Thứ tư, 26-8-26 21:41:09
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

ដាស់ភ្ងោកសក្តានុពលទេសចរណ៍ដែលផ្តើមពីបណ្តាវត្តអារាម Khmer

Báo Cà Mau ខេត្ត Cà Mau ជាតំបន់ដីចុងបញ្ចប់នៃមាតុភូមិ មិនត្រឹមតែបានគេដឹងស្គាល់មានប្រព័ន្ធធម្មជាតិព្រៃកោងកាង និងព្រែកទន្លេប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងជាកន្លែងរក្សាទុកនូវបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌វិញ្ញាណនិយមដ៏ពិសេស តាមរយៈវត្ត Khmer បុរាណចំនួន ២៨ វត្តទៀតផង។ សំណង់ទាំងនេះគឺជាភស្តុតាងរស់រវើកនៃប្រវត្តិសាស្រ្តនៃការកកើត និងអភិវឌ្ឍន៍របស់សហគមន៍ Khmer នៅទីនេះ ដោយមានសក្តានុពលទេសចរណ៍ដ៏ធំធេង ប៉ុន្តែមិនទាន់បានរុករកឱ្យសក្តិសមនៅឡើយ។

វត្តគឺជាកន្លែងប្រារព្ធពិធីបុណ្យទានប្រពៃណីរបស់ជនរួមជាតិ Khmer ។ (ក្នុងរូបថត៖ ជនរួមជាតិ Khmerនៅវត្តជ្រុងខ្មែរ (Rạch Giồng) ឃុំ Hồ Thị Kỷ អំណរបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មីប្រពៃណីជាតិ Khmer ឆ្នាំ២០២៥)។

វត្តជាច្រើនមានអាយុកាលរាប់រយឆ្នាំ លេចធ្លោដោយស្ថាបត្យកម្មប្រពៃណីវិសេសវិសាលស្កឹមស្កៃ និងចម្រុះពណ៌។ អាចរៀបរាប់សំណង់ឆ្នើមដូចជា៖ វត្តមុនីវង្សាបុប្ផារាម (សង្កាត់ An Xuyên ) វត្តព្រែកជ្រៅ (Xiêm Cán) សង្កាត់ Hiệp Thành វត្តឃោសិតារាម (Chùa Đầu) ឃុំ Hưng Hội វត្តជ្រុងខ្មែរ (Rạch Giồng) ឃុំ Hồ Thị Kỷ…។

ស្ថាបត្យកម្មវត្តទាំងនេះ ចាប់ចំណាប់អារម្មណ៍ខ្លាំងដោយដំបូលបំពាក់ដោយរូបចម្លាក់យ៉ាងអស្ចារ្យ សម្តែងពីការទំនាក់ទំនងវប្បធម៌ដ៏ពិសេសលើតំបន់ដែនដីភាគខាងត្បូង។

ជនរួមជាតិ Khmerតែងគិតគូរដល់ការកសាងវត្តអារាមក្នុងភូមិភាគខ្លួន​ដើម្បីមានការអភិវឌ្ឍក្លាយជាកន្លែងទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរជិតឆ្ងាយ។

ពេលដើរចូលក្នុងបរិវេណវត្ត ភ្ញៀវទេសចរនឹងចាប់អារម្មណ៍ភ្លាមពីបរិយាកាស ស្ងប់ស្ងៀម សុខសាន្តផ្ទុយពីភាពអ៊ូរអរនៅខាងក្រៅ។

មិនត្រឹមតែជាកន្លែងសក្ការបូជាប៉ុណ្ណោះទេ វត្ត Khmer ថែមទាំងមានតួនាទីជាមជ្ឈមណ្ឌលវប្បធម៌ និងអប់រំរបស់សហគមន៍ទៀតផង។ ទីនេះជាកន្លែងប្រារព្ធពិធីបុណ្យប្រពៃណីសំខាន់ៗដូចជា៖ បុណ្យចូលឆ្នាំថ្មីប្រពៃណីជាតិ Khmer អកអំបុក និង សែនដូនតា។ល។ ដោយទាក់ទាញពុទ្ធបរិស័ទ និងភ្ញៀវទេសចរជាច្រើន បង្កើតបានជាវប្បធម៌ដ៏ពិសេស។

ពេលថ្មីៗនេះ វត្ត Khmer ជាច្រើននៅខេត្ត Cà Mau បានជួសជុល និងកសាងថ្មីជាច្រើនសំណង់ស្ថាបត្យកម្មដើម្បីបង្កើតចំណាប់អារម្មណ៍ដល់ភ្ញៀវទេសចរជិតឆ្ងាយ។  (ក្នុងរូបថត៖ វត្តឃោសិតារាម (Chùa Đầu) ឃុំ Hưng Hội កំពុងកសាងឧបដ្ឋានសាលា)។

ប៉ុន្តែ សក្តានុពលទេសចរណ៍វិញ្ញាណនិយមរបស់វត្តទាំងនេះនៅតែមិនទាន់បានរុករកមានប្រសិទ្ធភាពនៅឡើយ។ ភ្ញៀវទេសចរជាច្រើនមកដល់ Cà Mau នៅតឬប្រមូលផ្តុំសំខាន់ទៅលើគោលដៅទសចរណ៍ធម្មជាតិតែមិនបានដឹងពីសម្រស់ស្រស់ត្រកាល របស់សំណង់ស្ថាបត្យកម្មទាំងនេះ។ ដើម្បី "ដាស់ឱ្យភ្ញាក់" នូវសក្តានុពលនេះគប្បីមានកិច្ចសហការស្អិតល្មួតរវាងរដ្ឋអំណាច វិស័យទេសចរណ៍ និងសហគមន៍។ ដំណោះស្រាយបានស្នើរួមមាន៖ ការជំរុញផ្សព្វផ្សាយរូបភាពរបស់វត្ត ការអភិវឌ្ឍដំណើរទេសចរណ៍វប្បធម៌វិញ្ញាណនិយមដោយឡែកគួបផ្សំជាមួយការសាកល្បងម្ហូបអាហារ និងជីវភាពរបស់ជនរួមជាតិ Khmer។ ទន្ទឹមនឹងនោះ ការវិនិយោគបង្កើនភាពមូលដ្ឋានសម្ភារៈ និងយកចិត្តូកដាក់អភិរក្សគ្រប់តម្លៃវប្បធម៌ស្ថាបត្យកម្មដោយវិធីស្ថេរភាពគឺជាស្នូល។

វត្តគម្ពីរសាគរ ព្រែកជ្រៅ (Xiêm Cán) ជាមណ្ឌលទេសចរណ៍ខាងជំនឿផ្លូវចិត្តដ៏ល្បីឈ្មោះរបស់ខេត្តផងដែរ។

ការអភិវឌ្ឍទេសចរណ៍នៅតាមវត្តខ្មែរ មិនត្រឹមតែរួមចំណែកជំរុញសេដ្ឋកិច្ចភូមិភាគប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងជួយអភិរក្សនិងរីកសាយតម្លៃវប្បធម៌ពិសេស របស់ជនជាតិ Khmer លើតំបន់ទឹកដី Cà Mau ទៀតផង៕

Đờ Ni - Danh Điệp

ទីលានកំសាន្តក្រោមដំបូលវត្ត

សម្រាប់កុមារ Khmer នៅឃុំ Hồ Thị Kỷ រដូវវិស្សមកាលឆ្នាំនេះអាចនិយាយបានថា ជារដូវកាលមួយដែលគួរឱ្យចងចាំនៅរាល់បណ្តារូបភាពដ៏ស្រស់ស្អាតមួយ - ការចងចាំនៃទីលានកំសាន្តសប្បាយក្រោមដំបូលវត្តអារាម ជាកន្លែងដែលសំណើចលាយឡំជាមួយចំណេះដឹង សេចក្តីស្រឡាញ់ និងការចែករំលែកនៅពេលរសៀលដ៏ស្ងប់ស្ងាត់មួយផងដែរ។

បង្កើនទំនុកចិត្តសម្រាប់ជនរួមជាតិ Khmer

ចាប់ពីវត្តមុនីវង្សា បុប្ផារាម ដែលមានទីតាំងស្ថិតនៅភូមិលេខ ១០ សង្កាត់ An Xuyên ការផ្លាស់ប្តូរនៃជីវភាពរស់នៅរបស់បងប្អូន Khmer គឺជាក់ស្តែងជាប្រចាំថ្ងៃ។ ជុំវិញបរិវេណវត្តនេះ មានគ្រួសារប្រមាណជិត ១០០ គ្រួសារ ដែលភាគច្រើនសុទ្ធសឹងជាអ្នកប្រកបរបររកប្រាក់ចិញ្ចឹមជីវិតតាមរយៈការជួញដូរខ្នាតតូច ធ្វើការស៊ីឈ្នួលដោយកម្លាំងពលកម្ម និងអាជីវកម្មគ្រួសារ។ ប្រសិនបើពីមុនមានគ្រួសារក្រីក្រជាង ១០ គ្រួសារ និងគ្រួសារប្រកៀកបន្ទាត់ក្រប្រហែល ២០ គ្រួសារ សព្វថ្ងៃនេះលែងមានគ្រួសារក្រីក្រ ឬប្រកៀកបន្ទាត់ក្រទៀតនោះទេ ហើយជីវភាពរស់នៅក៏មានភាពប្រសើរជាងមុនផងដែរ។

រដូវចូលព្រះវស្សា

ជាពិធីបុណ្យដ៏សំខាន់មួយក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនា Khmer បុណ្យចូលព្រះវស្សា តែងបានប្រព្រឹត្តិឡើងនូវថ្ងៃ ១៥ កើត ខែទុតិយាសាឍជារៀងរាល់ឆ្នាំ នេះជាថ្ងៃកំណត់សម្រាប់ព្រះសង្ឃចូលកាន់ព្រះវស្សាក្នុងរយៈកាល ៣ ខែសម្រាប់សិក្សារៀនសូត្រ។

ទស្សនៈរស់នៅក្នុងក្បាច់រាហ៊ូ

ក្នុងសិល្បៈស្ថាបត្យកម្មវត្តអារាមព្រះពុទ្ធសាសនាទក្ខិណានិកាយ Khmer រាល់វណ្ណកម្មចម្លាក់មិនត្រឹមតែតុបតែងដើម្បីបង្កើតសម្រស់លំអខាងក្រៅប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងបង្កប់នូវតម្លៃវប្បធម៌ទៀតផង។ លេចធ្លោហើយផ្ទុកនូវនិមិត្តសញ្ញានៃឫទ្ធិអំណាចខ្លាំងគឺក្បាច់រាហ៊ូ ដែលលាក់ទុកនូវព្រេងនិទានព្រមទាំងទស្សនៈរស់នៅដ៏ជ្រាលជ្រៅរបស់ជនជាតិ Khmer។

ព្រះម៉ែធរណី ទេពធីតាការពារ

ក្នុងជីវិតជំនឿខាងវិញ្ញាណ ពុទ្ធសាសនិកជន Khmer គោរពយ៉ាងពិសេសខ្លាំងចំពោះព្រះម៉ែធរណី។ នៅតាមវត្តអារាម រូបសំណាកព្រះនាងបានឆ្លាក់នៅទីតាំងដ៏ឧត្តម ជាពិសេសគឺនៅក្នុងផ្ទាំងគំនូរពណ៌នាអំពីព្រះពុទ្ធទ្រង់ផ្ចាញ់មារ បង្កប់នូវទស្សនវិជ្ជាដ៏ជ្រាលជ្រៅអំពីកម្មផល និងការការពារពីព្រះម៉ែធរណី។

បិណ្ឌបាត្រ - ស្ពានមេត្រីឆ្ពោះទៅសុចរិត

តាំងពីបានត្រាស់ដឹងជាសព្វញ្ញូពុទ្ធ ព្រះអង្គបានជ្រើសរើសផ្លូវបិណ្ឌបាត្រជាផ្នែកមួយដែលមិនអាចខ្វះបានក្នុងរបៀបរស់នៅជាបព្វជិត។ អស់រយៈពេល ៤៥ វស្សាក្នុងការផ្សព្វផ្សាយព្រះធម៌ និងសង្គ្រោះសត្វលោក ព្រះអង្គមិនដែលសម្រាកមួយថ្ងៃឡើយ ដោយខិតខំនិមន្តបិណ្ឌបាត្ររហូតដល់ថ្ងៃបរិនិព្វាន។ រូបភាពនៃបាត្រដ៏សាមញ្ញនៅក្នុងព្រះហស្ត បានក្លាយជានិមិត្តរូបដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ ដែលជាភស្តុតាងបញ្ជាក់ពីជីវិតដ៏បរិសុទ្ធ និងស្មារតីបម្រើដោយមិននឿយហត់របស់ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ។

សុំអាយុ បួងសួងក្តីសុខក្សេមក្សាន្ត

ក្នុងជីវភាពខាងស្មារតីដ៏សម្បូរបែបនៃជនរួមជាតិ Khmer នៅវាលរាបទន្លេគឺវឡុង ក្រៅពីពិធីបុណ្យធំៗដូចជា៖ បុណ្យចូលឆ្នាំថ្មី ឬបុណ្យអកអំបុក។ល។ ពិធីសាសនា ក្នុងគ្រួសារក៏មានតួនាទីពិសេសមួយ ក្នុងនោះមាន “ពិធីសុំអាយុ”។

ចំណុចសំខាន់ផ្នែកស្ថាបត្យកម្មវត្តក្របីឃ្លៀច (Cao Dân)

វត្តវង្សស្រង់ ក្របីឃ្លៀច (Cao Dân) មានទីតាំងស្ថិតនៅឃុំ Tân Lộc មិនត្រឹមជាមជ្ឈមណ្ឌលសម្រាប់សកម្មភាពវប្បធម៌ និងសាសនារបស់បងប្អូនប្រជាពុទ្ធបរិស័ទ Khmer ប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងជាសមិទ្ធផលខាងសិល្បៈដ៏ពិសេសមួយដែលបង្ហាញពីស្ថាបត្យកម្មដ៏ប្លែកភ្នែកនៃព្រះពុទ្ធសាសនាថេរវាទ Khmer ផងដែរ។

រូបគំនូរព្រះពុទ្ធលើជញ្ជាំងព្រះវិហារ Khmer

ក្នុងសិល្បៈសូនរូបសម្រាប់វត្ត Khmer Nam Bộ រូបគំនូរព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធដែលបានគូរនៅតាមជញ្ជាំងនៃព្រះវិហារ គឺជាខ្លឹមសារដ៏លេចធ្លោ និងមានតម្លៃខ្លាំងណាស់។ មិនត្រឹមជាទម្រង់សម្រាប់ឱ្យការតុបតែងលម្អខាងក្នុងព្រះវិហារប៉ុណ្ណោះទេ បណ្តាផ្ទាំងគំនូរទាំងឡាយថែមទាំងជាបានជាដំណើររឿងរ៉ាវដ៏មិនអាចកាត់ថ្លៃបានសម្រាប់អ្នកកាន់ព្រះពុទ្ធសាសនាគ្រប់រូប ទាំងនេះបានឆ្លុះបញ្ចាំងពីជីវិតខាងវិញ្ញាណ គំនិតមនុស្សធម៌ និងជំនាញសិល្បៈដ៏ពិសេសរបស់ជនរួមជាតិ Khmer។

ភាពឱឡារិកនៃពិធីស្រង់ព្រះ

នៅក្នុងបរិយាកាសដ៏ពិសិដ្ឋ និងរីករាយនៃថ្ងៃបុណ្យវិសាខបូជា ព្រះពុទ្ធសរាជ ២៥៧០ មានពិធីមួយដែលនៅតាមវត្តណាក្តីក៏មិនអាចខ្វះបាន និងត្រូវបានមនុស្សគ្រប់រូបចាត់ទុកជាថ្ងៃដ៏សំខាន់ ព្រមទាំងទន្ទឹងរង់ចាំជានិច្ច នោះគឺពិធីស្រង់ព្រះ។