Chủ nhật, 30-11-25 04:29:17
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

អ្នកនាំយកវប្បធម៌ខ្មែរឲ្យកាន់តែខិតជិតជាមួយសិស្សសាលា

Báo Cà Mau លះបង់អស់រយៈកាល១០ឆ្នាំសម្រាប់ការពូនផ្តុំនៃក្តីស្រឡាញ់ភាសាខ្មែរ (Khmer) អ្នកគ្រូ Danh Thị Chi ក៏បានជួយជួយសិស្សខ្មែរ (Khmer) ជាច្រើនជំនាន់ក្នុងការអភិរក្សាលក្ខណៈវប្បធម៌ដ៏ល្អផូរផង់របស់ជនជាតិខ្លួន។

អ្នកគ្រូ Danh Thị Chi ក៏ទទួលបន្ទុកខាងភាសាខ្មែររបស់សាលាវិទ្យាល័យជនជាតិអន្តេវាសិកខេត្តតាំងពីឆ្នាំ២០១៣ ។ អ្នកគ្រូមានប្រសាសន៍៖ "ខ្ញុំចេះនិយាយខ្មែរតាំងពីតូច ហើយចេះសរសេរអក្សរកាលអាយុទើប៤ឆ្នាំមកម្ល៉េះ រហូតដល់វ័យ១៧ឆ្នាំ ទើបចេះភាសាវៀតណាម (Việt Nam)។ កាលពីមុនខ្ញុំក៏ធ្លាប់ជាសិស្សរបស់សាលាអន្តេវាសិកនេះដែរ។ ដោយសង្ឃឹមចង់ក្លាយជាគ្រូបង្រៀន ទើបខ្ញុំខិតខំតស៊ូវិលត្រឡប់មកសាលាដែលខ្លួនធ្លាប់បានរៀននេះ រួចហើយសិក្សាបន្ថែមខាងភាសាខ្មែរ (Khmer) ដើម្បីជួយបង្ហាត់បង្រៀនប្អូនៗវិញ ជួយឲ្យប្អូនកាន់តែមានចិត្តស្រឡាញ់នូវភាសារបស់ជាតិខ្លួនថែមទៀត"។

អ្នកគ្រូ  Danh Thị Chi តែងសង្ឃឹមថា សិស្សរបស់ខ្លួនត្រូវតែចេះនិយាយ និងសរសេរបានល្អភាសាខ្មែរ (Khmer)

ការបង្រៀនភាសាខ្មែរ (Khmer) នៅសាលា អ្នកគ្រូ Chi ក៏យល់បានបញ្ហាមួយចំនួនដែលចាំបាច់ត្រូវគិតដល់ គឺប្អូនៗជាទូទៅរបស់សាលាសុទ្ធសឹងជាកូនខ្មែរដែលរស់នៅលាយឡំជាមួយនិងបណ្តាជនជាតិគិញ (Kinh) និង ចិន (Hoa) ដូច្នេះហើយ ភាគច្រើនមិនសូវចេះនិយាយភាសាខ្មែរ (Khmer) បានច្បាស់លាស់នោះទេ។ ម្យ៉ាងទៀត ប្អូនៗមានការខ្មាស់មាត់ ពេលដែលហៅឲ្យនិយាយភាសាខ្មែរ (Khmer) តែងតែអេះអុញ។ អាស្រ័យដូច្នេះហើយ ក្នុងបណ្តាម៉ោងរៀនរបស់ខ្លួន អ្នកគ្រូតែងនិយាយភាសាខ្មែរ (Khmer) ដែលជាពាក្យនិយមប្រើប្រចាំថ្ងៃដូចជា៖ "ហូបចុក ដើរលេងកម្សាន្ត មិត្តភ័ក្តិ ស្រឡាញ់ពេញចិត្តអ្នកណាម្នាក់។ល។ ដើម្បីប្អូនៗមានចំណូលចិត្តរៀន ព្រមទាំងពេលដែលមានអ្នកណានិយាយស្តីមកកាន់ខ្លួន ក៏អាចយល់បាន។ ផ្តើមពីនោះក៏ជួយឲ្យប្អូនៗបំបាត់ការអៀនខ្មាសមាត់។ពេលដែលត្រឡប់ទៅផ្ទះវិញមានយាយតាចាស់ៗនិយាយភាសា ខ្មែរ (Khmer) មកកាន់ខ្លួន ប្អូនៗក៏អាចតបទៅវិញបាន ព្រមទាំងប្រើប្រាស់អក្ខរាវិរុទ្ធបានយ៉ាងច្បាស់ទៀតផង។

អ្នកគ្រូបានរៀបរាប់៖ "ខ្ញុំតែងវាយសំដៅទៅលើចិត្តសាស្ត្ររបស់ប្អូនៗសិស្សានុសិស្ស ប្អូនៗសុទ្ធសឹងជាកូនខ្មែរ ((Khmer) ដូច្នេះហើយខណៈពលដែលចេញប្រលោកក្នុងសង្គម ប្អូនៗមានមោទនភាពដែលខ្លួនជាកូនខ្មែរ (Khmer)។ ប៉ុន្តែពេលមានគេសួរយើងអាចនិយាយ និងសរសេរអក្សរខ្មែរបានឬទេ យើងឆ្លើយថា "ទេ" នោះគឺមិនអាចជាដាច់ខាត ដូច្នេះប្រសិនបើខ្លួនមានមោទនភាពជាខ្មែរហើយ ចាំបាច់យើងត្រូវតែចេះសរសេរនិងចេះនិយាយភាសាខ្មែរ (Khmer)។ និយាយត្រូវចំណុច ប្អូនៗក៏ខិតខំរៀននិយាយនិងសរសេរភាសា និងអក្សរសាស្ត្រខ្មែរ (Khmer) រៀងៗខ្លួន។ បណ្តាប្អូនៗរូបណាដែលមិនទាន់ស្ទាត់ភាសាខ្មែរ (Khmer) ខ្ញុំនិងជួយបង្ហាញណែនាំដើម្បីឲ្យប្អូនៗរៀនភាសាខ្មែរ (Khmer) បន្ថែមទៀត។

អ្នកគ្រូ  Chi បង្រៀនប្អូនៗសិស្សសាលាអំពីចង្វាក់រាំវង់ខ្មែរ (Khmer)។​

ទន្ទឹមជាមួយការបង្រៀនអក្សរខ្មែរ (Khmer) អ្នកគ្រូ​ Danh Thị Chi ថែមទាំងប្តេជ្ញាចិត្តចំពោះការអភិរក្សលក្ខណៈវប្បធម៌ជនជាតិទៀតផង ដូច្នេះហើយអ្នកគ្រូក៏បានស្នើឲ្យបង្កើតក្លឹបវប្បធម៌តាំងពីឆ្នាំ២០២២បានមួយក្លឹបទៀតផង។ បណ្តាព់ពីក្លឹបនេះបានបង្កើតក៏ជំនួយឲ្យសាលាអាចរកឃើញអ្នកដែលមានទេព្យកោសលជាច្រើនទៀតផង។ ប្រការដែលគួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍មួយទៀតនោះគឺអ្នកគ្រូតែងយកចិត្តទុកដាក់ជាប្រចាំ ទោះបីជាសិស្សរបស់ខ្លួនមានការអៀនខ្មាស់មាត់ មិនហាននិយាយស្តីជាភាសាខ្មែរយ៉ាងណាក៏ដោយតែបែរជាមានទេពកោសល្យផ្នែកខាងសិល្បៈប្រពៃខ្មែរ (Khmer) ទៅវិញ។ ខណៈពេលដែលបានសិក្សាផ្នែកខាងវប្បធម៌ បណ្តាកាយវិការនិងចង្វាក់រាំប្រពៃណីខ្មែរ ប្អូនៗពិតជាមានចំនូលចិត្តខ្លាំងណាស់។ យោងតាមប្រការនេះក្លឹបមួយផ្នែកបានជំរុញទឹកចិត្តសិស្សាទាំងឡាយ និងបានរកឃើញសិស្សដែលមានទេពកោសល្យមួយចំនួនដែលមានទេពកោសល្យល្អខាងវិស័យសិល្បៈទៀតផង។ បច្ចុប្បន្ន ប្អូនៗអាចចូលរួមប្រគំវង់ភ្លេងពិណពាទ្យបានយ៉ាងល្អផងដែរ។

អ្នកគ្រូ Chi និយាយដោយក្តីរីករាយថា៖ "រាល់ចង្វាក់ក្បាច់រាំនិមួយៗអាចប្រើជាង២០កាយវិការ ប៉ុន្តែត្រូវការត្រឹម២ពេលហាត់ប៉ុណ្ណោះ គឺប្អូនៗអាចក្តាប់បានជាងពាក់កណ្តាលទៅហើយ។ នៅពេលដែលប្អូនៗស្ទាត់ជំនាញ ភារកិច្ចរបស់ខ្ញុំគឺគ្រាន់តែណែនាំឱ្យប្អូនៗផ្តោតអារម្មណ៍លើតន្ត្រី និងរួមកាយវិការឱ្យស៊ីចង្វាក់ភ្លេងតែប៉ុណ្ណោះ"។

ជាង១០ឆ្នាំដែលខ្លួនបានសាភ្ជាប់ជាមួយសាលា និងជាមួយប្អូនៗសិស្សានុសិស្ស អ្នកគ្រូ Danh Thị Chi តែងសង្ឃឹមថាបន្ទាប់ ៣ឆ្នាំដែលបញ្ចប់កម្រិតវិទ្យាល័យចេញសាលា យ៉ាងហោចណាស់ប្អូនៗក៏អាចមានចំណោះដឹងខាងអក្សរសាស្ត្រខ្មែរ (Khmer) ពោលគឺមិនចម្លែកអ្វីទៀតជាមួយបណ្តាតួអក្ខរានោះទេ។

អ្នកគ្រូតែងមានមោទនភាពថា៖ "ឆ្នាំនេះគឺជាឆ្នាំដែលប្អូនៗទទួលបានភាពជោគជ័យ គឺប្អូនៗបានក្លាហានក្នុងការបង្កើតកាសែតនិទាឃរដូវពីរភាសាដែលពោរពេញដោយភាពជឿជាក់។ ខ្ញុំគិតថា ប្អូនៗមានចំណង់ចំណូលចិត្តលើភាសាខ្មែរ (Khmer) របស់ជាតិខ្លួនខ្លាំងណាស់៕

 

អត្ថបទនិងរូបថត៖ ឡឹមខាញ់

គំរូភ្លឺស្វាង “ជីវិតល្អ បវរសាសនា”

ក្នុងសហគមន៍ពុទ្ធសាសនាទក្ខិណានិកាយខ្មែរខេត្ត Cà Mau ព្រះតេជគុណ Tăng Sa Vong ព្រះចៅអធិការវត្តបុប្ផារាម (ហៅវត្តខ្វែងបបែលចាស់ (Cái Giá Chót) ឃុំ Hưng Hội គឺជាព្រះសង្ឃមួយអង្គដែលមានកិត្តិនាម តែងលើកកម្ពស់គំរូដ៏ភ្លឺស្វាងក្នុងការសិក្សា និងធ្វើតាមសតិអារម្មណ៍ សីលធម៌ និងរចនាបថរបស់ Hồ Chí Minh។

នាំមកនូវ “ខ្យល់ជំនោរថ្មី” សម្រាប់ភូមិ Ninh Thạnh Đông

ដោយធ្លាប់បានធ្វើការជាច្រើនឆ្នាំនៅឃុំ Ninh Thạnh Lợi ជាមួយនឹងសញ្ញាប័ត្រសកលវិទ្យាល័យផ្នែកខាងចិញ្ចឹមជលផល លោក Kim Si Tha (កើតនៅឆ្នាំ ១៩៨៤) ខណៈពេលដែលបានទទួលតួនាទីជាលេខាសាខាបក្សភូមិ Ninh Thạnh Đông ក៏បាននាំមកនូវ "ខ្យល់ជំនោរថ្មី" សម្រាប់ តំបន់ជនបទនេះ។ ក្រោមការដឹកនាំរបស់លោក ភូមិ Ninh Thạnh Đông ជាភូមិភាគដែលមានប្រមាណជាង ៦០% គ្រួសារ Khmer ក៏មានលក្ខណៈឈានឡើងជាសន្សឹមៗផងដែរ។

លោក Danh Sai ណែនាំកូនប្រកបរបរដាំបន្លែស្អាត

លោក យ័ញសាយ (នៅភូមិបាហ្គុង ឃុំហុងយ៉ឹង) ជាកសិករខ្មែរដែលមានបទពិសោធន៍ ៤០ ឆ្នាំ ប្រកបរបរដាំបន្លែសុវត្ថិភាព។ ដោយការឧស្សាហ៍ព្យាយាម និងទម្រង់ផលិតកម្មប្រសិទ្ធភាព លោកមិនត្រឹមតែកសាងជីវភាពធូរធារសម្រាប់គ្រួសារប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងក្លាយជាគំរូដ៏ល្អ ជួយកូនចៅរស់នៅ និងប្រកបរបរចិញ្ចឹមជីវិតលើទឹកដីភូមិកំណើតរបស់ខ្លួនទៀតផង។

អភិរក្សវប្បធម៌ និងកសាងមាតុភូមិ

បងស្រី Hữu Thị Thuỳ Mỵ (អាយុ ២៨ ឆ្នាំ) ប្រធានភូមិលេខ ៧ ឃុំ Tân Lộc គឺជាសមាជិកវ័យក្មេងដ៏ ស្វាហាប់ និងឧស្សាហ៍ព្យាយាមមួយរូប។ បងស្រីមិនត្រឹមតែបានបំពេញភារកិច្ចគ្រប់គ្រងតំបន់ភូមិសាស្ត្រសម្រេចដោយជោគជ័យប៉ុណ្ណោះទេ បងស្រីថែមទាំងអនុវត្តគោលនយោបាយជនជាតិយ៉ាងសកម្ម ជាពិសេសរួមចំណែកអភិរក្ស និងពង្រីកនូវតម្លៃវប្បធម៌ប្រពៃណីរបស់ជនរួមជាតិ Khmer។

ពង្រីកតួនាទីអ្នកមានកិត្យានុភាពក្នុងយុគសម័យឌីជីថល

តួនាទីរបស់អ្នកដែលមានកិត្យានុភាពក្នុងជនជាតិភាគតិចនិយាយរួម និងជនរួមជាតិ Khmer និយាយដោយឡែកមិនបញ្ឈប់ត្រឹមតែសកម្មភាពបែបប្រពៃណីប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងគួរមានការពង្រីកខាងវិស័យឌីជីថលផងដែរ ដើម្បីផ្សព្វផ្សាយពីគោលនយោបាយបក្ស និងក្រឹត្យច្បាប់របស់រដ្ឋដល់ប្រជាជនតាមរបៀបងាយយល់ ជាពិសេសគោលនយោបាយទាក់ទងនឹងការផ្លាស់ប្តូរឌីជីថល កំណែទម្រង់រដ្ឋបាល និងសន្តិសុខលើតាមប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិត។

គំរូដ៏ភ្លឺស្វាងនៃគ្រួសារ Khmer ជម្នះការលំបាកដើម្បីឈានឡើង

សង្កាត់ Hiệp THành ជាភូមិសាស្ត្រដែលមានជនរួមជាតិ Khmer រស់នៅច្រើនកុះករ។ ហើយក៏ជាតំបន់ជាប់ព្រំដែនមាត់សមុទ្រផងដែរ ជីវភាពរបស់បងប្អូនជនរួមជាតិនូវជួបលំបាកខ្លាំង។ ប៉ុន្មានឆ្នាំកន្លងមកនេះ ជាមួយការយកចិត្តទុកដាក់របស់រដ្ឋអំណាចភូមិភាគ ការផ្សព្វផ្សាយយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាពអំពីបណ្តាគោលនយោបាយឧបត្ថម្ភ ជាពិសេសការតាំងចិត្ត ស្មារតីខិតខំឈានឡើង ហើយក៏មានគ្រួសារជាច្រើនបានឈានឡើងរួចចាកក្រចីរភាព កសាងជីវភាពសុខក្សេមក្សាន្ត។

សន្សែសន្សំដើម្បីអនាគតកូន

នៅភូមិ Vĩnh Thạnh ឃុំ Lộc Ninh ជាភូមិសាស្ត្រដែលមានជនរួមជាតិ Khmer រស់នៅជិត ៥០% ដោយយល់ឃើញពីសារៈសំខាន់នៃការអប់រំមួយថ្ងៃកាន់តែកើនខ្លាំងឡើង។ គ្រួសារជាច្រើន ទោះជាពួកគាត់មានជីវភាពជួបលំបាកយ៉ាងណាក្តីក៏ពួកគាត់តែងគិតគូរឱ្យកូនៗរបស់ខ្លួនសិក្សារៀនសូត្រដល់ទីបញ្ចប់ផងដែរ។ ក្នុងចំណោមនោះ មានគ្រួសារបង Danh Mến ដែលជម្នះការលំបាកដើម្បីផ្គត់ផ្គង់ការសិក្សារៀនសូត្ររបស់កូន ហើយធ្វើឱ្យអ្នកផងទាំងពួងគោរពកោតសរសើរ។

ប្តីប្រពន្ធស្រុះចិត្តគ្នាធ្វើតាមគំរូ Bác Hồ

ក្នុងប្រពៃណីចលនារៀនសូត្រ និងធ្វើតាមគំរូសីលធម៌ និងឥរិយាបទរបស់លោកប្រធាន Hồ Chí Minh កសិករ Khmerជាច្រើនបានក្លាយជាគំរូដ៏ភ្លឺស្វាងខាងស្មារតីឧស្សាហ៍ព្យាយាមក្នុងរាល់កិច្ចការងារ។ ក្នុងនោះមានប្តីប្រពន្ធលោក Sơn Văn Chiến និងអ្នកមីង Quách Thị Kim Luôn នៅភូមិ Kinh Đứng B ឃុំ Khánh Hưng ដែលមិនត្រឹមក្លាយជាអ្នកមានឆន្ទៈនៃការងារដ៏ខ្ជាប់ខ្ជួនប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងបានផ្សព្វផ្សាយអំពីស្មារតីនៃការសិក្សារៀនសូត្រ និងធ្វើតាមគំរូ Bác Hồ ដ៏សាមញ្ញ និងជិតស្និទ្ធទៀតផង។

រីកសាយភាយនៃក្តីស្រឡាញ់តាមរយៈអាហារដ៏សាមញ្ញ

អស់រយៈពេលជាង ១៥ ឆ្នាំមកហើយនាឱកាសវគ្គតាំងសមាធិក្នុងថ្ងៃពេញបូណ៌មីជារៀងរាល់ខែ ឬក៏ក្នុងបណ្តាពិធីបុណ្យដ៏ធំៗរបស់ព្រះពុទ្ធសាសនា បងស្រី Lâm Thị Yến (អាយុ ៦២ ឆ្នាំ នៅសង្កាត់ Tân Thành រួមជាមួយនឹងក្រុមស្មគ្រ័ចិត្តសម្បុរសធម៌រៀបចំម្ហូបបួសដើម្បីប្រគេនព្រះសង្ឃ និងចែកជូនមាមីងប្រជាពុទ្ធបរិស័ទដោយឥតគិតប្រាក់ដែលបានអញ្ជើញមកគោរពបូជានៅវត្ត Phật Tổ ស្ថិតនៅសង្កាត់ Ang Xuyên។

អ្នក “បណ្តុះពូជ” ខាងបញ្ញានៅភូមិស្រុក

នៅភូមិ Bà Gồng ឃុំ Hồng Dân អ្នកស្រុកនៅទីនេះតែងរំលឹកដល់លោក Danh Bá ដែលជាគំរូ ខាងចិញ្ចឹមកូនសិក្សារៀនសូត្របានល្អ។ ទោះបីជាសេដ្ឋកិច្ចគ្រួសារជួបលំបាកក៏ដោយ លោកតែងប្តេជ្ញាចិត្តដើម្បីចិញ្ចឹមកូនរៀនសូត្រដល់ទីបញ្ចប់ ហើយតែងចាត់ទុកបញ្ញាគឺជាសម្បត្តិទ្រព្យដ៏ប្រសើរក្រៃលែងបំផុត។