ĐT: 0939.923988
Thứ bảy, 19-4-25 19:41:31
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

Nâng tầm giá trị lịch sử

Báo Cà Mau (CMO) Trong kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược, việc xây dựng căn cứ địa cách mạng có tầm quan trọng đặc biệt, nhằm tập kết các cơ quan đầu não và lực lượng kháng chiến. Ðồng thời, là nơi đứng chân và tổ chức chiến đấu, bảo vệ các cơ quan lãnh đạo, chỉ huy…

Cà Mau hiện có hai khu căn cứ Tỉnh uỷ đã được công nhận Di tích Lịch sử cấp tỉnh. Ðó là Căn cứ tại Lung Lá - Nhà Thể (toạ lạc tại xã Thạnh Phú, huyện Cái Nước) và Căn cứ tại Xẻo Ðước (toạ lạc xã Phú Mỹ, huyện Phú Tân). Nơi đây từng là trung tâm chỉ huy, mạch nối ý chí cách mạng giữa Ðảng với quân và dân địa phương, tạo sức mạnh nội lực để giải phóng dân tộc; hiện tại là niềm tự hào về truyền thống cách mạng của người dân Cà Mau.

Tuy nhiên, vì sự tồn tại để lãnh đạo, chỉ đạo xuyên suốt mặt trận kháng chiến giành thắng lợi hoàn toàn, căn cứ Tỉnh uỷ phải thường xuyên thay đổi vị trí khác nhau và hiện tại trong tỉnh vẫn còn nhiều nơi từng là khu căn cứ nhưng chưa được xác định cụ thể vị trí, thời gian… Thế nên, công tác biên soạn lịch sử Ðảng luôn được Ban Thường vụ Tỉnh uỷ đặc biệt quan tâm, chỉ đạo Ban Tuyên giáo phối hợp với các cơ quan có liên quan sưu tầm tài liệu, tổ chức toạ đàm với các nhân chứng lịch sử để lắng nghe, thu thập thông tin, góp ý để tỉnh đầu tư xây dựng công trình lịch sử.

Tượng đài chiến thắng Căn cứ Tỉnh uỷ tại Xẻo Ðước (xã Phú Mỹ, huyện Phú Tân).

Vào cuối tháng 5 vừa qua, Ban Tuyên giáo Tỉnh uỷ phối hợp Sở Văn hoá - Thể thao và Du lịch tổ chức buổi Toạ đàm lịch sử về “Các khu căn cứ Tỉnh uỷ Cà Mau thời kỳ kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ”, nhằm tiếp tục tổng hợp tư liệu lịch sử về các khu căn cứ Tỉnh uỷ đóng trong thời kỳ kháng chiến để làm rõ, xác định được một cách đầy đủ nhất những vị trí Tỉnh uỷ. Qua tham luận của các đồng chí lão thành cách mạng, nhân chứng lịch sử đã khẳng định Căn cứ Tỉnh uỷ tại Lung Lá - Nhà Thể và Căn cứ Tỉnh uỷ tại Xẻo Ðước là tồn tại lâu nhất và ghi dấu mốc lịch sử rõ nét nhất.

Tại Lung Lá - Nhà Thể, tháng 11/1940, đồng chí Trần Văn Thời, Bí thư Tỉnh uỷ Bạc Liêu (nay là hai tỉnh Cà Mau và Bạc Liêu) đã triệu tập Hội nghị Tỉnh uỷ mở rộng để nghiên cứu nghị quyết của Xứ uỷ, đánh giá tình hình địch, công tác chuẩn bị vũ trang của ta và kế hoạch khởi nghĩa. Hội nghị đã nhất trí chọn Hòn Khoai làm điểm mở đầu cho cuộc khởi nghĩa trong toàn tỉnh, đồng chí Phan Ngọc Hiển là người trực tiếp chỉ huy khởi nghĩa Hòn Khoai vào đêm 13/12/1940. Cuộc khởi nghĩa Hòn Khoai đã giành thắng lợi, trở thành điểm son trong khởi nghĩa Nam Kỳ năm 1940, ngày 13/12/1940 đã được chọn là ngày truyền thống cách mạng của Ðảng bộ, quân và dân tỉnh Cà Mau.

Vào thời điểm lịch sử khi Tổng thống Dương Văn Minh thay mặt chế độ Việt Nam cộng hoà tuyên bố đầu hàng Mặt trận Dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam và quân giải phóng miền Nam Việt Nam, chính tại Căn cứ Tỉnh uỷ ở Xẻo Ðước, các đồng chí lãnh đạo chủ chốt Tỉnh uỷ Cà Mau cùng các cơ quan, đơn vị trực thuộc lại cấp tốc hành quân ra tiếp thu tiểu khu An Xuyên tại chợ Cà Mau vào ngày 1/5/1975.

Thu thập thêm thông tin nhằm làm cơ sở để phục dựng, tôn tạo hoàn chỉnh hai khu di tích Căn cứ Tỉnh uỷ tại Lung Lá - Nhà Thể và Căn cứ Tỉnh uỷ tại Xẻo Ðước, cũng như tiếp tục xây dựng, nâng cấp, tôn tạo các công trình lịch sử ở những nơi Tỉnh uỷ từng làm căn cứ, nhằm tạo thành bản đồ, những địa chỉ đỏ để giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ hôm nay và mai sau… Ðồng thời, cũng ghi nhận những đóng góp của các hoạt động bảo vệ an toàn cho căn cứ Tỉnh uỷ.

Nhân chứng lịch sử, ông Phạm Hữu Phương (Ba Trương), nguyên Phó giám đốc Ðài PT-TH Minh Hải, tham gia buổi toạ đàm.

“Khu Căn cứ Tỉnh uỷ ở Xẻo Ðước hoạt động an toàn, ngoài việc được đồng bào ra sức chở che, đùm bọc thì còn một nguyên nhân sâu xa nữa đó là hoạt động tích cực của Mã thám, một bộ phận “tuyệt đối bí mật” tại Thường trực Tỉnh uỷ Cà Mau gần suốt thời kỳ chống Mỹ. Cũng vì bí mật mà đến giờ này hoạt động Mã thám rất ít người biết đến. Nhiều nhân chứng lịch sử chứng minh sự đóng góp to lớn của Mã thám trong công cuộc chiến đấu giải phóng quê hương, đất nước vẫn chưa được ghi công, quan tâm chính sách đãi ngộ tương xứng đối với những chiến tích mà họ đã thầm lặng tạo nên những đường nét lịch sử chiến đấu vô cùng độc đáo trên quê hương Cà Mau anh hùng, trong đó có việc góp phần bảo vệ Khu Căn cứ Tỉnh uỷ tại Xẻo Ðước an toàn, nguyên vẹn”, ông Ðỗ Văn Nghiệp, Hội Khoa học lịch sử tỉnh, tham luận.

Nhà giáo Nhân dân - Tiến sĩ Thái Văn Long, Chủ tịch Hội Khoa học lịch sử tỉnh, đề xuất tỉnh cần thành lập Ban chỉ đạo và tổ công tác tìm về các khu căn cứ Tỉnh uỷ Bạc Liêu trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp và Tỉnh uỷ Cà Mau trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ để xác định vị trí, vai trò sự kiện, ý nghĩa lịch sử. Qua đó, phát động Nhân dân cung cấp chứng cứ, hiện vật, hồi ký... như với các di tích khác mà tỉnh đã và đang làm. Khi đã xác định đúng, chính xác địa điểm những nơi căn cứ Tỉnh uỷ đã đóng thì ít nhất cũng phải đặt bia ghi dấu tích và tưởng niệm những người đã mất để bảo vệ căn cứ Tỉnh uỷ. Ðồng thời, tỉnh sớm chỉ đạo cơ quan chức năng thiết lập hồ sơ đề nghị Thủ tướng Chính phủ công nhận Căn cứ Tỉnh uỷ Lung Lá - Nhà Thể và Căn cứ Tỉnh uỷ Xẻo Ðước là Di tích Lịch sử cấp quốc gia...

 

Mỹ Pha

 

Về “Đất thép thành đồng”

Thiết thực các hoạt động chào mừng kỷ niệm 50 năm Ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975-30/4/2025), kỷ niệm 94 năm Ngày thành lập Ðoàn TNCS Hồ Chí Minh (26/3/1931-26/3/2025), ngày 30/3, đồng chí Nguyễn Hồ Hải, Bí thư Tỉnh uỷ, cùng đoàn cán bộ Tỉnh đoàn đã có chuyến hành trình giáo dục truyền thống, về nguồn tại "Ðất thép thành đồng": Củ Chi - TP Hồ Chí Minh.

“Chùa Cộng sản” ở làng Thạnh Phú - Dấu xưa một thời

Trong hành trình tìm về quá khứ, có những việc tuy ngoài sách sử, nhưng lại đậm sâu trong ký ức nhiều người. Ðó cũng là câu chuyện về “chùa Cộng sản” ở làng Thạnh Phú, nay thuộc ấp Sở Tại, xã Thạnh Phú, huyện Cái Nước.

Những ngày tháng Ba của mùa Xuân đại thắng

Nửa thế kỷ đã qua kể từ mùa Xuân đại thắng 1975, miền Nam hoàn toàn giải phóng, Bắc - Nam sum họp một nhà, đất nước thống nhất, kết thúc thắng lợi vẻ vang cuộc kháng chiến của dân tộc chống lại đế quốc sừng sỏ và bè lũ tay sai. Tháng 3/1975 là “đêm trước” của ngưỡng cửa chiến thắng. Cục diện chiến trường chuyển biến mau lẹ; không khí cách mạng dâng cao sục sôi; cùng với đó là sự lãnh đạo, chỉ đạo bằng tất cả ý chí, niềm tin, sức mạnh của Đảng ta, để toàn dân tộc cùng nhau kề vai chung sức, chớp lấy thời cơ, làm nên một chiến thắng vang dội, hào hùng, bất tử.

Thân thương hai tiếng Cà Mau

Cà Mau không chỉ là điểm cuối của đất nước, nơi ai cũng mong một lần được ghi dấu bước chân mình tại cột mốc toạ độ, mà còn là vùng đất để lại trong tim nhiều người những tình cảm khó quên.

Biệt khu Hải Yến - Bình Hưng - Lịch sử không thể lãng quên

Tôi đồng tình với ông Sáu Sơn (ông Ðỗ Văn Nghiệp, tác giả chủ trì đề tài nghiên cứu khoa học cấp tỉnh “Ðiều tra, sưu tầm chứng tích tội ác Mỹ - Nguỵ tại Biệt khu Hải Yến - Bình Hưng” cách đây 20 năm), rằng: “Khép lại quá khứ, không có nghĩa là lãng quên quá khứ. Bài học đúc kết từ quá khứ là bài học bằng xương máu, sẽ có nhiều bổ ích cho hiện tại và tương lai”.

Bến Dựa một lần về

Bến Dựa chỉ là một đoạn sông ngắn, hằng ngày cần mẫn làm người trung chuyển đưa nước lớn về ngã ba Cái Đuốc, ngọn Cái Ngay; tiễn nước ròng ra Cái Nháp, đổ ra ngã ba Tam Giang, xuôi về biển cả. Khu rừng bên bờ Đông Bến Dựa nơi cơ quan Huyện uỷ Tư Kháng (Đầm Dơi ngày nay), làng rừng Huỳnh Ngọc Điệp tồn tại.

Chiều Sài Gòn

Tựa bài viết “Chiều Sài Gòn” nghe như chơi vơi, rất xưa, bởi Sài Gòn - Gia Ðịnh đã có hơn 300 năm tuổi, thì đồng nghĩa cũng có hơn một triệu buổi chiều. Nhưng “Chiều Sài Gòn” tôi viết đây chỉ là chiều 30/4/1975, buổi chiều đầu tiên “Sài Gòn ơi ta đã về đây” như lời bài hát một thời có sức hút mạnh mẽ.

Huyền thoại biệt động thành Cà Mau

Thị xã Cà Mau những năm cuối thập niên 1950, dưới chế độ Mỹ - Diệm, không khí ngột ngạt bởi những cuộc càn quét, bắt bớ. Đám cảnh sát mật vụ, lính bảo an lùng sục khắp nơi, ráo riết truy lùng những người kháng chiến cũ, những người mà chúng nghi là "Việt cộng nằm vùng".

Thăm địa chỉ đỏ

Di tích Hồng Anh Thư Quán (số 43, đường Phạm Văn Ký, Phường 2, TP Cà Mau) là một trong những di tích lịch sử hiếm hoi ghi dấu chặng đường cách mạng của người Cà Mau trước năm 1930. Hồng Anh Thư Quán được công nhận Di tích lịch sử - văn hoá cấp Quốc gia ngày 4/8/1992.

Tri ân người mở cõi

Ðầu xuân năm nay tôi được dự lễ khánh thành khu mộ thân tộc ông bà Phạm Hữu Liêm - Lê Thị Liễu, tại ấp Bàu Vũng, xã Tân Hưng, huyện Cái Nước. Chung quanh khu nghĩa mộ có mấy công trình phụ nhưng ý nghĩa đáng để mọi người suy ngẫm. Ðó là hồ sen, tuy diện tích không lớn nhưng ông Liêm giải thích sen là “Quốc hoa” của dân tộc Việt Nam, “Gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn”. Phía tay phải là một hồ khác để nuôi cá các loại, chim le le và vịt trời. Phía sau công trình là một bờ cây đước xanh rờn, cao lớn.