Thứ bảy, 11-7-26 19:27:11
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

តួកំប្លែងក្នុងនាដសាស្រ្តយូកេ

Báo Cà Mau នាដសាស្រ្តយូកេបានធ្វើឱ្យអ្នកទស្សនា ចាប់អារម្មណ៍ជាយូរណាស់មកហើយ តាមរយៈរឿងបុរាណដែលពោរពេញដោយមនោសញ្ចេតនា ក៏ដូចជាភាពអង់អាចក្លាហាន យ៉ាងរំជួលចិត្ត។ ប៉ុន្តែមានមនុស្សតិចណាស់ដែលដឹងថា តួអង្គកំប្លែងគ្មានក្នុងរចនាសម្ព័ន្ធដើមនៃរឿងល្ខោនយូកេនៅសម័យបុរាណនោះឡើយ។ ការបង្ហាញខ្លួនរបស់តួអង្គនេះ គឺជាភស្តុតាងដ៏រស់រវើកនៃគំនិតរវាសរវៃ ច្នៃប្រតិដ្ឋ និងការផ្សារភ្ជាប់យ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយការរស់នៅជាក់ស្តែងរបស់សិល្បករ Khmer ក្នុងទសវត្សរ៍ទី ៨០ នៃសតវត្សរ៍មុន។

តួអង្គកំប្លែងក្នុងនាដសាស្រ្តយូកេ Khmer Nam Bộ។

ក្នុងអំឡុងឆ្នាំដ៏លំបាកនៃទសវត្សរ៍ទី ៨០ លក្ខណៈបច្ចេកទេសលើឆាកមានការខ្វះខាត ជាពិសេសប្រព័ន្ធសំឡេង និងពន្លឺដែលតែងជួបបញ្ហា។ ពេលដែលរឿងល្ខោនកំពុងឈានដល់ចំណុចកំពូល បើអំពូលភ្លើងដាច់ ឬប្រព័ន្ធសំឡេងមានបញ្ហា នោះបុគ្គលិកបច្ចេកទេសនឹងត្រូវឡើងលើឆាកដើម្បីជួសជុលដោយចំហ ធ្វើឱ្យដាច់ចង្វាក់អារម្មណ៍របស់អ្នកទស្សនា និងបាត់ភាពថ្លៃថ្នូរតាមបែបសិល្បៈ។

យោងតាមលោក Châu Phát អ្នកស្រាវជ្រាវខាងវប្បធម៌ Khmer អតីតសមាជិកគណបក្សខេត្ត និងជាអនុប្រធានគណៈកម្មាធិការរណសិរ្សមាតុភូមិ Việt Nam ខេត្ត Bạc Liêu (ចាស់) ឱ្យដឹងថា៖ ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហានេះ សិល្បករនាសម័យនោះបានបង្កើតគំនិតដ៏ក្លាហានមួយ៖ ជំនួសឱ្យឱ្យបុគ្គលិកបច្ចេកទេសឡើងលើឆាកដោយផ្ទាល់ ពួកគាត់បានបង្កើតបន្ថែមតួអង្គកំប្លែង។ ពេលមានបញ្ហាបច្ចេកទេសកើតឡើង តួអង្គកំប្លែងនឹងបង្ហាញខ្លួននៅលើឆាកដោយកាយវិការកំប្លែង និងពាក្យសម្តីកំប្លុកកំប្លែង ដើម្បីទាក់ទាញចំណាប់អារម្មណ៍របស់អ្នកទស្សនា ហើយធ្វើឱ្យបរិយាកាសកាន់តែរស់រវើក។ ពេលដែលសំឡេងសើចលាន់ឮឡើងដើម្បីកាត់បន្ថយភាពធុញថប់ក្នុងការរង់ចាំ បុគ្គលិកបច្ចេកទេសអាចដោះស្រាយបញ្ហាបានដោយស្ងាត់ស្ងៀម ដោយមិនធ្វើប៉ះពាល់ដល់បរិយាកាសសិល្បៈ។ ដូច្នេះហើយ ទើបពេលខ្លះអ្នកទស្សនាឃើញកាយវិការរបស់តួអង្គកំប្លែងហាក់ដូចជាមិនពាក់ព័ន្ធអ្វីទៅនឹងសាច់រឿងដែលកំពុងសម្តែងសោះឡើយ។

ក្នុងល្ខោនយូកេ តួអង្គកំប្លែងបានក្លាយជាព្រលឹងដែលនាំមកនូវសំណើចយ៉ាងរីករាយ បង្ហាញពីភាពស្រឡាញ់ជីវិត និងភាពសុទិដ្ឋិនិយមរបស់សិល្បករ Khmer។

គំនិតផ្តួចផ្តើមនេះមិនត្រឹមតែដោះស្រាយបញ្ហាផ្នែកខាងក្រោយឆាកបានល្អប៉ុណ្ណោះ ទេ ថែមទាំងនាំមកនូវភាពស្រស់ស្រាយដល់នាដសាស្រ្តយូកេទៀតផង។ តួអង្គកំប្លែងបានក្លាយជាស្ពានតភ្ជាប់ដ៏កំប្លុកកំប្លែង កាត់បន្ថយភាពតានតឹងក្នុងរឿងសោកនាដកម្ម និងនាំមកនូវបរិយាកាសសប្បាយរីករាយ និងស្និទ្ធស្នាលដល់អ្នកទស្សនា។ សិល្បករដែលសម្តែងជាតួអង្គកំប្លែងពេលនេះ មិនត្រឹមតែត្រូវការជំនាញសម្តែងល្អប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងមានសមត្ថភាពក្នុងការដោះស្រាយស្ថានការណ៍ភ្លាមៗចំពោះមុខគ្រប់ស្ថានភាពដែលកើតឡើងនៅលើឆាកទៀតផង។

ឆ្លងកាត់ពេលវេលា ពីដំណោះស្រាយបច្ចេកទេសគ្រាអាសន្ន តួអង្គកំប្លែងបានរក្សាទុកជាផ្លូវការ និងបានក្លាយជាផ្នែកមួយមិនអាចខ្វះបានក្នុងរឿងល្ខោនយូកេរហូតមកដល់សព្វថ្ងៃ។ តួអង្គនេះបានបញ្ជាក់ពីកម្លាំងជីវិតដ៏រឹងមាំ ដោយក្លាយជាព្រលឹងនាំមកនូវសំណើចយ៉ាងរីករាយ បង្ហាញពីភាពស្រឡាញ់ជីវិត និងភាពសុទិដ្ឋិនិយមរបស់សិល្បករ Khmer។ រឿងរ៉ាវអំពីតួអង្គកំប្លែងគឺជាភស្តុតាងដ៏រស់រវើកបង្ហាញថាសិល្បៈពិតប្រាកដមិនដែលបែកចេញពីដង្ហើមនៃជីវិតឡើយកន្លែងដែល លំបាកជាក់ស្តែងក៏អាចក្លាយជាចំណែកសិល្បៈដ៏មានលក្ខណៈមនុស្សជាតិ៕

Đờ Ni - Danh Điệp

តួកំប្លែងក្នុងនាដសាស្រ្តយូកេ

នាដសាស្រ្តយូកេបានធ្វើឱ្យអ្នកទស្សនា ចាប់អារម្មណ៍ជាយូរណាស់មកហើយ តាមរយៈរឿងបុរាណដែលពោរពេញដោយមនោសញ្ចេតនា ក៏ដូចជាភាពអង់អាចក្លាហាន យ៉ាងរំជួលចិត្ត។ ប៉ុន្តែមានមនុស្សតិចណាស់ដែលដឹងថា តួអង្គកំប្លែងគ្មានក្នុងរចនាសម្ព័ន្ធដើមនៃរឿងល្ខោនយូកេនៅសម័យបុរាណនោះឡើយ។ ការបង្ហាញខ្លួនរបស់តួអង្គនេះ គឺជាភស្តុតាងដ៏រស់រវើកនៃគំនិតរវាសរវៃ ច្នៃប្រតិដ្ឋ និងការផ្សារភ្ជាប់យ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយការរស់នៅជាក់ស្តែងរបស់សិល្បករ Khmer ក្នុងទសវត្សរ៍ទី ៨០ នៃសតវត្សរ៍មុន។

ពិធីបុណ្យចម្រើនព្រះជន្មរបស់ជនជាតិ Hoa

សម្រាប់សហគមន៍ Hoa ការប្រារព្ធពិធីបុណ្យចម្រើនព្រះជន្មគឺជាប្រពៃណីដ៏យូរអង្វែងមួយដែលមានដើមកំណើតមកពីគំនិតផ្តួចផ្តើមនៃសាសនាខុងជឺ ដោយសង្កត់ធ្ងន់លើស្មារតីនៃ "ភាពស្មោះត្រង់ និងការគោរពប្រតិបត្តិចំពោះកូនៗមកលើឪពុកម្តាយ និងអ្នកមានគុណ"។ នេះមិនត្រឹមតែជាលក្ខណៈដ៏ស្រស់ស្អាតនៃជីវិតរស់នៅប្រចាំថ្ងៃប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាក៏ជាឱកាសសម្រាប់កូនចៅគ្រប់គ្នាសម្តែងនូវការគោរពដឹងគុណ និងបំពេញកាតព្វកិច្ចគោរពប្រតិបត្តិចំពោះឪពុកម្តាយរបស់ខ្លួនផងដែរ។

ដំណើរជីវិតតាមរយៈខ្សែអំបោះក្រហម

ក្នុងជំនឿរបស់បងប្អូនជនរួមជាតិ Khmer Nam Bộ ពិធីចងដៃខ្សែអំបោះមិនមែនគ្រាន់តែជាទំនៀមទម្លាប់នោះទេ វាជា "ខ្សែកំណត់វាសនា" ដែលរួមដំណើរការជាមួយមនុស្សម្នាក់ៗលើជីវិតរស់នៅរបស់រៀងខ្លួន។ ចាប់តាំងពីសម្លេងយំដំបូងនៅពេលកើតរហូតដល់បាត់បង់ជីវិត រាល់ដំណើរការសំខាន់ៗក្នុងការស់នៅរបស់ជនរួមជាតិ Khmer ត្រូវបានសម្គាល់ និងការពារដោយខ្សែក្រហមដ៏ពិសិដ្ឋនេះឯង។

ទំនៀមគោរពបូជា Ông Bổn របស់ជនជាតិ Hoa

ទំនៀមគោរពបូជា Ông Bổn របស់បងប្អូនជនជាតិ Hoa មានតាំងពីយូរយារណាស់មកហើយ ហើយ ដែលមានប្រវត្តិផ្សារភ្ជាប់យ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយនឹងការខិតខំប្រឹងប្រែងកាប់ឆ្កាព្រៃឈើ និងតាំងទីលំនៅរបស់ជនជាតិ Hoa នៅតំបន់ Nam Bộ បានក្លាយជាលក្ខណៈវប្បធម៌ដ៏ពិសេសប្រចាំតំបន់ផងដែរ។

ពេលដែលសិល្បៈក្លាយជាស្ពានតភ្ជាប់

នៅក្នុងលំហូរនៃការអភិវឌ្ឍវប្បធម៌ សិល្បៈមិនត្រឹមតែជាកន្លែងសម្រាប់ចិញ្ចឹមបំប៉នខាងអារម្មណ៍ និងថែរក្សាអត្តសញ្ញាណជាតិប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងជាស្ពានតភ្ជាប់ដ៏សំខាន់មួយសម្រាប់នាំមកនូវគោលការណ៍ណែនាំ និងគោលនយោបាយរបស់បក្ស ព្រមទាំងក្រឹត្យច្បាប់របស់រដ្ឋឱ្យកាន់តែចូលជិតប្រជាជន។ បណ្តាសិល្បករ Khmer ដែលជាសមាជិកបក្សគ្រប់រូបសុទ្ធសឹងជាអ្នករក្សាព្រលឹងវប្បធម៌ជាតិ និងជាអ្នកឃោសនាផ្សព្វផ្សាយនៅលើរណសិរ្សមនោគមវិជ្ជា និងវប្បធម៌ផងដែរ។

ទំនៀមសែនថ្វាយ និងដាំដើមទទឹមរបស់ជនជាតិ Hoa

ក្នុងវប្បធម៌ Hoa ដើមទទឹមតំណាងឱ្យសំណាងល្អ ជីជាតិ និងសុភមង្គល។ នេះជាមូលហេតុដែលគ្រួសារ Hoa ភាគច្រើនដាំដើមទទឹមនៅតាមមុខផ្ទះរបស់ខ្លួន ហើយមែកទទឹមច្រើនតែត្រូវបានរួមបញ្ចូលនៅក្នុងគ្រឿងបូជា ឬនំរាងទទឹមត្រូវបានធ្វើឡើងដើម្បីបង្ហាញពីសេចក្តីប្រាថ្នារបស់ពួកគេ ព្រមទាំងបួងសួងប្រាថ្នាក្តីសុខ និងសុភមង្គល។

បណ្តុះពូជខាងសិល្បៈ Khmer នៅតំបន់ដាច់ស្រយាល

អស់រយៈកាលជាង ១១ ឆ្នាំចាប់តាំងពីខ្លួនបានធ្វើជាកូនប្រសារនៅ Cà Mau អ្នកគ្រូ Thạch Thị Sô Phi មានដើមកំណើតនៅខេត្ត Trà Vinh (ចាស់) នៅតែរក្សាចំណង់ចំណូលចិត្តរបស់ខ្លួនចំពោះសិល្បៈប្រពៃណី Khmer។ បន្ទាប់ពីបញ្ចប់ការសិក្សាសាកលវិទ្យាល័យ Cần Thơ អ្នកគ្រូបាននាំយកចំណេះដឹង និងសេចក្តីស្រឡាញ់ចំពោះវប្បធម៌ជនជាតិរបស់ខ្លួនមកផ្ទះស្វាមី រួមចំណែកដល់ការពង្រឹងជីវិតខាងវិញ្ញាណសម្រាប់បងប្អូនប្រជាជនក្នុងតំបន់ផងដែរ។

ចង្ក្រានអុស ស្លាកស្នាមនៃវប្បធម៌ Khmer

ចង្ក្រានអុស ជាឧបករសម្រាប់ចម្អិនរាល់មុខម្ហូបផ្សេងៗតាមបែបប្រពៃណីរបស់បងប្អូនជនរួមជាតិ Khmer នៅទូទាំងតំបន់ដីសណ្តរទន្លេមេគង។ នេះមិនត្រឹមសម្រាប់បម្រើសកម្មភាពប្រចាំថ្ងៃប៉ុណ្ណោះទេ ប្រភេទចង្ក្រាន្តនេះថែមទាំងបានឆ្លុះបញ្ចាំងពីសកម្មភាពនៃការរស់នៅរបស់បងប្អូនប្រជាជនតាមបែបលក្ខណៈធម្មជាតិនៃតំបន់ព្រែកទន្លេទៀតផង ផ្តើមពីនោះក៏រក្សាតម្លៃវប្បធម៌ដ៏យូរអង្វែងរបស់សហគមន៍ Khmer Nam Bộ ផងដែរ។

ផ្ការាំង ជាប្រភេទផ្កាដ៏បរិសុទ្ធក្នុងសំណាក់ព្រះពុទ្ធសាសនា

អមជាមួយសូរសព្ទសម្លេងព្រះសង្ឃសូត្រធម៌ និងគងស្គរដ៏រងំ និងក្លិនផ្សែងធូបដ៏ក្រអូបបានជ្រាបចូលក្នុងបរិយាកាសយ៉ាងស្ងប់ស្ងាត់ក្នុងវត្តអារាម Khmer។ មនុស្សជាច្រើនប្រាកដជាធ្លាប់បានឈប់នៅចំពោះមុខដើមផ្កាមួយដើមដ៏ពិសេស។ ដើមផ្កានេះ គឺផ្កាមិនរីកចេញពីមែកដូចដើមផ្កាធម្មតានោះទេ វាបែជារីកចេញពីដើមទៅវិញ។ នោះគឺដើមផ្ការាំង - ប្រវត្តិនៃប្រភេទផ្កានេះ មានទំនាក់ទំនងយ៉ាងជិតស្និទ្ធទៅនឹងជីវិតវប្បធម៌ និងស្មារតីរបស់ជនរួមជាតិ Khmer ព្រមទាំងពោរពេញទៅដោយទស្សនវិជ្ជានៃព្រះពុទ្ធសាសនា។

នំបញ្ចុកទឹកសម្ល រសក្លិនរបស់ Khmer

នៅពេលរំលឹកអំពីម្ហូប Khmer Nam Bộ មនុស្សជាច្រើននឹងគិតភ្លាមដល់ប្រហុក អំបុក ឬបណ្តាមុខម្ហូបដែលទាក់ទងជាមួយពិធីបុណ្យប្រពៃណី។ ក្នុងនោះ នំបញ្ចុកទឹកសម្លត្រូវបានចាត់ទុក ជាម្ហូបមួយក្នុងចំណោមម្ហូបដ៏ឆ្នើមបំផុត ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងយ៉ាងច្បាស់ពីចំណេះដឹងខាងធ្វើម្ហូប របៀបរស់នៅ និងអត្តសញ្ញាណវប្បធម៌របស់ប្រជាជន Khmer នៅតំបន់ដីសណ្តទន្លេមេគង្គ។