Một trang đời mở ra

(tiếp theo số báo 3386)

Tôi có 4 đứa con. Đứa lớn là Ngọc Linh, đứa thứ ba là Ngọc Mai, đứa thứ tư là Ngọc Huyền và thằng Cọp là con trai út. 3 - 4 năm nay lần lượt tôi gả 3 đứa con gái. Chúng có nhà riêng ở chợ Bạc Liêu. Và đi làm người Nhà nước cả chồng lẫn vợ. Chúng lần lượt rời bỏ mái ấm gia đình và vòng tay vợ chồng tôi. Ngay cả thằng út Cọp giờ cũng đi nghĩa vụ công an.

Minh họa: P.B.T

Về hưu rồi, rảnh rang đầu óc mới có thời gian nhìn ngắm, suy nghĩ đến chuyện vợ con. Hóa ra nó có rất nhiều việc mà mình phải giải quyết. Con Linh rồi tiếp tục con Mai có đứa con đầu lòng. Vợ chồng tôi phải xem nó khám thai ở đâu, ăn gì, rồi chỗ định sinh nở. Sinh rồi, vợ tôi phải ra nuôi con gái ở cữ rồi giữ cháu ngoại. Thế là 4 năm nay bà ấy đi suốt lo cho con ở cữ xong, nó đi làm là bà già lãnh sứ mệnh chăm con cho nó đến khi gửi mẫu giáo được mới xong nhiệm vụ. Hết con con Linh thì đến con con Ngọc Mai, mỗi đứa con của chúng là lấy đi 2 - 3 mùa xuân vốn còn lại không nhiều lắm của bà. Chưa hết, con của Ngọc Mai mới thôi nôi thì con gái Ngọc Huyền thông báo là đã có thai. Một tin vui làm hai vợ chồng già ứa nước mắt nhưng nó cũng dự báo rằng bà vợ tôi sương sương sẽ tiếp tục có thêm 3 năm chăm cháu và cũng ngần ấy thời gian tôi sẽ tiếp tục vò võ trong quê một mình, quản lý căn nhà vườn và cả ngôi từ đường.

Mỗi lần ra thăm cháu ngoại, thăm con gái là tôi nhìn ngắm bà vợ của mình, đã gần 60 tuổi rồi mà “tay xách nách mang”, bận túi bụi y như một người đàn bà có con mọn. Lúc thì hát ầu ơ dỗ cháu, lúc lại pha sữa, đút thuốc, khi cháu ngủ thì vo gạo nấu cơm… Bà vừa chăm cháu vừa phải làm “con sen đáng kính” vì cả vợ lẫn chồng chúng nó đều là “người Nhà nước”, răm rắp 8 giờ ở cơ quan mỗi ngày. Có khi chúng về, con nhỏ xa lạ, không mến tay mến chân như bà ngoại. Thế là có bữa cả vợ chồng vào phòng ôm nhau mà ngủ, mọi chuyện còn lại giao cho bà ngoại. Cực lắm nhưng bà ngoại ít kêu ca, miệng mắng yêu, dạy cháu nói đỏ đẻ mà cười chúm chím. Ông bà xưa nói chẳng sai bao giờ: “con một táo, cháu một giạ” là thế.

Còn tôi, bị “vợ bỏ rồi”, công việc ở nhà trút hết lên đầu, vậy mà vẫn cảm nhận được niềm vui, con cháu đề huề. Mỗi lần thứ Bảy, Chủ nhật tụi nó rảnh rỗi kéo nhau về bắt cá, bẻ dừa túm tụm vui chơi, nhậu nhẹt là tôi như mở cờ trong bụng. Sáng thứ Hai chúng đi, gửi lại cho tôi một nỗi buồn cô đơn. Đến bây giờ tôi mới thấm thía nỗi buồn của ba tôi. Ngày xưa, vợ con tôi ở dưới quê với ba tôi, sau đó tôi được Nhà nước cấp cho một căn nhà thì bọn tôi “kéo gốc” về Cà Mau mà ở. Tết, vợ chồng con cái tôi về ăn tết với ông vì lúc ấy má tôi đã mất, ông ở côi cút với thằng út Mỹ. Đến mùng Ba tết, chúng tôi lại về Cà Mau là ông đứng ở ngạch cửa nhìn theo chiếc đò chở chúng tôi đi mà lấy tay lau nước mắt.

Trở lại chuyện của tôi, vợ con đi hết rồi tôi ở nhà một mình cảm thấy căn nhà trống đến phát sợ. Tôi ra võng nằm rồi suy nghĩ miên man tìm chất liệu cho cuốn sách đang viết. Công việc lặp đi lặp lại là sau đó tôi ngồi vào bàn viết. Có khi thì viết được, có khi lại không. Những lúc không viết được là tôi xách chổi quét sân, quét nhà hay lấy kéo đi cắt tỉa kiểng trước ngôi từ đường. Vừa làm vừa suy nghĩ hình dung cháu ngoại nói đỏ đẻ mà vui. Lại suy nghĩ thêm lương của bọn nó lúc này, lại phải chi thêm tiền sữa, tiền khám bệnh thuốc uống của đứa con đầu lòng chắc là khó khăn. Thế là đâm lo nhưng lương cán bộ về hưu của tôi đi đám, đổ xăng xe, lo thêm cho thằng út Cọp đi học, cho bà già nhà tôi có cái để dằn túi là đã khó khăn lắm rồi. Thế là tôi xoay qua ra sau đìa giăng lưới, cắm câu, nhổ bông súng, hái dừa, bẻ ớt… rồi “cụ bị” lên xe chở những thứ ấy vào nhà con gái với ý thức “coi vậy chứ cũng đỡ cho chúng nó”. Cứ mỗi ngày tôi mang “thực phẩm quê hương” cho lần lượt mỗi nhà của 3 cô công chúa. Rồi một hôm tôi nhìn lại thấy cuộc đời về hưu của tôi như cái máy tính đã được lập trình: viết sách, quét nhà, nấu cơm, chài lưới…

Việc viết văn thì nặng nề cực nhọc. Có những lúc bắt gặp cảm hứng, đạt được cảnh giới nhập đồng, văn cứ trào ra như suối thì đố ông nhà văn nào mà dừng lại được, tôi ngồi gò lưng suốt đêm, hút cả 2 - 3 bao thuốc lá, uống cả mấy bình trà, sáng ra đi liêu xiêu như người bị bệnh sốt rét. Nhưng có khi, năm ba bữa cũng không viết được chữ nào.

Còn việc tự nấu cơm cho mình thì từ hồi xưa tôi không làm, giờ phải tập sự - đó là một quá trình nhiêu khê được thực hiện một cách vụng về đến cười ra nước mắt với nghệ thuật ẩm thực nửa kho nửa canh, rất may là có con vợ thằng Kiên (cháu ruột ở với tôi hồi nhỏ) ở gần. Nó cũng đi làm cả ngày, hơn 5 giờ chiều nó mới về tới và thường xuyên 7 giờ tôi mới có bữa cơm chiều.

Còn việc chài lưới, hái rau củ… cho con thì tôi cũng làm lại từ đầu. Có bữa tôi quăng chài, té xuống bờ kênh rồi bị thoát vị đĩa đệm, phải đi TP. Hồ Chí Minh điều trị. Tay tôi bây giờ nhiều cục chai sần nổi lên sau hơn một năm quét nhà, cắt kiểng… vậy mà tôi vẫn làm, vẫn rất vui. Tôi nhớ ngày xưa gần tết là ba tôi “cụ bị” nào là gạo, nếp, chuối chín, rồi mãng cầu xiêm, dừa khô… Những thứ ông thu hoạch ở ruộng vườn nhà mình rồi ngồi xe đò đổ đồng cả trăm cây số xuống Cà Mau để lo tết cho gia đình tôi.

Đây là cái nếp có từ thời xa xưa ở vùng Bán đảo Cà Mau. Con cái ra riêng ở xa, cha mẹ chở cây lá đi cất nhà, chở thực phẩm trong vườn nhà đi để lo cho chúng. Và giờ đây tôi cũng nghiễm nhiên theo phép của người xưa mà sống.

Nhà văn Phan Trung Nghĩa (còn tiếp)