Chủ nhật, 30-11-25 04:29:17
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

ជនជាតិ Chăm ផ្តើមអាជីពនៅ Cà Mau

Báo Cà Mau នាពេលថ្មីៗនេះដែរ តាមដងផ្លូវ Võ Văn Kiệt ដែលស្ថិត នៅភូមិ Tắc Thủ ឃុំ Hồ Thị Kỷ ស្រុក Thới Bình មានហាងលក់ខោអាវជាច្រើនដែលមានឈ្មោះចម្លែកៗ ដូចជា៖ “Du Số” “9 Ru”។ល។ យោងតាមការសាកសួរទើបដឹងថា នេះគឺជាជួរផ្ទះទាំងឡាយរបស់បងប្អូនជនជាតិ Chăm ដែលទើបតែជួលសម្រាប់លក់ដូរដើម្បីផ្គត់ផ្គង់ជីវភាពរស់នៅ។

ជួបសំណេះសំណាលជាមួយមាមីងជនជាតិ Chăm  យើងខ្ញុំបានដឹងថា “Du Số” “9 Ru” សុទ្ធតែជាឈ្មោះដែលបានដាក់ឱ្យសុទ្ធតែយោងទៅតាមសាសនា Chăm ដែលពួកគាត់មាននិស្ស័យមកបង្កើតអាជីពនៅលើតំបន់ដែនដី Cà Mau យើងនេះ លោក Zacoop បានឱ្យដឹង៖ មករស់នៅតំបន់ថ្មី យើងខ្ញុំក៏មិនសូវជាធ្លាប់ប៉ុន្មាននោះដែរ។ យើងខ្ញុំមានបំណងចង់មានការទំនាក់ទំនងជាមួយបងប្អូនប្រជាជន Cà Mau និយាយរួម និងបងប្អូនជនជាតិដទៃទៀតនៅ Cà Mau និយាយដោយឡែក។ ទន្ទឹមនិងនោះ យើងខ្ញុំក៏មានបំណងចង់រក្សាទំនៀមទម្លាប់ប្រពៃណីដោយឡែករបស់ជនជាតិខ្លួនផងដែរ”។

លោក Zacoop បានមករស់នៅតំបន់ដែនដីថ្មីនៃខេត្ត Cà Mau ដើម្បីផ្តើមអាជីព។ 

យោងតាមប្រសាសន៍របស់លោក Zacoop ដែលមានស្រុកកំណើតនៅឃុំ Vĩnh Trường ស្រុកAn Phú ខេត្ត An Giang កាលពីមុន គ្រួសាររស់នៅជាអ្នកមុជទឹក (ដែលជារបរស្នងត្រកូល) នៅតាមដងទន្លេធំៗដើម្បីចិញ្ចឹមជីវិត។ ប៉ុន្តែ​ពេល​គាត់​មាន​វ័យ​កាន់តែ​ចាស់ ការងារ​នេះ​លែង​ស័ក្តិសម​ហើយ ដូច្នេះ​ ​ទើប​លោក Zacoop ​ផ្លាស់​ទៅប្រកបរបរលក់ដូរកំប៊ិចកំប៉ុកតាមជញ្ចើមថ្នល់។ ពីព្រោះភាគច្រើន សារ​គ្រួសារ​ទាំងឡាយសុទ្ធសឹងជាអ្នកគ្មានដីផលិត ទើបនាំគ្នាប្រកបរបររកស៊ីដោយពឹងលើការស៊ីឈ្នួល ដែលជារបរមិននឹងនរសោះឡើយ។

“ការលក់ដូរតាមដងផ្លូវមិនគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ផ្គត់ផ្គង់ជីវភាពគ្រួសារនោះទេ។ មានពេលមួយ ខ្ញុំបានជួបអ្នកធ្លាប់ស្គាល់ម្នាក់ គឺលោក Itarit (ដែលជាគ្រួសារដំបូងគេបង្អស់បានមករស់នៅតំបន់ដែនដីខេត្ត Cà Mau) ក្នុងខណៈពេលដែលលោកបានត្រឡប់ទៅ An Giang លេងជាមួយគ្រួសារ។ លោក Itaritក៏បានបបួលខ្ញុំទៅ Cà Mau លេង។ ដំបូងខ្ញុំក៏មានការព្រួយបារម្ភណាស់ដែរ ដោយសារប្លែកដីប្លែកទឹកតែយោងតាមការរៀបរាប់របស់លោក Itarit បងប្អូននៅ Cà Mau មានភាពរួសរាយរាក់ទាក់ខ្លាំងណាស់ ហើយទីនោះក៏ជាតំបន់ដែនដីណាត់ និងអាចពង្រីកសេដ្ឋកិច្ចបាន ដូច្នេះហើយ ខ្ញុំក៏ពិពគ្រោះជាមួយគ្រួសារ សម្រេចចិត្តទៅ Cà Mau ដើម្បីផ្តើមអាជីព”។

លោក Zacoop រៀបចំកញ្ចប់ឥវ៉ាន់សម្រាប់ផ្ញើជូនទៅម៉ូយលក់រាយ។ 

ត្រឡប់មកឃុំហូធីគី ដែលបានអ្នកស្គាល់ជួយណែនាំឧទ្ទេសនាម លោក Zacoop ក៏បានជួលដីមួយកន្លែង ហើយសាងសង់ផ្ទះ២ខ្នងជាប់គ្នាជាមួយបណ្តាគ្រួសារជនជាតិ Chăm ដទៃទៀត ដើម្បីបើកហាងលក់ខោអាវរួមគ្នា ដោយបានរស់នៅក្បែរលោក Zacoopខ្ញុំក៏ស្ងប់អារម្មណ៍ណាស់ដែរដែរ។

លោក Nguyễn Việt Bắc អនុប្រធាន អនុប្រធានគណៈកម្មាធិការប្រជាជនឃុំ Hồ Thị Kỷ ស្រុក Thới Bình បានឲ្យដឹង៖ “លើភូមិសាស្ត្រឃុំ ក្រៅពីជនជាតិKhmer នាពេលថ្មីៗនេះដែរ ក៏មានជនជាតិ Chăm ពីខេត្ត An Giang មករស់នៅ ក្នុងនោះមាន៨គ្រួសារដែលសព្វថ្ងៃកំពុងស្នាក់អាស្រ័យលើភូមិសាស្ត្រឃុំ។ ប្រហែលនៅឆ្នាំ២០១៨ មានតែត្រឹមប៉ុន្មានគ្រួសារប៉ុណ្ណោះ តែបន្ទាប់មកក៏មានមួយចំនួនគ្រួសារទៀត។ ​ដំបូង បណ្តាគ្រួសារ Chăm ទាំងឡាយក៏ជួបច្រើនការលំបាក ប៉ុន្តែតាំងពីផ្លូវ Võ Văn Kiệt ត្រូវបានសាងឡើង នឹងមានអ្នកដំណើរទៅមកច្រើនកុះករផងនោះ ការលក់ដូររបស់បងប្អូនជនជាតិ Chăm ទីនេះ ក៏មានភាពល្អប្រសើរឡើង។ បណ្តាគ្រួសារទាំងនេះសុទ្ធតែអនុវត្តល្អគោលការណ៍ណែនាំរបស់បក្ស ក្រឹត្យច្បាប់របស់រដ្ឋ ព្រមទាំងបទប្បញ្ញត្តិរបស់ភូមិភាគ។ រដ្ឋអំណាចភូមិភាគតែងជំនួយឧបត្ថម្ភអស់ពីសមត្ថភាពខណៈពេលដែលមាមីងបងប្អូនបានមករស់នៅទីនេះ។ តួយ៉ាងដូចអំឡុងពេលកើតមានជំងឺអាសន្នរោគ Covid-19 ទោះបីជាគ្រួសារទាំងនេះសុទ្ធសឹងជាអ្នករស់នៅបណ្ណោះអាសន្នលើភូមិសាស្ត្រ តែក៏ទទួលបានការឧបត្ថម្ភទឹកប្រាក់ក្នុងអំឡុងដែលមិនអាចលក់ដូរបានដោយសារប៉ះពាល់ជំងឺអាសន្នរោគ”។

“បន្ទាប់ពីរស់នៅបានជិត៤ឆ្នាំលើតំបន់ដែនដី Cà Mau នេះ សម្រាប់អ្នកដែលឃ្លាតឆ្ងាយពីស្រុកកំណើតដូចយើងខ្ញុំ ក៏សន្សឹមៗក្លាយជាទម្លាប់ផងដែរ។ ជារៀងរាល់ថ្ងៃ ប្តីប្រពន្ធខ្ញុំនៅផ្ទះជួយលក់ដូរកូនស្រីនៅហាង ចំណែកប្តីរបស់វាដែលជាកូនប្រសារខ្ញុំវិញនៅតែបន្តលក់ដូរកំប៊ិចកំប៉ុកនៅតាមទីផ្សារ ដើម្បីរកចំណូលបន្ថែម។ ចៅៗរបស់ខ្ញុំក៏បានចុះឈ្មោះចូលរៀននៅតាមសាលានានាក្នុងឃុំផងដែរ” លោក Zacoop បានរៀបរាប់បែបនេះ។

ពេលនេះនេះដែរ ក៏ឈានចូលជិតដល់ថ្ងៃបុណ្យ (Tết Nguyên đán) ឆ្នាំ២០២៥ដែរហើយ លោក Zacoop ក៏ដូចជាបងប្អូនជនជាតិ Chăm ដទៃទៀតដែលរស់នៅទីនេះ ក៏ទន្ទឹងរង់ចាំដល់រដូវលក់ដូររបស់ខ្លួននាឱកាសបុណ្យចូលឆ្នាំ ពីព្រោះនេះជាឱកាសតែមួយគត់ដែលមានភ្ញៀវទិញច្រើនសម្រាប់ទទួលអំណរឆ្នាំថ្មី។

“Cà Mau ពិតជា​តំបន់ដែនដីសមប្រកបខ្លាំងណាស់ ខ្ញុំសង្ឃឹមថា​នឹង​ផ្សារភ្ជាប់ជាយូរអង្វែងថែមទៀតជាមួយតំបន់ដែនដីដ៏ជាទីស្រឡាញ់នេះ” លោក Zacoop បានសង្កត់ធ្ងន់បែបនេះ៕

 

Kim Cương

គំរូភ្លឺស្វាង “ជីវិតល្អ បវរសាសនា”

ក្នុងសហគមន៍ពុទ្ធសាសនាទក្ខិណានិកាយខ្មែរខេត្ត Cà Mau ព្រះតេជគុណ Tăng Sa Vong ព្រះចៅអធិការវត្តបុប្ផារាម (ហៅវត្តខ្វែងបបែលចាស់ (Cái Giá Chót) ឃុំ Hưng Hội គឺជាព្រះសង្ឃមួយអង្គដែលមានកិត្តិនាម តែងលើកកម្ពស់គំរូដ៏ភ្លឺស្វាងក្នុងការសិក្សា និងធ្វើតាមសតិអារម្មណ៍ សីលធម៌ និងរចនាបថរបស់ Hồ Chí Minh។

នាំមកនូវ “ខ្យល់ជំនោរថ្មី” សម្រាប់ភូមិ Ninh Thạnh Đông

ដោយធ្លាប់បានធ្វើការជាច្រើនឆ្នាំនៅឃុំ Ninh Thạnh Lợi ជាមួយនឹងសញ្ញាប័ត្រសកលវិទ្យាល័យផ្នែកខាងចិញ្ចឹមជលផល លោក Kim Si Tha (កើតនៅឆ្នាំ ១៩៨៤) ខណៈពេលដែលបានទទួលតួនាទីជាលេខាសាខាបក្សភូមិ Ninh Thạnh Đông ក៏បាននាំមកនូវ "ខ្យល់ជំនោរថ្មី" សម្រាប់ តំបន់ជនបទនេះ។ ក្រោមការដឹកនាំរបស់លោក ភូមិ Ninh Thạnh Đông ជាភូមិភាគដែលមានប្រមាណជាង ៦០% គ្រួសារ Khmer ក៏មានលក្ខណៈឈានឡើងជាសន្សឹមៗផងដែរ។

លោក Danh Sai ណែនាំកូនប្រកបរបរដាំបន្លែស្អាត

លោក យ័ញសាយ (នៅភូមិបាហ្គុង ឃុំហុងយ៉ឹង) ជាកសិករខ្មែរដែលមានបទពិសោធន៍ ៤០ ឆ្នាំ ប្រកបរបរដាំបន្លែសុវត្ថិភាព។ ដោយការឧស្សាហ៍ព្យាយាម និងទម្រង់ផលិតកម្មប្រសិទ្ធភាព លោកមិនត្រឹមតែកសាងជីវភាពធូរធារសម្រាប់គ្រួសារប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងក្លាយជាគំរូដ៏ល្អ ជួយកូនចៅរស់នៅ និងប្រកបរបរចិញ្ចឹមជីវិតលើទឹកដីភូមិកំណើតរបស់ខ្លួនទៀតផង។

អភិរក្សវប្បធម៌ និងកសាងមាតុភូមិ

បងស្រី Hữu Thị Thuỳ Mỵ (អាយុ ២៨ ឆ្នាំ) ប្រធានភូមិលេខ ៧ ឃុំ Tân Lộc គឺជាសមាជិកវ័យក្មេងដ៏ ស្វាហាប់ និងឧស្សាហ៍ព្យាយាមមួយរូប។ បងស្រីមិនត្រឹមតែបានបំពេញភារកិច្ចគ្រប់គ្រងតំបន់ភូមិសាស្ត្រសម្រេចដោយជោគជ័យប៉ុណ្ណោះទេ បងស្រីថែមទាំងអនុវត្តគោលនយោបាយជនជាតិយ៉ាងសកម្ម ជាពិសេសរួមចំណែកអភិរក្ស និងពង្រីកនូវតម្លៃវប្បធម៌ប្រពៃណីរបស់ជនរួមជាតិ Khmer។

ពង្រីកតួនាទីអ្នកមានកិត្យានុភាពក្នុងយុគសម័យឌីជីថល

តួនាទីរបស់អ្នកដែលមានកិត្យានុភាពក្នុងជនជាតិភាគតិចនិយាយរួម និងជនរួមជាតិ Khmer និយាយដោយឡែកមិនបញ្ឈប់ត្រឹមតែសកម្មភាពបែបប្រពៃណីប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងគួរមានការពង្រីកខាងវិស័យឌីជីថលផងដែរ ដើម្បីផ្សព្វផ្សាយពីគោលនយោបាយបក្ស និងក្រឹត្យច្បាប់របស់រដ្ឋដល់ប្រជាជនតាមរបៀបងាយយល់ ជាពិសេសគោលនយោបាយទាក់ទងនឹងការផ្លាស់ប្តូរឌីជីថល កំណែទម្រង់រដ្ឋបាល និងសន្តិសុខលើតាមប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិត។

គំរូដ៏ភ្លឺស្វាងនៃគ្រួសារ Khmer ជម្នះការលំបាកដើម្បីឈានឡើង

សង្កាត់ Hiệp THành ជាភូមិសាស្ត្រដែលមានជនរួមជាតិ Khmer រស់នៅច្រើនកុះករ។ ហើយក៏ជាតំបន់ជាប់ព្រំដែនមាត់សមុទ្រផងដែរ ជីវភាពរបស់បងប្អូនជនរួមជាតិនូវជួបលំបាកខ្លាំង។ ប៉ុន្មានឆ្នាំកន្លងមកនេះ ជាមួយការយកចិត្តទុកដាក់របស់រដ្ឋអំណាចភូមិភាគ ការផ្សព្វផ្សាយយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាពអំពីបណ្តាគោលនយោបាយឧបត្ថម្ភ ជាពិសេសការតាំងចិត្ត ស្មារតីខិតខំឈានឡើង ហើយក៏មានគ្រួសារជាច្រើនបានឈានឡើងរួចចាកក្រចីរភាព កសាងជីវភាពសុខក្សេមក្សាន្ត។

សន្សែសន្សំដើម្បីអនាគតកូន

នៅភូមិ Vĩnh Thạnh ឃុំ Lộc Ninh ជាភូមិសាស្ត្រដែលមានជនរួមជាតិ Khmer រស់នៅជិត ៥០% ដោយយល់ឃើញពីសារៈសំខាន់នៃការអប់រំមួយថ្ងៃកាន់តែកើនខ្លាំងឡើង។ គ្រួសារជាច្រើន ទោះជាពួកគាត់មានជីវភាពជួបលំបាកយ៉ាងណាក្តីក៏ពួកគាត់តែងគិតគូរឱ្យកូនៗរបស់ខ្លួនសិក្សារៀនសូត្រដល់ទីបញ្ចប់ផងដែរ។ ក្នុងចំណោមនោះ មានគ្រួសារបង Danh Mến ដែលជម្នះការលំបាកដើម្បីផ្គត់ផ្គង់ការសិក្សារៀនសូត្ររបស់កូន ហើយធ្វើឱ្យអ្នកផងទាំងពួងគោរពកោតសរសើរ។

ប្តីប្រពន្ធស្រុះចិត្តគ្នាធ្វើតាមគំរូ Bác Hồ

ក្នុងប្រពៃណីចលនារៀនសូត្រ និងធ្វើតាមគំរូសីលធម៌ និងឥរិយាបទរបស់លោកប្រធាន Hồ Chí Minh កសិករ Khmerជាច្រើនបានក្លាយជាគំរូដ៏ភ្លឺស្វាងខាងស្មារតីឧស្សាហ៍ព្យាយាមក្នុងរាល់កិច្ចការងារ។ ក្នុងនោះមានប្តីប្រពន្ធលោក Sơn Văn Chiến និងអ្នកមីង Quách Thị Kim Luôn នៅភូមិ Kinh Đứng B ឃុំ Khánh Hưng ដែលមិនត្រឹមក្លាយជាអ្នកមានឆន្ទៈនៃការងារដ៏ខ្ជាប់ខ្ជួនប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងបានផ្សព្វផ្សាយអំពីស្មារតីនៃការសិក្សារៀនសូត្រ និងធ្វើតាមគំរូ Bác Hồ ដ៏សាមញ្ញ និងជិតស្និទ្ធទៀតផង។

រីកសាយភាយនៃក្តីស្រឡាញ់តាមរយៈអាហារដ៏សាមញ្ញ

អស់រយៈពេលជាង ១៥ ឆ្នាំមកហើយនាឱកាសវគ្គតាំងសមាធិក្នុងថ្ងៃពេញបូណ៌មីជារៀងរាល់ខែ ឬក៏ក្នុងបណ្តាពិធីបុណ្យដ៏ធំៗរបស់ព្រះពុទ្ធសាសនា បងស្រី Lâm Thị Yến (អាយុ ៦២ ឆ្នាំ នៅសង្កាត់ Tân Thành រួមជាមួយនឹងក្រុមស្មគ្រ័ចិត្តសម្បុរសធម៌រៀបចំម្ហូបបួសដើម្បីប្រគេនព្រះសង្ឃ និងចែកជូនមាមីងប្រជាពុទ្ធបរិស័ទដោយឥតគិតប្រាក់ដែលបានអញ្ជើញមកគោរពបូជានៅវត្ត Phật Tổ ស្ថិតនៅសង្កាត់ Ang Xuyên។

អ្នក “បណ្តុះពូជ” ខាងបញ្ញានៅភូមិស្រុក

នៅភូមិ Bà Gồng ឃុំ Hồng Dân អ្នកស្រុកនៅទីនេះតែងរំលឹកដល់លោក Danh Bá ដែលជាគំរូ ខាងចិញ្ចឹមកូនសិក្សារៀនសូត្របានល្អ។ ទោះបីជាសេដ្ឋកិច្ចគ្រួសារជួបលំបាកក៏ដោយ លោកតែងប្តេជ្ញាចិត្តដើម្បីចិញ្ចឹមកូនរៀនសូត្រដល់ទីបញ្ចប់ ហើយតែងចាត់ទុកបញ្ញាគឺជាសម្បត្តិទ្រព្យដ៏ប្រសើរក្រៃលែងបំផុត។