Chiều cuối năm về trên nẻo nhớ

Cái se sắt lạnh của ngọn gió cuối năm như thôi thúc người ta tìm về một triền nhớ. Những nỗi nhớ quay quắt, gặm nhấm trong cảm xúc của mỗi người. Nhớ gánh cải cuối năm của mẹ ở phiên chợ nghèo, nhớ cái nắm tay lạnh tê tái của người tôi yêu, nhớ đôi mắt cha sâu hoắm vì mất ngủ, nhớ nụ hoa chuối còn e ấp, đỏ chót trong cái lạnh chiều cuối năm. Và bao nhiêu nỗi nhớ khác cứ trôi dần về phía ngày đã cạn...

Chiều cuối năm, tâm trạng tôi như một cuốn tiểu thuyết dày cộm, ngổn ngang những tình tiết, ngổn ngang những nỗi nhớ. Cái lạnh của từng cơn gió ngang qua, khiến tôi thấy mình biếng nhác hơn nhiều, tôi cuộn mình như một con tôm, nằm khum khum trong chiếc chăn thơm mùi vải, để tìm được chút hơi ấm. Và tôi bắt đầu nhớ về những buổi chiều cuối năm ở quê ngày ấy.

Minh hoạ: Hoàng Vũ

Trên nẻo đường làng quen thuộc, trong khi cái lạnh lẽo nhảy múa trên khắp mọi ngóc ngách xóm làng, thì bóng dáng quen thuộc của mẹ tôi vẫn lầm lũi với đôi quang gánh. Và ở một góc chợ quê nhỏ bé, có những người đàn bà đang ngồi xoè tay đếm từng đồng tiền lẻ thấm đẫm mồ hôi, để chuẩn bị cho những ngày Tết sắp đến với biết bao nỗi lo thường nhật.

Vui sướng nhất là lũ trẻ con, bởi chúng sẽ lớn thêm một tuổi, sẽ được nghỉ học để vui chơi, có quần áo, quà bánh mới. Với thế giới trẻ thơ ấy, mùa xuân dường như về từ rất sớm cùng với bao niềm vui, không chút muộn phiền hay suy nghĩ.

Bức tranh quê vào những ngày cuối năm, đẹp nhưng buồn ảm đạm. Hàng cau già trước hiên nhà như trầm tư hơn với những buồng cau đã quá lứa, ngó nghiêng mây trời để đếm thời gian qua. Sau vườn nhà, cây rơm vàng vẫn ủ ê trong chút mưa phùn gió bấc của những ngày cuối năm. Và trong đêm tối, sương buông dày đặc, nhìn qua khe cửa phòng tôi vẫn thường thấy cha nằm gác tay lên trán suy nghĩ, cùng với khói thuốc lá mờ ảo. Tiếng ếch nhái ngoài đồng ruộng vẫn cứ văng vẳng đều đều như một điệp khúc buồn cho vùng quê lam lũ.

Nhìn thời gian vẫn cứ lặng lẽ trôi qua. Những ngày cuối năm kèm theo bao cung bậc cảm xúc, với những tờ lịch còn sót lại nằm giãy giụa trên bức tường cũ. Ngày tháng nối đuôi nhau đi mãi, cho đến khi những ngày còn sót lại trong một năm, người ta thường giật mình, cảm nhận mọi thứ trôi qua thật nhanh chóng. Mới ngày nào còn trong niềm vui sướng đón rằm tháng Giêng, giờ chuẩn bị cho mâm cỗ tất niên sum họp bạn bè, gia đình.

Chiều cuối năm ngồi một mình suy nghĩ bao điều, cảm nhận từng giờ phút trôi qua, chợt nhận ra sự hữu hạn của kiếp người. Tự an ủi mỗi phút còn sống là phải cố gắng hết sức để mỗi ngày trôi qua là một niềm vui. Nhớ nồi bánh tét mang tên tuổi trẻ mà chúng tôi quây quần thức suốt đêm nấu, để mang cho những đứa trẻ miền sơn cước nghèo khó. Gió mơn man da thịt như hát bản tình ca về cuộc đời. Nụ cười của những đứa trẻ nghèo khó ấy đã xua tan bao sự buốt giá trong trái tim mỗi chúng tôi, khi vượt hàng trăm cây số để đến với từng vùng đất.

Ngày cạn dần bên khung cửa sổ. Ánh hoàng hôn không còn chảy trên các nẻo đường quen thuộc nữa, mà đó là sự ảm đạm của những ngày cuối năm. Ngang qua con hẻm nhỏ, nghe mùi khoai lang nướng, với gánh hàng rong chợt thấy hình ảnh quen thuộc, gần gũi hiện về. Thỉnh thoảng, tiếng còi tàu trong gió rúc gợi lên một nỗi buồn man mác không định nghĩa được.

Chiều cuối năm thương dáng mẹ vất vả, lặng lẽ với đôi quang gánh trên con đường làng quen thuộc. Thương mái tóc cha bạc trắng vì những nỗi trăn trở về cuộc đời. Thương người em gái lận đận hai lần đò ngang. Và lòng ấm hơn khi thắp những nén nhang cho ông bà, tổ tiên trong chiều cuối năm. Ðó cũng là đạo lý “ăn quả nhớ kẻ trồng cây", "uống nước nhớ nguồn” mà tôi được dạy từ bé.

Chiều cuối năm, còn gì sung sướng hơn khi được xúm xít trong chái bếp cũ, để cùng mẹ trò chuyện nhỏ to, để quây quần bên mâm cơm gia đình, để ôn lại những kỷ niệm đẹp ngày xa xưa ấy. Mặc cho dòng đời cứ chảy trôi, mặc cho những chiều cuối năm cứ nối đuôi nhau, nhưng gia đình vẫn là điểm tựa vững chắc để mỗi người quay về, để đoàn tụ, để yêu thương. Và hạnh phúc bắt nguồn từ những điều bình dị ấy./.

Thân Thị Thanh Trâm