Thứ năm, 22-1-26 07:36:07
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

ទស្សនវិជ្ជាក្នុងការសំពះប្រណមរបស់ជនរួមជាតិ Khmer

Báo Cà Mau ក្នុងវប្បធម៌ Khmer Nam Bộ ការសំពះប្រណមមិនមែនគ្រាន់តែជាកាយវិការសម្រាប់ស្វាគមន៍ប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងបង្កប់នូវទស្សនវិជ្ជាខាងព្រះពុទ្ធសាសនាដ៏ជ្រាលជ្រៅអំពីសមភាព និងស្មារតីនៃការគោរពចំពោះភាពមិនទៀងទាត់។ គេតែងតែប្រៀបធៀបការប្រណមដៃនោះ ដូចជាការជូនផ្កាឈូកក្រពុំដល់អ្នកនៅចំពោះមុខ ប៉ុន្តែនៅពីក្រោយរូបភាពនិមិត្តសញ្ញានេះ គឺជាសារដែលស្តីពីជីវភាពរស់នៅយ៉ាងមានអត្ថន័យជ្រាលជ្រៅ។

កាយវិការសំពះរបស់ជនជាតិ Khmer ប្រៀបដូចជារូបភាពផ្កាឈូកក្រពុំដែលជូនដល់អ្នកនៅចំពោះមុខខ្លួន។

ខុសពីការចាប់ដៃដែលមានលក្ខណៈជាការទំនាក់ទំនងសង្គមក្នុងជីវភាពនៃការរស់នៅតាមបែបសម័យទំនើប ខណៈដែលលើកដៃសំពះប្រណមដៃខាងមុខដើមទ្រូងរបស់ជនជាតិ Khmer គឺជាភាពស្ងប់ស្ងាត់ និងការពិចារណាមកលើខ្លួនឯង។

តាមទស្សនៈព្រះពុទ្ធសាសនា ដៃស្តាំតំណាងឱ្យ "ខ្លួនឯង" (អត្តា) ឯដៃឆ្វេងតំណាងឱ្យ "អ្នកដទៃ" (បរៈ)។ នៅពេលដែលបាតដៃទាំងពីរផ្គុំចូលគ្នា ព្រំដែនរវាង "ខ្លួនឯង" និង "អ្នកដទៃ" ត្រូវបានលុបបំបាត់ ដែលបង្ហាញពីគំនិតសមភាពយ៉ាងដាច់ខាតក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនា៖ សត្វលោកទាំងអស់សុទ្ធតែមានពុទ្ធភាវៈដូចគ្នា ដោយមិនបែងចែកអ្នកមាន អ្នកក្រ ខ្ពស់ ឬទាបនោះឡើយ។

របៀបក្រាបថ្វាយបង្គំដោយឱនក្បាលដល់ដី គឺសម្រាប់តែកូនសិស្សដើម្បីបង្ហាញក្តីគោរពចំពោះគ្រូក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនាប៉ុណ្ណោះ។

អត្ថន័យនោះបានផ្ញើតាមរយៈម្រាមដៃទាំង ៥ ដែលផ្គុំគ្នា តំណាងឱ្យខន្ធទាំង ៥ (បញ្ចខន្ធ) រួមមាន៖ រូប វេទនា សញ្ញា សង្ខារ និងវិញ្ញាណ ដែលជាធាតុទាំង ៥ (រួមទាំងធាតុចិត្ត) បង្កើតបានជារាងកាយ និងចិត្តរបស់មនុស្ស។ ការលើកដៃទាំងពីរ (បញ្ចខន្ធ) ឡើងមកត្រឹមដើមទ្រូង គឺជាការក្រើនរំលឹកអំពីភាពមិនស្ថិតស្ថេរនៃរាងកាយ អំពីច្បាប់ "រូបគឺសូន្យ សូន្យគឺរូប" ដើម្បីកុំឱ្យមនុស្សប្រកាន់ខ្ជាប់នូវអត្តា។

ទន្ទឹមនឹងកាយវិការសំពះប្រណមដៃ ការឱនក្បាលក្រាបសំពះ ក៏មានអត្ថន័យយ៉ាងជ្រាលជ្រៅផងដែរ។ មិនត្រឹមតែបង្ហាញនូវភាពគោរពតាមលក្ខណៈប្រពៃណី ឬសណ្តាប់ធ្នាប់សង្គមប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងជាការឱនក្បាលចំពោះច្បាប់ធម្មជាតិដ៏តឹងរ៉ឹងតែយុត្តិធម៌បំផុត៖ គឺ ការកើត ចាស់ ឈឺ ស្លាប់ នៅចំពោះមុខវាលវដ្ដសង្សារដែលគ្មាននរណាម្នាក់អាចគេចផុតបានឡើយ។

ពិធីសំពះសុំពរជ័យពីចាស់ទុំនៅក្នុងវប្បធម៌បំបួសនាគរបស់ជនជាតិ Khmer។

ដូច្នេះហើយ ការសំពះប្រណមរបស់ជនរួមជាតិ Khmer មិនមែនគ្រាន់តែជាពិធីទំនាក់ទំនងសង្គមប៉ុណ្ណោះទេ។ រាល់ពេលលើកដៃឡើង មនុស្សកំពុងអនុវត្តមេរៀនអំពីការគោរព៖ គឺការដាក់ "អត្តា" ចុះ ក្រើនរំលឹកខ្លួនឯងអំពីភាពមិនទៀងនៃជីវិតមនុស្ស និងមើលទៅអ្នកនៅចំពោះមុខខ្លួនដោយកែវភ្នែកនៃសមភាព និងក្តីមេត្តាករុណា។ នោះហើយគឺជា "ព្រលឹង" នៃប្រាជ្ញាដ៏ពិតប្រាកដ ដែលលាក់ខ្លួននៅពីក្រោយម្រាមដៃដ៏ស្រឡូនរបស់ជនរួមជាតិ Khmer ទៀតផង៕

Danh Điệp

បណ្តុះបណ្តាលប្រភពធនធាននៃការអភិរក្សវប្បធម៌ Khmer

ជាប្រភពធនធានដ៏មានភាពទាក់ទាញសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍទេសចរណ៍នៅ Cà Mau អត្តសញ្ញាណវប្បធម៌ដ៏សម្បូរបែប និងពិសេសរបស់ជនរួមជាតិ Khmer កំពុងបាន "ត្រួសត្រាយ" ជាបណ្តើរៗ តាមរយៈការជួយឧបត្ថម្ភរបស់រដ្ឋ រួមនឹងការប្តេជ្ញាចិត្តរួមកម្លាំងរបស់សហគមន៍ជនជាតិខ្មែរ។ ទន្ទឹមនឹងគោលដៅអភិរក្ស និងពង្រីកតម្លៃវប្បធម៌ប្រពៃណីដ៏ល្អប្រសើរ ខេត្តកំពុងបោះជំហានអភិវឌ្ឍន៍កម្មវិធីទេសចរណ៍ផ្តោតលើការសម្តែងសិល្បៈ Khmer ដើម្បីទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរមកទស្សនា និងស្វែងយល់ជាក់ស្តែង។

និមិត្តរូបព្រហ្មមុខបួន

ក្នុងជីវភាពជំនឿរបស់ប្រជាជន Khmer Nam Bộ ក្រៅពីការគោរពបូជាព្រះពុទ្ធ និម្មិតរូបនៃព្រហ្មមុខបួន ឬហៅថាមហាព្រហ្ម គឺជានិមិត្តសញ្ញាខាងវិញ្ញាណដ៏សំខាន់មួយ ដែលជាប់ទាក់ទងនឹងប្រវត្តិនៃបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មីប្រពៃណី Khmer ផងដែរ។

ទស្សនវិជ្ជាក្នុងការសំពះប្រណមរបស់ជនរួមជាតិ Khmer

ក្នុងវប្បធម៌ Khmer Nam Bộ ការសំពះប្រណមមិនមែនគ្រាន់តែជាកាយវិការសម្រាប់ស្វាគមន៍ប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងបង្កប់នូវទស្សនវិជ្ជាខាងព្រះពុទ្ធសាសនាដ៏ជ្រាលជ្រៅអំពីសមភាព និងស្មារតីនៃការគោរពចំពោះភាពមិនទៀងទាត់។ គេតែងតែប្រៀបធៀបការប្រណមដៃនោះ ដូចជាការជូនផ្កាឈូកក្រពុំដល់អ្នកនៅចំពោះមុខ ប៉ុន្តែនៅពីក្រោយរូបភាពនិមិត្តសញ្ញានេះ គឺជាសារដែលស្តីពីជីវភាពរស់នៅយ៉ាងមានអត្ថន័យជ្រាលជ្រៅ។

ជា "ព្រលឹង" នៃម្ហូប Khmer Nam Bộ

ប្រសិនបើមានឱកាសបានធ្វើដំណើរទៅកាន់តំបន់ដីសណ្តរមេគង្គ អ្នកត្រូវតែសាកល្បងញាំប្រហុក ដែលជាគ្រឿងទេសដ៏ល្បីឈ្មោះដែលត្រូវបានចាត់ទុកថាជា "ព្រលឹង" នៃម្ហូប Khmer ផងដែរ។

យក្ស - អាទិទេពការពារក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនាថេរវាទ

ក្នុងលំហស្ថាបត្យកម្មនៃប្រាសាទ Khmer Nam Bộ រូបភាពនៃរូបសំណាកយក្សដ៏ធំមហិមា និងមានទឹកមុខដ៏កាចសាហាវ ដៃកាន់លំពែងឈរយាមខ្លោងទ្វារវត្ត បានក្លាយជាលក្ខណៈពិសេសសម្រាប់ខាងវប្បធម៌ដ៏លេចធ្លោផងដែរ។

អភិវឌ្ឍក្រុម និងក្លឹបសិល្បៈ Khmer

ក្នុងលក្ខណៈនៅជួបការលំបាកជាច្រើនខាងថវិកា និងការប្រមូលផ្តុំកម្លាំង ប៉ុន្តែសកម្មភាពសិល្បៈនៅតាមវត្តអារាម Khmer ក្នុងខេត្ត នៅតែរក្សាបានភាពផុសផុល។ ដោយកម្លាំងស្នូលគឺយុវវ័យ ការបង្កើតនិងអភិវឌ្ឍក្រុមសិល្បៈ មិនត្រឹមតែកសាងបានកម្លាំងសម្រាប់ស្នងបន្តវេន ថែរក្សាតម្លៃវប្បធម៌ប្រពៃណីប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងបង្កើតលិតផល ដ៏ពិសេសដើម្បីបម្រើដល់ការអភិវឌ្ឍទេសចរណ៍ទៀតផង។

រឹតបន្តឹងចំណងសមាគ្គីតាមរយៈការប្រណាំងទូក.ង

ក្នុងបរិយាកាសដ៏សែនអឹកធឹក ពេញដោយមោទនភាពដែលទូទាំងប្រទេសចូលរួមអំណរអនុស្សាវរីយ៍ខួបទី ៨១ ឆ្នាំនៃទិវាបង្កើតកងទ័ពប្រជាជន Việt Nam (២២ ធ្នូ ១៩៨៩ - ២២ ធ្នូ ២០២៥) និង លើកទី ៣៦ ឆ្នាំទិវាទូទាំងប្រជាជនការពារប្រទេស (២២ ធ្នូ ១៩៨៩ - ២២ ធ្នូ ២០២៥) នៅឃុំ Phước Long ទើបបានប្រព្រឹត្តឡើងពិធីប្រណាំងទូក.ងប្រពៃណីដោយមានការចូលរួមចំនួន ១២ ក្រុមកីឡាទូក.ងបុរស ក្នុងនោះមាន ៤ ក្រុមមកពីទិក្រុង Cần Thơ និងខេត្ត An Giang។

សម្លៀកបំពាក់ Khmer ជា “ព្រលឹង” ជនជាតិ កណ្តាលដែនដីសណ្តរខ្យល់និងក្តៅ

ប្រសិនបើវប្បធម៌តំបន់ដីសណ្តរគឺវឡុង ជាផ្ទាំងគំនូរចម្រុះពណ៌ គឺសម្លៀកបំពាក់ប្រពៃណីរបស់ជនរួមជាតិ Khmer ជាពណ៌ដ៏ឆើតឆាយ និងសម្បូរបែបដោយអត្តសញ្ញាណ។ មិនត្រឹមតែសម្រាប់បិទបាំងរាងកាយប៉ុណ្ណោះទេ រាល់ផ្ទាំងសំពត់អាវ កន្សែង ថែមទាំងបង្កប់នូវទស្សនៈរស់នៅ សោភ័ណភាព និងភាពប៉ិនប្រសប់របស់ជនជាតិមួយដែលបានចាក់គ្រឹះយ៉ាងរឹងមាំនៅលើតំបន់ដីសណ្ដរ។

អ្នកតាជា "ទេវារក្ស" នៃភូមិស្រុក Khmer

មកដល់តំបន់ដីសណ្តរទន្លេគឺវឡុង ដែលជាទីកន្លែងមានបងប្អូន Khmer រស់នៅកុះករ ក្រៅពីវត្តអារាមដែលមានដំបូលកោងយ៉ាងត្រកាល យើងអាចងាយប្រទះឃើញនៅខ្ទមតូចៗដែលស្ថិតនៅយ៉ាងសាមញ្ញក្រោមម្លប់នៃដើមឈើធំៗនៅក្បាលភូមិ ឬកណ្តាលវាលស្រែស្ងាត់។ នោះគឺជាទីកន្លែងសណ្ឋិតរបស់ អ្នកតា ជាទេពថែរក្សាដ៏ជិតស្និទ្ធ និងមានរិទ្ធិអំណាចបំផុត ក្នុងផ្នត់គំនិតរបស់ប្រជាជនភូមិស្រុក។

ប្រជាជនសប្បាយរីករាយក្នុងការរួមកម្លាំងរក្សាវប្បធម៌ប្រពៃណី

ប៉ុន្មានថ្ងៃនេះ ឃុំ Hồ Thị Kỷ មានភាពអ៊ូអរពោរពេញទៅដោយពណ៌សម្បុណ៌នៃវប្បធម៌ Khmer។ នៅតាមដងផ្លូវ និងគ្រប់ភូមិតំបន់នីមួយៗដែលមានបងប្អូនជនរួមជាតិរស់នៅកុះករ បរិយាកាសសប្បាយរីករាយបានបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់នៅលើផ្ទៃមុខរបស់ចាស់ព្រឹទ្ធាចារ្យ នារី និងយុវវ័យផងដែរ។