Chủ nhật, 19-4-26 07:22:00
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

វិសេសវិសាលនៃទំនៀមពូនភ្នំខ្សាច់

Báo Cà Mau ពិធីពូនភ្នំខ្សាច់ ជាលក្ខណៈវប្បធម៌ប្រពៃណីវិសេសវិសាលមួយរបស់ជនរួមជាតិ Khmer Nam Bộ ដែលទាក់ទងយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយជំនឿសាសនា និងស្មារតីឆ្ពោះទៅរកធម៌ក្នុងឱកាសបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មី។ ឆ្លងកាត់រយៈពេលរាប់រយឆ្នាំកន្លង ទំនៀមទម្លាប់នេះត្រូវបានរក្សាទុកជានិមិត្តរូបដ៏ស្រស់ស្អាតនៃការគោរពដឹងគុណ សាមគ្គីសហគមន៍ និងជំនឿលើវិស័យអប់រំតាមដំបូន្មានព្រះពុទ្ធ។

មណ្ឌលភ្នំខ្សាច់ត្រូវបានសាងជាភ្នំតូចៗចំនួន ៨​ តំណាងឱ្យទិសទាំងប្រាំបី និងចក្រវាល និងភ្នំធំមួយនៅចំកណ្តាលតំណាងឱ្យមណ្ឌលនៃពិភពលោកទាំងមូល។

បងប្អូន Khmer តែងមានជំនឿថា ការសាងភ្នំខ្សាច់ក្នុងថ្ងៃបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មីគឺដើម្បីផ្តាច់កម្មផ្តាច់ពៀរ និងបួងសួងប្រាថ្នាក្តីសុខ ឪពុកម្តាយរស់នៅមានអាយុយឺនយូរ សាច់ញាតិមូលគ្នាផងដែរ។ រាល់គ្រាប់ខ្សាច់មួយគ្រាប់ៗតំណាងឱ្យកុសល និងអំពើល្អដែលប្រមូលបានពេញបរិបូរណ៍ក្នុងឆាកជីវិត។ មនុស្សគ្រប់រូបតែងជឿថា ភ្នំខ្សាច់កាន់តែធំ បុណ្យកាន់តែច្រើន ឪពុកម្តាយរស់នៅមានអាយុយឺនយូរ។

ធម្មតា ភ្នំខ្សាច់ត្រូវបានសាងជាភ្នំតូចៗចំនួន ៨ ភ្នំសម្រាប់ទិសទាំងប្រាំបីដែលតំណាងឱ្យចក្រវាល និងភ្នំព្រះសុមេរុ ជាមណ្ឌលដ៏ធំនៃពិភពលោកទាំងមូល។ ក៏មានកន្លែងខ្លះ គេប្រារព្ធពិធីពូនភ្នំ (សាងភ្នំខ្សាច់) ត្រឹមពី ៤, ៥ ឬ ៧ ភ្នំអាស្រ័យលើទំនៀមទម្លាប់ និងប្រពៃណីដែលបានបន្តពីមួយជំនាន់ទៅមួយជំនាន់ប្រចាំភូមិភាគរបស់ខ្លួន។ បន្ទាប់មក អ្នកភូមិក៏បាននាំគ្នាតុបតែង និងធ្វើពិធីកិច្ចដើម្បីឧទ្ទិសដល់ភ្នំ។ អ្នករាល់គ្នាបានប្រមូលផ្តុំជុំវិញភ្នំខ្សាច់ អុជទៀន ធូប និងសូត្រធម៌បន់ស្រន់ក្រោមការណែនាំរបស់ព្រះសង្ឃ។

ការសាងសង់ភ្នំខ្សាច់ក្នុងថ្ងៃបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មីមានអត្ថន័យដើម្បីផ្តាច់កម្មផ្តាច់ពៀរ និងបួងសួងសូមឱ្យឪពុកម្តាយរស់នៅមានអាយុយឺនយូរសម្រាប់ជាម្លប់ដល់កូនចៅ។

ទំនៀមទម្លាប់នៃការសាងភ្នំខ្សាច់ថែមទាំងមានអត្ថន័យសំខាន់មួយបែបទៀត គឺការភ្ញាក់រលឹក។ បងប្អូន Khmer ជឿថា រាល់គ្រាប់ខ្សាច់នីមួយៗដែលខ្លួនបានសាងជាភ្នំ តំណាងឱ្យពេលវេលានៃការឆ្លុះបញ្ចាំងខ្លួនឯង សម្អាតកាយលាងបាបគ្រោះរាល់កំហុសឆ្គងទាំងឡាយដោយអចេតនាដែលបានធ្វើឡើងក្នុងឆ្នាំកន្លងមក។ នេះជាទង្វើដ៏ល្អមួយដែលមនុស្សម្នាក់ៗទន្ទឹងរង់ចាំឆ្នាំថ្មីចូលមកដល់ប្រកបដោយក្តីសុខសុភមង្គល រស់នៅពេញដោយការទទួលខុសត្រូវកាន់តែខ្លាំងថែមទៀតជាមួយសហគមន៍។

បច្ចុប្បន្ន ពិធីនេះត្រូវបានថែរក្សាតាមរបៀបសាមញ្ញ និងជានិមិត្តរូបប៉ុណ្ណោះ។

មិនត្រឹមតែជាពិធីកិច្ចសាសនាប៉ុណ្ណោះទេ ការសាងភ្នំខ្សាច់ក៏ជានិមិត្តរូបនៃអត្តសញ្ញាណវប្បធម៌ និងភាពកត្តញ្ញូរបស់កូនចៅមានចំពោះលោកឪពុកម្តាយផងដែរ។ នៅ Cà Mau  ប៉ុន្មានឆ្នាំកន្លងមកនេះ ការសាងភ្នំខ្សាច់ដែលមានទ្រង់ទ្រាយធំក៏មិនសូវមានច្រើនដូចកាលពីមុននោះដែរ។ បច្ចុប្បន្ន រួមជាមួយនឹងការអភិវឌ្ឍនៃការរស់នៅ ពិធីនេះត្រូវបានថែរក្សាតាមរបៀបដែលមានលក្ខណៈសាមញ្ញ និងជានិមិត្តរូបជាងការរៀបចំក្នុងទ្រង់ទ្រាយសមល្មមជានិម្មិតរូប មិនចាំបាច់រៀបចំឱ្យមានការឱឡារឹកអធឹកអធមដូចកាលពីមុននោះទេ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ការរក្សាទំនៀមទម្លាប់នេះមិនត្រឹមតែរួមចំណែកដល់ការអភិរក្សបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌ជាតិប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងជួយយុវជនជំនាន់ក្រោយឱ្យយល់ច្បាស់ និងឱ្យតម្លៃចំពោះតម្លៃប្រពៃណីដ៏ស្រស់ស្អាតរបស់ដូនតាបានបន្សល់ទុកមក៕

Danh Nguyễn - Danh Điệp

វិសេសវិសាលនៃទំនៀមពូនភ្នំខ្សាច់

ពិធីពូនភ្នំខ្សាច់ ជាលក្ខណៈវប្បធម៌ប្រពៃណីវិសេសវិសាលមួយរបស់ជនរួមជាតិ Khmer Nam Bộ ដែលទាក់ទងយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយជំនឿសាសនា និងស្មារតីឆ្ពោះទៅរកធម៌ក្នុងឱកាសបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មី។ ឆ្លងកាត់រយៈពេលរាប់រយឆ្នាំកន្លង ទំនៀមទម្លាប់នេះត្រូវបានរក្សាទុកជានិមិត្តរូបដ៏ស្រស់ស្អាតនៃការគោរពដឹងគុណ សាមគ្គីសហគមន៍ និងជំនឿលើវិស័យអប់រំតាមដំបូន្មានព្រះពុទ្ធ។

ងូតទឹកជូនយាយតា៖ លក្ខណៈដ៏ប្រពៃក្នុងឱកាសបុណ្យចូលឆ្នាំ

ពេលផ្គរលាន់លាន់ឮឡើងជាសញ្ញាប្រាប់ថា រដូវប្រាំងជិតកន្លងផុតទៅ បងប្អូន Khmer ក៏ត្រៀមខ្លួនអបអរសាទរពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មីប្រពៃណីជាតិ យ៉ាងអធិកអធម។ ក្នុងបរិយាកាសដ៏សប្បាយរីករាយនោះ មានពិធីដ៏ស្ងប់ស្ងាត់មួយតាមគ្រួសារនីមួយៗ គឺ “ពិធីមុជទឹកជូនជីដូនជីតា និងឪពុកម្តាយ” ដែលបង្កប់អត្ថន័យមនុស្សធម៌ជ្រាលជ្រៅ និងរំជួលបេះដូងមនុស្សគ្រប់រូប។

ផ្តល់ឱកាសរកស៊ីចិញ្ចឹមជីវិតសម្រាប់បងប្អូននារីឃុំ U Minh

នៅឃុំ U Minh របបរធ្វើប្រហិតត្រីភីឡាព្យា (ប្រហិតត្រីភីឡាព្យា) កំពុងសន្សឹមៗបញ្ជាក់ពីប្រសិទ្ធភាពរបស់ខ្លួន ក្លាយជាឱកាសសម្រាប់ការចិញ្ចឹមជីវិតដ៏សមរម្យរបស់បងប្អូននារីជនបទជាច្រើនរូបផងដែរ។ ផ្តើមពីការផលិតខ្នាតតូច ដោយប្រើប្រាស់ធនធានដែលមានស្រាប់ បងប្អូននារីមិនត្រឹមតែបង្កើនប្រាក់ចំណូលសម្រាប់ខ្លួនងប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងរួមចំណែកបង្កើតការងារធ្វើនៅនឹងកន្លែងជូនកម្មករជាច្រើនរូបនៅភូមិភាគទៀតផង។

ព្រាហ្មណ៍សាសនាក្នុងវប្បធម៌ Khmer

មកកាន់វត្តអារាម Khmer Nam Bộ ភ្ញៀវទេសចរណ៍ ងាយនឹងបានជួបប្រទះឃើញនូវបដិមាករនៃទេវរូបដ៏មានឫទ្ធិបារមីដែលបានប្រសូតិពីរឿងព្រេងនិទានទាក់ទងខាងព្រហ្មញ្ញសាសនា។ នេះគឺជាភស្តុតាងសម្រាប់ការផ្លាស់ប្តូរ និងការទទួលយកឥទ្ធិពលវប្បធម៌ដែលបានអូសបន្លាយអស់រាប់ពាន់ឆ្នាំមកហើយ។ វត្តមានទាំងនេះមិនបានធ្វើឱ្យចុះខ្សោយនូវជំនឿលើព្រះពុទ្ធសាសនានោះទេ ប៉ុន្តែបានរួមចំណែកធ្វើឱ្យជីវភាពផ្លូវស្មារតី និងសិល្បៈរបស់សហគមន៍កាន់តែសម្បូរបែប។

នាំយកសិល្បៈប្រពៃណីធ្វើជាអំណោយមុនថ្ងៃបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មី

ពេលកម្តៅថ្ងៃនៅភាគខាងត្បូងចាប់ផ្តើមហួតហែងខ្លាំង ក៏ជាពេលវេលាដែលបងប្អូនជនរួមជាតិ Khmer ឈានចូលដល់ថ្ងៃដ៏រំភើបបំផុតក្នុងឆ្នាំ។ ខែមេសាមកដល់នាំមកនូវបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មីប្រពៃណីជាតិ ដែលជាពិធីបុណ្យនៃជំនឿសាសនា ការដឹងគុណ និងក្តីសង្ឃឹម។ ក្នុងបរិយាកាសនោះ ពន្លឺភ្លើងឆាកនៃក្រុមសិល្បៈ Khmer - រោងមហោស្រព Cao Văn Lầu បានបំភ្លឺយ៉ាងត្រចះត្រចង់នៅតាមភូមិស្រុកនៃតំបន់ដាច់ស្រយាល នាំមកនូវអំណោយស្មារតីមិនអាចកាត់ថ្លៃបានជូនដល់បងប្អូនប្រជាជន។

នាគក្នុងវប្បធម៌ Khmer

មានឱកាសបានទៅទស្សនាតាមវត្ត Khmer Nam Bộ យើងរាល់គ្នានឹងបានជួបប្រទះនឹងរូបចម្លាក់ពស់នាគរាជយ៉ាងច្រើននៅតាមលើដំបូលនៃព្រះវិហារ កុដិ សាលា។ល។ រូបភាពសត្វពស់នាគរាជ គឺជាសត្វដ៏ពិសិដ្ឋដែលមានទំនាក់ទំនងយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយសហគមន៍ខ្មែរ។ សត្វពស់នាគរាជមិនត្រឹមបានបង្ហាញពីភាពរុងរឿងប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងតំណាងឱ្យការការពារ និងការតភ្ជាប់រវាងមនុស្ស និងពិភពវិញ្ញាណផងដែរ។

សម្រស់ប្រពៃណីរបស់នារី Khmer

ក្នុងឱកាសអបអរសាទរទិវានារីអន្តរជាតិ ៨ មីនា ឆ្នាំ ២០២៦ យើងទាំងអស់គ្នារួមគ្នារំលឹក និងវាយតម្លៃខ្ពស់ចំពោះការរួមចំណែកយ៉ាងស្ងៀមស្ងាត់របស់នារី Khmer លើទឹកដី Cà Mau - ដែលជាអ្នកខិតខំថែរក្សាអត្តសញ្ញាណជាតិ ព្រមទាំងមានភាពរស់រវើក សមត្ថភាពមោះមុតឈានឡើង រួមចំណែកកសាងភូមិស្រុកឱ្យកាន់តែរីកចម្រើន។

កិន្នរ - សម្រស់ និងក្តីប្រាថ្នាឆ្ពោះទៅរកអំពើល្អរបស់នារី Khmer

ក្នុងលំហដ៏ស្ងប់ស្ងាត់នៃវត្តអារាមខ្មែរនាតំបន់ដីចុងជ្រោយបង្អស់ រវាងសម្លេងសូត្រធម៌យ៉ាងរណ្តំ រូបសំណាកកិន្នរបានលេចត្រដែតឡើងជានិមិត្តរូបនៃភាពល្អឯក។ តាមរយៈរូបភាពនោះ យើងអាចមើលឃើញថា សម្រស់របស់នារីខ្មែរមិនត្រឹមតែស្ថិតនៅលើរូបរាងប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងបានចិញ្ចឹមបីបាច់ចេញពីជីវិតដែលប្រកបដោយធម៌សប្បុរសទៀតផង។

គ្រុឌ ក្នុងជីវភាពវប្បធម៌ជំនឿរបស់ Khmer

រូបភាពសត្វគ្រុឌ គឺជានិមិត្តសញ្ញាដ៏មានឥទ្ធិពល និងពិសិដ្ឋបំផុតក្នុងស្ថាបត្យកម្មវត្ត Khmer ទាំងឡាយនៅតំបន់ Nam Bộ ។ មិនត្រឹមតែជាគ្រឿងតុបតែងលម្អប៉ុណ្ណោះទេ គ្រុឌមានវត្តមាននៅតាមសរសព្រះវិហារ សាលា។ល។ ជាមួយនឹងរូបរាងដ៏មានអានុភាពខ្លាំង ស្លាបធំលាត្រដាង និងក្រញ៉ាំជើងលាតសន្ធឹង ដូចជាកំពុងទ្រទ្រង់រចនាបទនៃសំណង់ទាំងមូល ដែលតំណាងឱ្យកម្លាំងការពារ និងសេចក្តីប្រាថ្នាដើម្បីឆ្ពោះទៅរកពន្លឺដ៏ភ្លឺស្វាង។

សាក្សីនៃស្មារតីសាមគ្គីជាតិ

ក្នុងចំណោមវត្ត Khmerទាំង ២៨ ទូទាំងខេត្ត Cà Mau មានវត្តចំនួន ៦ បានកសាងឡើងក្នុងអំឡុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ៧០ នៃសតវត្សមុន ដែលជាដំណាក់កាលផ្ទុះសង្គ្រាមឆាបឆេះយ៉ាងខ្លាំងក្លានៅតំបន់ Nam Bộ។ វត្តហូផុងថ្មី គឺជាវត្តមួយក្នុងចំណោមវត្តទាំងនោះ ដែលបានបង្កើតឡើងដោយផ្អែកលើមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃសាមគ្គីភាពរវាងបងប្អូនជនជាតិទាំង ៣៖ Kinh - Khmer - Hoa។