Thứ ba, 25-8-26 13:50:05
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

វិសេសវិសាលនៃទំនៀមពូនភ្នំខ្សាច់

Báo Cà Mau ពិធីពូនភ្នំខ្សាច់ ជាលក្ខណៈវប្បធម៌ប្រពៃណីវិសេសវិសាលមួយរបស់ជនរួមជាតិ Khmer Nam Bộ ដែលទាក់ទងយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយជំនឿសាសនា និងស្មារតីឆ្ពោះទៅរកធម៌ក្នុងឱកាសបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មី។ ឆ្លងកាត់រយៈពេលរាប់រយឆ្នាំកន្លង ទំនៀមទម្លាប់នេះត្រូវបានរក្សាទុកជានិមិត្តរូបដ៏ស្រស់ស្អាតនៃការគោរពដឹងគុណ សាមគ្គីសហគមន៍ និងជំនឿលើវិស័យអប់រំតាមដំបូន្មានព្រះពុទ្ធ។

មណ្ឌលភ្នំខ្សាច់ត្រូវបានសាងជាភ្នំតូចៗចំនួន ៨​ តំណាងឱ្យទិសទាំងប្រាំបី និងចក្រវាល និងភ្នំធំមួយនៅចំកណ្តាលតំណាងឱ្យមណ្ឌលនៃពិភពលោកទាំងមូល។

បងប្អូន Khmer តែងមានជំនឿថា ការសាងភ្នំខ្សាច់ក្នុងថ្ងៃបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មីគឺដើម្បីផ្តាច់កម្មផ្តាច់ពៀរ និងបួងសួងប្រាថ្នាក្តីសុខ ឪពុកម្តាយរស់នៅមានអាយុយឺនយូរ សាច់ញាតិមូលគ្នាផងដែរ។ រាល់គ្រាប់ខ្សាច់មួយគ្រាប់ៗតំណាងឱ្យកុសល និងអំពើល្អដែលប្រមូលបានពេញបរិបូរណ៍ក្នុងឆាកជីវិត។ មនុស្សគ្រប់រូបតែងជឿថា ភ្នំខ្សាច់កាន់តែធំ បុណ្យកាន់តែច្រើន ឪពុកម្តាយរស់នៅមានអាយុយឺនយូរ។

ធម្មតា ភ្នំខ្សាច់ត្រូវបានសាងជាភ្នំតូចៗចំនួន ៨ ភ្នំសម្រាប់ទិសទាំងប្រាំបីដែលតំណាងឱ្យចក្រវាល និងភ្នំព្រះសុមេរុ ជាមណ្ឌលដ៏ធំនៃពិភពលោកទាំងមូល។ ក៏មានកន្លែងខ្លះ គេប្រារព្ធពិធីពូនភ្នំ (សាងភ្នំខ្សាច់) ត្រឹមពី ៤, ៥ ឬ ៧ ភ្នំអាស្រ័យលើទំនៀមទម្លាប់ និងប្រពៃណីដែលបានបន្តពីមួយជំនាន់ទៅមួយជំនាន់ប្រចាំភូមិភាគរបស់ខ្លួន។ បន្ទាប់មក អ្នកភូមិក៏បាននាំគ្នាតុបតែង និងធ្វើពិធីកិច្ចដើម្បីឧទ្ទិសដល់ភ្នំ។ អ្នករាល់គ្នាបានប្រមូលផ្តុំជុំវិញភ្នំខ្សាច់ អុជទៀន ធូប និងសូត្រធម៌បន់ស្រន់ក្រោមការណែនាំរបស់ព្រះសង្ឃ។

ការសាងសង់ភ្នំខ្សាច់ក្នុងថ្ងៃបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មីមានអត្ថន័យដើម្បីផ្តាច់កម្មផ្តាច់ពៀរ និងបួងសួងសូមឱ្យឪពុកម្តាយរស់នៅមានអាយុយឺនយូរសម្រាប់ជាម្លប់ដល់កូនចៅ។

ទំនៀមទម្លាប់នៃការសាងភ្នំខ្សាច់ថែមទាំងមានអត្ថន័យសំខាន់មួយបែបទៀត គឺការភ្ញាក់រលឹក។ បងប្អូន Khmer ជឿថា រាល់គ្រាប់ខ្សាច់នីមួយៗដែលខ្លួនបានសាងជាភ្នំ តំណាងឱ្យពេលវេលានៃការឆ្លុះបញ្ចាំងខ្លួនឯង សម្អាតកាយលាងបាបគ្រោះរាល់កំហុសឆ្គងទាំងឡាយដោយអចេតនាដែលបានធ្វើឡើងក្នុងឆ្នាំកន្លងមក។ នេះជាទង្វើដ៏ល្អមួយដែលមនុស្សម្នាក់ៗទន្ទឹងរង់ចាំឆ្នាំថ្មីចូលមកដល់ប្រកបដោយក្តីសុខសុភមង្គល រស់នៅពេញដោយការទទួលខុសត្រូវកាន់តែខ្លាំងថែមទៀតជាមួយសហគមន៍។

បច្ចុប្បន្ន ពិធីនេះត្រូវបានថែរក្សាតាមរបៀបសាមញ្ញ និងជានិមិត្តរូបប៉ុណ្ណោះ។

មិនត្រឹមតែជាពិធីកិច្ចសាសនាប៉ុណ្ណោះទេ ការសាងភ្នំខ្សាច់ក៏ជានិមិត្តរូបនៃអត្តសញ្ញាណវប្បធម៌ និងភាពកត្តញ្ញូរបស់កូនចៅមានចំពោះលោកឪពុកម្តាយផងដែរ។ នៅ Cà Mau  ប៉ុន្មានឆ្នាំកន្លងមកនេះ ការសាងភ្នំខ្សាច់ដែលមានទ្រង់ទ្រាយធំក៏មិនសូវមានច្រើនដូចកាលពីមុននោះដែរ។ បច្ចុប្បន្ន រួមជាមួយនឹងការអភិវឌ្ឍនៃការរស់នៅ ពិធីនេះត្រូវបានថែរក្សាតាមរបៀបដែលមានលក្ខណៈសាមញ្ញ និងជានិមិត្តរូបជាងការរៀបចំក្នុងទ្រង់ទ្រាយសមល្មមជានិម្មិតរូប មិនចាំបាច់រៀបចំឱ្យមានការឱឡារឹកអធឹកអធមដូចកាលពីមុននោះទេ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ការរក្សាទំនៀមទម្លាប់នេះមិនត្រឹមតែរួមចំណែកដល់ការអភិរក្សបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌ជាតិប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងជួយយុវជនជំនាន់ក្រោយឱ្យយល់ច្បាស់ និងឱ្យតម្លៃចំពោះតម្លៃប្រពៃណីដ៏ស្រស់ស្អាតរបស់ដូនតាបានបន្សល់ទុកមក៕

Danh Nguyễn - Danh Điệp

ទីលានកំសាន្តក្រោមដំបូលវត្ត

សម្រាប់កុមារ Khmer នៅឃុំ Hồ Thị Kỷ រដូវវិស្សមកាលឆ្នាំនេះអាចនិយាយបានថា ជារដូវកាលមួយដែលគួរឱ្យចងចាំនៅរាល់បណ្តារូបភាពដ៏ស្រស់ស្អាតមួយ - ការចងចាំនៃទីលានកំសាន្តសប្បាយក្រោមដំបូលវត្តអារាម ជាកន្លែងដែលសំណើចលាយឡំជាមួយចំណេះដឹង សេចក្តីស្រឡាញ់ និងការចែករំលែកនៅពេលរសៀលដ៏ស្ងប់ស្ងាត់មួយផងដែរ។

បង្កើនទំនុកចិត្តសម្រាប់ជនរួមជាតិ Khmer

ចាប់ពីវត្តមុនីវង្សា បុប្ផារាម ដែលមានទីតាំងស្ថិតនៅភូមិលេខ ១០ សង្កាត់ An Xuyên ការផ្លាស់ប្តូរនៃជីវភាពរស់នៅរបស់បងប្អូន Khmer គឺជាក់ស្តែងជាប្រចាំថ្ងៃ។ ជុំវិញបរិវេណវត្តនេះ មានគ្រួសារប្រមាណជិត ១០០ គ្រួសារ ដែលភាគច្រើនសុទ្ធសឹងជាអ្នកប្រកបរបររកប្រាក់ចិញ្ចឹមជីវិតតាមរយៈការជួញដូរខ្នាតតូច ធ្វើការស៊ីឈ្នួលដោយកម្លាំងពលកម្ម និងអាជីវកម្មគ្រួសារ។ ប្រសិនបើពីមុនមានគ្រួសារក្រីក្រជាង ១០ គ្រួសារ និងគ្រួសារប្រកៀកបន្ទាត់ក្រប្រហែល ២០ គ្រួសារ សព្វថ្ងៃនេះលែងមានគ្រួសារក្រីក្រ ឬប្រកៀកបន្ទាត់ក្រទៀតនោះទេ ហើយជីវភាពរស់នៅក៏មានភាពប្រសើរជាងមុនផងដែរ។

រដូវចូលព្រះវស្សា

ជាពិធីបុណ្យដ៏សំខាន់មួយក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនា Khmer បុណ្យចូលព្រះវស្សា តែងបានប្រព្រឹត្តិឡើងនូវថ្ងៃ ១៥ កើត ខែទុតិយាសាឍជារៀងរាល់ឆ្នាំ នេះជាថ្ងៃកំណត់សម្រាប់ព្រះសង្ឃចូលកាន់ព្រះវស្សាក្នុងរយៈកាល ៣ ខែសម្រាប់សិក្សារៀនសូត្រ។

ទស្សនៈរស់នៅក្នុងក្បាច់រាហ៊ូ

ក្នុងសិល្បៈស្ថាបត្យកម្មវត្តអារាមព្រះពុទ្ធសាសនាទក្ខិណានិកាយ Khmer រាល់វណ្ណកម្មចម្លាក់មិនត្រឹមតែតុបតែងដើម្បីបង្កើតសម្រស់លំអខាងក្រៅប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងបង្កប់នូវតម្លៃវប្បធម៌ទៀតផង។ លេចធ្លោហើយផ្ទុកនូវនិមិត្តសញ្ញានៃឫទ្ធិអំណាចខ្លាំងគឺក្បាច់រាហ៊ូ ដែលលាក់ទុកនូវព្រេងនិទានព្រមទាំងទស្សនៈរស់នៅដ៏ជ្រាលជ្រៅរបស់ជនជាតិ Khmer។

ព្រះម៉ែធរណី ទេពធីតាការពារ

ក្នុងជីវិតជំនឿខាងវិញ្ញាណ ពុទ្ធសាសនិកជន Khmer គោរពយ៉ាងពិសេសខ្លាំងចំពោះព្រះម៉ែធរណី។ នៅតាមវត្តអារាម រូបសំណាកព្រះនាងបានឆ្លាក់នៅទីតាំងដ៏ឧត្តម ជាពិសេសគឺនៅក្នុងផ្ទាំងគំនូរពណ៌នាអំពីព្រះពុទ្ធទ្រង់ផ្ចាញ់មារ បង្កប់នូវទស្សនវិជ្ជាដ៏ជ្រាលជ្រៅអំពីកម្មផល និងការការពារពីព្រះម៉ែធរណី។

បិណ្ឌបាត្រ - ស្ពានមេត្រីឆ្ពោះទៅសុចរិត

តាំងពីបានត្រាស់ដឹងជាសព្វញ្ញូពុទ្ធ ព្រះអង្គបានជ្រើសរើសផ្លូវបិណ្ឌបាត្រជាផ្នែកមួយដែលមិនអាចខ្វះបានក្នុងរបៀបរស់នៅជាបព្វជិត។ អស់រយៈពេល ៤៥ វស្សាក្នុងការផ្សព្វផ្សាយព្រះធម៌ និងសង្គ្រោះសត្វលោក ព្រះអង្គមិនដែលសម្រាកមួយថ្ងៃឡើយ ដោយខិតខំនិមន្តបិណ្ឌបាត្ររហូតដល់ថ្ងៃបរិនិព្វាន។ រូបភាពនៃបាត្រដ៏សាមញ្ញនៅក្នុងព្រះហស្ត បានក្លាយជានិមិត្តរូបដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ ដែលជាភស្តុតាងបញ្ជាក់ពីជីវិតដ៏បរិសុទ្ធ និងស្មារតីបម្រើដោយមិននឿយហត់របស់ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ។

សុំអាយុ បួងសួងក្តីសុខក្សេមក្សាន្ត

ក្នុងជីវភាពខាងស្មារតីដ៏សម្បូរបែបនៃជនរួមជាតិ Khmer នៅវាលរាបទន្លេគឺវឡុង ក្រៅពីពិធីបុណ្យធំៗដូចជា៖ បុណ្យចូលឆ្នាំថ្មី ឬបុណ្យអកអំបុក។ល។ ពិធីសាសនា ក្នុងគ្រួសារក៏មានតួនាទីពិសេសមួយ ក្នុងនោះមាន “ពិធីសុំអាយុ”។

ចំណុចសំខាន់ផ្នែកស្ថាបត្យកម្មវត្តក្របីឃ្លៀច (Cao Dân)

វត្តវង្សស្រង់ ក្របីឃ្លៀច (Cao Dân) មានទីតាំងស្ថិតនៅឃុំ Tân Lộc មិនត្រឹមជាមជ្ឈមណ្ឌលសម្រាប់សកម្មភាពវប្បធម៌ និងសាសនារបស់បងប្អូនប្រជាពុទ្ធបរិស័ទ Khmer ប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងជាសមិទ្ធផលខាងសិល្បៈដ៏ពិសេសមួយដែលបង្ហាញពីស្ថាបត្យកម្មដ៏ប្លែកភ្នែកនៃព្រះពុទ្ធសាសនាថេរវាទ Khmer ផងដែរ។

រូបគំនូរព្រះពុទ្ធលើជញ្ជាំងព្រះវិហារ Khmer

ក្នុងសិល្បៈសូនរូបសម្រាប់វត្ត Khmer Nam Bộ រូបគំនូរព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធដែលបានគូរនៅតាមជញ្ជាំងនៃព្រះវិហារ គឺជាខ្លឹមសារដ៏លេចធ្លោ និងមានតម្លៃខ្លាំងណាស់។ មិនត្រឹមជាទម្រង់សម្រាប់ឱ្យការតុបតែងលម្អខាងក្នុងព្រះវិហារប៉ុណ្ណោះទេ បណ្តាផ្ទាំងគំនូរទាំងឡាយថែមទាំងជាបានជាដំណើររឿងរ៉ាវដ៏មិនអាចកាត់ថ្លៃបានសម្រាប់អ្នកកាន់ព្រះពុទ្ធសាសនាគ្រប់រូប ទាំងនេះបានឆ្លុះបញ្ចាំងពីជីវិតខាងវិញ្ញាណ គំនិតមនុស្សធម៌ និងជំនាញសិល្បៈដ៏ពិសេសរបស់ជនរួមជាតិ Khmer។

ភាពឱឡារិកនៃពិធីស្រង់ព្រះ

នៅក្នុងបរិយាកាសដ៏ពិសិដ្ឋ និងរីករាយនៃថ្ងៃបុណ្យវិសាខបូជា ព្រះពុទ្ធសរាជ ២៥៧០ មានពិធីមួយដែលនៅតាមវត្តណាក្តីក៏មិនអាចខ្វះបាន និងត្រូវបានមនុស្សគ្រប់រូបចាត់ទុកជាថ្ងៃដ៏សំខាន់ ព្រមទាំងទន្ទឹងរង់ចាំជានិច្ច នោះគឺពិធីស្រង់ព្រះ។