Người lưu giữ lịch sử

Với nhiều người dân Cà Mau, ông Sáu Sơn là gương mặt quen thuộc, như “người kể chuyện lịch sử” - Chủ nhiệm Câu lạc bộ (CLB) Kể chuyện lịch sử tại Bảo tàng tỉnh Cà Mau. Ông đã dành nhiều năm cuộc đời để truyền lửa đam mê lịch sử cho thế hệ trẻ.

• Những người kể chuyện lịch sử thời hiện đại
• Nghe di tích kể chuyện lịch sử

Chứng nhân lịch sử 

Sáu Sơn là bí danh của Nhà báo Ðỗ Văn Nghiệp, ông từng có nhiều năm công tác ở Ðài Phát thanh - Truyền hình Cà Mau (cũ) và cơ duyên đưa ông trở thành người viết lịch sử địa phương.

Sinh ra và lớn lên trong giai đoạn đất nước còn nhiều biến động, ông Sáu Sơn sớm chứng kiến những đổi thay lớn lao của quê hương. Những câu chuyện về kháng chiến, cuộc sống của người dân vùng sông nước, những năm tháng gian khó in đậm trong tâm trí ông. Ðiều đó đã nuôi dưỡng trong ông tình yêu đặc biệt đối với lịch sử, gắn với ký ức sống động của con người và vùng đất.

Không qua trường lớp chuyên sâu về sử học, nhưng bằng sự kiên trì và đam mê, ông Sáu Sơn tự mình sưu tầm, ghi chép và lưu giữ hàng trăm câu chuyện, tài liệu, hiện vật liên quan đến lịch sử Cà Mau. Ông rong ruổi khắp các vùng quê, gặp gỡ các nhân chứng, lắng nghe từng mẩu chuyện nhỏ rồi cẩn thận ghi lại. Những cuốn sổ tay cũ kỹ, tấm ảnh bạc màu theo thời gian trở thành “kho báu” vô giá mà ông gìn giữ suốt nhiều năm.

Ông Ðỗ Văn Nghiệp (Sáu Sơn), Chủ nhiệm CLB Kể chuyện lịch sử Bảo tàng tỉnh Cà Mau, vun bồi tình yêu lịch sử tại Trường Tiểu học Việt Anh, phường An Xuyên.

Ông Sáu Sơn tâm sự: “Tôi rất may mắn được bảo tàng tỉnh Cà Mau giao nhiệm vụ Chủ nhiệm CLB Kể chuyện lịch sử. Văn hoá lịch sử của dân tộc không phải chỉ để biết đến mà còn đồng hành cùng hiện tại, trở thành sức mạnh mới, năng lượng mới, thành ra chuyện mình truyền bá kiến thức lịch sử cho thế hệ trẻ vô cùng có ý nghĩa”.

Không phải là nhà sử học chuyên nghiệp, mỗi câu chuyện ông Sáu Sơn kể không đơn thuần là thuật lại sự kiện, mà còn thổi hồn vào từng nhân vật, từng giai đoạn lịch sử, khiến người nghe như được sống lại năm tháng hào hùng của dân tộc. Với giọng kể ấm áp, mộc mạc, đậm chất Nam Bộ, ông dễ dàng thu hút học sinh, sinh viên và cả người lớn tuổi. Những buổi sinh hoạt của CLB do ông phụ trách luôn đông kín người tham dự.

“ Ðiều mà tôi tâm đắc nhất là sự chú ý của học sinh ở các trường, kể cả các học sinh lớp 1 khi nghe kể, dù còn nhỏ tuổi nhưng rất thích, giống như ngày xưa mình nghe ông bà kể chuyện vậy đó. Chính sự chăm chú, quan tâm ấy trở thành động lực cho tôi cố gắng nhiều hơn”, ông Sáu Sơn tâm tình.

Thắp lửa truyền thống

Ðiều đáng quý ở ông Sáu Sơn không chỉ ở kiến thức mà còn là tâm huyết với việc giáo dục truyền thống. Trăn trở trước thực tế nhiều bạn trẻ ngày nay ít quan tâm đến lịch sử, ông không ngừng đổi mới cách kể chuyện, lồng ghép những yếu tố sinh động, dễ hiểu để thu hút người nghe. Nhiều học sinh sau khi tham gia CLB đã bày tỏ sự yêu thích lịch sử hơn, thậm chí có em còn chủ động tìm hiểu thêm về quê hương mình. Ðó chính là niềm vui lớn nhất của ông, khi những câu chuyện xưa không bị lãng quên mà tiếp tục được lan toả.

Ông Sáu Sơn tâm sự: “Trong thời đại công nghệ phát triển nhanh chóng, nhiều giá trị truyền thống có nguy cơ bị lãng quên, tôi chỉ mong góp phần nhỏ để lưu giữ ký ức, là cầu nối giữa quá khứ và hiện tại, giúp thế hệ hôm nay hiểu hơn về cội nguồn và thêm yêu mảnh đất quê hương”.

Không chỉ kể chuyện, ông còn tích cực phối hợp với các đơn vị giáo dục, đoàn thể đưa hoạt động này đến gần hơn với cộng đồng. Những chuyến “kể chuyện lưu động” tại trường học, vùng xa, vùng còn khó khăn góp phần lan toả tình yêu lịch sử đến nhiều đối tượng khác nhau.

Ông Sáu Sơn trong buổi sinh hoạt văn hoá về Tết tại Cà Mau với nhiều chia sẻ cũng như câu chuyện thú vị.

“Ðiều mà tôi rất mong muốn là sự quan tâm nhiều hơn từ các cấp, các ngành và người dân. Bởi vì kể chuyện lịch sử giống như phù sa bồi đắp vùng đất mũi, mỗi lần nước biển lên và rút đi, lưu dấu lại từng chút một và dần thành nền tảng bổ ích”, ông Sáu Sơn nói.

Trong vai trò Chủ nhiệm CLB Kể chuyện lịch sử, ông Sáu Sơn cùng các thành viên CLB tổ chức nhiều buổi sinh hoạt định kỳ tại bảo tàng. Mỗi buổi kể chuyện không chỉ là dịp để ôn lại quá khứ mà còn là không gian giao lưu, học hỏi, giúp người nghe hiểu hơn về lịch sử địa phương.

Lịch sử của Ðảng bộ và Nhân dân vùng đất Cà Mau rất đặc biệt, nhưng làm sao để các thế hệ bây giờ hiểu được điều đó, là vấn đề tôi luôn trăn trở. Bảo tàng Cà Mau có chủ trương bảo tồn, phát huy rồi, nhưng bảo tồn thế nào, phát huy thế nào, làm sao để lan toả mạnh mẽ hơn, đầy đủ hơn, sinh động hơn, hấp dẫn hơn, bổ ích hơn, là những vấn đề cần quan tâm. Tôi và anh chị em trong CLB luôn cố gắng tìm hiểu, thể hiện được nội dung ngày càng bổ ích, hấp dẫn hơn đối với người nghe.

---

Ông Ðỗ Văn Nghiệp (Sáu Sơn), Chủ nhiệm CLB Kể chuyện lịch sử Bảo tàng tỉnh Cà Mau

Lịch sử không chỉ nằm trên trang sách mà còn sống động trong trái tim của những người như ông Sáu Sơn. Với ông, việc tham gia CLB Kể chuyện lịch sử của Bảo tàng tỉnh Cà Mau không chỉ là niềm vui, niềm đam mê mà còn là cơ hội để thế hệ đi trước và lớp trẻ hôm nay gặp gỡ, bổ sung cho nhau. Kinh nghiệm, vốn sống của ông hoà cùng kiến thức mới và cách kể chuyện sinh động của các thành viên trẻ trong CLB, tạo nên sức lan toả sâu sắc hơn cho lịch sử quê hương. Chính sự chung tay ấy đang góp phần gìn giữ và tiếp nối những giá trị lịch sử vùng đất phương Nam cho mai sau./.

Lam Khánh - Hoàng Vũ