Thứ năm, 25-6-26 22:17:05
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

នំបញ្ចុកទឹកសម្ល រសក្លិនរបស់ Khmer

Báo Cà Mau នៅពេលរំលឹកអំពីម្ហូប Khmer Nam Bộ មនុស្សជាច្រើននឹងគិតភ្លាមដល់ប្រហុក អំបុក ឬបណ្តាមុខម្ហូបដែលទាក់ទងជាមួយពិធីបុណ្យប្រពៃណី។ ក្នុងនោះ នំបញ្ចុកទឹកសម្លត្រូវបានចាត់ទុក ជាម្ហូបមួយក្នុងចំណោមម្ហូបដ៏ឆ្នើមបំផុត ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងយ៉ាងច្បាស់ពីចំណេះដឹងខាងធ្វើម្ហូប របៀបរស់នៅ និងអត្តសញ្ញាណវប្បធម៌របស់ប្រជាជន Khmer នៅតំបន់ដីសណ្តទន្លេមេគង្គ។

បណ្តាគ្រឿងផ្សំសម្រាប់នំបញ្ចុកទឹកសម្លបែបប្រពៃណី។

នំបញ្ចុកទឹកសម្លមានប្រភពដើមមកពីបងប្អូន Khmer សុទ្ធសាត ដែលផ្សារភ្ជាប់ជាមួយជីវភាពរស់នៅរបស់សហគមន៍កសិកម្មនៃតំបន់ស្រុកស្រែ។ ផ្តើមពីប្រភពសារធាតុដ៏សម្បូរបែប បងប្អូន Khmer ធនធានទឹកធម្មជាតិដ៏សម្បូរបែប ប្រជាជន Khmer បានបង្កើតទឹកសម្លបង់ប្រហុក ដែលត្រូវបានឡើងអំពីសាច់ត្រីស្រែតាមបែបប្រពៃណីដែលមានប្រវត្តិជាយូរអង្វែងណាសមកហើយក្នុងសហគមន៍ Khmer។

ចំណុចដ៏សំខាន់ដែលបង្កើតឱ្យនំបញ្ចុកទឹកសម្លខ្មែរមានរស់ជាតិឆ្ងាញ់ រួមមានប្រហុកសាច់រួមជាមួយខ្ជាយ។ ប្រសិនបើ​ប្រហុក​ ផ្តល់​រសជាតិ​ឆ្ងាញ់ ​និង​ជម្រៅ​ដល់​ទឹក​សម្ល នោះខ្ជាយនឹងបង្កើត​រសក្លិន​យ៉ាងឈ្ងុយ​ពិសេស​ដែល​ពិបាក​ជំនួស​ដោយ​គ្រឿងទេស​ផ្សេង​ទៀតណាស់។ ទាំងនេះគឺជាធាតុផ្សំដែលបង្កើតជា "ព្រលឹង" នៃមុខម្ហូប ធ្វើឱ្យនំបញ្ចុកទឹកសម្លមានភាពពិសេសប្លែកពីនំបញ្ចុកដទៃទៀតនៅ Nam Bộ។

ទឹកសម្លត្រូវបានស្លដោយសាច់ត្រី ប្រហុក និងបង់ខ្ជាយ។

នំបញ្ចុកទឹកសម្ល ធម្មតាតែងត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងពិធីបុណ្យ វត្តអារាម និងការជួបជុំគ្រួសាររបស់បងប្អូន Khmer។ ម្ហូបនេះមិនត្រឹមតែបំពេញតម្រូវការខាងធ្វើម្ហូបប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងឆ្លុះបញ្ចាំងពីស្មារតីសហគមន៍ និងការផ្សារភ្ជាប់រវាងសមាជិកគ្រួសារផងដែរ។ ក្នុងឱកាសបុណ្យទានធំៗដូចជា៖ ភ្ជុំបិណ្ឌ សែនដូនតា អកអំបុក ឬថ្ងៃចូលឆ្នាំថ្មី រូបភាពនៃទឹកសម្លប្រហុកតែងមានវត្តមានរួមជាមួយមុខម្ហូបប្រពៃណីដទៃទៀតដែរ បង្កើតបានជាទម្លាប់ក្នុងបណ្តាភូមិស្រុក Khmer ទៀតផង។

រួមជាមួយនឹងដំណើរការរស់នៅជាមួយគ្នាដ៏យូរអង្វែងនៅ Nam Bộ នំបញ្ចុកទឹកសម្លក៏សន្សឹមៗក្លាយជាកត្តាដ៏សំខាន់សម្រាប់ខាងវប្បធម៌នៃមុខម្ហូបរបស់ជនជាតិ Kinh និង Hoa។ ថ្វីត្បិត បើទោះបីជាមានភាពខុសគ្នាខាងគ្រឿងផ្សំដែលភ្ជាប់មកជាមួយក៏ដោយ មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃម្ហូបនេះនៅតែជាម្ហូប Khmer យ៉ាងសុទ្ធសាត ជាមួយនឹងទឹកសម្លដែលធ្វើពីសាច់ត្រីស្រែ រួមទាំងប្រហុកនិងខ្ជាយផងសែរ។ ដោយសារតែគ្រឿងផ្សំដ៏ពិសេសនេះហើយ ទើបបានរក្សាអត្តសញ្ញាណពិសេសរបស់ម្ហូបនេះជាច្រើនជំនាន់មកហើយផងដែរ។

នំបញ្ចុកទឹកសម្ល មិនត្រឹមជាមុខម្ហូបធម្មតាប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងជាផលិតផលដ៏ឆ្នើមប្រចាំតំបន់ដីសណ្តរទន្លេមេគងទៀតផង។

បច្ចុប្បន្ន នំបញ្ចុកទឹកសម្លរបស់ Khmer មិនត្រឹមជាម្ហូបសម្រាប់ពិសារធម្មតាប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងជាផលិតផលដ៏ឆ្នើមប្រចាំតំបន់ដីសណ្តរទន្លេមេគងទៀតផង។ ជាពិសេស សម្រាប់តម្លៃខាងមុខម្ហូប នេះក៏ជាបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌របស់សហគមន៍ Khmer Nam Bộ បង្កើតឡើងដោយការច្នៃប្រតិដ្ឋនៃការរុករកផលិតផលកសិកម្មបែបធម្មជាតិ និងរក្សាអត្តសញ្ញាណពីជំនាន់មួយរហូតដល់ជំនាន់មួយផងដែរ៕

Danh Nguyên

ទំនៀមសែនថ្វាយ និងដាំដើមទទឹមរបស់ជនជាតិ Hoa

ក្នុងវប្បធម៌ Hoa ដើមទទឹមតំណាងឱ្យសំណាងល្អ ជីជាតិ និងសុភមង្គល។ នេះជាមូលហេតុដែលគ្រួសារ Hoa ភាគច្រើនដាំដើមទទឹមនៅតាមមុខផ្ទះរបស់ខ្លួន ហើយមែកទទឹមច្រើនតែត្រូវបានរួមបញ្ចូលនៅក្នុងគ្រឿងបូជា ឬនំរាងទទឹមត្រូវបានធ្វើឡើងដើម្បីបង្ហាញពីសេចក្តីប្រាថ្នារបស់ពួកគេ ព្រមទាំងបួងសួងប្រាថ្នាក្តីសុខ និងសុភមង្គល។

បណ្តុះពូជខាងសិល្បៈ Khmer នៅតំបន់ដាច់ស្រយាល

អស់រយៈកាលជាង ១១ ឆ្នាំចាប់តាំងពីខ្លួនបានធ្វើជាកូនប្រសារនៅ Cà Mau អ្នកគ្រូ Thạch Thị Sô Phi មានដើមកំណើតនៅខេត្ត Trà Vinh (ចាស់) នៅតែរក្សាចំណង់ចំណូលចិត្តរបស់ខ្លួនចំពោះសិល្បៈប្រពៃណី Khmer។ បន្ទាប់ពីបញ្ចប់ការសិក្សាសាកលវិទ្យាល័យ Cần Thơ អ្នកគ្រូបាននាំយកចំណេះដឹង និងសេចក្តីស្រឡាញ់ចំពោះវប្បធម៌ជនជាតិរបស់ខ្លួនមកផ្ទះស្វាមី រួមចំណែកដល់ការពង្រឹងជីវិតខាងវិញ្ញាណសម្រាប់បងប្អូនប្រជាជនក្នុងតំបន់ផងដែរ។

ចង្ក្រានអុស ស្លាកស្នាមនៃវប្បធម៌ Khmer

ចង្ក្រានអុស ជាឧបករសម្រាប់ចម្អិនរាល់មុខម្ហូបផ្សេងៗតាមបែបប្រពៃណីរបស់បងប្អូនជនរួមជាតិ Khmer នៅទូទាំងតំបន់ដីសណ្តរទន្លេមេគង។ នេះមិនត្រឹមសម្រាប់បម្រើសកម្មភាពប្រចាំថ្ងៃប៉ុណ្ណោះទេ ប្រភេទចង្ក្រាន្តនេះថែមទាំងបានឆ្លុះបញ្ចាំងពីសកម្មភាពនៃការរស់នៅរបស់បងប្អូនប្រជាជនតាមបែបលក្ខណៈធម្មជាតិនៃតំបន់ព្រែកទន្លេទៀតផង ផ្តើមពីនោះក៏រក្សាតម្លៃវប្បធម៌ដ៏យូរអង្វែងរបស់សហគមន៍ Khmer Nam Bộ ផងដែរ។

ផ្ការាំង ជាប្រភេទផ្កាដ៏បរិសុទ្ធក្នុងសំណាក់ព្រះពុទ្ធសាសនា

អមជាមួយសូរសព្ទសម្លេងព្រះសង្ឃសូត្រធម៌ និងគងស្គរដ៏រងំ និងក្លិនផ្សែងធូបដ៏ក្រអូបបានជ្រាបចូលក្នុងបរិយាកាសយ៉ាងស្ងប់ស្ងាត់ក្នុងវត្តអារាម Khmer។ មនុស្សជាច្រើនប្រាកដជាធ្លាប់បានឈប់នៅចំពោះមុខដើមផ្កាមួយដើមដ៏ពិសេស។ ដើមផ្កានេះ គឺផ្កាមិនរីកចេញពីមែកដូចដើមផ្កាធម្មតានោះទេ វាបែជារីកចេញពីដើមទៅវិញ។ នោះគឺដើមផ្ការាំង - ប្រវត្តិនៃប្រភេទផ្កានេះ មានទំនាក់ទំនងយ៉ាងជិតស្និទ្ធទៅនឹងជីវិតវប្បធម៌ និងស្មារតីរបស់ជនរួមជាតិ Khmer ព្រមទាំងពោរពេញទៅដោយទស្សនវិជ្ជានៃព្រះពុទ្ធសាសនា។

នំបញ្ចុកទឹកសម្ល រសក្លិនរបស់ Khmer

នៅពេលរំលឹកអំពីម្ហូប Khmer Nam Bộ មនុស្សជាច្រើននឹងគិតភ្លាមដល់ប្រហុក អំបុក ឬបណ្តាមុខម្ហូបដែលទាក់ទងជាមួយពិធីបុណ្យប្រពៃណី។ ក្នុងនោះ នំបញ្ចុកទឹកសម្លត្រូវបានចាត់ទុក ជាម្ហូបមួយក្នុងចំណោមម្ហូបដ៏ឆ្នើមបំផុត ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងយ៉ាងច្បាស់ពីចំណេះដឹងខាងធ្វើម្ហូប របៀបរស់នៅ និងអត្តសញ្ញាណវប្បធម៌របស់ប្រជាជន Khmer នៅតំបន់ដីសណ្តទន្លេមេគង្គ។

ញាំស្តៅមុខម្ហូបសាមញ្ញបែបជនបទ

ស្តៅគឺជាប្រភេទរុក្ខជាតិដែលធ្លាប់ស្គាល់នៅតាមតំបន់ដីសណ្តទន្លេមេគង្គ ជាពិសេសនៅតាមភូមិស្រុក Khmer ច្រើន។ ហើយវាមិនត្រឹមតែជាប់ទាក់ទងយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយនឹងជីវិតរស់នៅរបស់ប្រជាជនប៉ុណ្ណោះទេ ដើមស្តៅ ក៏ត្រូវបានចាត់ទុកជានិមិត្តរូបនៃធម្មជាតិបែបជនបទ មួយប្រភេទ រួមទាំងមានភាពធន់នៃតំបន់ Nam Bộ ទៀតផង។

សម្លត្រីងៀត ការរួមបញ្ចូលរវាងវប្បធម៌ Kinh - Khmer

តំបន់ដីសណ្តរទន្លេមេគង្គ គឺជាតំបន់រស់នៅរួមគ្នាដ៏យូរអង្វែងរវាងបណ្តាជនជាតិជាបងប្អូនទាំង ៣ រួមមាន Kinh - Khmer - Hoa។ អាស្រ័យការលាយឡំគ្នានេះបានបង្កើតវប្បធម៌មុខម្ហូបម្ហូបដ៏សម្បូរបែប ចម្រុះ និងប្លែកទៀតផង។ ប្រសិនបើសម្ល ជាមុខម្ហូនប្រពៃណីរបស់ជនរួមជាតិ Khmer នៅពេលដែលវាបានចូលមកក្នុងជីវភាពរបស់ប្រជាជន Kinh ក្នុនៅតាមតំបន់ដីសណ្តរទន្លមេគង្គ មុចម្ហូបនេះត្រូវបានសម្របខ្លួនយ៉ាងបត់បែនដើម្បីឱ្យសមស្របនឹងរសជាតិក្នុងស្រុក និងគ្រឿងផ្សំដែលមានស្រាប់នៅភូមិភាគ។

រក្សាព្រលឹងនៃរបាំប្រពៃណីដោយស្ងៀមស្ងាត់

សម្រាប់ជនរួមជាតិ Khmer នៅសង្កាត់ Hiệp Thành សិប្បការិនី Thạch Thea Ry មិនត្រឹមតែមានជំនាញផ្នែងខាងសិល្បៈរបាំប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងជាគ្រូបង្រៀនដោយស្ងៀមស្ងាត់អំពីរបាំប្លែកៗចែកជូនដល់ប្អូនៗកុមារនៅក្នុងភូមិស្រុកទៀតផង។ អាស្រ័យការខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់ខ្លួន ទើបទេពកោសល្យ និងស្មារតីទទួលខុសត្រូវក្នុងការអភិរក្សាវប្បធម៌ប្រពៃណីត្រូវបានបណ្តុះក្នុងយុវវ័យជាច្រើនផងដែរ។

អភិរក្សសិល្បៈចំរៀងបុរាណ Triều Kịch របស់សហគមន៍ Hoa

ក្នុងជីវភាពវប្បធម៌ និងស្មារតីរបស់សហគមន៍ជនជាតិ Hoa តន្ត្រីមានតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ជាពិសេស។ វាមិនត្រឹមជាកន្លែងសម្រាប់បង្ហាញពីក្តីបំណងប្រាថ្នា និងចែករំលែកខាងអារម្មណ៍ប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាក៏ជាសូរសព្ទសម្លេងងនៃក្តីស្រម័យសម្រាប់សុភមង្គលផងដែរ។ នេះត្រូវបានបង្ហាញតាមរយៈឈុតរឿងសម្តែង និងបទចម្រៀងនីមួយៗ។ ក្នុងនោះ សិល្បៈល្ខោនបុរាណ Triều Kịch របស់ជនជាតិ Hoa ដែលមានដើមកំណើត Triều Kịch គឺជា "ស្ពាន" សម្រាប់បង្ហាញពីតម្លៃខាងវិញ្ញាណទាំងនេះ។

ចំណុចខំខាន់សម្រាប់អភិវឌ្ឍទេសចរណ៍

នៅតំបន់ដែនដីចុងជ្រោយបង្អស់របស់ប្រទេសជាតិ ដែលសម្បូរដោយបឹងទន្លេ និងព្រៃស្មាច់ កោងកាង សិល្បៈយូកេររបស់បងប្អូនជនរួមជាតិ Khmer Cà Mau កំពុងស្ងៀមស្ងាត់ពង្រីកសាយភាយក្លាយជាចំណុចដ៏សំខាន់នៃលក្ខណៈវប្បធម៌ដ៏ល្អប្រពៃផងដែរ។ មិនចាំចាប់មានឆាកធំទូលាយនោះទេ សិល្បៈយូកេរបានទាក់ទាញអ្នកទស្សនាដោយយោងតាមលក្ខណៈប្រពៃណី និងចំណងឮចំណូលចិត្តទាំងចង្វាក់ភ្លេងផងនិងទាំងកាយវិការក្នុងការសម្តែងផង។