Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

ក្បាច់ភ្ញីភ្លើងក្នុងស្ថាបត្យកម្មវត្ត Khmer

Báo Cà Mau សោភ័ណភាពដ៏ត្រចះត្រចង់នៃវត្តអារាម Khmer នៅតំបន់ Nam Bộ មិនត្រឹមតែមានទំហំដ៏ធំប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងផ្តើមពី “ភាសា” និងវណ្ណកម្មចម្លាក់ដ៏វិចិត្រដែលបានប្រើប្រាស់នៅលើផ្នែកនីមួយៗផងដែរ។ ក្នុងនោះ ក្បាច់ភ្ញីភ្លើង មានតួនាទីជាស្នូល។ នេះគឺជាកត្តាស្នូល បញ្ចូលនូវជីវភាពនិងអត្ថន័យផ្នែកខាងវិញ្ញាណទៅក្នុងស្ថាបត្យកម្ម ធ្វើឱ្យសំណង់មានភាពរស់រវើកទៀតផង។

ចំពោះក្បាច់ភ្ញីភ្លើង យើងតែងបានឃើញជារឿយៗនៅតាមវត្ត Khmer Nam Bộ។

លក្ខណៈពិសេសរបស់ក្បាច់ភ្ញីភ្លើង គឺជាខ្សែបន្ទាត់ដ៏ទន់ភ្លន់របស់ផ្កាភ្ញី និងជារូបរាងដ៏ខ្លាំងក្លានៃអណ្តាតភ្លើង។ សិប្បករខ្មែរបានប្រើប្រាស់ក្បាច់នេះយ៉ាងប៉ិនប្រសប់ ដើម្បីផ្លាស់ប្តូរមុខងារនៃផ្នែកនីមួយៗរបស់ស្ថាបត្យកម្ម។ បើពីមុន ការតុបតែងលម្អវត្តអារាមច្រើនតែឆ្លងកាត់សិល្បៈផ្នែកគំនូរ ឬការចាក់ពុម្ពសម្រាប់ក្បាច់ភ្ញីផ្សេងៗ ឥឡូវនេះដោយការច្នៃប្រឌិត សិប្បករ Khmer បានបង្កើតផលិតផលប្លែកៗជាច្រើនដោយស្នាដៃរបស់ខ្លួន។ អាស្រ័យហេតុនេះ បច្ចុប្បន្ន សិប្បករ មិនសូវប្រើពុម្ពសម្រាប់បោះក្បាច់នោះទេ ជាមួយស្នាដៃដ៏ប៉ិនប្រសប់ ពួកគាត់ឆ្លាក់ដោយដៃផ្ទាល់នូវក្បាច់ភ្ញីភ្លើងតាមលើជញ្ជាំងថ្មឬឈើជាដើម ដើម្បីធានានូវភាពជាប់ធន់បានយូរអង្វែង។

នៅលើផ្នែកហោជាង ក្បាច់ភ្ញីភ្លើងបានបង្ហាញជាញឹកញាប់ដូចជាចម្លាក់ដ៏ធំសម្បើម ដែលមានលក្ខណៈសមល្មមតំណាងឱ្យរស្មីនៃបញ្ញាព្រះពុទ្ធ។ នៅតាមបណ្តោយសម្យាបទាំងឡាយ ក្បាច់ភ្ញីភ្លើងបានធ្វើជារំយោលបង្កើតអារម្មណ៍នៃចលនាឥតឈប់ឈរ។ ការតុបតែងបែបនេះធ្វើឱ្យដំបូលដ៏ធំសម្បើមមានសភាពស្រាល ហាក់ដូចជាកំពុងហោះហើរក្នុងលំហអាវកាស។

យោងតាមសិប្បករ Khmer ជាច្រើន ក្បាច់ភ្ញីភ្លើងគឺពិបាកទាំងក្នុងការគូរ និងឆ្លាក់ ប៉ុន្តែដោយដៃដ៏ប៉ិនប្រសប់ ពួកគាត់បានបង្កើតផលិតផលដ៏ចម្លែកៗដែលប្រកបដោយអត្តសញ្ញាណវប្បធម៌ប្រពៃណីជាតិ។

មិនត្រឹមតែសម្រាប់ផ្នែកខាងលើប៉ុណ្ណោះទេ ក្បាច់ភ្ញីភ្លើងថែមទាំងបានកំណត់រូបរាងលំហនៅក្នុងកម្រិតភ្នែកសម្រាប់អ្នកទស្សនាផងដែរ។ ក្បាលសសរនីមួយៗបានឆ្លាក់យ៉ាងវិចិត្រ ធ្វើឱ្យសសរមើលទៅហាក់បីដូចជា “បង្គោលចក្រវាឡ” ដែលកំពុងដុះដាល ដើម្បីទ្រទ្រង់ដំបូលវត្តដ៏ពិសិដ្ឋ។ ក្របទ្វារចេញចូល និងបង្អួចក៏ត្រូវបានហ៊ុំព័ទ្ធដោយក្បាច់ភ្ញីភ្លើងផងដែរ។ ទាំងនេះបានប្រែក្លាយទៅជាច្រកទ្វារនៃវិញ្ញាណ ដែលកំណត់ព្រំដែនរវាងលោកិយ និងពុទ្ធភូមិ។ សូម្បីតែបល្ល័ង្កព្រះពុទ្ធ ដែលជាទីតាំងដ៏ពិសិដ្ឋបំផុត ក៏ត្រូវបានតុបតែងដោយក្បាច់នេះដែរ ដែលតំណាងឱ្យដែនដីដ៏ពិសិដ្ឋដែលបានបំភ្លឺដោយប្រទីបនៃព្រះធម៌។

ពីមុន ការតុបតែងលម្អវត្តអារាមច្រើនតែឆ្លងកាត់សិល្បៈគំនូរ ឬការចាក់ពុម្ពសម្រាប់ក្បាច់ភ្ញីផ្សេងៗ ឥឡូវនេះដោយការច្នៃប្រឌិត សិប្បករ Khmer ទាំងឡាយបានបង្កើតផលិតដ៏ចម្លែកៗជាច្រើនទៀតផង។

ដូច្នេះ ក្បាច់ភ្ញីភ្លើងមិនមែនជារចនាបថតុប​តែងដាច់ដោយឡែកនោះទេ។ វាជាប្រព័ន្ធភាសានៃចក្ខុវិស័យតែមួយដែលហូរភ្ជាប់ពីគ្រឹះរហូតដល់ដំបូលនៃវត្តខ្មែរ។ តាមរយៈការប្រើប្រាស់ក្បាច់ដែលមានលក្ខណៈជានមិត្តរូបនេះ វិចិត្រករ Khmer បានបង្រួបបង្រួមស្ថាបត្យកម្ម និងចម្លាក់បញ្ចូលគ្នាមួយ។ រចនាបថនៃការតុបតែងនេះបង្កើតបានជាសំណង់ដែលមិនត្រឹមតែរឹងមាំខាងសម្ភារៈប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងធ្វើឱ្យរំជួលដល់ជីវិតស្មារតី និងនាំមកនូវថាមពលដ៏ខ្លាំងក្លាទៀតផង៕

Đờ Ni - Danh Điệp

តុបតែងលម្អវប្បធម៌ Khmer ដំណើរការទេសចរណ៍ Cà Mau

ជាមួយសូរសព្ទតូរ្យតន្ត្រីពិណពាទ្យយ៉ាងពិរោះរណ្តំ និងចង្វាក់រាំង់ដែលអំដោយកាយវិការយ៉ាងទន់ភ្លន់ក្នុងឱកាសបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មីប្រពៃណីជាតិ ២០២៦ ខេត្ត Cà Mau មិនត្រឹមតែរៀបចំពិធីបុណ្យទទួលអំណរឆ្នាំថ្មីប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងបើកនូវទំព័រថ្មីសម្រាប់វិស័យទេសចរណ៍ផងដែរ រួមដំណើរការលើកកម្ពស់បេតិកភណ្ឌជាតិឱ្យក្លាយជាប្រភពកម្លាំងសម្រាប់អភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ចប្រកបដោយចីរភាព។

យុវជនជំនាន់ក្រោយបន្តរក្សាវប្បធម៌ប្រពៃណីជនជាតិ

ឃុំ Hồ Thị Kỷ បច្ចុប្បន្នមានគ្រួសារជនជាតិភាគតិចជាង ៦០០ គ្រួសារ រស់នៅប្រមូលផ្តុំនៅភូមិ Cây Khô និងភូមិ Đường Đào។ ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំកន្លងមកនេះ អាស្រ័យការយកចិត្តទុកដាក់របស់បក្ស និងរដ្ឋ ព្រមទាំងរដ្ឋអំណាចភូមិភាគ ជីវភាពបងប្អូនជនរួមជាតិមានភាពប្រសើរឡើង។ ទន្ទឹមនិងនោះ ភូមិភាគថែមទាំងយកចិត្តទុកដាក់យ៉ាងពិសេសចំពោះការថែរក្សា និងលើកតម្កើងតម្លៃវប្បធម៌ប្រពៃណីដ៏ល្អផូរផង់របស់ជនរួមជាតិ។ សកម្មភាពវប្បធម៌ និងសិល្បៈក៏ត្រូវបានថែរក្សាជាប្រចាំ ទាក់ទាញមនុស្សមួយចំនួនធំ ជាពិសេសយុវជនជំនាន់ក្រោយចូលរួមផងដែរ។

រក្សាប្រភពកម្លាំងគឺជាស្មារតីដ៏អមតៈ

Cà Mau ជាតំបន់ដែនដីចុងជ្រោយបង្អស់របស់ប្រទេស ដែលរក្សាបានល្អនូវតម្លៃវប្បធម៌ដ៏វិសេសវិសាលរបស់បងប្អូន Khmer។ ទូទាំងខេត្តបច្ចុប្បន្នមានគ្រួសារជនជាតិភាគតិចប្រមាណជាង ២៦.៨០០ គ្រួសារ ដែលមានប្រជាជនជាង ១១៦ ពាន់នាក់ ក្នុងនោះជនជាតិ Khmer ស្រូបអត្រាច្រើនជាងគេបង្អស់ បង្កើតបានជារូបភាពវប្បធម៌ដ៏មានពណ៌សម្បុរចម្រុះទៀតផង។

សត្វទាំង ១២ រាសីចក្រក្នុងវប្បធម៌ប្រជាប្រិយ Khmer

កំណប់ទ្រព្យនៃវប្បធម៌ប្រជាប្រិយ Khmer មានជំនឿគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍ និងអាថ៌កំបាំងជាច្រើនអំពីជីវិត ក្នុងនោះដែលលេចធ្លោជាងគេគឺសត្វរាសីចក្រទាំង ១២។ សត្វទាំង ១២ រាសីចក្រ មិនត្រឹមតែជាប់ទាក់ទងនឹងវាសនារបស់មនុស្សម្នាក់ៗប៉ុណ្ណោះទេ វាក៏មានឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងទៅលើរបៀបដែលពួកគេប្រព្រឹត្តក្នុងជីវិតផងដែរ ជួយមនុស្សជ្រើសរើសសកម្មភាពសមស្របដើម្បីជួបតែសំណាងល្អ និងជៀសវាងសំណាងអាក្រក់គ្រប់ប្រការ។

ឆ្នាំមមី៖ និទានពីរឿងសេះ

ឆ្នាំមមី បានមកដល់គ្រប់ទាំងភូមិស្រុក។ ក្នុងបរិយាកាសអ៊ូអរនៃដើមឆ្នាំថ្មី ជុំវិញពែងតែដ៏ក្រអូបឈ្ងុយ ចាស់ៗតែងនិទានប្រាប់កូនចៅពីរឿងរ៉ាវសត្វតំណាងឆ្នាំទាំង ១២។ ឆ្នាំមមី និទានពីរឿងសេះ ប៉ុន្តែមិនមែនជាសេះចម្បាំងនៅតាមសមរភូមិ ឬក៏ជាសេះដឹកទំនិញធ្ងន់ៗ នោះទេ វាជារឿងរ៉ាវស្តីពី "សេះអាជានេយ្យ" ដែលបានចារក្នុងគម្ពីរ៖ សេះកណ្ឋកៈ។

នំខ្ញី៖ និមិត្តរូបនៃសេចក្តីស្មោះស្ម័គ្រ និងភក្តីភាព

រៀងរាល់ឱកាសបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មីប្រពៃណីជាតិ ពេលដែលតាមបណ្តាភូមិស្រុក Khmer អ៊ូអរអមដោយបរិយាកាសបុណ្យទាន នំខ្ញីតែងតែមានវត្តមានជាផ្នែកមួយដែលមិនអាចខ្វះបាន។ មិនត្រឹមតែជាមុខម្ហូបប្រពៃណីប៉ុណ្ណោះទេ នំខ្ញីថែមទាំងបង្កប់នូវតម្លៃវប្បធម៌ និងស្មារតីដ៏ជ្រាលជ្រៅទៀតផង។

ប្រសិទ្ធភាពពីគោលនយោបាយអភិរក្សវប្បធម៌ Khmer

ទន្ទឹមនឹងការផ្លាស់ប្តូរមុខមាត់ជនបទ និងជីវភាពសេដ្ឋកិច្ច ក្នុងនោះអត្តសញ្ញាណវប្បធម៌ប្រពៃណីជាច្រើនរបស់បងប្អូនខ្មែរនៅតែបានថែរក្សា និងផ្សព្វផ្សាយតម្លៃយ៉ាងទូលំទូលាយ។ សមិទ្ធផលនេះ គឺអាស្រ័យដោយសារមុខសញ្ញា និងគោលនយោបាយស្តីពីការអភិរក្សវប្បធម៌ខ្មែរបានដាក់ឱ្យអនុវត្តស៊ីជម្រៅ ព្រមទាំងពង្រីកប្រសិទ្ធភាព ធ្វើឱ្យវប្បធម៌ Khmer កាន់តែមានភាពជឿនលឿន និងរក្សាបាននូវអត្តសញ្ញាណខ្ជាប់ខ្ជួន។

រក្សាតម្លៃប្រពៃណី

ក្នុងការរស់នៅប្រចាំថ្ងៃរបស់ប្រជាជន Khmer បណ្តាវត្ថុបុរាណប្លែកៗជាច្រើនបានឆ្លុះបញ្ចាំងពីសម្រស់ប្រពៃណីរបស់សហគមន៍ផងដែរ។ សាជីគឺជាវត្ថុមួយក្នុងចំណោមវត្ថុដែលធ្លាប់ស្គាល់តាំងពីយូរជំនាន់ណាស់មកហើយ។ នេះមិនត្រឹមជាគម្របសម្រាប់គ្របរក្សាទុកអាហារប៉ុណ្ណោះទេ សាជីថែមទាំងជានិម្មិតរូបខាងស្នាដៃដ៏ប៉ិនប្រសព្វ និងលក្ខណៈរស់នៅដោយមានរបៀបរៀបរយរបស់បងប្អូន Khmer Nam Bộ ទៀតផង។

ហ្វឹកហាត់កម្មវិធីសម្រាប់បម្រើមាមីងក្នុងថ្ងៃបុណ្យចូលឆ្នាំ

ក្រុមសិល្បៈ Khmer ខេត្តកំពុងសកម្មក្នុងការហាត់សម និងរៀបរៀងកម្មវិធីសម្តែងដ៏ល្អវិសេសដើម្បីឆ្លើយតបតម្រូវការខាងវិស័យវប្បធម៌ និងស្មារតីរបស់ប្រជាជន ជាពិសេសនៅតាមតំបន់ដែលមានបងប្អូនជនរួមជាតិរស់នៅច្រើនកុះករក្នុងឱកាសបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មី ប្រពៃណី Khmer ឆ្នាំ២០២៦។

អភិរក្សបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌ ផ្សារភ្ជាប់ជាមួយការអភិវឌ្ឍទេសចរណ៍

បន្ទាប់ពីបានរួមបញ្ចូលគ្នា ខេត្ត Cà Mau បន្តអនុវត្តគោលនយោបាយនៃការអភិរក្ស និងពង្រីកតម្លៃវប្បធម៌ប្រពៃណីដ៏ល្អផូរផង់របស់សហគមន៍បណ្តាជនជាតិភាគតិចដែលរស់នៅលើភូមិសាស្ត្រខេត្ត ក្នុងនោះមានជនរួមជាតិ Khmer ជាដើម។ នេះមិនត្រឹមតែពង្រឹង និងពង្រីកអត្តសញ្ញាណជនជាតិប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងភ្ជាប់វាទៅនឹងការអភិវឌ្ឍទេសចរណ៍ផងដែរ។