ĐT: 0939.923988
Thứ bảy, 21-9-24 07:46:38
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

Thằng “Bé Vàm” nhớ chú Tư Sâm

Báo Cà Mau Cuối năm 1974, sau khi cùng Nhà thơ Nguyễn Bá, Ðạo diễn điện ảnh Trần Thanh Hùng và một số cán bộ văn nghệ, báo chí Tây Nam Bộ hành quân hơn tháng ròng, cuối cùng chúng tôi cũng đến được Trung ương Cục miền Nam “R”. Trong quyết định của Ban Tuyên huấn khi đó ghi rõ, chúng tôi sẽ ra Bắc học chuyên môn dài hạn. Nhưng chiến trường hối hả, ngày toàn thắng cận kề. Ông Tư Ánh (tức Trần Bạch Ðằng) lúc đó lãnh đạo Ban Tuyên huấn R, phán một câu: Cán bộ đi công tác sẽ ra Hà Nội, sau đi thăm Liên Xô. Số trẻ còn lại sẽ học tại đây, chuẩn chi tiếp quản. Thế là tôi mắc kẹt lại R.

Cuối năm 1974, sau khi cùng Nhà thơ Nguyễn Bá, Ðạo diễn điện ảnh Trần Thanh Hùng và một số cán bộ văn nghệ, báo chí Tây Nam Bộ hành quân hơn tháng ròng, cuối cùng chúng tôi cũng đến được Trung ương Cục miền Nam “R”. Trong quyết định của Ban Tuyên huấn khi đó ghi rõ, chúng tôi sẽ ra Bắc học chuyên môn dài hạn. Nhưng chiến trường hối hả, ngày toàn thắng cận kề. Ông Tư Ánh (tức Trần Bạch Ðằng) lúc đó lãnh đạo Ban Tuyên huấn R, phán một câu: Cán bộ đi công tác sẽ ra Hà Nội, sau đi thăm Liên Xô. Số trẻ còn lại sẽ học tại đây, chuẩn chi tiếp quản. Thế là tôi mắc kẹt lại R.

Cơ quan Trung ương Cục miền Nam đóng từng cụm nằm liên hoàn trong rừng già miền Ðông Nam Bộ. Tôi ở bộ phận âm nhạc cách các chú Nhà văn Trang Thế Hy (Tư Sâm), Lê Văn Thảo, Nhà thơ Chim Trắng… chừng 3 cây số đường rừng. Nhà thơ Nguyễn Bá sau khi đến R cũng cất cái chòi ở cạnh đồng hương Bến Tre Chim Trắng.

Hôm tôi và Nhà điêu khắc Trần Thanh Phong qua chia tay mấy chú, Nhà thơ Nguyễn Bá nói: “Con ở lại với chú Sáu Thiện (Nhạc công đánh violon của Ðoàn Văn công giải phóng miền Nam) và mấy chú nghen. Chắc gần giải phóng lắm rồi. Chú cháu mình sẽ sớm gặp nhau. Ờ, mấy tháng đi đường chú thấy con chỉ còn một cái quần đùi (hồi đó hay gọi quần tà lỏn). Chú soạn đồ, mai qua chú đưa con một cái". Chú Chim Trắng thì: “Chú cũng có cái áo ka-ki cũ mà còn được lắm, mới giặt chưa khô. Bữa đó qua lấy luôn".

Ðúng hẹn, hôm sau tôi lại qua với mấy chú định ngủ ở đó một đêm.

Rừng miền Ðông âm u, chiều xuống bất chợt, không như ở đồng bằng. Tôi đến chòi của mấy chú thì nhá nhem tối, dù chỉ mới chưa quá 5 giờ chiều. Tôi chưng hửng vì mấy căn chòi trống trơn. Giữa lúc tôi ngỡ ngàng thì ông già Tư Sâm ở chòi gần đó đi tới: “Thôi trễ rồi. Mấy ổng đi sớm một ngày - ông già nói trong giọng buồn và cảm thông chia sẻ tôi. Ðây đồ mấy ông gởi lại”.

Cầm lấy cái áo ka-ki sờn vai và cái quần đùi trong tay mà tôi rơm rớm nước mắt trong chạng vạng của rừng già.

Tôi bơ vơ vì không có chú Ba, Nguyễn Bá. Mà về thì sợ ma, sợ thú dữ, lại nhớ không rõ đường. Ông già Tư như đọc được ruột gan tôi, “chắc hổng nhớ đường hả?”, ông hỏi như quả quyết. “Dạ, đường thì con nhớ, ngặt nỗi cái vàm vô”. Bởi rừng miền Ðông có nhiều đường để xe ô-tô, xe bò chạy được, nhưng muốn đến căn cứ phải rẽ vô đường nhỏ. Giống như xứ mình sông rồi vào rạch, ngã ba, đó gọi là cái vàm. Vậy là ông đưa tôi tới cái vàm đó để tôi về cơ quan.

Sau giải phóng, tôi lên TP Hồ Chí Minh đến 190 Nam Kỳ Khởi Nghĩa, nơi các nhà văn, nhà thơ của Báo Văn nghệ thành phố ở để thăm mấy chú từ R ra đây.

Ông già Tư Sâm gặp tôi, mắt sáng niềm vui, âu yếm, dắt tôi qua thăm chú Chim Trắng, Lê Văn Thảo, Hoạ sĩ Phạm Minh Chánh…

- Thằng “Bé Vàm” nè mấy ông ơi.

Bây giờ nghiệm lại tôi mới nhớ, hồi tôi nói “cái vàm” thì thấy ông cười mà như giật nẩy người. Có lẽ chữ “vàm” làm ông chợt nhớ thắt ruột sông nước miền Tây quê nhà mà ông đã xa đằng đẵng mấy mươi năm.

Vậy mới thấy ông già thâm thuý chắt lọc chi tiết đắt giá mà nhờ nó người ta không thể nào quên được quê hương như buồng cau, nải chuối, bến nước, con đò… Chẳng hạn như đọc truyện ngắn “Anh Thơm râu rồng” của ông, người ta không thể quên: Anh Thơm ở đợ làm trâu ngựa cho con địa chủ cỡi suốt ngày không ngán. Ngặt nỗi, nó có tập vở, phấn viết mà không viết. Lúc hứng nó kêu anh Thơm ở trần đưa cái lưng nắng ăn đen trũi để nó lấy gai bướm viết chữ lên đó. Anh Thơm sợ nhất là lúc nó viết chữ i và chấm dấu nặng…

Cách đây vài năm, tôi đưa Nhà báo Phạm Văn Tri, người bạn học lớp viết văn ở R những năm 60 cùng ông đến thăm ông. Ông mừng tay chân lóng cóng cầm cái này bắt cái kia.

Khi làm mồi nhắm, ông phân công:

- Thằng này (tôi) chụm lửa, rửa rau - lao động đơn giản.

- Bảy Tri, Tư Thi xào thịt bò, làm nước mắm - lao động phức tạp.

Bữa tiệc râm rả trong căn nhà đơn sơ dưới rặng dừa lão Bến Tre, trong tiếng nhạc phát ra từ chiếc cassette cũ kỹ, nhạc phẩm mà Nhạc sĩ Phạm Duy vừa phổ bài thơ “Cuộc đời” của ông (với bút danh Minh Phẩm) khi mới vừa về nước.

“Ngày xưa những chiều nắng đẹp vương màng tơ,

Tôi với em hai đứa ngồi chơi bên ngạch cửa

Tóc em chừa bánh bèo

Môi chưa hồng

Da mét, con nhà nghèo

Tôi, đầu cạo trọc

Khét nắng, hôi trâu, thèm đi học…”

Nguyén Bé Ngân Phương

"Lửa thử vàng" - Câu chuyện truyền nhân gia tộc cải lương

Cải lương đi qua thời hoàng kim, nhưng truyền nhân các gia tộc cải lương chưa bao giờ tắt ngọn lửa đam mê và niềm khao khát viết tiếp chặng đường nghệ thuật của cha ông đã gầy dựng.

Cảm xúc dẫn lối

Từ nhỏ, Nguyễn Hoàng Giang đã yêu thích nghệ thuật. Cơ duyên đưa anh đến với nhiếp ảnh bắt đầu từ tình yêu dành cho cái đẹp và nghệ thuật. Thế nên, tuy từng có 20 năm gắn bó với Hà Nội, nhưng mảnh đất Hội An đậm chất nghệ thuật lại chính là động cơ thôi thúc, khiến anh quyết định chuyển vào nơi này định cư. Ðến nay, khi đã là chủ một công ty du lịch và sở hữu chuỗi khách sạn, nhà hàng, dù bận rộn, anh vẫn dành thời gian cho nhiếp ảnh.

Dâng hương Tổ nghiệp Sân khấu

Suốt 13 năm qua, Ngày Sân khấu Việt Nam cũng là ngày hướng về Tổ nghiệp của những người hoạt động lĩnh vực sân khấu. Ngày Giỗ Tổ là dịp để những người hoạt động trong lĩnh vực sân khấu cùng nhau nhắc nhớ về thế hệ tiền nhân đã có công sáng lập, gìn giữ loại hình nghệ thuật sân khấu truyền thống của dân tộc. Đồng thời cũng là cuộc họp mặt hâm nóng tình nghệ sĩ, tạo sự gắn kết, cùng động viên nhau phấn đấu để mang những cái hay, cái đẹp phục vụ công chúng.

Còn đó những cánh chim không mỏi

Nghe tôi có ý định tìm một địa điểm lý tưởng để khám phá, thưởng thức các loại hình nghệ thuật truyền thống tại mảnh đất được mệnh danh là “thành phố đáng sống”, một người anh đồng nghiệp đang công tác tại Ðài Phát thanh - Truyền hình Ðà Nẵng giới thiệu ngay Nhà hát tuồng Nguyễn Hiển Dĩnh. Vậy rồi, qua vài lời kết nối nhiệt tình, NSƯT Trần Ngọc Tuấn, Giám đốc Nhà hát, liền đích thân mời đoàn văn nghệ sĩ Cà Mau đến xem một suất diễn trong ngày gần nhất.

Nối dài tình yêu nước bằng nghệ thuật

Nghệ thuật kết nối quá khứ và hiện tại, là phương tiện giúp gìn giữ, lưu truyền và phát huy văn hoá dân tộc. Với ý nghĩa ấy, các bạn trẻ tại Cà Mau, bằng hoạt động nghệ thuật, đã góp phần lan toả, nhân lên tình yêu quê hương, đất nước trong những người trẻ và cộng đồng.

Ấm áp chương trình nghệ thuật “Tình ca Đất Mũi”

Nhằm tôn vinh Âm nhạc Việt Nam nói chung, Âm nhạc Cà Mau nói riêng, thể hiện sự tri ân đối với các tác giả có nhiều cống hiến cho sự nghiệp âm nhạc tỉnh nhà. Tối 3/9, tại Trung tâm Hội nghị tỉnh đã diễn ra Chương trình nghệ thuật chào mừng kỷ niệm lần thứ 15 Ngày Âm nhạc Việt Nam với chủ đề :“Tình ca Đất Mũi”. Chương trình do Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch cùng với Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh phối hợp tổ chức.

Sắc màu miền Tây đến với Huế

Những năm qua, mỹ thuật đồng bằng sông Cửu Long (ÐBSCL) có bước phát triển mạnh, tạo được tiếng vang trong khu vực, các vùng miền trong và cả ngoài nước. Câu lạc bộ (CLB) "Sắc màu miền Tây ART" đã có 4 cuộc triển lãm tại Hội Mỹ thuật TP Hồ Chí Minh và Hà Nội từ năm 2019-2023.

Khám phá cùng nhiếp ảnh

Nghệ sĩ Nhiếp ảnh (NSNA) Lê Minh Vũ (Quyên Vũ) sinh năm 1974, tại tỉnh Tiền Giang, hiện sinh hoạt tại Hội NSNA Việt Nam, Chi hội Tiền Giang.

Sắc màu văn hoá địa phương hoà quyện trong từng bài ca, điệu múa

Đạo diễn Nguyễn Tiến Dương, Trưởng Ban giám khảo Hội diễn Nghệ thuật quần chúng tỉnh Cà Mau lần thứ IX - 2024, đánh giá, một trong những điểm nổi bật của hội diễn là những sắc màu văn hoá của địa phương hoà quyện trong các bài hát, điệu múa, càng làm tăng thêm sự hấp dẫn. So với những hội diễn trước, các đội đã có nhiều sự tiến bộ về ca, múa, âm nhạc và trang phục.

Cho chữ mùa Vu lan

Tôi gặp thầy đang cho chữ tại một góc nhỏ trong khuôn viên chùa Thiền Lâm, phường Tân Thành, TP Cà Mau, vào ngày chùa tổ chức lễ Vu lan. Mặc dù bút trên tay đang nắn nót, mắt chăm chú vào con chữ, nhưng được vài nét, khi ngẩng lên chấm mực là thầy nhanh miệng mời gọi mọi người đang đứng túm tụm gần đó: “Viết mấy câu tặng cha mẹ đi chị (cô, chú, anh, em...) ơi!”; “Lại chú cho chữ cầu sức khoẻ, học giỏi nè các con!”; “Cầu tài lộc, sức khoẻ, vạn sự như ý nè anh chị em, cô bác ơi!”... Và bao giờ sau những câu mời gọi, thầy cũng nhấn mạnh “tặng chữ hoàn toàn miễn phí” để khách khỏi đắn đo.