Thứ bảy, 30-8-25 03:41:31
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

Dừa quê hương

Báo Cà Mau Nơi vùng đất cực Nam của Tổ quốc có hàng trăm loài cây trái. Một trong những loài cây gần gũi, thân thiết nhất là cây dừa. Dừa đồng hành với người Cà Mau không chỉ trong chiến đấu mà còn góp phần đắc lực trong phát triển kinh tế và sinh hoạt hằng ngày. Dù qua bao thăng trầm của cuộc đời, dừa vẫn gắn bó với con người như hình với bóng. Người Cà Mau “đầu đội trời, chân đạp đất” từ buổi khai thiên lập địa đến bây giờ, từ cái ăn, cái ở, từ phút giây cất tiếng khóc chào đời đến lúc ra đi về cõi vĩnh hằng, luôn đắm mình trong ngọt ngào mát rượi của dừa xanh.

Nơi vùng đất cực Nam của Tổ quốc có hàng trăm loài cây trái. Một trong những loài cây gần gũi, thân thiết nhất là cây dừa. Dừa đồng hành với người Cà Mau không chỉ trong chiến đấu mà còn góp phần đắc lực trong phát triển kinh tế và sinh hoạt hằng ngày. Dù qua bao thăng trầm của cuộc đời, dừa vẫn gắn bó với con người như hình với bóng. Người Cà Mau “đầu đội trời, chân đạp đất” từ buổi khai thiên lập địa đến bây giờ, từ cái ăn, cái ở, từ phút giây cất tiếng khóc chào đời đến lúc ra đi về cõi vĩnh hằng, luôn đắm mình trong ngọt ngào mát rượi của dừa xanh.

Nguồn gốc của loài thực vật này đang còn nhiều tranh cãi. Một số học giả cho rằng nó có nguồn gốc ở khu vực Ðông Nam Á, trong khi những người khác cho rằng nó có nguồn gốc ở miền Tây Bắc Nam Mỹ. Không phụ thuộc vào nguồn gốc của nó, dừa đã phổ biến khắp vùng nhiệt đới, có lẽ nhờ có sự trợ giúp của những người đi biển trong nhiều trường hợp. Phải chăng trái dừa nhẹ và nổi trên mặt nước nên đã được phát tán rộng khắp nhờ các dòng hải lưu trên biển như truyền thuyết dưa hấu An Tiêm thời đại Vua Hùng?

Dừa loài cây quen thuộc của làng quê Việt Nam.     Ảnh internet

Dừa xuất hiện trên đất Cà Mau vào thời điểm nào chưa có câu trả lời, nhưng có lẽ nó gắn liền với những người đi mở đất. Trong hành trình của đất về phương Nam, mắm là loài cây đạp lên phong ba bão tố, tiên phong lấn biển, còn dừa là loài cây minh chứng cho sự hiện hữu của con người nơi vùng đất nở?

Thời chiến tranh, dừa cùng người xung phong vào đồn bót giặc, vươn mình che chở cho dân, cho bộ đội, ngăn bước quân thù, hứng chịu nhiều đau thương để giữ đồng lúa chín, giữ mái nhà xưa. Dừa là trạm canh gác giặc, là điểm “chém dè” lúc túng đường khi giặc ruồng bố, là cột cờ của quân giải phóng, là “trạm thông tin” dán áp phích tuyên truyền cổ động và cũng là điểm tựa để du kích hạ trực thăng. Trong những năm tháng máu lửa chiến tranh ác liệt, từ trái tim mình, Nhà thơ Lê Anh Xuân đã thốt lên: "Dừa ơi dừa! Người bao nhiêu tuổi/ Mà lá tươi xanh mãi đến giờ/ Tôi nghe gió ngàn xưa đang gọi/ Xào xạc lá dừa hay tiếng gươm khua".

Dừa là vật liệu cho con người làm nhà che nắng, che mưa. Làm cái nôi cho trẻ thơ, cái giường cho tuổi già yên giấc ngủ. “Cây cầu dừa” se duyên cho tình yêu đôi lứa ngọt ngào, kết giao tình làng, nghĩa xóm khi tối lửa tắt đèn. Người Cà Mau đã kết hợp chất béo của dừa, vị ngọt đậm đà của mía, độ mặn nồng của biển, hoà quyện với hương thơm đồng nội để tạo nên hương vị quê hương. Tép rang dừa, cá bống kho dừa, mắm chưng với nước cốt dừa, bí đỏ hầm dừa… là những món ăn thường nhật khó quên. Lươn um dừa với lá nhàu, ăn một lần nhớ mãi. Trong những ngày Tết, dù nghèo nhưng gia đình nào cũng phải có nồi thịt heo kho với nước dừa và dăm ba trứng vịt, gọi là kho tàu... 

Dưới bàn tay và khối óc tài hoa của con người, dừa là chất liệu để sản xuất hàng thủ công mỹ nghệ phục vụ cho đời. Thân và gáo dừa làm đũa, muỗng, nĩa, đĩa, bình, ly, tách, hộp đựng thuốc, gương, lược, túi xách tay, đồi mồi, tôm, cua, ếch, nhái, bình hoa, có cả các loại cúp bóng đá… trông thật là xinh. Dầu dừa thô là mặt hàng truyền thống, cơm dừa nạo sấy, sản xuất ra để xuất khẩu đem về ngoại tệ cho đất nước. Kẹo dừa vẫn là mặt hàng có thương hiệu mạnh. Mùa khô, cầm cả trái dừa tươi uống, nghe cơ thể mát rượi ngọt ngào.

Cũng như con cá, con tôm, vỏ dừa khô đã lên đường xuất ngoại. Trước kia vỏ dừa khô được coi là phế phẩm, người dân dùng để làm chất đốt hoặc để san lấp các ao, đìa. Sau này nó được thu mua để sản xuất sợi, làm thảm.

Hàng trăm năm đã trôi qua, cây dừa vẫn thuỷ chung, son sắt với người, tiếp tục cuộc hành trình về với tương lai tươi sáng./.

Trần Lượng

Chương trình nghệ thuật tổng hợp Khmer “Niềm vui ngày hội”

Tối 18/8, tại chùa Xiêm Cán, phường Hiệp Thành, Nhà hát Cao Văn Lầu phối hợp với Đoàn nghệ thuật Khmer Cà Mau tổ chức chương trình nghệ thuật tổng hợp Khmer chào mừng 80 năm Cách mạng tháng Tám thành công và Quốc khánh 2/9. Chương trình thu hút khá đông khán giả là đồng bào Khmer địa phương và các xã giáp ranh thuộc TP Cần Thơ.

Đạo diễn Trần Thành Trung:  “Khi lòng kiêu hãnh được gọi tên - Một dự án chung niềm tự hào”

Đạo diễn Trần Thành Trung là người khởi xướng và cũng là nhà sản xuất của dự án cộng đồng quy mô quốc gia "Viet Nam Love". Đây là dự án nghệ thuật đặc biệt, đánh dấu cột mốc 80 năm Quốc khánh nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

Cuộc hội ngộ đẹp giữa văn công và khán giả Đ10

Có thể gọi đó là may mắn lớn trong đời khi được xem chương trình nghệ thuật đặc biệt với sự góp mặt biểu diễn của các cựu diễn viên Đoàn Văn công Giải phóng tỉnh Cà Mau. Xung quanh tôi, khán giả chăm chú thưởng thức từng tiết mục, bởi ai cũng biết, muốn xem lại không phải dễ.

Oai hùng mùa Thu lịch sử

“Hào khí mùa Thu”, “Oai hùng trời Nam” là chủ đề chính của các chương trình nghệ thuật đặc biệt chào mừng 80 năm Cách mạng tháng Tám thành công, Quốc khánh 2/9 đang diễn ra trên địa bàn tỉnh. Những hình ảnh, giai điệu hào hùng từ chương trình đã gợi lên trong lòng khán giả những giá trị đẹp đẽ, thiêng liêng về một Việt Nam quật cường, về một mùa Thu lịch sử đã mãi trở thành mốc son chói lọi của lịch sử dân tộc.

120 tác phẩm tôn vinh vẻ đẹp Đất Mũi và Hòn Khoai

Ngày 10/8, tại Khu du lịch sinh thái Bình Minh, xã Đất Mũi, Trại sáng tác Mỹ thuật “Sắc màu miền Tây” chính thức bế mạc, để lại dấu ấn đặc biệt trong lòng giới mỹ thuật và công chúng yêu nghệ thuật.

Phong phú di sản văn hoá

  Sự hợp nhất địa giới hành chính không chỉ đánh dấu cột mốc lịch sử đáng nhớ mà còn làm giàu thêm bản sắc văn hoá của Cà Mau, là nền tảng phát triển bền vững và niềm tự hào của miền đất cực Nam Tổ quốc.

Chút bình yên cùng nhiếp ảnh

Là con gái miền Tây, sinh ra và lớn lên tại tỉnh Vĩnh Long, đến khi lập gia đình, Lê Thị Ngân Tâm chuyển về sinh sống, khởi nghiệp với cơ sở sản xuất nhang tại Tây Ninh từ năm 2009. 

"Tôi mong muốn người khuyết tật được trao cơ hội để phát triển và toả sáng"

TikToker NomNom tên thật là Nguyễn Ngọc Như (sinh năm 2000). Năm 18 tuổi, trong một tai nạn xe, bạn bị chấn thương nặng. Trải qua 4 lần phẫu thuật, bạn chấp nhận khuyết tật chân mãi mãi. Tuy nhiên, với sự nỗ lực không ngừng của bản thân, NomNom đã vượt qua sự tự ti để tìm cho mình nhiều cơ hội toả sáng trong nghệ thuật và cuộc sống.

Phát huy giá trị di sản văn hoá phi vật thể 

Cà Mau - vùng đất cực Nam Tổ quốc, là nơi cộng cư của nhiều dân tộc anh em. Cùng với người Kinh chiếm đa số là các dân tộc thiểu số (DTTS) như: Khmer, Hoa, Chăm... cùng sinh sống, tạo nên cộng đồng đa dạng, phong phú về bản sắc văn hoá dân tộc.

Tạo môi trường sáng tạo cho CLB ART “Sắc màu miền Tây”

Sáng ngày 1/8, Hội Mỹ thuật Việt Nam phối hợp với Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Cà Mau và CLB ART “Sắc màu miền Tây” khu vực Đồng bằng sông Cửu Long tổ chức Trại sáng tác mỹ thuật năm 2025.