Thứ ba, 13-10-26 01:58:51
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

ទស្សនវិជ្ជាក្នុងការសំពះប្រណមរបស់ជនរួមជាតិ Khmer

Báo Cà Mau ក្នុងវប្បធម៌ Khmer Nam Bộ ការសំពះប្រណមមិនមែនគ្រាន់តែជាកាយវិការសម្រាប់ស្វាគមន៍ប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងបង្កប់នូវទស្សនវិជ្ជាខាងព្រះពុទ្ធសាសនាដ៏ជ្រាលជ្រៅអំពីសមភាព និងស្មារតីនៃការគោរពចំពោះភាពមិនទៀងទាត់។ គេតែងតែប្រៀបធៀបការប្រណមដៃនោះ ដូចជាការជូនផ្កាឈូកក្រពុំដល់អ្នកនៅចំពោះមុខ ប៉ុន្តែនៅពីក្រោយរូបភាពនិមិត្តសញ្ញានេះ គឺជាសារដែលស្តីពីជីវភាពរស់នៅយ៉ាងមានអត្ថន័យជ្រាលជ្រៅ។

កាយវិការសំពះរបស់ជនជាតិ Khmer ប្រៀបដូចជារូបភាពផ្កាឈូកក្រពុំដែលជូនដល់អ្នកនៅចំពោះមុខខ្លួន។

ខុសពីការចាប់ដៃដែលមានលក្ខណៈជាការទំនាក់ទំនងសង្គមក្នុងជីវភាពនៃការរស់នៅតាមបែបសម័យទំនើប ខណៈដែលលើកដៃសំពះប្រណមដៃខាងមុខដើមទ្រូងរបស់ជនជាតិ Khmer គឺជាភាពស្ងប់ស្ងាត់ និងការពិចារណាមកលើខ្លួនឯង។

តាមទស្សនៈព្រះពុទ្ធសាសនា ដៃស្តាំតំណាងឱ្យ "ខ្លួនឯង" (អត្តា) ឯដៃឆ្វេងតំណាងឱ្យ "អ្នកដទៃ" (បរៈ)។ នៅពេលដែលបាតដៃទាំងពីរផ្គុំចូលគ្នា ព្រំដែនរវាង "ខ្លួនឯង" និង "អ្នកដទៃ" ត្រូវបានលុបបំបាត់ ដែលបង្ហាញពីគំនិតសមភាពយ៉ាងដាច់ខាតក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនា៖ សត្វលោកទាំងអស់សុទ្ធតែមានពុទ្ធភាវៈដូចគ្នា ដោយមិនបែងចែកអ្នកមាន អ្នកក្រ ខ្ពស់ ឬទាបនោះឡើយ។

របៀបក្រាបថ្វាយបង្គំដោយឱនក្បាលដល់ដី គឺសម្រាប់តែកូនសិស្សដើម្បីបង្ហាញក្តីគោរពចំពោះគ្រូក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនាប៉ុណ្ណោះ។

អត្ថន័យនោះបានផ្ញើតាមរយៈម្រាមដៃទាំង ៥ ដែលផ្គុំគ្នា តំណាងឱ្យខន្ធទាំង ៥ (បញ្ចខន្ធ) រួមមាន៖ រូប វេទនា សញ្ញា សង្ខារ និងវិញ្ញាណ ដែលជាធាតុទាំង ៥ (រួមទាំងធាតុចិត្ត) បង្កើតបានជារាងកាយ និងចិត្តរបស់មនុស្ស។ ការលើកដៃទាំងពីរ (បញ្ចខន្ធ) ឡើងមកត្រឹមដើមទ្រូង គឺជាការក្រើនរំលឹកអំពីភាពមិនស្ថិតស្ថេរនៃរាងកាយ អំពីច្បាប់ "រូបគឺសូន្យ សូន្យគឺរូប" ដើម្បីកុំឱ្យមនុស្សប្រកាន់ខ្ជាប់នូវអត្តា។

ទន្ទឹមនឹងកាយវិការសំពះប្រណមដៃ ការឱនក្បាលក្រាបសំពះ ក៏មានអត្ថន័យយ៉ាងជ្រាលជ្រៅផងដែរ។ មិនត្រឹមតែបង្ហាញនូវភាពគោរពតាមលក្ខណៈប្រពៃណី ឬសណ្តាប់ធ្នាប់សង្គមប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងជាការឱនក្បាលចំពោះច្បាប់ធម្មជាតិដ៏តឹងរ៉ឹងតែយុត្តិធម៌បំផុត៖ គឺ ការកើត ចាស់ ឈឺ ស្លាប់ នៅចំពោះមុខវាលវដ្ដសង្សារដែលគ្មាននរណាម្នាក់អាចគេចផុតបានឡើយ។

ពិធីសំពះសុំពរជ័យពីចាស់ទុំនៅក្នុងវប្បធម៌បំបួសនាគរបស់ជនជាតិ Khmer។

ដូច្នេះហើយ ការសំពះប្រណមរបស់ជនរួមជាតិ Khmer មិនមែនគ្រាន់តែជាពិធីទំនាក់ទំនងសង្គមប៉ុណ្ណោះទេ។ រាល់ពេលលើកដៃឡើង មនុស្សកំពុងអនុវត្តមេរៀនអំពីការគោរព៖ គឺការដាក់ "អត្តា" ចុះ ក្រើនរំលឹកខ្លួនឯងអំពីភាពមិនទៀងនៃជីវិតមនុស្ស និងមើលទៅអ្នកនៅចំពោះមុខខ្លួនដោយកែវភ្នែកនៃសមភាព និងក្តីមេត្តាករុណា។ នោះហើយគឺជា "ព្រលឹង" នៃប្រាជ្ញាដ៏ពិតប្រាកដ ដែលលាក់ខ្លួននៅពីក្រោយម្រាមដៃដ៏ស្រឡូនរបស់ជនរួមជាតិ Khmer ទៀតផង៕

Danh Điệp

ត្រៀមជាស្រេចសម្រាប់បម្រើរដូវបុណ្យសែនដូនតា

បុណ្យសែនដូនតារបស់បងប្អូនជនរួមជាតិ Khmer ឆ្នាំនេះ ប្រព្រឹត្តទៅចាប់ពីថ្ងៃទី ១០ ដល់ទី ១២ ខែតុលា។ ក្រុមសិល្បៈ Khmer ខេត្តបានរៀបចំកម្មវិធីសិល្បៈដ៏សម្បូរបែបសម្រាប់លើកយកទៅសម្តែងបម្រើមាមីងបងប្អូនតាមបណ្តាភូមិ ស្រុក និងតាមទីវត្តអារាម សាលាទាន ក្នុងបណ្តាថ្ងៃបុណ្យ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រដ៏អង់អាចក្លាហាននៃវត្តខ្វែងដង្ហិត (Đìa Muồng)

នៅភូមិ Vĩnh Lộc ឃុំ Phước Long វត្តសិរីវង្សាជយារាម (Đìa Muồng) គឺជាទីកន្លែងប្រណិបត្តិជំនឿសាសនារបស់បងប្អូនជនរួមជាតិ Khmer ព្រមទាំងផ្សារភ្ជាប់ជាមួយព្រឹត្តិការណ៍ជាច្រើនក្នុងចលនាតស៊ូបដិវត្តន៍នៅភូមិភាគ។

ភាពទាក់ទាញនៃវប្បធម៌ Khmer

បណ្ដាឆ្នាំជិតៗនេះ វប្បធម៌ប្រពៃណីរបស់ជនរួមជាតិ Khmer បានបង្ហាញវត្តមានយ៉ាងច្រើនក្នុងបណ្ដាឈុតរូបថត វីដេអូចម្រៀង និងខ្លឹមសារច្នៃប្រតិដ្ឋរបស់យុវវ័យ។ ពីកន្លែងដែលត្រូវបានស្គាល់ថាជាចម្បងតាមរយៈពិធីបុណ្យទាន ឬសកម្មភាពសហគមន៍ តម្លៃវប្បធម៌ Khmer ក៏ត្រូវបាននាំចូលក្នុងលំហបណ្ដាញសង្គម បន្ថែមកម្លាំងរស់រវើកថ្មីក្នុងសម័យទំនើបផងដែរ។

ត្ជាប់លំហូរនៃតន្ត្រីប្រពៃណី

ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំកន្លងមកនេះ ប្រជាជន Khmer នៅ Cà Mau តែងយកចិត្តទុកដាក់យ៉ាងពិសេសចំពោះការបង្រៀនខាងតន្ត្រីពិណពាទ្យដល់យុវជនជំនាន់ក្រោយ។ ក្នុងចង្វាក់នៃការរស់នៅជីវិតសម័យទំនើបដែលរីករាលដាលពាសពេញភូមិស្រុក សំឡេងដ៏ពិរោះរណ្ដំនៃតន្ត្រីពិណពាទ្យនៅតែជាប្រភពដ៏រឹងមាំសម្រាប់ថែរក្សាអត្តសញ្ញាណវប្បធម៌របស់ជនរួមជាតិ Khmer។

អភិរក្សបេតិកភណ្ឌផ្តើមពីអ្នករក្សាបេតិកភណ្ឌ

បេតិកភណ្ឌវប្បធម៌អរូបីគឺជាផលិតផលខាងវិញ្ញាណដែលជាប់ទាក់ទងនឹងសហគមន៍ និងបុគ្គលម្នាក់ៗផងដែរ។ បន្តពីមួយជំនាន់ទៅមួយជំនាន់តាមរយៈប្រពៃណីផ្ទាល់មាត់ ការហ្វឹកហាត់ ការអនុវត្ត និងទម្រង់ផ្សេងៗដទៃទៀត។ តម្លៃទាំងនេះបានរួមចំណែកដល់អត្តសញ្ញាណវប្បធម៌នៃតំបន់ និងសហគមន៍នីមួយៗទៀតផង។

អភិរក្សវប្បធម៌ផ្សារភ្ជាប់នឹងការអភិវឌ្ឍទេសចរណ៍

គណៈកម្មាធិការប្រជាជនខេត្តទើបតែប្រកាសឱ្យប្រើផែនការលេខ ៥៤០/KH-UBND នាថ្ងៃទី ៨ កញ្ញា ឆ្នាំ២០២៦ ស្តីអំពី "ស្តារ អភិរក្ស និងពង្រីកបណ្តាតម្លៃវប្បធម៌ប្រពៃណីល្អប្រសើររបស់ជនរួមជាតិភាគតិច" ឆ្នាំ ២០២៦ ទទួល បានការឯកភាព សប្បាយរីករាយពីបងប្អូនបណ្តាជនជាតិភាគតិចនៅលើភូមិសាស្ត្រ។

សិល្បៈ Khmer ជាមួយចង្វាក់យុគសម័យឌីជីថល

ក្នុងចង្វាក់នៃជីវិតសម័យទំនើប សិល្បៈ Khmer ខេត្ត Cà Mau នៅតែបន្តរក្សាតម្លៃប្រពៃណីរបស់ខ្លួន ចាប់ពីរបាំ និងតន្ត្រី រហូតដល់ល្ខោនយូកេ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ សម្រាប់ការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចីរភាព បញ្ហាប្រឈមនៃប្រភពធនធានមនុស្ស និងវិធីសាស្រ្តច្នៃប្រតិដ្ឋក្នុងការចូលរួមជាមួយសាធារណជនកំពុងបង្កើតម្រូវការថ្មីៗ។

តម្លៃនៃមុខម្ហូបរបស់ជនជាតិ Hoa

ជាតំបន់មួយដែលមានជនរួមជាតិភាគតិចរស់នៅច្រើន ជាពិសេសជនជាតិ Khmer និង Hoa Cà Mau មានសក្តានុពល និងគុណសម្បត្តិសំខាន់ៗសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍទេសចរណ៍វប្បធម៌។ នេះរួមបញ្ចូលទាំងការទាញយកតម្លៃវប្បធម៌ខាងមុខម្ហូបរបស់សហគមន៍ Hoa ដើម្បីបង្កើតអត្តសញ្ញាណពិសេសដោយឡែករបស់ខ្លួន និងទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរណ៍ផងដែរ។

ផ្ទេរក្តីស្រឡាញ់ចំពោះវប្បធម៌

នៅវត្តជ្រុងខ្មែរ (Rạch Giồng) ឃុំ Hồ Thị Kỷ ដែលជាកន្លែងមានជនរួមជាតិ Khmer រស់នៅច្រើនកុះករ ចូលចិត្តចំពោះកីឡាទូក.ងបានជ្រួតជ្រាបក្នុងដួងចិត្តរបស់ក្មេងៗរួចទៅហើយ។ តាមរយៈការឆ្លៀតយកមែកស្នោរ ឬដើមស្នោរដែលដុះតាមព្រែក ប្រឡាយ រួមជាមួយនឹងកៅស៊ូកង និងបន្ទះប្លាស្ទិក ក្មេងៗបានបង្កើតដោយដៃផ្ទាល់នូវ «ទូក.ងស្នោរ» យ៉ាងស្រស់ស្អាត និងគួរឱ្យស្រឡាញ់។

រឿងព្រេងនិទានគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍មួយអំពី "ដែកគោលមាស"

មកកាន់តំបន់ភូមិស្រុក Khmer Nam Bộ ងាយស្រួលបានឃើញនូវរូបភាពស្ត្រីវ័យចំណាស់ដែលគោរពបូជាព្រះពុទ្ធសាសនាស្លៀកអាវពណ៌ស និងពាក់ក្រវិលមាសភ្លឺចែងចាំង។ ក្នុងឃ្លាំងវប្បធម៌របស់ជនរួមជាតិ Khmer ដែលរក្សារឿងព្រេងនិទានគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍មួយអំពីប្រភពដើមនៃគ្រឿងអលង្ការប្រភេទនេះផងដែរ។