Thứ tư, 26-8-26 03:09:36
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

ព្រាហ្មណ៍សាសនាក្នុងវប្បធម៌ Khmer

Báo Cà Mau មកកាន់វត្តអារាម Khmer Nam Bộ ភ្ញៀវទេសចរណ៍ ងាយនឹងបានជួបប្រទះឃើញនូវបដិមាករនៃទេវរូបដ៏មានឫទ្ធិបារមីដែលបានប្រសូតិពីរឿងព្រេងនិទានទាក់ទងខាងព្រហ្មញ្ញសាសនា។ នេះគឺជាភស្តុតាងសម្រាប់ការផ្លាស់ប្តូរ និងការទទួលយកឥទ្ធិពលវប្បធម៌ដែលបានអូសបន្លាយអស់រាប់ពាន់ឆ្នាំមកហើយ។ វត្តមានទាំងនេះមិនបានធ្វើឱ្យចុះខ្សោយនូវជំនឿលើព្រះពុទ្ធសាសនានោះទេ ប៉ុន្តែបានរួមចំណែកធ្វើឱ្យជីវភាពផ្លូវស្មារតី និងសិល្បៈរបស់សហគមន៍កាន់តែសម្បូរបែប។

គំនូរបុរាណអំពី "ត្រីមូតិ" នៃព្រាហ្មណ៍សាសនាលើបល្ល័ង្កឈូក បង្ហាញពីការចុះសម្រុងគ្នានៃជំនឿសាសនា។

បកត្រឡប់ទៅរកប្រវត្តិសាស្ត្រវិញ មុនពេលដែលព្រះពុទ្ធសាសនាទក្ខិណានិកាយដើរតួនាទីជាចម្បង ព្រាហ្មណ៍សាសនាធ្លាប់មានសម័យកាលរុងរឿងនៅលើទឹកដីនេះ។ បេតិកភណ្ឌនោះមិនបានបាត់បង់ឡើយ ប៉ុន្តែត្រូវបានរួមបញ្ចូលគ្នា និងរលាយចូលទៅក្នុងជំនឿថ្មី។ ទេវៈហិណ្ឌូដែលមានមហិទ្ធិឫទ្ធិ បានចាត់ទុកជា "ធម្មបាល" ដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ ដែលគោរពព្រះពុទ្ធ និងតាំងចិត្តការពារព្រះធម៌។

រូបភាពព្រះវិស្ណុ  គង់ប្រថាប់លើស្តេចគ្រុឌ  ឬព្រះឥន្ទ្រ គង់លើដំរីឯរាវ័ណ តែងលេចឡើងនៅលើចម្លាក់អណ្តែត និងគំនូរបែបបុរាណ។ ព្រះឥន្ទ្របានពណ៌នាថាជាស្តេចនៃឋានសួគ៌ ជាអ្នកជួយជ្រោមជ្រែងព្រះពុទ្ធក្នុងកាលព្រះអង្គសោយព្រះជាតិជាពោធិសត្វ។ សូម្បីតែព្រះគណេស - ទេពក្បាលដំរី ដែលជាទេវៈនៃប្រាជ្ញា ក៏ត្រូវបានគេរកឃើញក្នុងតួនាទីជាធម្មបាល ឬជាសញ្ញាសម្គាល់វប្បធម៌ដ៏វិសេសវិសាលផងដែរ។

រូបចម្លាក់អណ្តែតពណ៌នាអំពីព្រះពុទ្ធទ្រង់ផ្ចាញ់មារ សង្ខាងគឺជាបដិមាករព្រះគណេស បង្កើតបានជាចំណុចអស្ចារ្យនៃវប្បធម៌ដ៏ប្លែកភ្នែកផងដែរ។

ទោះបីជាលេចឡើងដោយមានភាពអស្ចារ្យយ៉ាងណាក៏ដោយ ក៏ទេវរូបទាំងនេះមិនត្រូវបានគេតម្កល់ទុកក្នុងព្រះវិហារ ឱ្យមានឋានៈស្មើនឹងព្រះពុទ្ធនោះទេ។ ឋានៈខ្ពស់បំផុតតែមួយគត់ គឺជារបស់ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធសមណគោត្តមជានិច្ច។ វត្តមានរបស់ពួកទ្រង់មានលក្ខណៈជានិមិត្តរូប ដើម្បីលើកតម្កើងភាពខ្ពង់ខ្ពស់បំផុតខាងព្រះធម៌។ ប្រជាជនអាចបន់ស្រន់សុំសេចក្តីសុខរៀងៗខ្លួន ក៏ប៉ុន្តែពួកទ្រង់មិនមែនជាទីពឹងដើម្បីសម្រេចនូវការរំដោះទុក្ខនោះឡើយ។

ព្រះគណេស ក្នុងវប្បធម៌ Khmer ដែលបានគោរពទុកជាធម្មបាល។

វត្តមាននៃទេវៈព្រាហ្មណ៍សាសនានៅក្នុងវត្ត Khmer គឺជាលក្ខណៈវប្បធម៌ដ៏ពិសេស បង្ហាញពីសមត្ថភាពនៃការរួមបញ្ចូលគ្នា និងភាពរស់រវើកនៃអត្តសញ្ញាណខ្មែរ។ នេះក៏ជាបេតិកភណ្ឌដ៏មានតម្លៃ ជួយឱ្យយើងយល់គ្នាកាន់តែយល់ច្បាស់អំពីជម្រៅប្រវត្តិសាស្ត្រនៃតំបន់ដែនដីណាមបូថែមទៀត៕

Chim Đôn Ta - Chanh Đa

ទីលានកំសាន្តក្រោមដំបូលវត្ត

សម្រាប់កុមារ Khmer នៅឃុំ Hồ Thị Kỷ រដូវវិស្សមកាលឆ្នាំនេះអាចនិយាយបានថា ជារដូវកាលមួយដែលគួរឱ្យចងចាំនៅរាល់បណ្តារូបភាពដ៏ស្រស់ស្អាតមួយ - ការចងចាំនៃទីលានកំសាន្តសប្បាយក្រោមដំបូលវត្តអារាម ជាកន្លែងដែលសំណើចលាយឡំជាមួយចំណេះដឹង សេចក្តីស្រឡាញ់ និងការចែករំលែកនៅពេលរសៀលដ៏ស្ងប់ស្ងាត់មួយផងដែរ។

បង្កើនទំនុកចិត្តសម្រាប់ជនរួមជាតិ Khmer

ចាប់ពីវត្តមុនីវង្សា បុប្ផារាម ដែលមានទីតាំងស្ថិតនៅភូមិលេខ ១០ សង្កាត់ An Xuyên ការផ្លាស់ប្តូរនៃជីវភាពរស់នៅរបស់បងប្អូន Khmer គឺជាក់ស្តែងជាប្រចាំថ្ងៃ។ ជុំវិញបរិវេណវត្តនេះ មានគ្រួសារប្រមាណជិត ១០០ គ្រួសារ ដែលភាគច្រើនសុទ្ធសឹងជាអ្នកប្រកបរបររកប្រាក់ចិញ្ចឹមជីវិតតាមរយៈការជួញដូរខ្នាតតូច ធ្វើការស៊ីឈ្នួលដោយកម្លាំងពលកម្ម និងអាជីវកម្មគ្រួសារ។ ប្រសិនបើពីមុនមានគ្រួសារក្រីក្រជាង ១០ គ្រួសារ និងគ្រួសារប្រកៀកបន្ទាត់ក្រប្រហែល ២០ គ្រួសារ សព្វថ្ងៃនេះលែងមានគ្រួសារក្រីក្រ ឬប្រកៀកបន្ទាត់ក្រទៀតនោះទេ ហើយជីវភាពរស់នៅក៏មានភាពប្រសើរជាងមុនផងដែរ។

រដូវចូលព្រះវស្សា

ជាពិធីបុណ្យដ៏សំខាន់មួយក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនា Khmer បុណ្យចូលព្រះវស្សា តែងបានប្រព្រឹត្តិឡើងនូវថ្ងៃ ១៥ កើត ខែទុតិយាសាឍជារៀងរាល់ឆ្នាំ នេះជាថ្ងៃកំណត់សម្រាប់ព្រះសង្ឃចូលកាន់ព្រះវស្សាក្នុងរយៈកាល ៣ ខែសម្រាប់សិក្សារៀនសូត្រ។

ទស្សនៈរស់នៅក្នុងក្បាច់រាហ៊ូ

ក្នុងសិល្បៈស្ថាបត្យកម្មវត្តអារាមព្រះពុទ្ធសាសនាទក្ខិណានិកាយ Khmer រាល់វណ្ណកម្មចម្លាក់មិនត្រឹមតែតុបតែងដើម្បីបង្កើតសម្រស់លំអខាងក្រៅប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងបង្កប់នូវតម្លៃវប្បធម៌ទៀតផង។ លេចធ្លោហើយផ្ទុកនូវនិមិត្តសញ្ញានៃឫទ្ធិអំណាចខ្លាំងគឺក្បាច់រាហ៊ូ ដែលលាក់ទុកនូវព្រេងនិទានព្រមទាំងទស្សនៈរស់នៅដ៏ជ្រាលជ្រៅរបស់ជនជាតិ Khmer។

ព្រះម៉ែធរណី ទេពធីតាការពារ

ក្នុងជីវិតជំនឿខាងវិញ្ញាណ ពុទ្ធសាសនិកជន Khmer គោរពយ៉ាងពិសេសខ្លាំងចំពោះព្រះម៉ែធរណី។ នៅតាមវត្តអារាម រូបសំណាកព្រះនាងបានឆ្លាក់នៅទីតាំងដ៏ឧត្តម ជាពិសេសគឺនៅក្នុងផ្ទាំងគំនូរពណ៌នាអំពីព្រះពុទ្ធទ្រង់ផ្ចាញ់មារ បង្កប់នូវទស្សនវិជ្ជាដ៏ជ្រាលជ្រៅអំពីកម្មផល និងការការពារពីព្រះម៉ែធរណី។

បិណ្ឌបាត្រ - ស្ពានមេត្រីឆ្ពោះទៅសុចរិត

តាំងពីបានត្រាស់ដឹងជាសព្វញ្ញូពុទ្ធ ព្រះអង្គបានជ្រើសរើសផ្លូវបិណ្ឌបាត្រជាផ្នែកមួយដែលមិនអាចខ្វះបានក្នុងរបៀបរស់នៅជាបព្វជិត។ អស់រយៈពេល ៤៥ វស្សាក្នុងការផ្សព្វផ្សាយព្រះធម៌ និងសង្គ្រោះសត្វលោក ព្រះអង្គមិនដែលសម្រាកមួយថ្ងៃឡើយ ដោយខិតខំនិមន្តបិណ្ឌបាត្ររហូតដល់ថ្ងៃបរិនិព្វាន។ រូបភាពនៃបាត្រដ៏សាមញ្ញនៅក្នុងព្រះហស្ត បានក្លាយជានិមិត្តរូបដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ ដែលជាភស្តុតាងបញ្ជាក់ពីជីវិតដ៏បរិសុទ្ធ និងស្មារតីបម្រើដោយមិននឿយហត់របស់ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ។

សុំអាយុ បួងសួងក្តីសុខក្សេមក្សាន្ត

ក្នុងជីវភាពខាងស្មារតីដ៏សម្បូរបែបនៃជនរួមជាតិ Khmer នៅវាលរាបទន្លេគឺវឡុង ក្រៅពីពិធីបុណ្យធំៗដូចជា៖ បុណ្យចូលឆ្នាំថ្មី ឬបុណ្យអកអំបុក។ល។ ពិធីសាសនា ក្នុងគ្រួសារក៏មានតួនាទីពិសេសមួយ ក្នុងនោះមាន “ពិធីសុំអាយុ”។

ចំណុចសំខាន់ផ្នែកស្ថាបត្យកម្មវត្តក្របីឃ្លៀច (Cao Dân)

វត្តវង្សស្រង់ ក្របីឃ្លៀច (Cao Dân) មានទីតាំងស្ថិតនៅឃុំ Tân Lộc មិនត្រឹមជាមជ្ឈមណ្ឌលសម្រាប់សកម្មភាពវប្បធម៌ និងសាសនារបស់បងប្អូនប្រជាពុទ្ធបរិស័ទ Khmer ប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងជាសមិទ្ធផលខាងសិល្បៈដ៏ពិសេសមួយដែលបង្ហាញពីស្ថាបត្យកម្មដ៏ប្លែកភ្នែកនៃព្រះពុទ្ធសាសនាថេរវាទ Khmer ផងដែរ។

រូបគំនូរព្រះពុទ្ធលើជញ្ជាំងព្រះវិហារ Khmer

ក្នុងសិល្បៈសូនរូបសម្រាប់វត្ត Khmer Nam Bộ រូបគំនូរព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធដែលបានគូរនៅតាមជញ្ជាំងនៃព្រះវិហារ គឺជាខ្លឹមសារដ៏លេចធ្លោ និងមានតម្លៃខ្លាំងណាស់។ មិនត្រឹមជាទម្រង់សម្រាប់ឱ្យការតុបតែងលម្អខាងក្នុងព្រះវិហារប៉ុណ្ណោះទេ បណ្តាផ្ទាំងគំនូរទាំងឡាយថែមទាំងជាបានជាដំណើររឿងរ៉ាវដ៏មិនអាចកាត់ថ្លៃបានសម្រាប់អ្នកកាន់ព្រះពុទ្ធសាសនាគ្រប់រូប ទាំងនេះបានឆ្លុះបញ្ចាំងពីជីវិតខាងវិញ្ញាណ គំនិតមនុស្សធម៌ និងជំនាញសិល្បៈដ៏ពិសេសរបស់ជនរួមជាតិ Khmer។

ភាពឱឡារិកនៃពិធីស្រង់ព្រះ

នៅក្នុងបរិយាកាសដ៏ពិសិដ្ឋ និងរីករាយនៃថ្ងៃបុណ្យវិសាខបូជា ព្រះពុទ្ធសរាជ ២៥៧០ មានពិធីមួយដែលនៅតាមវត្តណាក្តីក៏មិនអាចខ្វះបាន និងត្រូវបានមនុស្សគ្រប់រូបចាត់ទុកជាថ្ងៃដ៏សំខាន់ ព្រមទាំងទន្ទឹងរង់ចាំជានិច្ច នោះគឺពិធីស្រង់ព្រះ។