Giàu, mạnh từ biển

Dự thảo văn kiện Ðại hội Ðại biểu Ðảng bộ tỉnh lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030 xác định Cà Mau có nhiều tiềm năng, lợi thế trong phát triển kinh tế biển, nhất là năng lượng tái tạo, khai thác thuỷ sản (KTTS) và du lịch biển, đảo gắn với bảo vệ chủ quyền quốc gia. Ðây không chỉ là tầm nhìn chiến lược đưa Cà Mau trở thành tỉnh giàu, mạnh từ biển, mà còn là khát vọng của Ðảng bộ, chính quyền và ngư dân tỉnh qua bao đời gắn bó với biển.

• Phát huy thế mạnh thuỷ sản, du lịch
• Quyết tâm chống khai thác IUU
• Quyết tâm ngăn chặn đánh bắt thuỷ sản bằng điện
• Bộ Tư pháp kiểm tra xử lý vi phạm thủy sản tại BĐBP Cà Mau

Khai thác tiềm năng, lợi thế

Trong các thế mạnh mang lại từ biển, KTTS từ lâu đã khẳng định vị thế, vai trò, đóng góp rất lớn cho phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Hiện nay, toàn tỉnh có hơn 5.253 tàu KTTS, với tổng công suất 808.604 KW, trong đó 1.682 tàu có chiều dài trên 15 m, 100% tàu đã lắp đặt thiết bị giám sát hành trình (VMS). Tổng sản lượng thuỷ sản khai thác và nuôi trồng 9 tháng năm nay ước đạt 907.186 tấn, bằng 71,5% kế hoạch, tăng 5,9% so với cùng kỳ.

Bên cạnh khai thác và nuôi trồng thuỷ sản ven biển, Cà Mau đang kỳ vọng trở thành trung tâm logistics biển quan trọng của khu vực. Vừa qua, dự án Cảng tổng hợp lưỡng dụng Hòn Khoai đã được khởi công. Là cảng nước sâu, tiếp nhận các tàu có trọng tải lớn, khi đi vào hoạt động, cảng Hòn Khoai sẽ tạo cửa ngõ xuất khẩu mới cho hàng hoá của ÐBSCL, đặc biệt là nông, thuỷ sản. Thay vì phải vận chuyển đường dài đến các cảng biển phía Ðông Nam Bộ, hàng hoá sẽ được tập kết và xuất đi trực tiếp từ Cà Mau, giúp rút ngắn thời gian và giảm chi phí logistics.

Ngoài nguồn lợi dồi dào cho hoạt động khai thác, vùng biển Cà Mau còn có nhiều tiềm năng phát triển năng lượng tái tạo.

Ông Tô Hoài Phương, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, cho biết: “Thời gian qua, tỉnh tập trung mọi nguồn lực đầu tư các cảng cá, khu neo đậu tàu thuyền tránh trú bão và kết cấu hạ tầng nhằm khai thác tiềm năng, lợi thế về biển gắn với tăng trưởng xanh, kinh tế tuần hoàn, kinh tế số. Mục tiêu đưa Cà Mau trở thành địa phương mạnh về biển, phát triển đột phá các ngành kinh tế biển, nhất là kinh tế thuỷ sản, du lịch, năng lượng tái tạo, hàng hải; có hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại, kết nối thuận lợi với các địa phương trong vùng, cả nước và quốc tế”. 

Cùng với cảng biển, tỉnh cũng đang đầu tư mạnh các dịch vụ hậu cần nghề cá, kho bãi và các tuyến đường kết nối nội địa. Ðiều này giúp hình thành chuỗi cung ứng hoàn chỉnh, từ khâu thu mua, chế biến đến vận chuyển và xuất khẩu, tạo ra giá trị gia tăng cao hơn cho sản phẩm. Bên cạnh đó, các đảo như Hòn Chuối đang được phát triển thành các điểm cung cấp dịch vụ hậu cần, nơi trú ẩn an toàn cho tàu thuyền, từ đó tạo ra mạng lưới hỗ trợ rộng khắp, giúp hoạt động khai thác, vận tải biển an toàn và hiệu quả hơn.

Chiến lược hiệu quả, bền vững 

Theo ông Tô Hoài Phương, hiện nay Cà Mau không tập trung nâng cao sản lượng khai thác, mà đang chuyển hướng sang khai thác có kiểm soát, đi đôi với bảo tồn. Cùng với đó, đẩy mạnh phát triển ngành nuôi trồng thuỷ sản như một giải pháp thay thế hiệu quả. Tỉnh không chỉ mở rộng diện tích nuôi mà còn chú trọng áp dụng công nghệ cao, nâng cao chất lượng sản phẩm phục vụ tiêu dùng nội địa và xuất khẩu.

Ðặc biệt, khuyến khích chuyển đổi những nghề khai thác tận diệt sang các phương pháp thân thiện với môi trường nhằm bảo vệ NLTS, duy trì sự cân bằng hệ sinh thái biển và đảm bảo sinh kế lâu dài cho cộng đồng ngư dân. Ngành KTTS đang áp dụng công nghệ để theo dõi, quản lý tàu cá và vùng khai thác, giúp tối ưu hoá hiệu quả và giảm thiểu rủi ro; các hoạt động khai thác được quy hoạch chặt chẽ hơn, tránh tình trạng đánh bắt quá mức và vi phạm IUU.

Tỉnh đã thành lập Khu bảo tồn biển nhằm bảo tồn đa dạng sinh học biển gắn với phát triển kinh tế biển. Nhiều dự án động lực đã được triển khai, nhất là các dự án điện gió, góp phần quan trọng cho tăng trưởng kinh tế, đảm bảo an ninh năng lượng, thích ứng với biến đổi khí hậu và bảo vệ môi trường.

Kim ngạch xuất khẩu thuỷ sản chiếm tỷ trọng lớn trong tổng kim ngạch xuất khẩu của tỉnh. (Ảnh: Hồng Nhung)

Trong dự thảo văn kiện Ðại hội Ðại biểu Ðảng bộ tỉnh lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030, tỉnh xác định quy hoạch phát triển kinh tế biển (tại các đảo Hòn Khoai, Hòn Chuối, hòn Ðá Bạc và các xã, phường ven biển...) theo hướng đầu tư khai thác biển hiệu quả, bền vững, gắn với bảo vệ NLTS; hiện đại hoá đội tàu khai thác xa bờ, gắn với phát triển các dịch vụ hậu cần nghề cá; phát triển có chọn lọc nghề nuôi biển ở những khu vực phù hợp.

Đầu tư phát triển mạnh điện gió ven bờ và ngoài khơi, gắn với xuất khẩu điện. Từng bước khai thác hiệu quả Cảng biển Hòn Khoai, gắn với quy hoạch phát triển đô thị và công nghiệp, dịch vụ khu vực Ðất Mũi. Phát triển du lịch, khai thác giá trị cảnh quan, lịch sử, sinh thái đặc thù, gắn với bảo tồn tài nguyên và bảo đảm quốc phòng - an ninh. Ưu tiên đầu tư có chọn lọc, phù hợp với chức năng từng đảo, khu vực bãi bồi, lấn biển..., hình thành các sản phẩm du lịch đặc thù kết hợp trải nghiệm khám phá, giáo dục truyền thống, du lịch sinh thái biển, đảo.

Với những bước đi chiến lược, Cà Mau quyết tâm làm giàu từ biển và kỳ vọng xây dựng vị thế mới: Trung tâm logistics, mắt xích không thể thiếu trong chuỗi cung ứng hàng hoá toàn cầu của Việt Nam. Ðây là tầm nhìn đưa Cà Mau trở thành trung tâm kết nối, đóng góp mạnh mẽ vào sự phát triển chung của cả khu vực ÐBSCL./.

Trung Ðỉnh