នំស្នេហា និងជំនឿរបស់ជនរួមជាតិ Khmer

ក្នុងឃ្លាំងមុខម្ហូបអាហារដ៏សម្បូរបែបរបស់ជនរួមជាតិ Khmer នំគ្រក់ មិនត្រឹមតែជាមុខម្ហូបប្រពៃណីដ៏ទាក់ទាញប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងបង្កប់នូវរឿងរ៉ាវវប្បធម៌ និងជំនឿដ៏រំជួលចិត្តផងដែរ។ ពីវត្ថុធាតុដើមធម្មតាៗ បុព្វបុរសរបស់យើងបានច្នៃប្រឌិតឡើងនូវមុខម្ហូបដែលមានសញ្ញាសម្គាល់នៃព្រលឹងប្រជាជនតំបន់ព្រែកទន្លេ។

សព្វថ្ងៃនេះ នំគ្រក់លែងជានំផ្តាច់មុខរបស់ជនជាតិ Khmer ទៀតហើយ ប៉ុន្តែបានក្លាយជាមុខម្ហូបដ៏ជិតស្និទ្ធជាមួយសហគមន៍។ នំនេះត្រូវបានគេកែច្នៃយ៉ាងសម្បូរបែបជាមួយម្សៅអង្ករ និងទឹកខ្ទិះដូង ពងមាន់ ស្លឹកខ្ទឹម ម្សៅរមៀត ដើម្បីបង្កើតបានជាពណ៌លឿងដ៏ទាក់ទាញផងដែរ។

តាមចាស់ទុំក្នុងស្រុក ឈ្មោះ «នំគ្រក់» គឺទាក់ទងទៅនឹងជំនឿគោរពបូជាអាទិទេពរក្សាទឹក ដី។ កាលពីបុរាណ ប្រជាជនមានជំនឿលើអាទិទេពមួយអង្គឈ្មោះ គ្រក់ មានរូបរាងមាំមួន ពោះធំ ហើយតែងមានសំឡេងស្រមុក «គ្រក់ៗ» អូសបន្លាយ។ ក្នុងរដូវបុណ្យទាន ឬពេលជួបគ្រោះទឹកជំនន់ និងគ្រោះធម្មជាតិ ប្រជាជនតែងធ្វើនំយកទៅថ្វាយនៅឯទីសក្ការៈបូជា ដើម្បីបួងសួងសុំបានការពារ និងក្តីសុខសាន្ត។

ក្នុងសម័យកាលដ៏លំបាក ពេលដែលស្រូវអង្ករខ្វះខាត ប្រជាជនបានឆ្លៀតយក បាយកកកិនម៉ត់ លាយជាមួយម្សៅ និងទឹកខ្ទិះដូង ចាក់ចូលទៅក្នុងពុម្ពធ្វើនំថ្វាយដូនតា និងអាទិទេព។ ដំបូងឡើយ មុខម្ហូបនេះមានឈ្មោះថា «នំសែនថ្វាយព្រះគ្រក់» ក្រោយមកក៏ត្រូវបានគេហៅកាត់ថា នំគ្រក់។

សំឡេងពេលម្សៅពុះក្នុងពុម្ពក្តៅបង្កើតបានជាសំឡេង «គ្រក់ៗ» ឈ្មោះ «នំគ្រក់» ក៏កើតចេញពីទីនោះមកដែរ ហើយមានប្រជាប្រិយភាពរហូតដល់សព្វថ្ងៃ។

ក្រៅពីអត្ថន័យខាងវិញ្ញាណ នំគ្រក់ក៏មានទំនាក់ទំនងជាមួយរឿងព្រេងនិទានអំពីស្នេហាស្មោះស្ម័គ្រផងដែរ។ តាមដំណាលគ្នាថា កាលពីដើមឡើយមានគូស្នេហ៍ពីរនាក់មកពីវណ្ណៈខុសគ្នា ត្រូវគ្រួសារហាមឃាត់។ ដើម្បីការពារគូស្នេហ៍ពីផែនការរបស់ឪពុក នារីជាទីស្រឡាញ់បានធ្លាក់ចូលទៅក្នុងរណ្តៅដែលឪពុកនាងជីកសម្រាប់បុរស ហើយបុរសជាគូស្នេហ៍ក៏បានសម្រេចចិត្តលោតតាមនាងដើម្បីរក្សាសច្ចាប្រណិធានស្នេហា។

ដើម្បីរំលឹកដល់រឿងស្នេហាសោកនាដកម្មនោះ អ្នកភូមិបានធ្វើនំនេះឡើង។ ពេលនំឆ្អិនក្នុងពុម្ព គេបានគាស់វាឡើង រួចផ្គុំនំពីរចូលគ្នា ដែលតំណាងឱ្យរូបភាពគូស្នេហ៍ឱបក្រសោបគ្នា មិនព្រមឃ្លាតឆ្ងាយពីគ្នាឡើយ។ ម្យ៉ាងវិញទៀត តាមរយៈវិធីធ្វើនេះ សំឡេង «គ្រក់ៗ» ពេលម្សៅពុះក្នុងពុម្ពក្តៅ ត្រូវបានអ្នកភូមិហៅក្លាយទៅជា «គ្រក់ៗ» បង្កើតបានជាឈ្មោះ «នំគ្រក់» ដែលពេញនិយមរហូតដល់សព្វថ្ងៃ។

ទោះបីជាវិធីធ្វើមានការប្រែប្រួលដើម្បីឱ្យសមស្របតាមរសជាតិសម័យថ្មីក៏ដោយ ក៏រូបភាពនំគ្រក់នៅតែរំលឹកដល់តម្លៃប្រពៃណីជានិច្ច។

សព្វថ្ងៃនេះ នំគ្រក់លែងជានំផ្តាច់មុខរបស់ជនជាតិ Khmer ទៀតហើយ ប៉ុន្តែបានក្លាយជាមុខម្ហូបដ៏ជិតស្និទ្ធជាមួយសហគមន៍។ នំនេះបានគេកែច្នៃយ៉ាងសម្បូរបែបជាមួយម្សៅអង្ករ ទឹកខ្ទិះដូង ពងមាន់ ស្លឹកខ្ទឹម និងម្សៅរមៀត ដើម្បីបង្កើតបានជាពណ៌លឿងដ៏ទាក់ភ្នែក។

ទោះជាវិធីធ្វើមានការប្រែប្រួលដើម្បីឱ្យសមស្របតាមរសជាតិសម័យថ្មីក៏ដោយ ប៉ុន្តែរូបភាពនំគ្រក់នៅតែរំលឹកដល់តម្លៃប្រពៃណីជានិច្ច។ នោះគឺភាពស្អិតរមួតក្នុងគ្រួសារក្នុងពេលព្រឹកព្រលឹម​ជួបជុំគ្នា សេចក្តីគោរពស្រឡាញ់ធម្មជាតិ និងជានិមិត្តរូបនៃស្នេហាដ៏ស្មោះត្រង់។ ក្នុងជីវភាពដ៏មមាញឹក ការរីករាយនឹងនំគ្រក់ជាវិធីសម្រាប់យើងក្នុងការឱ្យតម្លៃបន្ថែមទៀតនូវវប្បធម៌ដ៏មានតម្លៃដែលបានថែរក្សាតាមរយៈមនុស្សជំនាន់ក្រោយរបស់ជនរួមជាតិខ្មែរ។

Chim Đôn Ta - Chanh Đa