លុបបំបាត់អាពាហ៍ពិពាហ៍មិនគ្រប់វ័យ និងអាពាហ៍ពិពាហ៍រួមខ្សែលោហិត

មួយទសវត្សរ៍ ជាដំណើរការដ៏វែងឆ្ងាយ ដោយភាពអត់ធ្មត់ ខេត្ត Cà Mau ជាចំណុចភ្លឺស្វាងក្នុងការលុបបំបាត់ជោគជ័យនូវការរៀបការមិនគ្រប់វ័យ និងអាពាហ៍ពិពាហ៍រួមខ្សែលោហិតក្នុងតំបន់បងប្អូនជនជាតិភាគតិច។ ដំណើរនេះ ពោរពេញទៅដោយភាពកក់ក្តៅនៃទឹកចិត្តមនុស្សធម៌ ត្រូវបានជំរុញយ៉ាងខ្លាំងខ្លាអាស្រ័យដោយគម្រោងទី ៩ ស្ថិតក្រោមកម្មវិធីគោលដៅជាតិស្តីពីការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច-សង្គមតំបន់បងប្អូនជនជាតិភាគតិច និងតំបន់ភ្នំ។

ជីវភាពវប្បធម៌របស់បងប្អូន Khmer ថ្ងៃកាន់តែរីកចម្រើនល្អប្រសើរ។

ជាង ១០ ឆ្នាំមុន នៅតាមភូមិស្រុកជាច្រើន រឿង “ផ្សំផ្គុំ”  “រៀបការមានអាយុ” ជារឿងធម្មតា។ ក្មេងស្រីទើបតែអាយុ ១៥ ១៦ ឆ្នាំបន្ទាប់ពីចេញសាលា គ្រង ឈុតអាពាហ៍ពិពាហ៍ ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្ន រូបភាពទាំងនោះគ្រាន់តែជាការចងចាំប៉ុណ្ណោះ។ ជំនួសមកវិញ គឺស្នាមញញឹមដ៏ស្រស់បំព្រងនៅលើផ្ទៃមុខរបស់ក្មេងស្រីជនជាតិភាគតិច នៅពេលពួកគាត់កាន់សៀវភៅទៅសាលារៀន គឺជាពន្លឺភ្នែកដ៏ភ្លឺស្វាងនៃក្តីសង្ឃឹមរបស់យុវជន កំពុងផ្តើមអាជីវកម្ម កសាងជីវិតដោយចំណេះដឹង។

“ពីដើម គ្រួសារជាច្រើនធ្លាប់គិតថាកូនស្រីធំឡើងគឺត្រូវរៀបការឱ្យគេ តែឥឡូវនេះ អ្នកណាក៏យល់ដែរថា ការសិក្សា ទើបជាផ្លូវរួចផុតពីភាពក្រីក្រ ផ្លាស់ប្តូរវាសនា” អ្នកមីង​ Thạch Cẩm Liên ភូមិកឺយ៥B ឃុំដាបាកចែករំលែក។ ពាក្យសម្តីដ៏សាមញ្ញ ប៉ុន្តែបង្កប់នូវដំណើរការផ្លាស់ប្តូរការយល់ដឹងដ៏ជ្រាលជ្រៅមួយនៅក្នុងសហគមន៍បងប្អូនជនជាតិ។

ដើម្បីទទួលបានការផ្លាស់ប្តូរនេះ ពីឆ្នាំ ២០១៥ ខេត្ត Cà Mau បានព្យាយាមអនុវត្តគម្រោង “កាត់បន្ថយស្ថានភាពរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍មិនគ្រប់វ័យ និងអាពាហ៍ពិពាហ៍រួមខ្សែលោហិត”។ ក្នុងរយៈពេល ១០ ឆ្នាំកន្លងមកនេះ ៦៥ថ្នាក់បណ្តុះបណ្តា បានរៀបចំឡើង ដោយមានអ្នកចូលរួមជាង ៦.៦៥០ លើក ដោយថវិកាសរុបជាង ២,៤ ពាន់លានដុង។ មិនត្រឹមតែជាថ្នាក់សិក្សាដែលគួរឱ្យធុញទ្រាន់នោះទេ រាល់ពេលផ្សព្វផ្សាយគឺជា “ការសន្ទនាពីបេះដូង” ជាទីកន្លែងដែលកម្មាភិបាល អង្គការមហាជន អ្នកមានកិត្យានុភាព រួមជាមួយប្រជាជន ចែករំលែករឿងរ៉ាវ ពន្យល់ច្បាប់ បំផុសសេចក្តីស្រឡាញ់ និងភារកិច្ច។

អ្នកមានកិត្យានុភាពនៅឃុំហូធីគីចុះដល់ផ្ទះប្រជាជន ផ្សព្វផ្សាយអប់រំពីផលប៉ះពាល់នៃការរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍មុនវ័យ។

“ដោយសារបានស្តាប់កម្មាភិបាលនិយាយ បងប្អូនយល់ច្បាស់ថា ការឆាប់រៀបការគឺធ្វើឱ្យខាតបង់ដល់កូនចៅយើង។ ឥឡូវនេះ អ្នកណាក៏ដឹងដែរថា ត្រូវឱ្យកូនរៀនសូត្រ ពេញវ័យ ទើបរៀបចំគ្រួសារ” អ្នកមីង Nông Thị Yêu ភូមិ Vĩnh Gốc ឃុំ Hưng Mỹ បានរៀបរាប់ដូច្នេះ។

មិនបង្អង់ត្រឹមថ្នាក់បណ្តុះបណ្តាលប៉ុណ្ណោះទេ ខេត្ត Cà Mau ក៏បានដំឡើងផ្ទាំងប៉ាណូធំៗចំនួន ១៤ ផ្ទាំង នៅតាមឃុំដែលលំបាកខ្លាំង ចេញផ្សាយសៀវភៅណែនាំ ឯកសារ ភាពយន្តផ្សព្វផ្សាយអប់រំ រាប់ពាន់ច្បាប់ ដែលមានលក្ខណៈរស់រវើក និងងាយយល់។ សារដ៏សាមញ្ញ ប៉ុន្តែជ្រាលជ្រៅ ដូចជា “អាពាហ៍ពិពាហ៍មិនត្រឹមតែជានិស្ស័យប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងជាភារកិច្ចសម្រាប់អនាគតកូនចៅទៀតផង”។

ឥឡូវនេះ នៅតាមតំបន់បងប្អូនជនជាតិនានាក្នុងខេត្ត គ្មានទៀតទេ នូវរឿងរ៉ាវដ៏ក្រៀមក្រំនៃការរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍មិនគ្រប់អាយុ និងអាពាហ៍ពិពាហ៍រួមខ្សែលោហិត ជំនួសមកវិញ គឺជាសំឡេងសើចក្អាកក្អាយរបស់កុមារ ក្នុងផ្ទះដែលពោរពេញដោយក្តីស្រឡាញ់ គឺជាគូស្វាមីភរិយាវ័យក្មេង ដែលស្ម័គ្រចិត្តមករួមរស់ជាមួយគ្នា ដោយក្តីស្រឡាញ់ ចំណេះដឹង និងក្តីប្រាថ្នាកសាងគ្រួសារសុភមង្គល។

កុមារីជនជាតិភាគតិច សកម្មក្នុងការសិក្សារៀនសូត្រ។

ដើម្បីពង្រីកសមិទ្ធផលទាំងនេះ ក្នុងដំណាក់កាល ២០២៦-២០៣០ ខេត្ត Cà Mau បន្តអនុវត្តគម្រោង ដោយវិធីសាស្ត្រថ្មីៗដូចជា៖ ផ្លាស់ថ្មីទម្រង់នៃការផ្សព្វ ផ្សាយ ពង្រីកតួនាទីរបស់អ្នកមានកិត្យានុភាព ផ្សារភ្ជាប់ការឃោសនាច្បាប់ ជាមួយនឹងការគាំទ្រផ្នែកជីវភាពរស់នៅ ជួយបងប្អូនឱ្យយល់ដឹងពីច្បាប់ផង និងមានលក្ខណៈ ឈានឡើងក្នុងដំណើរជីវិត។

លោក Nguyễn Văn Thạnh ប្រធានភូមិដាបាកអា ឃុំដាបាកអះអាងថា៖ “នៅពេលដែលប្រជាជនមានជីវភាពធូរធារ បានរៀនសូត្រដល់កម្រិត នោះការរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍មិនគ្រប់វ័យ និងអាពាហ៍ពិពាហ៍រួមខ្សែលោហិត នឹងលែងកើតមានទៀតហើយ”៕

Nguyễn Đào