Thứ năm, 25-6-26 22:17:06
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

ញាំស្តៅមុខម្ហូបសាមញ្ញបែបជនបទ

Báo Cà Mau ស្តៅគឺជាប្រភេទរុក្ខជាតិដែលធ្លាប់ស្គាល់នៅតាមតំបន់ដីសណ្តទន្លេមេគង្គ ជាពិសេសនៅតាមភូមិស្រុក Khmer ច្រើន។ ហើយវាមិនត្រឹមតែជាប់ទាក់ទងយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយនឹងជីវិតរស់នៅរបស់ប្រជាជនប៉ុណ្ណោះទេ ដើមស្តៅ ក៏ត្រូវបានចាត់ទុកជានិមិត្តរូបនៃធម្មជាតិបែបជនបទ មួយប្រភេទ រួមទាំងមានភាពធន់នៃតំបន់ Nam Bộ ទៀតផង។

ភាពសាមញ្ញបែបជនបទនៃញាំស្តៅ Khmer។

មានឱកាសបានទៅកាន់តំបន់ភូមិស្រុក Khmer ភ្ញៀវទេសចរណ៍ទាំងឡាយនឹងបានជួបប្រទះជួរដើមឈើខ្ពស់ៗដែលមានស្លឹកបៃតងខៀវស្រងាត់ ហើយមានផ្កាពណ៌សតូចៗ រីកដុះដាលយ៉ាងបរិបូរណ៍ នោះគឺដើមស្តៅ។

ឈ្មោះ "ស្តៅ " បង្កឱ្យមានការចាប់អារម្មណ៍ជាខ្លាំង ប៉ុន្តែរសជាតិនៃរុក្ខជាតិនេះបែជាមានភាពពិសេសដោយឡែករបស់វា។ លើកដំបូងដែលអ្នកភ្លក់រសជាតិវា អ្នកនឹងមានអារម្មណ៍ល្វីងបន្តិចនៅលើអណ្តាតរបស់ខ្លួន ជាពិសេសនឹងមានអារម្មណ៍ពិបាកញ៉ាំនៅពេលដំបូង។ ប៉ុន្តែបន្ទាប់ពី ២-៣ វិនាទីប៉ុណ្ណោះ ភាពល្វីងនោះនឹងរសាយបន្តិចម្តងៗដើម្បីចំណុះឱ្យរសជាតិផ្អែមដែលជាប់ក្នុងបំពង់ករបស់អ្នកវិញ។

ស្តៅមិន​ត្រឹម​ត្រូវ​បាន​គេ​បរិភោគ​ស្រស់ជ្រលក់​ជាមួយ​ត្រីខ​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ ប៉ុន្តែ​វា​ក៏​ត្រូវ​បាន​កែច្នៃ​ទៅ​ជា​ម្ហូប​បែប​ជនបទ​ជាច្រើន​ផង​ដែរ ជាពិសេស​គឺញាំ ដែលនិយមហៅថាញាំស្តៅ។ ​ស្លឹក​និង​ផ្កា​ស្តៅ​ត្រូវ​បាន​លាយ​ជាមួយ​សាច់​ជ្រូក​បី​ជាន់ បង្គា​ស្ងោរ សាច់គោ​ជាដើម។ល។ ហើយ​ជ្រលក់​ជាមួយ​ទឹកប្រហុក ​បង្កើត​បានរសជាតិ​ដ៏​សម្បូរបែប​និង​មិន​អាច​បំភ្លេច​បានទៀតផង។

ស្តៅចេញផ្កាត្រឹមតែម្តងគត់ក្នុងមួយឆ្នាំ គឺអំឡុងខែ ៤ (ចន្ទគតិ)។  

សម្រាប់​អ្នក​ដែល​ចូលចិត្ត​ស្វែងយល់​ពី​មុខម្ហូប ញាំស្តៅ​គឺជា​ម្ហូប​ដែលគួរ​សាកល្បងបានម្តង​ដើម្បី​ទទួល​បាន​បទពិសោធន៍និងភាព​ពិសេស​នៃ​វប្បធម៌​ម្ហូប​ Khmer Nam Bộ ។

មិន​ត្រឹម​​ជា​ម្ហូប​បែប​ជនបទ​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ ស្តៅ​ក៏​ត្រូវ​បាន​គេ​ចាត់​ទុក​ថា​ជា​ឱសថ​បុរាណ​មួយ​ប្រភេទ​ដែល​គ្រួសារ​ជាច្រើនធ្លាប់​ស្គាល់​ផងដែរ។ ស្លឹក​ស្តៅ​មាន​លក្ខណៈ​ត្រជាក់ ជួយ​បំបាត់​កំដៅ បន្សាប​ជាតិពុល និង​អាចជួយ​ដល់​ការ​រំលាយ​អាហារ​បាន​យ៉ាង​មាន​ប្រសិទ្ធភាព។

ញាំស្តៅ ​មាន​ប្រភព​មក​ពី​សហគមន៍​ខ្មែរ​នៅ​តាមតំបន់​ព្រំដែន ហើយ​បាន​ក្លាយ​ជា​ម្ហូប​បែប​ជនបទ​ដែល​ធ្លាប់​ស្គាល់​របស់​ប្រជាជន​ Khmer Nam Bộ ពេលដែលឈានដល់រដូវ​កាល​ម្តងៗ។ ជាមួយនឹងរសជាតិល្វីង និងការរៀបចំដ៏ចុះសម្រុងគ្នារបស់វា ម្ហូបនេះកាន់តែមានប្រជាប្រិយភាពខ្លាំង ​ហើយទទួលបានការចាប់អារម្មណ៍ជាខ្លាំងសម្រាប់មនុស្សជាច្រើនផងដែរ។

ស្លឹកស្តៅមានលក្ខណៈត្រជាក់ អាចជួយ​បន្ថយ​កំដៅ បន្សាប​ជាតិពុល​ក្នុង​រាងកាយ និង​ជួយ​រំលាយ​អាហារបានយ៉ាងល្អទៀតផង។

ដោយគ្រាន់តែញ៉ាំញាំស្តៅមួយចង្កឹះ អ្នកនឹងអាចទទួលបានរសជាតិចម្រុះជាច្រើន ជាពិសេសរសជាតិល្វីងតែមួយគត់ បន្ទាប់មករសជាតិផ្អែម។ ទោះបីជាវាអាចជាការលំបាកបន្តិចសម្រាប់អ្នកញ៉ាំលើកដំបូងក៏ដោយ តែបងប្អូន Khmer ក៏បានបង្កើតម្ហូបមួយប្រភេទដែលមានរសជាតិប្លែក ដោយសារការរួមបញ្ចូលគ្នាដ៏ប៉ិនប្រសប់នៃគ្រឿងផ្សំផ្សេងៗដទៃទៀតប្រចាំតំបន់ភាគខាងត្បូង៕

Danh Điệp

ទំនៀមសែនថ្វាយ និងដាំដើមទទឹមរបស់ជនជាតិ Hoa

ក្នុងវប្បធម៌ Hoa ដើមទទឹមតំណាងឱ្យសំណាងល្អ ជីជាតិ និងសុភមង្គល។ នេះជាមូលហេតុដែលគ្រួសារ Hoa ភាគច្រើនដាំដើមទទឹមនៅតាមមុខផ្ទះរបស់ខ្លួន ហើយមែកទទឹមច្រើនតែត្រូវបានរួមបញ្ចូលនៅក្នុងគ្រឿងបូជា ឬនំរាងទទឹមត្រូវបានធ្វើឡើងដើម្បីបង្ហាញពីសេចក្តីប្រាថ្នារបស់ពួកគេ ព្រមទាំងបួងសួងប្រាថ្នាក្តីសុខ និងសុភមង្គល។

បណ្តុះពូជខាងសិល្បៈ Khmer នៅតំបន់ដាច់ស្រយាល

អស់រយៈកាលជាង ១១ ឆ្នាំចាប់តាំងពីខ្លួនបានធ្វើជាកូនប្រសារនៅ Cà Mau អ្នកគ្រូ Thạch Thị Sô Phi មានដើមកំណើតនៅខេត្ត Trà Vinh (ចាស់) នៅតែរក្សាចំណង់ចំណូលចិត្តរបស់ខ្លួនចំពោះសិល្បៈប្រពៃណី Khmer។ បន្ទាប់ពីបញ្ចប់ការសិក្សាសាកលវិទ្យាល័យ Cần Thơ អ្នកគ្រូបាននាំយកចំណេះដឹង និងសេចក្តីស្រឡាញ់ចំពោះវប្បធម៌ជនជាតិរបស់ខ្លួនមកផ្ទះស្វាមី រួមចំណែកដល់ការពង្រឹងជីវិតខាងវិញ្ញាណសម្រាប់បងប្អូនប្រជាជនក្នុងតំបន់ផងដែរ។

ចង្ក្រានអុស ស្លាកស្នាមនៃវប្បធម៌ Khmer

ចង្ក្រានអុស ជាឧបករសម្រាប់ចម្អិនរាល់មុខម្ហូបផ្សេងៗតាមបែបប្រពៃណីរបស់បងប្អូនជនរួមជាតិ Khmer នៅទូទាំងតំបន់ដីសណ្តរទន្លេមេគង។ នេះមិនត្រឹមសម្រាប់បម្រើសកម្មភាពប្រចាំថ្ងៃប៉ុណ្ណោះទេ ប្រភេទចង្ក្រាន្តនេះថែមទាំងបានឆ្លុះបញ្ចាំងពីសកម្មភាពនៃការរស់នៅរបស់បងប្អូនប្រជាជនតាមបែបលក្ខណៈធម្មជាតិនៃតំបន់ព្រែកទន្លេទៀតផង ផ្តើមពីនោះក៏រក្សាតម្លៃវប្បធម៌ដ៏យូរអង្វែងរបស់សហគមន៍ Khmer Nam Bộ ផងដែរ។

ផ្ការាំង ជាប្រភេទផ្កាដ៏បរិសុទ្ធក្នុងសំណាក់ព្រះពុទ្ធសាសនា

អមជាមួយសូរសព្ទសម្លេងព្រះសង្ឃសូត្រធម៌ និងគងស្គរដ៏រងំ និងក្លិនផ្សែងធូបដ៏ក្រអូបបានជ្រាបចូលក្នុងបរិយាកាសយ៉ាងស្ងប់ស្ងាត់ក្នុងវត្តអារាម Khmer។ មនុស្សជាច្រើនប្រាកដជាធ្លាប់បានឈប់នៅចំពោះមុខដើមផ្កាមួយដើមដ៏ពិសេស។ ដើមផ្កានេះ គឺផ្កាមិនរីកចេញពីមែកដូចដើមផ្កាធម្មតានោះទេ វាបែជារីកចេញពីដើមទៅវិញ។ នោះគឺដើមផ្ការាំង - ប្រវត្តិនៃប្រភេទផ្កានេះ មានទំនាក់ទំនងយ៉ាងជិតស្និទ្ធទៅនឹងជីវិតវប្បធម៌ និងស្មារតីរបស់ជនរួមជាតិ Khmer ព្រមទាំងពោរពេញទៅដោយទស្សនវិជ្ជានៃព្រះពុទ្ធសាសនា។

នំបញ្ចុកទឹកសម្ល រសក្លិនរបស់ Khmer

នៅពេលរំលឹកអំពីម្ហូប Khmer Nam Bộ មនុស្សជាច្រើននឹងគិតភ្លាមដល់ប្រហុក អំបុក ឬបណ្តាមុខម្ហូបដែលទាក់ទងជាមួយពិធីបុណ្យប្រពៃណី។ ក្នុងនោះ នំបញ្ចុកទឹកសម្លត្រូវបានចាត់ទុក ជាម្ហូបមួយក្នុងចំណោមម្ហូបដ៏ឆ្នើមបំផុត ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងយ៉ាងច្បាស់ពីចំណេះដឹងខាងធ្វើម្ហូប របៀបរស់នៅ និងអត្តសញ្ញាណវប្បធម៌របស់ប្រជាជន Khmer នៅតំបន់ដីសណ្តទន្លេមេគង្គ។

ញាំស្តៅមុខម្ហូបសាមញ្ញបែបជនបទ

ស្តៅគឺជាប្រភេទរុក្ខជាតិដែលធ្លាប់ស្គាល់នៅតាមតំបន់ដីសណ្តទន្លេមេគង្គ ជាពិសេសនៅតាមភូមិស្រុក Khmer ច្រើន។ ហើយវាមិនត្រឹមតែជាប់ទាក់ទងយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយនឹងជីវិតរស់នៅរបស់ប្រជាជនប៉ុណ្ណោះទេ ដើមស្តៅ ក៏ត្រូវបានចាត់ទុកជានិមិត្តរូបនៃធម្មជាតិបែបជនបទ មួយប្រភេទ រួមទាំងមានភាពធន់នៃតំបន់ Nam Bộ ទៀតផង។

សម្លត្រីងៀត ការរួមបញ្ចូលរវាងវប្បធម៌ Kinh - Khmer

តំបន់ដីសណ្តរទន្លេមេគង្គ គឺជាតំបន់រស់នៅរួមគ្នាដ៏យូរអង្វែងរវាងបណ្តាជនជាតិជាបងប្អូនទាំង ៣ រួមមាន Kinh - Khmer - Hoa។ អាស្រ័យការលាយឡំគ្នានេះបានបង្កើតវប្បធម៌មុខម្ហូបម្ហូបដ៏សម្បូរបែប ចម្រុះ និងប្លែកទៀតផង។ ប្រសិនបើសម្ល ជាមុខម្ហូនប្រពៃណីរបស់ជនរួមជាតិ Khmer នៅពេលដែលវាបានចូលមកក្នុងជីវភាពរបស់ប្រជាជន Kinh ក្នុនៅតាមតំបន់ដីសណ្តរទន្លមេគង្គ មុចម្ហូបនេះត្រូវបានសម្របខ្លួនយ៉ាងបត់បែនដើម្បីឱ្យសមស្របនឹងរសជាតិក្នុងស្រុក និងគ្រឿងផ្សំដែលមានស្រាប់នៅភូមិភាគ។

រក្សាព្រលឹងនៃរបាំប្រពៃណីដោយស្ងៀមស្ងាត់

សម្រាប់ជនរួមជាតិ Khmer នៅសង្កាត់ Hiệp Thành សិប្បការិនី Thạch Thea Ry មិនត្រឹមតែមានជំនាញផ្នែងខាងសិល្បៈរបាំប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងជាគ្រូបង្រៀនដោយស្ងៀមស្ងាត់អំពីរបាំប្លែកៗចែកជូនដល់ប្អូនៗកុមារនៅក្នុងភូមិស្រុកទៀតផង។ អាស្រ័យការខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់ខ្លួន ទើបទេពកោសល្យ និងស្មារតីទទួលខុសត្រូវក្នុងការអភិរក្សាវប្បធម៌ប្រពៃណីត្រូវបានបណ្តុះក្នុងយុវវ័យជាច្រើនផងដែរ។

អភិរក្សសិល្បៈចំរៀងបុរាណ Triều Kịch របស់សហគមន៍ Hoa

ក្នុងជីវភាពវប្បធម៌ និងស្មារតីរបស់សហគមន៍ជនជាតិ Hoa តន្ត្រីមានតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ជាពិសេស។ វាមិនត្រឹមជាកន្លែងសម្រាប់បង្ហាញពីក្តីបំណងប្រាថ្នា និងចែករំលែកខាងអារម្មណ៍ប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាក៏ជាសូរសព្ទសម្លេងងនៃក្តីស្រម័យសម្រាប់សុភមង្គលផងដែរ។ នេះត្រូវបានបង្ហាញតាមរយៈឈុតរឿងសម្តែង និងបទចម្រៀងនីមួយៗ។ ក្នុងនោះ សិល្បៈល្ខោនបុរាណ Triều Kịch របស់ជនជាតិ Hoa ដែលមានដើមកំណើត Triều Kịch គឺជា "ស្ពាន" សម្រាប់បង្ហាញពីតម្លៃខាងវិញ្ញាណទាំងនេះ។

ចំណុចខំខាន់សម្រាប់អភិវឌ្ឍទេសចរណ៍

នៅតំបន់ដែនដីចុងជ្រោយបង្អស់របស់ប្រទេសជាតិ ដែលសម្បូរដោយបឹងទន្លេ និងព្រៃស្មាច់ កោងកាង សិល្បៈយូកេររបស់បងប្អូនជនរួមជាតិ Khmer Cà Mau កំពុងស្ងៀមស្ងាត់ពង្រីកសាយភាយក្លាយជាចំណុចដ៏សំខាន់នៃលក្ខណៈវប្បធម៌ដ៏ល្អប្រពៃផងដែរ។ មិនចាំចាប់មានឆាកធំទូលាយនោះទេ សិល្បៈយូកេរបានទាក់ទាញអ្នកទស្សនាដោយយោងតាមលក្ខណៈប្រពៃណី និងចំណងឮចំណូលចិត្តទាំងចង្វាក់ភ្លេងផងនិងទាំងកាយវិការក្នុងការសម្តែងផង។