Chủ nhật, 16-8-26 20:10:25
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

សិល្បៈយូកេរ

ចំណុចខំខាន់សម្រាប់អភិវឌ្ឍទេសចរណ៍

Báo Cà Mau នៅតំបន់ដែនដីចុងជ្រោយបង្អស់របស់ប្រទេសជាតិ ដែលសម្បូរដោយបឹងទន្លេ និងព្រៃស្មាច់ កោងកាង សិល្បៈយូកេររបស់បងប្អូនជនរួមជាតិ Khmer Cà Mau កំពុងស្ងៀមស្ងាត់ពង្រីកសាយភាយក្លាយជាចំណុចដ៏សំខាន់នៃលក្ខណៈវប្បធម៌ដ៏ល្អប្រពៃផងដែរ។ មិនចាំចាប់មានឆាកធំទូលាយនោះទេ សិល្បៈយូកេរបានទាក់ទាញអ្នកទស្សនាដោយយោងតាមលក្ខណៈប្រពៃណី និងចំណងឮចំណូលចិត្តទាំងចង្វាក់ភ្លេងផងនិងទាំងកាយវិការក្នុងការសម្តែងផង។

រាល់វណ្ណកម្មខ្នាតតូចក្នុងសាច់រឿងនៃសិល្បៈយូកេរ “រឿងព្រេងនៃព្រះមហាក្សត្រ” សម្តែងដោយសិល្បករ សិល្បការិនីនៃក្រុមសិល្បៈ Khmerចម្រុះ - រោងមហោស្រព Cao Văn Lầu ចូលរួមសម្តែង។

ក្នុងជីវិតខាងវិញ្ញាណរបស់ប្រជាជន Khmer មិនត្រឹមតែជាទម្រង់នៃការកម្សាន្តបង្ហែអារម្មណ៍ប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងជាកន្លែងមួយដើម្បីបង្ហាញពីតម្លៃសីលធម៌ និងក្តីសង្ឃឹមសម្រាប់ជីវិតផងដែរ។ សម្រាប់ភ្ញៀវទេសចរណ៍ ជាពិសេសអ្នកដែលបានមកទស្សនាខេត្ត Cà Mau ជាលើកដំបូង ទម្រង់សិល្បៈនេះបានបើកទ្វារសម្រាប់ឱ្យការសិក្សាស្វែងយល់ពីវប្បធម៌ដ៏ជ្រាលជ្រៅ និងរបស់បងប្អូនជនរួមជាតិខ្មែរណាមបូថ្វីត្បិតតែមានសភាពសាមញ្ញ​ តែសម្បូរទៅដោយការរីកសាយ ភាយ។

សិល្បៈយូកេរ មានសាច់រឿងពេញលេញ ស្រដៀងនឹង សិល្បៈកៃលឿង Nam Bộ ផងដែរ ប៉ុន្តែវាត្រូវបានរៀបរាប់តាមរយៈបទចម្រៀង។ តួសម្តែងមិននិយាយស្តី តែបែជាប្រើប្រើតន្ត្រីចំណុះដើម្បីព័ណ៌នាអំពីសាច់រឿង បង្ហាញពីអារម្មណ៍ និងជួយទស្សនិកជនឱ្យងាយយល់និងងាចទទួលយកបាន។ ឆ្លងតាមរយៈកាល យូកេរតែងមានការផ្លាស់ថ្មីគ្រប់វិស័យក្នុងការសម្តែង។ ដែលផ្តោតសំខាន់លើរឿងព្រេងបុរាណ សាច់រឿងជាច្រើនឥឡូវនេះត្រូវបានឆ្លុះបញ្ចាំងពីជីវិតគ្រួសារ និងស្រុកកំណើតដែលតែងតែបង្កភាពរាក់ទាក់ជាមួយគ្នា។

លក្ខណៈពិសេស​ដែល​លេចធ្លោ​នៃសិល្បៈយូកេរ គឺ​លំនាំតាម​ប្រការដ៏ល្អៗ​ដែលតែងយក​ឈ្នះ​លើ​អំពើអាក្រក់គ្រប់ប្រការ ដោយ​ចុងបញ្ចប់​តែងតែ​តម្រង់​ទិស​ទៅរក​យុត្តិធម៌ និង​សេចក្តីល្អ។ ភាពទាក់ទាញ​របស់​រឿងយូកេរនីមួយៗ ក៏​កើតចេញពី​ការលាយឡំ​គ្នា​នៃ​ក្បាច់គុន កំប្លែង និង​សោកនាដកម្ម រួមជាមួយនឹង​តន្ត្រី ​វង់ភ្លេង​ពិណពាទ្យ​បង្កើត​ជាទីតាំង​សម្តែង​ដ៏​សម្បូរ​ទៅដោយ​អត្តសញ្ញាណ​វប្បធម៌ទៀតផង។

ឈុតសម្តែងសិល្បៈដែលទាក់ទងដល់វិស័យកសិកម្មនៃសាច់រឿងយូកេរ សម្តែងដោយសិល្បករ សិល្បការិនីនៃក្រុមសិល្បៈ Khmerចម្រុះ - រោងមហោស្រព Cao Văn Lầu ចូលរួមសម្តែង។

ដោយការរួមបញ្ចូលគ្នានេះហើយ បានធ្វើឱ្យភ្ញៀវទេសចរជាច្រើនភ្ញាក់ផ្អើលនៅពេលដែលខ្លួនបានទស្សនាជាលើកដំបូង។ បងស្រី ត្រឹនង៉ុកខ្វេ ភ្ញៀវអ្នកទេសចរណ៍ម្នាក់ដែលមកពីទីក្រុង Hồ Chí Minh បានចែករំលែកថា៖ “ទោះបីជាខ្ញុំមិនយល់ច្បាស់ពីទំនុកច្រៀងក៏ដោយ ក៏ខ្ញុំ តែងចាប់អារម្មណ៍ជាមួយការសម្តែង និងចង្វាក់ភ្លេងផងដែរ។ បានចូលរួមទស្សនាសិល្បៈយូកេរហាក់បីដូចខ្លួនបានឈានចូលចូលទៅក្នុង “សារមន្ទីរវប្បធម៌រស់”។

នៅតាមបណ្តាទីតាំងដែលមានបងប្អូនជនរួមជាតិ Khmer រស់នៅច្រើនកុះករ រាល់ពេលរាត្រីគឺជាឱកាសសម្រាប់បងប្អូនសហគមន៍បានជួបជុំគ្នា។ ចំពោះសង្វាក់នៃជីវិតរស់នៅបែបទំនើប យូកេរនូវតែរក្សាបានភាពលំនឹង និងស្ថិរភាពអាស្រ័យក្តីស្រឡាញ់គាំទ្ររបស់សហគមន៍ផងដែរ។ អាស្រ័យតម្លៃនេះហើយ បង្កើតបានជាកម្លាំងដ៏រឹងមាំដោយឡែករបស់ខ្លួនសម្រាប់ឃាត់ដំណើរភ្ញៀវទេសចរណ៍ដែលបានមកកាម៉ាវ ខណៈពេលត្រឡប់ទៅវិញ សូរសព្ទតន្ត្រីពិពាទ្យ និងរាល់បទចម្រៀងដ៏ពិរោះរណ្តំទាំងឡាយនឹងបន្សល់ទុកជាប់តាមអារម្មណ៍ជានិច្ច៕

Kim Trúc

ម្ហូប Hoa ដ៏ឆ្ងាញ់ពិសារ

ពីមុខម្ហូបពិសេសៗក្នុងស្រុកដ៏សម្បូរបែបដូចជា កំពឺស និងបង្គាសមុទ្រ សហគមន៍ Hoa ខេត្ត Cà Mau បានច្នៃទៅជាមុខម្ហូបដ៏ឆ្ងាញ់ៗជាច្រើនប្រភេទ ជាពិសេស ប្រហិត ដែលបន្ថែមរសជាតិទាក់ទាញដល់អាហារ និងគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍ផងដែរ។

អភិរក្សវប្បធម៌ប្រពៃណីពីទីកំណើតគ្រួសារ

គ្រួសារខ្មែរជាច្រើននៅ Cà Mau គឺជាទីកំណើតដែលតែងថែរក្សា និងបន្តអភិរក្សតម្លៃវប្បធម៌ប្រពៃណីដ៏ល្អផូរផង់របស់ជនរួមជាតិ Khmer អស់ជាច្រើនជំនាន់មកហើយដែរ។

ទាញយកតម្លៃវប្បធម៌នៃវត្តអារាម Khmer

Cà Mau ជាទឹកដីមានលក្ខណៈវប្បធម៌ពិសេសរបស់បងប្អូនជនរួមជាតិទាំង ៣ រួមមាន៖ Kinh - Khmer - Hoa រស់នៅច្រើន បណ្តាវត្តអារាមព្រះពុទ្ធសាសនាថេរវាទក៏កំពុងមានភាពរីកចម្រើនយ៉ាងសកម្មផងដែរ។ នេះមិនត្រឹមតែជាកន្លែងស្ងប់ស្ងាត់សម្រាប់ខាងការប្រណិបត្តិធម៌ប៉ុណ្ណោះទេ វត្តអារាម Khmer ទាំងឡាយកំពុងក្លាយជាមជ្ឈមណ្ឌលទេសចរណ៍ខាងវិញ្ញាណ វប្បធម៌ និងសហគមន៍ដ៏រស់រវើកទៀតផង។

អស្ចារ្យនៃផ្ទាំងគំនូរភ័ព្វវាសនា

សម្រាប់សហគមន៍ Hoaនៅ Cà Mau វត្តអារាម និងទីសក្ការៈបូជាមិនត្រឹមតែជាកន្លែងនៃសកម្មភាពវប្បធម៌ និងសាសនាប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងបានរក្សាតម្លៃវប្បធម៌ប្រពៃណីទៀតផង ក្នុងនោះមានផ្ទាំងគំនូរនៃភ័ព្វវាសនាដែលតំណាងឱ្យសំណាងល្អ។

អប្សរា - សម្រស់ដ៏បរិសុទ្ធនៃសិល្បៈ Khmer

នៅក្នុងសិល្បៈប្រពៃណី Khmer របាំអប្សរាត្រូវបានចាត់ទុកជានិមិត្តរូបនៃសម្រស់ដ៏បរិសុទ្ធ លក្ខណៈ និងស្មារតីមនុស្សធម៌ផងដែរ។ បំផុសគំនិតដោយទេពធីតាអប្សរាក្នុងទេវកថា Ấn Độ និងទទួលមរតក និងអភិវឌ្ឍតាមរយៈសិល្បៈអង្គរ របាំនេះបានស្ងើចសរសើរពីសម្រស់ស្ត្រី ខណៈពេលដែលបង្ហាញពីសេចក្តីប្រាថ្នាសម្រាប់ជីវិតដ៏សុខសាន្ត សុភមង្គល និងវិបុលភាព។ ជាច្រើនសតវត្សមកហើយ រូបភាពអប្សរាបានក្លាយជាទម្រង់សិល្បៈតំណាងមួយ ដែលបង្កើតអត្តសញ្ញាណវប្បធម៌របស់សហគមន៍ Khmerផងដែរ។

លំនឹងទំនុកចិត្ត ខិតខំអស់ពីសមត្ថភាពបន្ទាប់ពីការរៀបចំភូមិ អនុសង្កាត់ឡើងវិញ

បន្ទាប់ពីការរៀបចំឡើងវិញ និងការបង្រួបបង្រួមភូមិ និងអនុសង្កាត់ស្របតាមគោលនយោបាយនៃការធ្វើឱ្យបរិធានរដ្ឋបាលមានភាពប្រសើរឡើង បណ្តាភូមិភាគជាដែលមានជនរួមជាតិ Cà Mau រស់នៅច្រើនទូទាំងខេត្ត Cà Mau មានរដ្ឋបាលធំទូលាយជាង ហើយចំនួនប្រជាជន និងតម្រូវការខាងកាងារក៏ច្រើនជាងមុន។ ក្នុងបរិបទនេះ កងជួរកម្មាភិបាលបក្ខជនជាជនជាតិ Khmer នៅតែបន្តដើរតួនាទីនយោបាយស្នូលនៅតាមមូលដ្ឋាន ក្លាយជាស្ពានតភ្ជាប់ដ៏សំខាន់រវាងគណៈកម្មាធិការបក្ស រដ្ឋអណាចភូមិភាគ និងប្រជាជន ពង្រឹងផែនមហាសាមគ្គីទូទាំងជនជាតិ និងបង្កើតសន្ទុះសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍភូមិភាគផងដែរ។

អស្ចារ្យនៃទំនៀមរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍របស់ជនជាតិ Hoa

ជាប្រពៃណីវប្បធម៌ដ៏ស្រស់ស្អាត ពិធីមង្គលការរបស់សហគមន៍ Hoa នៅ Cà Mau ថ្វីត្បិតតែមានភាពសាមញ្ញជាងសម្រាប់ជីវិតសម័យទំនើបសព្វថ្ងៃក៏ដោយ ក៏នៅតែរក្សាបានទំនៀមទម្លាប់ប្រពៃណីដ៏អស្ចារ្យជាច្រើនផងដែរ។

និមិត្តរូបនៃទេពប្រណមក្នុងស្ថាបត្យកម្មវត្ត Khmer

នៅតំបន់វាលរាបទន្លេគឺវឡុង វត្តអារាមនៃព្រះពុទ្ធសាសនាថេរវាទ Khmer មិនត្រឹមតែជាមជ្ឈមណ្ឌលសម្រាប់សកម្មភាពខាងវិញ្ញាណប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងរក្សានូវតម្លៃស្ថាបត្យកម្មដ៏ពិសេសមួយផងដែរ។ រូបចម្លាក់ទេពប្រណម ដែលដៃទាំងទ្វេលើកប្រណមសំពះគោរពនៅតាមមុខខ្លោងទ្វារវត្ត តំណាងឱ្យស្មារតីនៃការការពារព្រះធម៌ និងចរិយាមារយាទរបស់ប្រជាជន Khmer ផងដែរ។

ចង្វាក់នៃបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌ Khmer

ក្នុងឃ្លាំងនៃសិល្បៈប្រជាប្រិយ Khmer Nam Bộ របាំស្គរឆៃយុំាគឺជាទម្រង់សិល្បៈសម្តែងដ៏ពិសេសមួយ ដែលរួមបញ្ចូលគ្នាយ៉ាងរលូនរវាងតន្ត្រី របាំ និងស្មារតីខាងក្បាច់គុន។ ជាមួយនឹងសំឡេងដ៏រស់រវើក និងចលនាដ៏ខ្លាំងក្លា ភ្លេងឆៃយុំាមិនត្រឹមតែរួមចំណែកដល់បរិយាកាសរស់រវើកនៃពិធីបុណ្យប្រពៃណីប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងតំណាងឱ្យកម្លាំងសាមគ្គី និងអត្តសញ្ញាណវប្បធម៌ Khmer ទៀតផង។

នំបញ្ចុកខ្ទិះដូង ម្ហូប Khmer ដ៏ពិសេសមួយមុខ

និយាយអំពីម្ហូប Khmer Nam Bộ ក្រៅពីសម្លទឹកនំបញ្ចុក ឬម្ហូបដែលធ្វើឡើងដោយមាំប្រហុក នំបញ្ចុកខ្ទិះដូង មិនអាចមើលរំលងបាននោះទេ។ ម្ហូបសាមញ្ញ ប៉ុន្តែមានសារៈសំខាន់ខាងវប្បធម៌នេះលេចឡើងនៅក្នុងតំបន់ជាច្រើននៅតំបន់ Nam Bộ ជាទីតាំងដែលប្រជាជន Khmer រស់នៅច្រើនកុះករ ជាពិសេសនៅ An Giang ជាតំបន់ដែលនំបញ្ចុកខ្ទិះដូងក្លាយជារសជាតិពិសេសមួយដែលភ្ញៀវទេសចរជាច្រើនចង់ភ្លក់។