Tháo gỡ “điểm nghẽn”, tạo động lực tăng trưởng mới

Kết quả tăng trưởng kinh tế 6 tháng đầu năm 2026 của Cà Mau chưa đạt kỳ vọng, đặt ra bài toán cấp bách đòi hỏi những hành động quyết liệt và thực chất hơn từ các ngành, các cấp. Với tinh thần nhìn thẳng và chủ động tháo gỡ khó khăn, Sở Công thương đang dốc toàn lực khơi thông các "điểm nghẽn", quyết tâm tạo lập các nguồn tăng trưởng mới, góp phần cùng tỉnh nhà thực hiện đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số.

• Ngành Công thương: Tập trung thúc đẩy có trọng tâm, trọng điểm vào “3 động lực tăng trưởng”
• Động lực tăng trưởng nơi địa đầu cực Nam
• Tập trung phát triển ngành hàng chủ lực, thúc đẩy tăng trưởng hai con số
• Giữ nhịp vốn cho tăng trưởng “hai con số”

Nhận diện "điểm nghẽn" căn cơ

Theo số liệu 6 tháng đầu năm 2026, các ngành kinh tế “đầu tàu” của tỉnh đều tăng trưởng dưới kỳ vọng và thấp hơn nhiều so với kịch bản đề ra. Cụ thể, khu vực II (công nghiệp và xây dựng) đạt 5-5,5% (mục tiêu 10,7%), trong đó ngành công nghiệp chỉ tăng khiêm tốn 3,5-4%; khu vực III (dịch vụ) cũng chậm lại khi chỉ đạt từ 8,4-8,8% (mục tiêu 10%).

Ông Nguyễn Chí Thiện, Giám đốc Sở Công thương, nhận định: Có 4 "nút thắt" cốt lõi đang kìm hãm đà bứt phá kinh tế của tỉnh. Ðầu tiên là sự phụ thuộc độc đạo vào Cụm Khí - Ðiện - Ðạm với vai trò động lực tăng trưởng chủ yếu, chiếm tỷ trọng cao trong giá trị sản xuất công nghiệp. Do tỷ trọng lớn (chiếm khoảng 70%), nên chỉ cần Cụm Khí - Ðiện - Ðạm giảm sản lượng đã kéo giảm đáng kể chỉ số sản xuất công nghiệp và làm suy giảm tăng trưởng khu vực II nói riêng, tăng trưởng GRDP nói chung.

Cụm Công nghiệp Khí - Ðiện - Ðạm Cà Mau là một trong những trụ cột kinh tế của tỉnh.

Kế đến là khoảng trống lớn từ các nguồn tăng trưởng thay thế, khi hàng loạt dự án động lực mới từ điện gió, điện khí LNG đến các nhà máy chế biến quy mô lớn như nhà máy chế biến thức ăn thuỷ sản, đều chậm triển khai. Song song đó, hạ tầng tại các khu, cụm công nghiệp cùng hệ thống logistics vẫn chưa đáp ứng được kỳ vọng của các nhà đầu tư lớn; năng lực ngành công nghiệp chế biến, chế tạo phát triển chưa tương xứng với tiềm năng. Ngoài ra, dù môi trường đầu tư có nhiều cải thiện, nhưng những vướng mắc cố hữu về giải phóng mặt bằng, quy hoạch, thủ tục pháp lý và sự phối hợp thiếu đồng bộ giữa các cơ quan chức năng vẫn là những "lực cản" cần sớm được tháo gỡ.

Ðể khơi thông các nguồn lực đầu tư, Sở Công thương đồng hành, đôn đốc các chủ đầu tư đẩy nhanh tiến độ các dự án điện gió, điện mặt trời đã được phê duyệt; đồng thời đối thoại trực tiếp để tháo gỡ khó khăn tại chỗ và rút ngắn tối đa thời gian xử lý hồ sơ hành chính; đổi mới phương thức xúc tiến đầu tư có trọng tâm, ưu tiên chọn các đơn vị giàu tiềm lực tài chính và kinh nghiệm thực chất để ngăn chặn tình trạng dự án chậm triển khai.

Ðẩy mạnh phát triển công nghiệp chế biến, năng lượng tái tạo

Thời gian qua, ngành công thương đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp như xúc tiến thương mại, hỗ trợ doanh nghiệp, cải cách hành chính và phát triển logistics. Dù đây là các nhiệm vụ thường xuyên cần tiếp tục duy trì, nhưng chúng không còn đóng vai trò nhân tố đột phá cho tăng trưởng. Qua đánh giá thực tiễn, Sở Công thương xác định động lực phát triển giai đoạn tới phải chuyển dịch mạnh mẽ từ việc duy trì mô hình truyền thống sang tạo lập các nguồn tăng trưởng mới.

Ông Nguyễn Chí Thiện, Giám đốc Sở Công thương, khẳng định: Ðể tạo đột phá về phát triển các dự án năng lượng, sở chuyển trọng tâm hoạt động từ khâu quy hoạch và làm thủ tục lựa chọn nhà đầu tư sang giai đoạn tổ chức thực hiện, sớm đưa các công trình vào sử dụng. Theo đó, ngành tập trung đẩy nhanh tiến độ chọn nhà đầu tư cho các dự án điện gió còn lại trong quy hoạch; kịp thời tháo gỡ khó khăn để khởi công các dự án đã được chấp thuận chủ trương và vận hành các dự án đang thi công. Ðồng thời, chủ động phối hợp với các sở, ngành tham mưu UBND tỉnh thúc đẩy các dự án điện khí LNG, hệ thống lưới điện truyền tải cùng các nguồn năng lượng mới, xác định đây là động lực tăng trưởng then chốt cho giai đoạn 2026-2030.

Bên cạnh đó là chuyển dịch cơ cấu công nghiệp theo hướng giảm phụ thuộc vào Cụm Khí - Ðiện - Ðạm với giải pháp mang tính căn cơ là đẩy mạnh phát triển các ngành công nghiệp chế biến, công nghiệp năng lượng tái tạo, đồng thời thu hút các dự án công nghiệp có giá trị gia tăng cao. Ðể ứng phó với đà suy giảm của xuất khẩu thuỷ sản, tỉnh sẽ tập trung đa dạng hoá thị trường thông qua việc thâm nhập sâu vào các khu vực giàu dư địa như: Trung Ðông (thị trường Halal), Ấn Ðộ, Châu Phi và Nam Mỹ; đồng thời chuyển dịch mạnh mẽ từ xuất khẩu thô sang chế biến sâu và đẩy mạnh các mặt hàng nông sản, OCOP thế mạnh của địa phương.

Công nhân đang làm việc tại dây chuyền chế biến tôm xuất khẩu, ngành công nghiệp mũi nhọn của Cà Mau.

Ðặc biệt, Sở Công thương cam kết đồng hành sát sao cùng doanh nghiệp trên lộ trình "xanh hoá" sản xuất thông qua các giải pháp chuyển đổi số, truy xuất nguồn gốc, sản xuất sạch hơn và chủ động cảnh báo sớm các rào cản kỹ thuật quốc tế. Trong ngắn hạn, khi các ngành hàng truyền thống gặp khó khăn, dòng vốn từ thương mại nội địa, dịch vụ và đầu tư công vào hạ tầng năng lượng sẽ đóng vai trò là "bệ đỡ" vững chắc để giữ vững nhịp độ phát triển kinh tế trước các biến động toàn cầu./.

Mộng Thường