Màu hoa giấy

Ở xóm này, người ta quen gọi nhà ông bằng cái tên “nhà có giàn hoa giấy”, bởi cổng rào nhà ông có cây hoa giấy tươi tốt, kết thành giàn che rợp cả khoảng sân. Người ta cũng quen gọi ông là “ông già chung thủy”, vợ bỏ đi lâu rồi mà ông vẫn ở vậy để hoài mong. Ai nói gì thì nói, ông già cười, nụ cười buồn rượi rười: “Ờ, thì mai mốt cổ về!”. Nhìn ông già với vầng trán hói, tóc hoa râm, cái miệng móm mém, người ta lại nhớ dáng vẻ của người đàn ông năm cũ, nhớ một mối tình như chuyến quá giang.

Một buổi chiều nhạt nắng, người đàn ông đạp xe lôi qua chợ, thấy cô gái vóc dáng nhỏ nhắn bước từng bước liêu xiêu dưới nắng chiều, tay xách mấy nhành hoa giấy được bọc trong ụ đất. Đi qua cô gái được một đoạn, ông mủi lòng quay lại hỏi cô về đâu để cho quá giang. Cô gái nhìn ông, lấy tay quệt mồ hôi nhễ nhại trên trán: “Tôi đi làm thuê ở Sa Đéc về, sẵn đem hoa cho dì tôi, nhà dì ở xóm Kinh, đường còn xa lắm”. Ông biểu cô gái lên xe, rồi hai người trò chuyện suốt quãng đường dài. Đến nơi, cô gái bước xuống xe nhìn ông mỉm cười, lấy cây hoa giấy nhỏ tặng ông, ông thấy nụ cười đó thiệt có duyên.

Cây hoa giấy bén rễ vào đất nhà ông, vừa lên cao thì ông uốn thành chiếc cổng. Khi hoa giấy đươm bông cũng là lúc tấm bảng thành hôn được treo trên vòm cổng. Ông nắm tay cô gái tặng hoa ngày cũ bước qua chiếc cổng tím hồng hoa giấy xây dựng mái ấm đơn sơ. Chị ham may vá nên ông bán chiếc xe lôi đạp của mình mua chiếc máy may cho vợ, rồi xin đi phụ hồ cho mấy công trình xây dựng. Công trình đi tới đâu thì ông đi đến đó, chị ở nhà may vá. Mấy mùa mưa nắng đi qua, gian nhà nhỏ đã có thêm người. Ông đặt tên đứa con gái đầu lòng là Quý, bởi ông quý nó lắm.

Mấy mùa hoa tàn rồi lại nở, nụ cười trên môi của cô gái năm xưa cũng bắt đầu nhợt nhạt như những cánh hoa bị phai màu vì mưa nắng. Nụ cười ấy đã kém duyên hơn vì những bận con đòi bánh kẹo, lấy tay sờ túi thấy trống trơn, những bận tất tả chạy mượn tiền đưa con đi trạm xá, những bận ra chợ thấy khúc vải đẹp mà chỉ có thể đứng nhìn... Bé Quý cũng lớn dần, biết nhặt những cánh hoa giấy bỏ vô gáo dừa chơi bán tiệm với ba. Những bữa ông đi làm xa, bé Quý chơi một mình ngoài giàn hoa giấy, có bữa thì có ông thương nhân hay lại may đồ chơi cùng. Ông thương nhân ở tỉnh về đẹp trai hết sức, ăn nói lại có duyên, như bận lại nhà may đồ, ông khen: “Cô may áo tôi mặc ai cũng khen”, “Bé Quý đẹp giống hệt mẹ, nhìn thương quá”. Chị cười: “Thiệt hông?”. Ông thương nhân lại nói: “Cô may khéo tay vầy ra tỉnh ở mới phải. Chứ ở đây thiệt uổng!”. Chị nghe xong cúi xuống cắn sợi chỉ vừa rối. Ông thương nhân nói đúng! Cô thợ may ở tỉnh chắc sẽ sang trọng hơn cô thợ may ở quê nhiều lắm. Một mái nhà ở phố, vợ may vá, chồng thong thả xách cặp sáng đi, chiều về thì hạnh phúc hơn mái nhà quê vợ chồng quần quật kiếm từng lon gạo, con thơ thèm mấy cục kẹo xanh đỏ mà không có tiền mua.

Những ngày mưa gió lại về, mưa làm những cánh hoa trước nhà rụng đầy sân, bé Quý ngủ dậy khóc khàn giọng, hàng xóm chạy qua hỏi chuyện gì? Nó nói, mẹ con mất tiêu rồi. Người ta đồn rần lên cô vợ ở nhà có cây hoa giấy bỏ theo trai mất rồi. Bữa đó ông đang phụ hồ ở xóm bên, nghe mà thấy giận: “Ai mà ác nhơn đồn kỳ cục vậy?” - “Thiệt mà! Hổng tin về nhà coi đi cha nội”. Ông bần thần đi xuống xuồng chèo một hơi về nhà. Đoạn đường về nhà hôm nay chèo mãi không thấy đi, ông lả người, cảm giác ấy còn mệt hơn lúc ông đạp xe lôi chở khách lên dốc cầu dựng đứng.

Quý đang ngồi khóc ở giàn hoa giấy, xóm giềng dỗ dành thế nào cũng không nín. Ông như chết lặng. Ông ôm bé Quý vào lòng và chạy vào nhà thì thấy đồ đạc vợ còn y thinh. Ông phân bua: “Không có đâu, chắc vợ tôi đi đâu đó vài ngày rồi về”. Ông còn chỉ: “Vợ tôi mới mai bộ đồ mới cho tôi nè, áo bé Quý còn chưa ráp xong cái tay nè…”. Chị ra đi không mang theo thứ gì, kể cả quần áo của chị như thể chị không cần gì trong nhà này hết, chị đi không vướng víu, nhẹ nhàng, gọn hơ như đi chợ. Cái khăn rằn như còn hơi ướt vắt ngay cửa sau như thể chị mới vừa gọi đầu rồi vắt khăn ngay ấy, cái áo bà ba còn treo trên vách như chị vừa mới mặc đi gom củi… Hàng xóm ra về, đi qua giàn hoa giấy người ta ngoái lại hỏi nhau: “Vợ ổng sẽ về thiệt hông? Hồi sáng thấy ra chợ đón chiếc đò dọc đi chung với ông thương nhân ở tỉnh rồi mà”, “Mà hai người đó đi đâu, chừng nào về” - “Ai mà biết!”…

Quý lớn lên từng ngày thì thời gian cũng từng lúc nhuộm màu trên mái tóc của ông. Cây hoa giấy to dần, từng lớp vỏ bong ra theo ngày tháng. Mấy người chơi cây kiểng đi ngang trầm trồ khen giàn hoa đẹp quá, hỏi: “Nhà có bán gốc hoa giấy này không cháu?” Quý cười: “Dạ, không bán”. Cô Bảy độc thân bán tiệm tạp hóa ở xóm mỗi bận đi ngang đều nói: “Bán cây này mình trồng cây khác mà anh”. Ông cười: “Không được đâu cô Bảy” - “Sao vậy?”, cô Bảy thắc mắc. Ông xoay lưng, bỏ đi vô nhà. Quý đáp: “Dạ, ba con nói để cho mẹ con biết nhà mà về”. Cô Bảy lại tiu nghỉu đi về với vẻ giận hờn, chẳng lẽ nói: “Ông chờ chi cái người vô tình ấy, sao ông không nghĩ tới người có tình đang ở cạnh đây”. Quý lớn rồi nên cũng hiểu, Quý cũng thương cô Bảy hệt như thương mẹ, thì hồi mẹ bỏ đi, một tay cô Bảy lo cho Quý chứ ai. Nhưng ngặt nỗi ba Quý thì cứ quay mặt đi vô nhà.

Ba Quý ngày càng già, đôi mắt lúc nào cũng nặng như có đám mây sắp mưa. Ông ra ngó giàn hoa giấy, lại thấy nụ cười của vợ mình trên môi con gái, thấy dáng chị đâu đó quanh nhà khi Quý quét sân, gom củi... Hoa giấy vẫn tím hồng ngoài ngõ và ông già vẫn tin tình yêu cũ sẽ quay về, dù người ta nói cuộc tình kia như một chuyến quá giang.

NGUYỄN THI