេ គឺមានការលេចឡើងនៅល្ខោនខោល ដោយមានសាច់រឿងជាច្រើន និងមានការរួមបញ្លេចូលគ្នាតាមសម័យទំនើមផង ដែរ...៕
 

អត្ថបទនិងរូបថត៖ Nguyễn Minh Sang

ទីលានកំសាន្តក្រោមដំបូលវត្ត

សម្រាប់កុមារ Khmer នៅឃុំ Hồ Thị Kỷ រដូវវិស្សមកាលឆ្នាំនេះអាចនិយាយបានថា ជារដូវកាលមួយដែលគួរឱ្យចងចាំនៅរាល់បណ្តារូបភាពដ៏ស្រស់ស្អាតមួយ - ការចងចាំនៃទីលានកំសាន្តសប្បាយក្រោមដំបូលវត្តអារាម ជាកន្លែងដែលសំណើចលាយឡំជាមួយចំណេះដឹង សេចក្តីស្រឡាញ់ និងការចែករំលែកនៅពេលរសៀលដ៏ស្ងប់ស្ងាត់មួយផងដែរ។

បង្កើនទំនុកចិត្តសម្រាប់ជនរួមជាតិ Khmer

ចាប់ពីវត្តមុនីវង្សា បុប្ផារាម ដែលមានទីតាំងស្ថិតនៅភូមិលេខ ១០ សង្កាត់ An Xuyên ការផ្លាស់ប្តូរនៃជីវភាពរស់នៅរបស់បងប្អូន Khmer គឺជាក់ស្តែងជាប្រចាំថ្ងៃ។ ជុំវិញបរិវេណវត្តនេះ មានគ្រួសារប្រមាណជិត ១០០ គ្រួសារ ដែលភាគច្រើនសុទ្ធសឹងជាអ្នកប្រកបរបររកប្រាក់ចិញ្ចឹមជីវិតតាមរយៈការជួញដូរខ្នាតតូច ធ្វើការស៊ីឈ្នួលដោយកម្លាំងពលកម្ម និងអាជីវកម្មគ្រួសារ។ ប្រសិនបើពីមុនមានគ្រួសារក្រីក្រជាង ១០ គ្រួសារ និងគ្រួសារប្រកៀកបន្ទាត់ក្រប្រហែល ២០ គ្រួសារ សព្វថ្ងៃនេះលែងមានគ្រួសារក្រីក្រ ឬប្រកៀកបន្ទាត់ក្រទៀតនោះទេ ហើយជីវភាពរស់នៅក៏មានភាពប្រសើរជាងមុនផងដែរ។

រដូវចូលព្រះវស្សា

ជាពិធីបុណ្យដ៏សំខាន់មួយក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនា Khmer បុណ្យចូលព្រះវស្សា តែងបានប្រព្រឹត្តិឡើងនូវថ្ងៃ ១៥ កើត ខែទុតិយាសាឍជារៀងរាល់ឆ្នាំ នេះជាថ្ងៃកំណត់សម្រាប់ព្រះសង្ឃចូលកាន់ព្រះវស្សាក្នុងរយៈកាល ៣ ខែសម្រាប់សិក្សារៀនសូត្រ។

ទស្សនៈរស់នៅក្នុងក្បាច់រាហ៊ូ

ក្នុងសិល្បៈស្ថាបត្យកម្មវត្តអារាមព្រះពុទ្ធសាសនាទក្ខិណានិកាយ Khmer រាល់វណ្ណកម្មចម្លាក់មិនត្រឹមតែតុបតែងដើម្បីបង្កើតសម្រស់លំអខាងក្រៅប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងបង្កប់នូវតម្លៃវប្បធម៌ទៀតផង។ លេចធ្លោហើយផ្ទុកនូវនិមិត្តសញ្ញានៃឫទ្ធិអំណាចខ្លាំងគឺក្បាច់រាហ៊ូ ដែលលាក់ទុកនូវព្រេងនិទានព្រមទាំងទស្សនៈរស់នៅដ៏ជ្រាលជ្រៅរបស់ជនជាតិ Khmer។

ព្រះម៉ែធរណី ទេពធីតាការពារ

ក្នុងជីវិតជំនឿខាងវិញ្ញាណ ពុទ្ធសាសនិកជន Khmer គោរពយ៉ាងពិសេសខ្លាំងចំពោះព្រះម៉ែធរណី។ នៅតាមវត្តអារាម រូបសំណាកព្រះនាងបានឆ្លាក់នៅទីតាំងដ៏ឧត្តម ជាពិសេសគឺនៅក្នុងផ្ទាំងគំនូរពណ៌នាអំពីព្រះពុទ្ធទ្រង់ផ្ចាញ់មារ បង្កប់នូវទស្សនវិជ្ជាដ៏ជ្រាលជ្រៅអំពីកម្មផល និងការការពារពីព្រះម៉ែធរណី។

បិណ្ឌបាត្រ - ស្ពានមេត្រីឆ្ពោះទៅសុចរិត

តាំងពីបានត្រាស់ដឹងជាសព្វញ្ញូពុទ្ធ ព្រះអង្គបានជ្រើសរើសផ្លូវបិណ្ឌបាត្រជាផ្នែកមួយដែលមិនអាចខ្វះបានក្នុងរបៀបរស់នៅជាបព្វជិត។ អស់រយៈពេល ៤៥ វស្សាក្នុងការផ្សព្វផ្សាយព្រះធម៌ និងសង្គ្រោះសត្វលោក ព្រះអង្គមិនដែលសម្រាកមួយថ្ងៃឡើយ ដោយខិតខំនិមន្តបិណ្ឌបាត្ររហូតដល់ថ្ងៃបរិនិព្វាន។ រូបភាពនៃបាត្រដ៏សាមញ្ញនៅក្នុងព្រះហស្ត បានក្លាយជានិមិត្តរូបដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ ដែលជាភស្តុតាងបញ្ជាក់ពីជីវិតដ៏បរិសុទ្ធ និងស្មារតីបម្រើដោយមិននឿយហត់របស់ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ។

សុំអាយុ បួងសួងក្តីសុខក្សេមក្សាន្ត

ក្នុងជីវភាពខាងស្មារតីដ៏សម្បូរបែបនៃជនរួមជាតិ Khmer នៅវាលរាបទន្លេគឺវឡុង ក្រៅពីពិធីបុណ្យធំៗដូចជា៖ បុណ្យចូលឆ្នាំថ្មី ឬបុណ្យអកអំបុក។ល។ ពិធីសាសនា ក្នុងគ្រួសារក៏មានតួនាទីពិសេសមួយ ក្នុងនោះមាន “ពិធីសុំអាយុ”។

ចំណុចសំខាន់ផ្នែកស្ថាបត្យកម្មវត្តក្របីឃ្លៀច (Cao Dân)

វត្តវង្សស្រង់ ក្របីឃ្លៀច (Cao Dân) មានទីតាំងស្ថិតនៅឃុំ Tân Lộc មិនត្រឹមជាមជ្ឈមណ្ឌលសម្រាប់សកម្មភាពវប្បធម៌ និងសាសនារបស់បងប្អូនប្រជាពុទ្ធបរិស័ទ Khmer ប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងជាសមិទ្ធផលខាងសិល្បៈដ៏ពិសេសមួយដែលបង្ហាញពីស្ថាបត្យកម្មដ៏ប្លែកភ្នែកនៃព្រះពុទ្ធសាសនាថេរវាទ Khmer ផងដែរ។

រូបគំនូរព្រះពុទ្ធលើជញ្ជាំងព្រះវិហារ Khmer

ក្នុងសិល្បៈសូនរូបសម្រាប់វត្ត Khmer Nam Bộ រូបគំនូរព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធដែលបានគូរនៅតាមជញ្ជាំងនៃព្រះវិហារ គឺជាខ្លឹមសារដ៏លេចធ្លោ និងមានតម្លៃខ្លាំងណាស់។ មិនត្រឹមជាទម្រង់សម្រាប់ឱ្យការតុបតែងលម្អខាងក្នុងព្រះវិហារប៉ុណ្ណោះទេ បណ្តាផ្ទាំងគំនូរទាំងឡាយថែមទាំងជាបានជាដំណើររឿងរ៉ាវដ៏មិនអាចកាត់ថ្លៃបានសម្រាប់អ្នកកាន់ព្រះពុទ្ធសាសនាគ្រប់រូប ទាំងនេះបានឆ្លុះបញ្ចាំងពីជីវិតខាងវិញ្ញាណ គំនិតមនុស្សធម៌ និងជំនាញសិល្បៈដ៏ពិសេសរបស់ជនរួមជាតិ Khmer។

ភាពឱឡារិកនៃពិធីស្រង់ព្រះ

នៅក្នុងបរិយាកាសដ៏ពិសិដ្ឋ និងរីករាយនៃថ្ងៃបុណ្យវិសាខបូជា ព្រះពុទ្ធសរាជ ២៥៧០ មានពិធីមួយដែលនៅតាមវត្តណាក្តីក៏មិនអាចខ្វះបាន និងត្រូវបានមនុស្សគ្រប់រូបចាត់ទុកជាថ្ងៃដ៏សំខាន់ ព្រមទាំងទន្ទឹងរង់ចាំជានិច្ច នោះគឺពិធីស្រង់ព្រះ។