Thứ năm, 25-6-26 22:45:47
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

បណ្តុះបណ្តាលប្រភពធនធាននៃការអភិរក្សវប្បធម៌ Khmer

Báo Cà Mau ជាប្រភពធនធានដ៏មានភាពទាក់ទាញសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍទេសចរណ៍នៅ Cà Mau អត្តសញ្ញាណវប្បធម៌ដ៏សម្បូរបែប និងពិសេសរបស់ជនរួមជាតិ Khmer កំពុងបាន "ត្រួសត្រាយ" ជាបណ្តើរៗ តាមរយៈការជួយឧបត្ថម្ភរបស់រដ្ឋ រួមនឹងការប្តេជ្ញាចិត្តរួមកម្លាំងរបស់សហគមន៍ជនជាតិខ្មែរ។ ទន្ទឹមនឹងគោលដៅអភិរក្ស និងពង្រីកតម្លៃវប្បធម៌ប្រពៃណីដ៏ល្អប្រសើរ ខេត្តកំពុងបោះជំហានអភិវឌ្ឍន៍កម្មវិធីទេសចរណ៍ផ្តោតលើការសម្តែងសិល្បៈ Khmer ដើម្បីទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរមកទស្សនា និងស្វែងយល់ជាក់ស្តែង។

សិក្ខាកាមវគ្គបំប៉នចំណេះដឹងវប្បធម៌ទេសចរណ៍ និងសិល្បៈ Khmer អនុវត្តជាក់ស្តែងនូវបំណិនឧទ្ទេសនាមនៅវត្តគម្ភីរសាគរ ព្រែកជ្រៅ (Xiêm Cán) នៅសង្កាត់ Hiệp Thành។

ឆ្នាំកន្លងទៅ មន្ទីរវប្បធម៌ កីឡា និងទេសចរណ៍ បានរៀបចំជាលើកដំបូងនូវវគ្គបំប៉នចំណេះដឹងវប្បធម៌ទេសចរណ៍ បង្ហាត់បង្រៀនសិល្បៈបុរាណ Khmer ដើម្បីជំរុញការអនុវត្តគម្រោងទី ៦ “អភិរក្ស និងពង្រីកតម្លៃវប្បធម៌ប្រពៃណីល្អប្រសើររបស់បណ្តាជនជាតិភាគតិច ផ្សារភ្ជាប់នឹងការអភិវឌ្ឍទេសចរណ៍”។ ថ្នាក់រៀនបានទាក់ទាញសិក្ខាកាមរាប់សិបនាក់ដែលជាមន្ត្រីរដ្ឋការទទួលបន្ទុកខាងវិស័យវប្បធម៌ - សង្គម នៃ ឃុំ សង្កាត់ រួមទាំងសិល្បករមានវ័យ និងយុវជនជាច្រើននាក់ចូលរួម។

ចំពោះកម្មាភិបាលវប្បធម៌ - សង្គម វគ្គបំប៉នបានជួយបំពាក់បន្ថែមនូវចំណេះដឹងថ្មីៗជាច្រើន លើកកម្ពស់សមត្ថភាពធ្វើសេនាធិការជូនគណបក្ស រដ្ឋអំណាច ក្នុងការកសាង និងអនុវត្តគម្រោង ផែនការអភិវឌ្ឍន៍ទេសចរណ៍នៅមូលដ្ឋានដែលមានជនរួមជាតិ Khmer រស់នៅកុះករ។ ទន្ទឹមនឹងនោះ រួមចំណែកលើកកម្ពស់ប្រសិទ្ធភាពការងារឃោសនា ចលនាជនរួមជាតិ Khmer ថែរក្សា និងពង្រីកបណ្តាតម្លៃវប្បធម៌ពិសេសដូចជា ម្ហូបអាហារ បុណ្យទាន ល្បែងប្រជាប្រិយ ដើម្បីទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរ។

ពិសេស ចំពោះសិក្ខាកាមជាសិស្សានុសិស្ស សមាជិកក្រុមសិល្បៈនៃបណ្តាវត្ត Khmer វគ្គបំប៉នមិនត្រឹមតែជួយអភិវឌ្ឍន៍ទេពកោសល្យសិល្បៈប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងដាស់ស្មារតីថែរក្សា ពង្រីកតម្លៃសិល្បៈប្រពៃណីទៀតផង។ ក្រោយពីបានបំពាក់ចំណេះដឹងវប្បធម៌ ទេសចរណ៍ រួមនឹងបំណិនប្រាស្រ័យទាក់ទង ឧទ្ទេសនាមនៅគោលដៅទេសចរណ៍ និងការសម្តែងសិល្បៈ ប្អូនៗជាច្រើននឹងមានទំនុកចិត្តក្នុងការផ្សារភ្ជាប់យូរអង្វែងជាមួយសកម្មភាពផ្សព្វផ្សាយវប្បធម៌ជនជាតិ។

ប្អូន Thạch Kim Chanh Đa នៅឃុំ Hưng Hội បានសម្តែងអារម្មណ៍ថា៖ “បច្ចុប្បន្ន ប្អូនជាសមាជិកក្រុមសិល្បៈវត្តខ្វែងបបែលកណ្តាល។ ប្អូនចូលរួមវគ្គបំប៉នដោយបំណងចង់រៀនបន្ថែមរបាំថ្មីៗ ដើម្បីលើកកម្ពស់បច្ចេកទេសសម្តែង។ ក្រៅពីនេះ ប្អូននៅទាំងបានបំពាក់ចំណេះដឹងអំពីធនធាន ភាពខ្លាំងខាងទេសចរណ៍របស់កាម៉ាវ និងបំណិនឧទ្ទេសនាមនៅគោលដៅទេសចរណ៍។ ថ្ងៃក្រោយ ប្អូនមានបំណងចង់ក្លាយជាអ្នកឧទ្ទេសនាម ឬសិល្បករសម្តែងសិល្បៈ ដើម្បីរួមចំណែកផ្សព្វផ្សាយអត្តសញ្ញាណវប្បធម៌របស់ជនរួមជាតិ Khmer ទៅកាន់មនុស្សជាច្រើន”។

សម្តែងឡើងវិញនូវពិធីបុណ្យប្រពៃណីរបស់ជនរួមជាតិ Khmer ជាផលិតផលដែលកំពុងត្រូវបានមន្ទីរវប្បធម៌ កីឡា និងទេសចរណ៍រៀបរៀងសម្តែងបន្ទាប់ពីវគ្គបំប៉ន។

តាមប្រសាសន៍លោក Lý Vỹ Triệu Dương នាយករងនៃមន្ទីរវប្បធម៌ កីឡា និងទេសចរណ៍ ក្នុងបរិបទអភិវឌ្ឍន៍ទេសចរណ៍ប្រកបដោយចីរភាព វប្បធម៌និយាយរួម ក្នុងនោះមានវប្បធម៌អរូបីរបស់ជនរួមជាតិ Khmer គឺជាប្រភពកម្លាំងដ៏មានតម្លៃ បង្កើតបានជាអត្តសញ្ញាណដោយឡែកសម្រាប់គោលដៅទេសចរណ៍។ តម្លៃសិល្បៈប្រពៃណីទាំងឡាយរបស់ជនរួមជាតិ Khmer ប្រសិនបើបានអភិរក្ស និងផ្សព្វផ្សាយត្រឹមត្រូវ នឹងរួមចំណែកបង្កើតបានជាផលិតផលទេសចរណ៍ដ៏ពិសេសទៀតផង។

ផ្តើមពីប្រភពធនធានមនុស្សដែលបានបណ្តុះបណ្តាលយ៉ាងត្រឹមត្រូវតាមរយៈវគ្គបំប៉ននានា នាពេលខាងមុខ មន្ទីរវប្បធម៌ កីឡា និងទេសចរណ៍ នឹងសិក្សាកសាងកម្មវិធីទេសចរណ៍សម្តែងសិល្បៈនៅតាមបណ្តាវត្តខ្មែរ ផ្សារភ្ជាប់នឹងការពង្រឹងការតភ្ជាប់ សហប្រតិបត្តិការជាមួយបណ្តាក្រុមហ៊ុនទេសចរណ៍ ដើម្បីផ្សព្វផ្សាយរូបភាពទេសចរណ៍ Cà Mau ឱ្យកាន់តែទាក់ទាញ និងសម្បូរបែបពណ៌សម្បុរថែមទៀត៕

Hữu Thọ

ទំនៀមសែនថ្វាយ និងដាំដើមទទឹមរបស់ជនជាតិ Hoa

ក្នុងវប្បធម៌ Hoa ដើមទទឹមតំណាងឱ្យសំណាងល្អ ជីជាតិ និងសុភមង្គល។ នេះជាមូលហេតុដែលគ្រួសារ Hoa ភាគច្រើនដាំដើមទទឹមនៅតាមមុខផ្ទះរបស់ខ្លួន ហើយមែកទទឹមច្រើនតែត្រូវបានរួមបញ្ចូលនៅក្នុងគ្រឿងបូជា ឬនំរាងទទឹមត្រូវបានធ្វើឡើងដើម្បីបង្ហាញពីសេចក្តីប្រាថ្នារបស់ពួកគេ ព្រមទាំងបួងសួងប្រាថ្នាក្តីសុខ និងសុភមង្គល។

បណ្តុះពូជខាងសិល្បៈ Khmer នៅតំបន់ដាច់ស្រយាល

អស់រយៈកាលជាង ១១ ឆ្នាំចាប់តាំងពីខ្លួនបានធ្វើជាកូនប្រសារនៅ Cà Mau អ្នកគ្រូ Thạch Thị Sô Phi មានដើមកំណើតនៅខេត្ត Trà Vinh (ចាស់) នៅតែរក្សាចំណង់ចំណូលចិត្តរបស់ខ្លួនចំពោះសិល្បៈប្រពៃណី Khmer។ បន្ទាប់ពីបញ្ចប់ការសិក្សាសាកលវិទ្យាល័យ Cần Thơ អ្នកគ្រូបាននាំយកចំណេះដឹង និងសេចក្តីស្រឡាញ់ចំពោះវប្បធម៌ជនជាតិរបស់ខ្លួនមកផ្ទះស្វាមី រួមចំណែកដល់ការពង្រឹងជីវិតខាងវិញ្ញាណសម្រាប់បងប្អូនប្រជាជនក្នុងតំបន់ផងដែរ។

ចង្ក្រានអុស ស្លាកស្នាមនៃវប្បធម៌ Khmer

ចង្ក្រានអុស ជាឧបករសម្រាប់ចម្អិនរាល់មុខម្ហូបផ្សេងៗតាមបែបប្រពៃណីរបស់បងប្អូនជនរួមជាតិ Khmer នៅទូទាំងតំបន់ដីសណ្តរទន្លេមេគង។ នេះមិនត្រឹមសម្រាប់បម្រើសកម្មភាពប្រចាំថ្ងៃប៉ុណ្ណោះទេ ប្រភេទចង្ក្រាន្តនេះថែមទាំងបានឆ្លុះបញ្ចាំងពីសកម្មភាពនៃការរស់នៅរបស់បងប្អូនប្រជាជនតាមបែបលក្ខណៈធម្មជាតិនៃតំបន់ព្រែកទន្លេទៀតផង ផ្តើមពីនោះក៏រក្សាតម្លៃវប្បធម៌ដ៏យូរអង្វែងរបស់សហគមន៍ Khmer Nam Bộ ផងដែរ។

ផ្ការាំង ជាប្រភេទផ្កាដ៏បរិសុទ្ធក្នុងសំណាក់ព្រះពុទ្ធសាសនា

អមជាមួយសូរសព្ទសម្លេងព្រះសង្ឃសូត្រធម៌ និងគងស្គរដ៏រងំ និងក្លិនផ្សែងធូបដ៏ក្រអូបបានជ្រាបចូលក្នុងបរិយាកាសយ៉ាងស្ងប់ស្ងាត់ក្នុងវត្តអារាម Khmer។ មនុស្សជាច្រើនប្រាកដជាធ្លាប់បានឈប់នៅចំពោះមុខដើមផ្កាមួយដើមដ៏ពិសេស។ ដើមផ្កានេះ គឺផ្កាមិនរីកចេញពីមែកដូចដើមផ្កាធម្មតានោះទេ វាបែជារីកចេញពីដើមទៅវិញ។ នោះគឺដើមផ្ការាំង - ប្រវត្តិនៃប្រភេទផ្កានេះ មានទំនាក់ទំនងយ៉ាងជិតស្និទ្ធទៅនឹងជីវិតវប្បធម៌ និងស្មារតីរបស់ជនរួមជាតិ Khmer ព្រមទាំងពោរពេញទៅដោយទស្សនវិជ្ជានៃព្រះពុទ្ធសាសនា។

នំបញ្ចុកទឹកសម្ល រសក្លិនរបស់ Khmer

នៅពេលរំលឹកអំពីម្ហូប Khmer Nam Bộ មនុស្សជាច្រើននឹងគិតភ្លាមដល់ប្រហុក អំបុក ឬបណ្តាមុខម្ហូបដែលទាក់ទងជាមួយពិធីបុណ្យប្រពៃណី។ ក្នុងនោះ នំបញ្ចុកទឹកសម្លត្រូវបានចាត់ទុក ជាម្ហូបមួយក្នុងចំណោមម្ហូបដ៏ឆ្នើមបំផុត ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងយ៉ាងច្បាស់ពីចំណេះដឹងខាងធ្វើម្ហូប របៀបរស់នៅ និងអត្តសញ្ញាណវប្បធម៌របស់ប្រជាជន Khmer នៅតំបន់ដីសណ្តទន្លេមេគង្គ។

ញាំស្តៅមុខម្ហូបសាមញ្ញបែបជនបទ

ស្តៅគឺជាប្រភេទរុក្ខជាតិដែលធ្លាប់ស្គាល់នៅតាមតំបន់ដីសណ្តទន្លេមេគង្គ ជាពិសេសនៅតាមភូមិស្រុក Khmer ច្រើន។ ហើយវាមិនត្រឹមតែជាប់ទាក់ទងយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយនឹងជីវិតរស់នៅរបស់ប្រជាជនប៉ុណ្ណោះទេ ដើមស្តៅ ក៏ត្រូវបានចាត់ទុកជានិមិត្តរូបនៃធម្មជាតិបែបជនបទ មួយប្រភេទ រួមទាំងមានភាពធន់នៃតំបន់ Nam Bộ ទៀតផង។

សម្លត្រីងៀត ការរួមបញ្ចូលរវាងវប្បធម៌ Kinh - Khmer

តំបន់ដីសណ្តរទន្លេមេគង្គ គឺជាតំបន់រស់នៅរួមគ្នាដ៏យូរអង្វែងរវាងបណ្តាជនជាតិជាបងប្អូនទាំង ៣ រួមមាន Kinh - Khmer - Hoa។ អាស្រ័យការលាយឡំគ្នានេះបានបង្កើតវប្បធម៌មុខម្ហូបម្ហូបដ៏សម្បូរបែប ចម្រុះ និងប្លែកទៀតផង។ ប្រសិនបើសម្ល ជាមុខម្ហូនប្រពៃណីរបស់ជនរួមជាតិ Khmer នៅពេលដែលវាបានចូលមកក្នុងជីវភាពរបស់ប្រជាជន Kinh ក្នុនៅតាមតំបន់ដីសណ្តរទន្លមេគង្គ មុចម្ហូបនេះត្រូវបានសម្របខ្លួនយ៉ាងបត់បែនដើម្បីឱ្យសមស្របនឹងរសជាតិក្នុងស្រុក និងគ្រឿងផ្សំដែលមានស្រាប់នៅភូមិភាគ។

រក្សាព្រលឹងនៃរបាំប្រពៃណីដោយស្ងៀមស្ងាត់

សម្រាប់ជនរួមជាតិ Khmer នៅសង្កាត់ Hiệp Thành សិប្បការិនី Thạch Thea Ry មិនត្រឹមតែមានជំនាញផ្នែងខាងសិល្បៈរបាំប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងជាគ្រូបង្រៀនដោយស្ងៀមស្ងាត់អំពីរបាំប្លែកៗចែកជូនដល់ប្អូនៗកុមារនៅក្នុងភូមិស្រុកទៀតផង។ អាស្រ័យការខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់ខ្លួន ទើបទេពកោសល្យ និងស្មារតីទទួលខុសត្រូវក្នុងការអភិរក្សាវប្បធម៌ប្រពៃណីត្រូវបានបណ្តុះក្នុងយុវវ័យជាច្រើនផងដែរ។

អភិរក្សសិល្បៈចំរៀងបុរាណ Triều Kịch របស់សហគមន៍ Hoa

ក្នុងជីវភាពវប្បធម៌ និងស្មារតីរបស់សហគមន៍ជនជាតិ Hoa តន្ត្រីមានតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ជាពិសេស។ វាមិនត្រឹមជាកន្លែងសម្រាប់បង្ហាញពីក្តីបំណងប្រាថ្នា និងចែករំលែកខាងអារម្មណ៍ប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាក៏ជាសូរសព្ទសម្លេងងនៃក្តីស្រម័យសម្រាប់សុភមង្គលផងដែរ។ នេះត្រូវបានបង្ហាញតាមរយៈឈុតរឿងសម្តែង និងបទចម្រៀងនីមួយៗ។ ក្នុងនោះ សិល្បៈល្ខោនបុរាណ Triều Kịch របស់ជនជាតិ Hoa ដែលមានដើមកំណើត Triều Kịch គឺជា "ស្ពាន" សម្រាប់បង្ហាញពីតម្លៃខាងវិញ្ញាណទាំងនេះ។

ចំណុចខំខាន់សម្រាប់អភិវឌ្ឍទេសចរណ៍

នៅតំបន់ដែនដីចុងជ្រោយបង្អស់របស់ប្រទេសជាតិ ដែលសម្បូរដោយបឹងទន្លេ និងព្រៃស្មាច់ កោងកាង សិល្បៈយូកេររបស់បងប្អូនជនរួមជាតិ Khmer Cà Mau កំពុងស្ងៀមស្ងាត់ពង្រីកសាយភាយក្លាយជាចំណុចដ៏សំខាន់នៃលក្ខណៈវប្បធម៌ដ៏ល្អប្រពៃផងដែរ។ មិនចាំចាប់មានឆាកធំទូលាយនោះទេ សិល្បៈយូកេរបានទាក់ទាញអ្នកទស្សនាដោយយោងតាមលក្ខណៈប្រពៃណី និងចំណងឮចំណូលចិត្តទាំងចង្វាក់ភ្លេងផងនិងទាំងកាយវិការក្នុងការសម្តែងផង។