Thứ tư, 20-5-26 06:59:12
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

វត្ត Khmer: “សារមន្ទីររស់” នៅកណ្តាលភូមិស្រុក

Báo Cà Mau សម្រាប់តំបន់ភោគផលដូចជាខេត្ត Cà Mau បណ្តាវត្ត Khmer ទាំងឡាយ មិនត្រឹមតែជាសំណង់សាសនាដ៏សក្តិសិទ្ធប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងជា "សារមន្ទីររស់" ដ៏វិសេសវិសាល និងជាកន្លែងអភិរក្ស និងពង្រីកនូវព្រលឹងនៃអត្តសញ្ញាណវប្បធម៌សម្រាប់បញ្ញវន្តគ្រាប់ជំនាន់ទៀតផង។

វត្ត Khmer គឺជាបេះដូងវប្បធម៌នៃភូមិស្រុកនីមួយៗ។ តាំងពីព្រះវិហារដ៏ស្កឹមស្កៃ រហូតដល់ឧបដ្ឋានសាលាយ៉ាងស្អាតស្អំសុទ្ធសឹងជាវណ្ណកម្មសិល្បៈប្រមូលផ្តុំផ្នែកខាងស្ថាបត្យកម្មទៀតផង។

មិនដូចសារមន្ទីរដ៏ស្ងប់ស្ងាត់ដែលមានវត្ថុបុរាណតាំងក្នុងទូកញ្ចក់នោះទេ វត្ត Khmer គឺជាបេះដូងវប្បធម៌នៃភូមិស្រុកនីមួយៗ។ រាល់សំណង់ទាំងអស់ តាំងពីព្រះវិហារដ៏ស្កឹមស្កៃ ឧបដ្ឋានសាលាដ៏ស្អាតស្អំរហូតដល់ចេតិយបុរាណ។ល។ គឺសុទ្ធតែជាវណ្ណកម្មផ្នែកខាងសិល្បៈ និងរចនាបថនៃស្ថាបត្យកម្មចម្លាក់ ព្រមទាំងវិចិត្រសិល្បៈដ៏ល្អឯកដែលតែងបានថែរក្សាពីមួយជំនាន់ទៅមួយជំនាន់។

កន្លែងបណ្តុះភាសា និងសីលធម៌

ប្រសិនបើស្ថាបត្យកម្មជាផ្នែកមួយនៃ “រូបរាង” ដែលមើលឃើញនោះគឺភាសា និងអក្សរសាស្ត្រគឺជាផ្នែកនៃ “ព្រលឹង” ដ៏រស់រវើកសម្រាប់ផ្នែកខាងសារមន្ទីរដ៏ពិសេស។

បណ្តាថ្នាក់រៀនបែបនេះ មិនត្រឹមបង្រៀនខាងអក្សរសាស្ត្រប៉ុណ្ណោះទេ​ថែមទាំងបានបង្រៀនប្អូនៗខាងសីលធម៌ និងភាពកត្តញ្ញូ ព្រមទាំងការសាមគ្គី និងការរស់នៅយ៉ាងមានរបៀបរៀបរយទៀតផង។

ចំពោះជនរួមជាតិ Khmer វត្តអារាមគឺជាមជ្ឈមណ្ឌលប្រជុំជីវភាពវប្បធម៌សហគមន៍។ ដូច្នេះហើយទើបរាល់សកម្មភាពវប្បធម៌របស់ជនជាតិ Khmer សុទ្ធតែត្រូវបានប្រព្រឹត្តឡើងនៅក្នុងវត្ត។

គិតគូរពីបញ្ហានេះ ព្រះឧបជ្ឈាយ៍ Tăng Sa Vong ចៅអធិការវត្ត បុប្ផារាម ខ្វែងបបែលខាងជើង (Cái Giá Chót) ឃុំ Hưng Hội តែងមានព្រះទ័យគិតថា៖ "ក្រៅពីការគិតគូរកសាងវត្តអារាម ប្រសិនបើយើងជួយកូនចៅខ្មែរឱ្យរៀនសូត្រចេះដឹង ក្លាយជាមនុស្សមានប្រយោជន៍ក៏ជាកិត្តិយសសម្រាប់ជនជាតិយើងផងដែរ"។ គំនិតនេះបានបង្ហាញជាក់ច្បាស់ពីចក្ខុវិស័យដ៏ជ្រាលជ្រៅសម្រាប់ខាងការអភិរក្សវប្បធម៌ផ្តើមពីឫសគល់ ហើយវាក៏ជាការវិនិយោគសម្រាប់អនាគតរបស់កូន Khmer គ្រប់េះជំនាន់ផងដែរ។

មជ្ឈមណ្ឌលនៃជីវភាពវប្បធម៌សហគមន៍

វត្តអារាមមិនត្រឹមតែរក្សាទុកនូវស្លាកស្នាមនៃអតីតកាលប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងជាកន្លែងដែលបច្ចុប្បន្នកាលប្រព្រឹត្តទៅយ៉ាងរស់រវើកទៀតផង។ រាល់សកម្មភាពសហគមន៍ តាំងពីពិធីបុណ្យប្រពៃណី តន្ត្រីបុរាណជាតិរហូតដល់ការជួបជុំរបស់ប្រជាជនសុទ្ធតែត្រូវបានប្រារព្ធឡើងនៅក្នុងវត្ត។ អាស្រ័យបរិយាកាសនេះហើយដែលបង្កើតជាខ្សែសង្វាក់សូន្យ រូបសម្រាប់តភ្ជាប់រវាងមនុស្សគ្រប់គ្នាក្នុងភូមិស្រុក។

បច្ចុប្បន្ន វត្ត Khmer ជាច្រើនលើភូមិសាស្ត្រខេត្តបាននិងកំពុងបានរួមចំណែកក្នុងការអភិរក្ស និងពង្រីកផ្សាយខាងប្រភេទភ្លេងពិណពាទ្យយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាព។

ផ្តើមពីស្ថាបត្យកម្ម ភាសា រហូតដល់ពិធីបុណ្យទានផ្សេងៗ វត្តអារាម Khmer គឺជា “សារមន្ទីររស់” ដែលបងប្អូនប្រជាជនគ្រប់រូបរូបសុទ្ធសឹងជា “ពិធីករ” ហើយរាល់កិច្ចប្រជុំជីវភាពគឺជា “វត្ថុតាំងពិពណ៌”  ដ៏រស់រវើក។ អាស្រ័យ “សារមន្ទីរ” ដ៏ពិសេសនេះហើយ ទើបអត្តសញ្ញាណវប្បធម៌ដ៏វិសេសវិសាលរបស់ជនរួមជាតិ Khmer នៅខេត្ត Cà Mau និយាយដោយឡែក  និងទូទាំងប្រទេសនិយាយរួម តែងត្រូវបានអភិរក្ស រួមចំណែកធ្វើឱ្យសម្បូរបែបថែមទៀតផ្នែកខាងវប្បធម៌ចម្រុះរបស់ជនជាតិទាំង ៥៤ ជាបងប្អូន៕

Đờ Ni - Danh Điệp

អភិរក្សវប្បធម៌ Khmer ផ្សារភ្ជាប់ជាមួយនឹងសេចក្តីសម្រេចលេខ ៨០

នៅ Cà Mau ការអភិរក្សវប្បធម៌ Khmer ដែលផ្សារភ្ជាប់ជាមួយសេចក្តីសម្រេចលេខ ៨០/NQ-CP (ស្តីពីទិសដៅអភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ច-សង្គមនៃតំបន់ដីសណ្តទន្លេមេគង្គ) កំពុងត្រូវបានអនុវត្តយ៉ាងសកម្ម ដើម្បីធានាវប្បធម៌មិនត្រឹមតែបម្រើជាមូលដ្ឋានគ្រឹះខាងវិញ្ញាណប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែក៏ជា "បង្អែក" សម្រាប់ការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចីរភាពផងដែរ។

ពង្រីកប្រពៃណីសាមគ្គីក្នុងសហគមន៍ជនជាតិ Hoa

ស្មារតីសាមគ្គី និងជួយគ្នាទៅវិញទៅមកក្នុងសហគមន៍ជនជាតិ Hoa ជាប្រពៃណីដ៏យូរលង់ណាស់មកហើយ បានក្លាយជាលក្ខណៈប្រពៃដ៏ល្អស្អាតផងដែរ។ នេះត្រូវបានបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ថែមទៀតដោយយោងតាមការជាក់ស្តែងថា គ្រប់ទីកន្លែងដែលមានសហគមន៍ជនជាតិ Hoa រស់នៅតែងមានទីសក្ការៈបូជាដូនតាបុព្វការីជន (ទីសក្ការៈបូជាគ្រួសារ) ដើម្បីថែរក្សាវប្បធម៌របស់ពួកគេ ព្រមទាំងពង្រីកប្រពៃណីសាមគ្គីនេះ។

បណ្តាពិធីដ៏កិច្ចដ៏ពិសិដ្ឋក្នុងថ្ងៃបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មី

ពេលដែលផ្កាលឿងរាជកំពុងរីកបង្អួតសម្រស់តាមដងផ្លូវភូមិស្រុក អបជាមួយសូរសម្លេង ស្គរឆៃយ៉ាំ និងតន្រ្តីពិណពាទ្យបន្លឺឡើងយ៉ាងពិរោះរន្តំ ក៏ជាឱកាសដែលបងប្អូន Khmer Nam Bộ រីករាយស្វាគមន៍ទទួលបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មីប្រពៃណីជាតិ ឆ្នាំ២០២៦ ដែលជាពិធីបុណ្យពោពេញដោយពណ៌សម្បុរវប្បធម៌ពុទ្ធសាសនាទក្ខិណានិកាយ Khmer សុទ្ធសាធ។ មិនត្រឹមតែជាពេលវេលាផ្លាស់ប្តូររវាងរដូវប្រាំងនិងរដូវវស្សាប៉ុណ្ណោះទេ នេះក៏ជាឱកាសសម្រាប់កូនចៅម្នាក់ៗវិលមករកស្រុកកំណើតវិញ តាមរយៈពិធីបុណ្យតាមជំនឿសាសនាដ៏ជ្រាលជ្រៅ។

“សារមន្ទីរ” បេតិកភណ្ឌមិនអាចកាត់ថ្លៃបាននៅ Cà Mau

ស្ថិតនៅភូមិខ្វែងបបែល ឃុំ Hưng Hội វត្តបុប្ផារាម មិនត្រឹមតែជាវត្តបុរាណដែលមានអាយុកាលរាប់រយឆ្នាំប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងបានគេប្រៀបដូចជា "សារមន្ទីររស់" ជាទីឋានរក្សាទុកនូវវត្ថុបុរាណដ៏ច្រើនបំផុតប្រចាំខេត្ត Cà Mau។ ចំកណ្ដាលលំហដ៏ស្ងប់ស្ងាត់ វត្តនេះបានលេចត្រដែតឡើងដូចជាស្ពានមេត្រីតភ្ជាប់រវាងអតីតកាល និងបច្ចុប្បន្ន ដោយបានអភិរក្សគ្រប់គ្រាន់នូវតម្លៃវប្បធម៌ដ៏វិសេសវិសាលនៃព្រះពុទ្ធសាសនាទក្ខិណានិកាយ Khmer ។

វិសេសវិសាលនៃទំនៀមពូនភ្នំខ្សាច់

ពិធីពូនភ្នំខ្សាច់ ជាលក្ខណៈវប្បធម៌ប្រពៃណីវិសេសវិសាលមួយរបស់ជនរួមជាតិ Khmer Nam Bộ ដែលទាក់ទងយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយជំនឿសាសនា និងស្មារតីឆ្ពោះទៅរកធម៌ក្នុងឱកាសបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មី។ ឆ្លងកាត់រយៈពេលរាប់រយឆ្នាំកន្លង ទំនៀមទម្លាប់នេះត្រូវបានរក្សាទុកជានិមិត្តរូបដ៏ស្រស់ស្អាតនៃការគោរពដឹងគុណ សាមគ្គីសហគមន៍ និងជំនឿលើវិស័យអប់រំតាមដំបូន្មានព្រះពុទ្ធ។

ងូតទឹកជូនយាយតា៖ លក្ខណៈដ៏ប្រពៃក្នុងឱកាសបុណ្យចូលឆ្នាំ

ពេលផ្គរលាន់លាន់ឮឡើងជាសញ្ញាប្រាប់ថា រដូវប្រាំងជិតកន្លងផុតទៅ បងប្អូន Khmer ក៏ត្រៀមខ្លួនអបអរសាទរពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មីប្រពៃណីជាតិ យ៉ាងអធិកអធម។ ក្នុងបរិយាកាសដ៏សប្បាយរីករាយនោះ មានពិធីដ៏ស្ងប់ស្ងាត់មួយតាមគ្រួសារនីមួយៗ គឺ “ពិធីមុជទឹកជូនជីដូនជីតា និងឪពុកម្តាយ” ដែលបង្កប់អត្ថន័យមនុស្សធម៌ជ្រាលជ្រៅ និងរំជួលបេះដូងមនុស្សគ្រប់រូប។

ផ្តល់ឱកាសរកស៊ីចិញ្ចឹមជីវិតសម្រាប់បងប្អូននារីឃុំ U Minh

នៅឃុំ U Minh របបរធ្វើប្រហិតត្រីភីឡាព្យា (ប្រហិតត្រីភីឡាព្យា) កំពុងសន្សឹមៗបញ្ជាក់ពីប្រសិទ្ធភាពរបស់ខ្លួន ក្លាយជាឱកាសសម្រាប់ការចិញ្ចឹមជីវិតដ៏សមរម្យរបស់បងប្អូននារីជនបទជាច្រើនរូបផងដែរ។ ផ្តើមពីការផលិតខ្នាតតូច ដោយប្រើប្រាស់ធនធានដែលមានស្រាប់ បងប្អូននារីមិនត្រឹមតែបង្កើនប្រាក់ចំណូលសម្រាប់ខ្លួនងប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងរួមចំណែកបង្កើតការងារធ្វើនៅនឹងកន្លែងជូនកម្មករជាច្រើនរូបនៅភូមិភាគទៀតផង។

ព្រាហ្មណ៍សាសនាក្នុងវប្បធម៌ Khmer

មកកាន់វត្តអារាម Khmer Nam Bộ ភ្ញៀវទេសចរណ៍ ងាយនឹងបានជួបប្រទះឃើញនូវបដិមាករនៃទេវរូបដ៏មានឫទ្ធិបារមីដែលបានប្រសូតិពីរឿងព្រេងនិទានទាក់ទងខាងព្រហ្មញ្ញសាសនា។ នេះគឺជាភស្តុតាងសម្រាប់ការផ្លាស់ប្តូរ និងការទទួលយកឥទ្ធិពលវប្បធម៌ដែលបានអូសបន្លាយអស់រាប់ពាន់ឆ្នាំមកហើយ។ វត្តមានទាំងនេះមិនបានធ្វើឱ្យចុះខ្សោយនូវជំនឿលើព្រះពុទ្ធសាសនានោះទេ ប៉ុន្តែបានរួមចំណែកធ្វើឱ្យជីវភាពផ្លូវស្មារតី និងសិល្បៈរបស់សហគមន៍កាន់តែសម្បូរបែប។

នាំយកសិល្បៈប្រពៃណីធ្វើជាអំណោយមុនថ្ងៃបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មី

ពេលកម្តៅថ្ងៃនៅភាគខាងត្បូងចាប់ផ្តើមហួតហែងខ្លាំង ក៏ជាពេលវេលាដែលបងប្អូនជនរួមជាតិ Khmer ឈានចូលដល់ថ្ងៃដ៏រំភើបបំផុតក្នុងឆ្នាំ។ ខែមេសាមកដល់នាំមកនូវបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មីប្រពៃណីជាតិ ដែលជាពិធីបុណ្យនៃជំនឿសាសនា ការដឹងគុណ និងក្តីសង្ឃឹម។ ក្នុងបរិយាកាសនោះ ពន្លឺភ្លើងឆាកនៃក្រុមសិល្បៈ Khmer - រោងមហោស្រព Cao Văn Lầu បានបំភ្លឺយ៉ាងត្រចះត្រចង់នៅតាមភូមិស្រុកនៃតំបន់ដាច់ស្រយាល នាំមកនូវអំណោយស្មារតីមិនអាចកាត់ថ្លៃបានជូនដល់បងប្អូនប្រជាជន។

នាគក្នុងវប្បធម៌ Khmer

មានឱកាសបានទៅទស្សនាតាមវត្ត Khmer Nam Bộ យើងរាល់គ្នានឹងបានជួបប្រទះនឹងរូបចម្លាក់ពស់នាគរាជយ៉ាងច្រើននៅតាមលើដំបូលនៃព្រះវិហារ កុដិ សាលា។ល។ រូបភាពសត្វពស់នាគរាជ គឺជាសត្វដ៏ពិសិដ្ឋដែលមានទំនាក់ទំនងយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយសហគមន៍ខ្មែរ។ សត្វពស់នាគរាជមិនត្រឹមបានបង្ហាញពីភាពរុងរឿងប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងតំណាងឱ្យការការពារ និងការតភ្ជាប់រវាងមនុស្ស និងពិភពវិញ្ញាណផងដែរ។