ក្នុងវប្បធម៌ Khmer Nam Bộ ការសំពះប្រណមមិនមែនគ្រាន់តែជាកាយវិការសម្រាប់ស្វាគមន៍ប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងបង្កប់នូវទស្សនវិជ្ជាខាងព្រះពុទ្ធសាសនាដ៏ជ្រាលជ្រៅអំពីសមភាព និងស្មារតីនៃការគោរពចំពោះភាពមិនទៀងទាត់។ គេតែងតែប្រៀបធៀបការប្រណមដៃនោះ ដូចជាការជូនផ្កាឈូកក្រពុំដល់អ្នកនៅចំពោះមុខ ប៉ុន្តែនៅពីក្រោយរូបភាពនិមិត្តសញ្ញានេះ គឺជាសារដែលស្តីពីជីវភាពរស់នៅយ៉ាងមានអត្ថន័យជ្រាលជ្រៅ។

កាយវិការសំពះរបស់ជនជាតិ Khmer ប្រៀបដូចជារូបភាពផ្កាឈូកក្រពុំដែលជូនដល់អ្នកនៅចំពោះមុខខ្លួន។
ខុសពីការចាប់ដៃដែលមានលក្ខណៈជាការទំនាក់ទំនងសង្គមក្នុងជីវភាពនៃការរស់នៅតាមបែបសម័យទំនើប ខណៈដែលលើកដៃសំពះប្រណមដៃខាងមុខដើមទ្រូងរបស់ជនជាតិ Khmer គឺជាភាពស្ងប់ស្ងាត់ និងការពិចារណាមកលើខ្លួនឯង។
តាមទស្សនៈព្រះពុទ្ធសាសនា ដៃស្តាំតំណាងឱ្យ "ខ្លួនឯង" (អត្តា) ឯដៃឆ្វេងតំណាងឱ្យ "អ្នកដទៃ" (បរៈ)។ នៅពេលដែលបាតដៃទាំងពីរផ្គុំចូលគ្នា ព្រំដែនរវាង "ខ្លួនឯង" និង "អ្នកដទៃ" ត្រូវបានលុបបំបាត់ ដែលបង្ហាញពីគំនិតសមភាពយ៉ាងដាច់ខាតក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនា៖ សត្វលោកទាំងអស់សុទ្ធតែមានពុទ្ធភាវៈដូចគ្នា ដោយមិនបែងចែកអ្នកមាន អ្នកក្រ ខ្ពស់ ឬទាបនោះឡើយ។
របៀបក្រាបថ្វាយបង្គំដោយឱនក្បាលដល់ដី គឺសម្រាប់តែកូនសិស្សដើម្បីបង្ហាញក្តីគោរពចំពោះគ្រូក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនាប៉ុណ្ណោះ។
អត្ថន័យនោះបានផ្ញើតាមរយៈម្រាមដៃទាំង ៥ ដែលផ្គុំគ្នា តំណាងឱ្យខន្ធទាំង ៥ (បញ្ចខន្ធ) រួមមាន៖ រូប វេទនា សញ្ញា សង្ខារ និងវិញ្ញាណ ដែលជាធាតុទាំង ៥ (រួមទាំងធាតុចិត្ត) បង្កើតបានជារាងកាយ និងចិត្តរបស់មនុស្ស។ ការលើកដៃទាំងពីរ (បញ្ចខន្ធ) ឡើងមកត្រឹមដើមទ្រូង គឺជាការក្រើនរំលឹកអំពីភាពមិនស្ថិតស្ថេរនៃរាងកាយ អំពីច្បាប់ "រូបគឺសូន្យ សូន្យគឺរូប" ដើម្បីកុំឱ្យមនុស្សប្រកាន់ខ្ជាប់នូវអត្តា។
ទន្ទឹមនឹងកាយវិការសំពះប្រណមដៃ ការឱនក្បាលក្រាបសំពះ ក៏មានអត្ថន័យយ៉ាងជ្រាលជ្រៅផងដែរ។ មិនត្រឹមតែបង្ហាញនូវភាពគោរពតាមលក្ខណៈប្រពៃណី ឬសណ្តាប់ធ្នាប់សង្គមប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងជាការឱនក្បាលចំពោះច្បាប់ធម្មជាតិដ៏តឹងរ៉ឹងតែយុត្តិធម៌បំផុត៖ គឺ ការកើត ចាស់ ឈឺ ស្លាប់ នៅចំពោះមុខវាលវដ្ដសង្សារដែលគ្មាននរណាម្នាក់អាចគេចផុតបានឡើយ។
ពិធីសំពះសុំពរជ័យពីចាស់ទុំនៅក្នុងវប្បធម៌បំបួសនាគរបស់ជនជាតិ Khmer។
ដូច្នេះហើយ ការសំពះប្រណមរបស់ជនរួមជាតិ Khmer មិនមែនគ្រាន់តែជាពិធីទំនាក់ទំនងសង្គមប៉ុណ្ណោះទេ។ រាល់ពេលលើកដៃឡើង មនុស្សកំពុងអនុវត្តមេរៀនអំពីការគោរព៖ គឺការដាក់ "អត្តា" ចុះ ក្រើនរំលឹកខ្លួនឯងអំពីភាពមិនទៀងនៃជីវិតមនុស្ស និងមើលទៅអ្នកនៅចំពោះមុខខ្លួនដោយកែវភ្នែកនៃសមភាព និងក្តីមេត្តាករុណា។ នោះហើយគឺជា "ព្រលឹង" នៃប្រាជ្ញាដ៏ពិតប្រាកដ ដែលលាក់ខ្លួននៅពីក្រោយម្រាមដៃដ៏ស្រឡូនរបស់ជនរួមជាតិ Khmer ទៀតផង៕
Danh Điệp

Truyền hình







Xem thêm bình luận