និមិត្តរូបសត្វទន្សាយក្នុងស្មារតីជនរួមជាតិ Khmer

ក្នុងជីវភាពវប្បធម៌ និងជំនឿសាសនារបស់ប្រទេសជាច្រើន និងគ្រប់ជាតិសាស្ត្រនិយាយរួម ពេលរំលឹកអំពីរូបភាពនៃសត្វទន្សាយ យើងគិតភ្លាមមួយរំពេចអំពីព្រេងសំណាង និងរឿងដែលល្អៗ ហើយវាជានិមិត្តរូបនៃបង្កបង្កើតប្រភពធនធានមនុស្សភាពស្លូតបូត ក្តីស្រលាញ់ និងគួរឱ្យស្រឡាញ់។

ប្រជាជន Khmer ប្រារព្ធពិធីថ្វាយព្រះច័ន្ទនៅរាត្រីពេញបូរមី ខែកក្តិក ជារៀងរាល់ឆ្នាំ ដើម្បីរំលឹកដល់គុណរបស់ទន្សាយសសបណ្ឌិត។ ម្យ៉ាងវិញទៀត ដើម្បីបួងសួងឱ្យរដូវកំណើនផល ប្រជាជនរស់នៅបានសុខសន្តិភាព។ (ក្នុងរូបថត៖ ពិធីថ្វាយព្រះច័ន្ទក្នុងឱកាសបុណ្យអកអំបុក សំពះព្រះខែរបស់ជនរួមជាតិ Khmer​ នៅទីធ្លាវត្ត)។

ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ សម្រាប់ជនរួមជាតិ Khmer ដែលជាសញ្ញាតិភាគច្រើនកាន់ព្រះពុទ្ធសាសនា រូបភាពនៃសត្វទន្សាយមានតួនាទី និងមុខតំណែងដ៏សំខាន់ខ្លាំងណាស់សម្រាប់ពួកគេ។ វាជានិមិត្តរូបសាសនា និងជានិមិត្តរូបខាងយុត្តិធម៌ សុភមង្គល និងសំណាងល្អទៀតផង។

គុណសម្បត្តិរបស់សត្វទន្សាយគឺមានភាពឆ្លាតវៃ ក្លាហាន និងលះបង់ដោយស្មោះស្ម័គ្រចំពោះព្រះពុទ្ធសាសនា ដែលត្រូវបានបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ យោងតាមរឿងព្រេងបុរាណ Khmer…។ បណ្តារឿងរ៉ាវសម្រាប់បកស្រាយពីប្រភពដើម និងទាក់ទងចាមួយបុណ្យទានប្រពៃណី វត្តអារាម និងជាតិតកនៃដំណើរជីវិតរបស់ព្រះសក្សមុណីគោតមនៃយើង។ ក្នុងចំណោមនោះ មានពីធីបុណ្យអកអំបុក សំពះព្រះខែ។ ជាពិធីបុណ្យមួយក្នុងចំណោមពិធីបុណ្យដែលជាប់ទាក់ទងនឹងសាសនាដែលត្រូវបានប្រារព្ធឡើងដោយប្រជាជន Khmer ដើម្បីរំលឹកដល់ព្រះពោធិសត្វ (ដែលបាន យោងកំណើតជាសត្វទន្សាយ)។

ខុសពិជនជាតិ Kinh ក្នុងចំណោមសត្វទាំង ១២ រាសីចក្ររបស់ Khmer បានសំដៅលើសត្វទន្សាយជំនួសឱ្យសត្វឆ្មាជាសត្វរាសីចក្រទី៤។ ពីព្រោះពួកគេជឿថាទន្សាយគឺជាបុព្វជាតិរបស់ព្រះពុទ្ធ។

យោងតាមរឿងព្រេងនិទានបានចារថា៖ “ទន្សាយគឺជាបុព្វជាតិរបស់ព្រះពុទ្ធសក្យមុនីនាមសស បណ្ឌិត ដែលមានព្រះហឫទ័យមេត្តាករុណាគ្មានព្រំដែន បានបូជាកាយដើម្បីជួយសង្គ្រោះអាយុជីវិតរបស់ព្រះឥន្ទ្រ (ព្រះចៅអធិរាជនៃស្ថានសួគ៌បានប្រែកាយជាមនុស្សចាស់ជរាវេទនា ទន់ខ្សោយ និងឃ្លានរហូតដល់ជិតក្ស័យមរណា) ដោយលោតចូលទៅក្នុងគំនរភ្លើង សម្រាប់ជាអាហារដើម្បី ជួយ សង្គ្រោះជីវិតរបស់តាបស្សនោះ។ យោងតាមរឿងនិទាននេះបានកើតឡើងនៅថ្ងៃពេញបូណ៌មី ខែ កក្តិក។ ដូច្នេះ សម្រាប់ប្រជាជនខ្មែរ ឱ្យតែល់ថ្ងៃពេញបូរណ៌មី ខែកក្កិតរៀងរាល់ឆ្នាំ គយគន់ព្រះច័ន្ទពេញវង់ គេហាក់បីដូចបានឃើញរូបភាពដូចជាកូនសត្វទន្សាយមួយក្បាលមានជើងខាងមុខទាំងពីរកំពុងត្រៀមលូតចូលក្នុងគំនរភ្លើង”។

ក្រៅពីនោះ ក្នុងចំណោមសត្វតំណាងឱ្យរាសីទាំង ១២ របស់ Khmer ទន្សាយគឺជាសត្វរាសីចក្រទីបួន។ វាបានជំនួសឱ្យសត្វឆ្មាបើប្រៀបទៅនឹងជនជាតិ Kinh និង Hoa។ ប្រជាជន Khmer ជឿថាទន្សាយជាសត្វមួយក្នុងចំណោមសត្វដែលត្រូវបានចាត់ទុកថាមានបញ្ញាឆ្លាតវៃបំផុតក្នុងចំណោមសត្វទាំង ១២។ ឆ្លាត និងមានធនធានជាមួយនឹងសមត្ថភាពក្នុងការសម្របខ្លួន និងយកឈ្នះលើគ្រប់កាលៈ ទេសៈទាំងអស់។

ប្រជាជនខ្មែរជឿថារៀងរាល់រាត្រីព្រះច័ន្ទពេញបូណ៌មី ខែកក្តិក ក្នុងព្រះច័ន្ទតែងមានរូបភាពសត្វទន្សាយពណ៌សមួយក្បាលដែលជាបុព្វជាតិរបស់ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធនៃយើង។ ដូច្នេះ ពិធីថ្វាយព្រះច័ន្ទក្នុងឱកាសបុណ្យអកអំបុក សំពះព្រះខែ ក៏មានប្រភពចាប់ពីនោះមក គឺដើម្បីរំលឹកដល់បុព្វជាតិរបស់ព្រះពុទ្ធ។

ចាប់តាំងពីពេលនោះមក ជារៀងរាល់ឆ្នាំឱ្យតែដល់ថ្ងៃពេញបូណ៌មី ខែកក្តិក ប្រជាជន Khmer តែងប្រារព្ធពិធីបុណ្យថ្វាយព្រះច័ន្ទតាមប្រពៃណីនៃព្រះពុទ្ធសាសនាទក្ខិណានិកាយ។ ពិធីបុណ្យថ្វាយព្រះច័ន្ទ គឺដើម្បីរំលឹកដល់គុណធម៌របស់សសបណ្ឌិតទន្សាយដែលបានថ្វាយខ្លួនជាទានដើម្បីទទួលបានការត្រាស់ដឹង ដែលជាបុព្វជាតិរបស់ព្រះពុទ្ធសំណគោតមនាសម័យបច្ចុប្បន្ននេះឯង។ ឬក៏និយាយបែបផ្សេងទៀត ដើម្បីតបស្នងគុណដល់ព្រះច័ន្ទដែលបានការពារផលដំណាំ និងនាំមកនូវអាកាសធាតុអំណោយផលប្រចាំឆ្នាំ។  តាមរយៈនោះ រូបភាពរបស់សត្វទន្សាយបានក្លាយជានិមិត្តរូបមួយក្នុងព្រះ ពុទ្ធសាសនាផងដែរ៕

Chanh Đa