Thứ năm, 25-6-26 22:45:49
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

រស់ជាតិផ្អែមក្រអូបនៃនំកាលពីវ័យក្មេង

Báo Cà Mau មានឱកាសបានទៅទស្សនាតាមបណ្តាខេត្តនៃតំបន់ដែនដីសណ្ដទន្លេមេគង្គ ក្នុងចំណោមនំ និងអាហារសម្រន់ចម្រុះពណ៌ដែលរាប់មិនអស់ផងនោះ អ្នកនឹងបានជួបប្រទះនឹងបង្អែមដ៏សាមញ្ញ ប៉ុន្តែមានភាពទាក់ទាញចម្លែកមួយ៖ នំបំពង់ស្លឹកច័ន្ទ។ ទោះបីជាមិនមានលក្ខណៈស្មុគស្មាញក៏ដោយ នំនេះក៏បានភ្ជាប់ដោយវប្បធម៌ និងស្នាដៃដ៏ប៉ិនប្រសព្វរបស់សហគមន៍ Khmer Nam Bộ ផងដែរ។

នំបំពង់ត្រូវញុំាទាំងនៅក្តៅៗទើបមានរសជាតិឆ្ងាញ់ ដោយអាស្រ័យទឹកខ្ទិះដូងដ៏ក្រអូបឆ្ងុយជាមួយម្សៅអង្កររួមផ្សំនឹងស្លឹកច័ន្ទផងដែរ។

ដែលត្រូវបានគេហៅថា នំបំពង់ ពីព្រោះវាត្រូវបានធ្វើឡើងក្នុងបំពង់ឫស្សី (សព្វថ្ងៃនេះ ត្រូវបានផ្លាស់ជាបំពង់ដែកអ៊ីណុកទីវិញ) ក្នុងបំពង់មានចង្កឹះវែងមួយភ្ជាប់ទៅនឹងនំសម្រាប់យកនាំចេញក្រៅ។ គ្រឿងផ្សំរួមមាន៖ ម្សៅអង្ករ ស្ករ ស្លឹកច័ន្ទ និងខ្ទិះដូង។ ដើម្បីធ្វើបាននំដ៏ឈ្ងុយឆ្ងាញ់ ម្សៅត្រូវតែធ្វើពីអង្ករស្អិតក្រអូប កិនឱ្យល្អិតលាយជាមួយស្ករ និងទឹកខ្ទិះដូង ដើម្បីទទួលបានភាពស៊ីសង្វាក់គ្នាដែលមិនផ្អែមពេក ហើយទន់ និងមហ្មត់ខៃ។ អ្នកធ្វើនំប្រញាប់បញ្ចូលម្សៅទៅក្នុងបំពង់យ៉ាងដើម្បីចំហុយឱ្យឆ្អិនទាំងទឹកក្តៅកំពុងពុះនៅខាងក្រោម។ បន្ទាប់ពី ២-៣ នាទី នំក៏ឆ្អិន អ្នកធ្វើនំត្រូវរហ័សដៃហូតចង្កឹះចេញដើម្បីយកនំចេញដាក់លើស្លឹកចេក។ រសក្លិននៃទឹកខ្ទិះដូង និងស្កឹកច័ន្ទបក់រភើយៗគួរឱ្យចង់ញុំា។ ពីព្រោះ មានតំបន់ខ្លះទៀតថែមទាំងហៅនំនេះថានំស្កឹកច័ន្ទ ដោយសារមានក្លិនក្រអូបស្លឹកច័ន្ទ។ នំពិសាររួមជាមួយខ្ទិះដូង រួមទាំងល្ងឬក៏សណ្តែកដី។

កោសដូង រែងម្សៅ ជាតំណាក់កាលដ៏សំខាន់សម្រាប់ក្នុងការធ្វើនំឱ្យមានរសជាតិឆ្ងាញ់ពិសារ។

នំបំពង់ញុំានៅក្តៅៗទើបមានរសជាតិឆ្ងាញ់ និងក្រេបរសជាតិអំពីគុណភាពរស់វា។ កាន់នំបំពង់ក្នុងដៃដែលកំពុងនៅក្តៅវេចជាមួយស្លឹកចេក ខាំមួយម៉ាត់អាចនឹងមានអារម្មណ៍យ៉ាងច្បាស់អំពីភាពសម្បូរបែបនៃទឹកខ្ទិះដូង ក្លិនក្រអូបរបស់អង្ករ និងស្លឹកច័ន្ទ។

ពុម្ពសម្រាប់ធ្វើនំនាពេលសព្វថ្ងៃនេះត្រូវបានធ្វើឡើងដោយដែកអ៊ីណុកចំណុះឱ្យបំពង់ប្ញស្សីតាមបែបប្រពៃណី។

ជាមួយនឹងគ្រឿងផ្សំដែលអាចរកបានយ៉ាងងាយស្រួល សាមញ្ញ និងបែបស្រុកស្រែសុទ្ធសាត នំបំពង់ស្លឹកច័ន្ទបានក្លាយជាអនុស្សាវរីយ៍ដ៏មានតម្លៃផងដែរសម្រាប់អ្នកដែលនៅឆ្ងាយស្រុក ឬក៏ភ្ញៀវទេសចរដែលធ្លាប់បានភ្លក់រសជាតិរបស់នំប្រៀបបានដូចជាបញ្ចេញនូវក្តីស្រឡាញ់ដ៏រាក់ទាក់របស់បងប្អូនជនរួមជាតិ Khmer Nam Bộ។ ទោះបីជាជីវភាពរស់នៅសព្វថ្ងៃសម្បូរដោយនំជាច្រើនប្រភេទដែលប្លែកៗក៏ពិតមែន នំបំពង់ស្លឹកច័ន្ទនៅតែរក្សាបានភាពដើមយ៉ាងឆ្ងុយឆ្ងាញ់ និងមានសភាពសាមញ្ញហាក់បីដូចជារំលឹកដាស់តឿនយើងរាល់គ្នាអំពីតម្លៃប្រពៃណីដែលត្រូវបានថែរក្សាពីមួយជំនាន់ទៅមួយជំនាន់ផងដែរ៕

Danh Nguyên

ទំនៀមសែនថ្វាយ និងដាំដើមទទឹមរបស់ជនជាតិ Hoa

ក្នុងវប្បធម៌ Hoa ដើមទទឹមតំណាងឱ្យសំណាងល្អ ជីជាតិ និងសុភមង្គល។ នេះជាមូលហេតុដែលគ្រួសារ Hoa ភាគច្រើនដាំដើមទទឹមនៅតាមមុខផ្ទះរបស់ខ្លួន ហើយមែកទទឹមច្រើនតែត្រូវបានរួមបញ្ចូលនៅក្នុងគ្រឿងបូជា ឬនំរាងទទឹមត្រូវបានធ្វើឡើងដើម្បីបង្ហាញពីសេចក្តីប្រាថ្នារបស់ពួកគេ ព្រមទាំងបួងសួងប្រាថ្នាក្តីសុខ និងសុភមង្គល។

បណ្តុះពូជខាងសិល្បៈ Khmer នៅតំបន់ដាច់ស្រយាល

អស់រយៈកាលជាង ១១ ឆ្នាំចាប់តាំងពីខ្លួនបានធ្វើជាកូនប្រសារនៅ Cà Mau អ្នកគ្រូ Thạch Thị Sô Phi មានដើមកំណើតនៅខេត្ត Trà Vinh (ចាស់) នៅតែរក្សាចំណង់ចំណូលចិត្តរបស់ខ្លួនចំពោះសិល្បៈប្រពៃណី Khmer។ បន្ទាប់ពីបញ្ចប់ការសិក្សាសាកលវិទ្យាល័យ Cần Thơ អ្នកគ្រូបាននាំយកចំណេះដឹង និងសេចក្តីស្រឡាញ់ចំពោះវប្បធម៌ជនជាតិរបស់ខ្លួនមកផ្ទះស្វាមី រួមចំណែកដល់ការពង្រឹងជីវិតខាងវិញ្ញាណសម្រាប់បងប្អូនប្រជាជនក្នុងតំបន់ផងដែរ។

ចង្ក្រានអុស ស្លាកស្នាមនៃវប្បធម៌ Khmer

ចង្ក្រានអុស ជាឧបករសម្រាប់ចម្អិនរាល់មុខម្ហូបផ្សេងៗតាមបែបប្រពៃណីរបស់បងប្អូនជនរួមជាតិ Khmer នៅទូទាំងតំបន់ដីសណ្តរទន្លេមេគង។ នេះមិនត្រឹមសម្រាប់បម្រើសកម្មភាពប្រចាំថ្ងៃប៉ុណ្ណោះទេ ប្រភេទចង្ក្រាន្តនេះថែមទាំងបានឆ្លុះបញ្ចាំងពីសកម្មភាពនៃការរស់នៅរបស់បងប្អូនប្រជាជនតាមបែបលក្ខណៈធម្មជាតិនៃតំបន់ព្រែកទន្លេទៀតផង ផ្តើមពីនោះក៏រក្សាតម្លៃវប្បធម៌ដ៏យូរអង្វែងរបស់សហគមន៍ Khmer Nam Bộ ផងដែរ។

ផ្ការាំង ជាប្រភេទផ្កាដ៏បរិសុទ្ធក្នុងសំណាក់ព្រះពុទ្ធសាសនា

អមជាមួយសូរសព្ទសម្លេងព្រះសង្ឃសូត្រធម៌ និងគងស្គរដ៏រងំ និងក្លិនផ្សែងធូបដ៏ក្រអូបបានជ្រាបចូលក្នុងបរិយាកាសយ៉ាងស្ងប់ស្ងាត់ក្នុងវត្តអារាម Khmer។ មនុស្សជាច្រើនប្រាកដជាធ្លាប់បានឈប់នៅចំពោះមុខដើមផ្កាមួយដើមដ៏ពិសេស។ ដើមផ្កានេះ គឺផ្កាមិនរីកចេញពីមែកដូចដើមផ្កាធម្មតានោះទេ វាបែជារីកចេញពីដើមទៅវិញ។ នោះគឺដើមផ្ការាំង - ប្រវត្តិនៃប្រភេទផ្កានេះ មានទំនាក់ទំនងយ៉ាងជិតស្និទ្ធទៅនឹងជីវិតវប្បធម៌ និងស្មារតីរបស់ជនរួមជាតិ Khmer ព្រមទាំងពោរពេញទៅដោយទស្សនវិជ្ជានៃព្រះពុទ្ធសាសនា។

នំបញ្ចុកទឹកសម្ល រសក្លិនរបស់ Khmer

នៅពេលរំលឹកអំពីម្ហូប Khmer Nam Bộ មនុស្សជាច្រើននឹងគិតភ្លាមដល់ប្រហុក អំបុក ឬបណ្តាមុខម្ហូបដែលទាក់ទងជាមួយពិធីបុណ្យប្រពៃណី។ ក្នុងនោះ នំបញ្ចុកទឹកសម្លត្រូវបានចាត់ទុក ជាម្ហូបមួយក្នុងចំណោមម្ហូបដ៏ឆ្នើមបំផុត ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងយ៉ាងច្បាស់ពីចំណេះដឹងខាងធ្វើម្ហូប របៀបរស់នៅ និងអត្តសញ្ញាណវប្បធម៌របស់ប្រជាជន Khmer នៅតំបន់ដីសណ្តទន្លេមេគង្គ។

ញាំស្តៅមុខម្ហូបសាមញ្ញបែបជនបទ

ស្តៅគឺជាប្រភេទរុក្ខជាតិដែលធ្លាប់ស្គាល់នៅតាមតំបន់ដីសណ្តទន្លេមេគង្គ ជាពិសេសនៅតាមភូមិស្រុក Khmer ច្រើន។ ហើយវាមិនត្រឹមតែជាប់ទាក់ទងយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយនឹងជីវិតរស់នៅរបស់ប្រជាជនប៉ុណ្ណោះទេ ដើមស្តៅ ក៏ត្រូវបានចាត់ទុកជានិមិត្តរូបនៃធម្មជាតិបែបជនបទ មួយប្រភេទ រួមទាំងមានភាពធន់នៃតំបន់ Nam Bộ ទៀតផង។

សម្លត្រីងៀត ការរួមបញ្ចូលរវាងវប្បធម៌ Kinh - Khmer

តំបន់ដីសណ្តរទន្លេមេគង្គ គឺជាតំបន់រស់នៅរួមគ្នាដ៏យូរអង្វែងរវាងបណ្តាជនជាតិជាបងប្អូនទាំង ៣ រួមមាន Kinh - Khmer - Hoa។ អាស្រ័យការលាយឡំគ្នានេះបានបង្កើតវប្បធម៌មុខម្ហូបម្ហូបដ៏សម្បូរបែប ចម្រុះ និងប្លែកទៀតផង។ ប្រសិនបើសម្ល ជាមុខម្ហូនប្រពៃណីរបស់ជនរួមជាតិ Khmer នៅពេលដែលវាបានចូលមកក្នុងជីវភាពរបស់ប្រជាជន Kinh ក្នុនៅតាមតំបន់ដីសណ្តរទន្លមេគង្គ មុចម្ហូបនេះត្រូវបានសម្របខ្លួនយ៉ាងបត់បែនដើម្បីឱ្យសមស្របនឹងរសជាតិក្នុងស្រុក និងគ្រឿងផ្សំដែលមានស្រាប់នៅភូមិភាគ។

រក្សាព្រលឹងនៃរបាំប្រពៃណីដោយស្ងៀមស្ងាត់

សម្រាប់ជនរួមជាតិ Khmer នៅសង្កាត់ Hiệp Thành សិប្បការិនី Thạch Thea Ry មិនត្រឹមតែមានជំនាញផ្នែងខាងសិល្បៈរបាំប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងជាគ្រូបង្រៀនដោយស្ងៀមស្ងាត់អំពីរបាំប្លែកៗចែកជូនដល់ប្អូនៗកុមារនៅក្នុងភូមិស្រុកទៀតផង។ អាស្រ័យការខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់ខ្លួន ទើបទេពកោសល្យ និងស្មារតីទទួលខុសត្រូវក្នុងការអភិរក្សាវប្បធម៌ប្រពៃណីត្រូវបានបណ្តុះក្នុងយុវវ័យជាច្រើនផងដែរ។

អភិរក្សសិល្បៈចំរៀងបុរាណ Triều Kịch របស់សហគមន៍ Hoa

ក្នុងជីវភាពវប្បធម៌ និងស្មារតីរបស់សហគមន៍ជនជាតិ Hoa តន្ត្រីមានតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ជាពិសេស។ វាមិនត្រឹមជាកន្លែងសម្រាប់បង្ហាញពីក្តីបំណងប្រាថ្នា និងចែករំលែកខាងអារម្មណ៍ប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាក៏ជាសូរសព្ទសម្លេងងនៃក្តីស្រម័យសម្រាប់សុភមង្គលផងដែរ។ នេះត្រូវបានបង្ហាញតាមរយៈឈុតរឿងសម្តែង និងបទចម្រៀងនីមួយៗ។ ក្នុងនោះ សិល្បៈល្ខោនបុរាណ Triều Kịch របស់ជនជាតិ Hoa ដែលមានដើមកំណើត Triều Kịch គឺជា "ស្ពាន" សម្រាប់បង្ហាញពីតម្លៃខាងវិញ្ញាណទាំងនេះ។

ចំណុចខំខាន់សម្រាប់អភិវឌ្ឍទេសចរណ៍

នៅតំបន់ដែនដីចុងជ្រោយបង្អស់របស់ប្រទេសជាតិ ដែលសម្បូរដោយបឹងទន្លេ និងព្រៃស្មាច់ កោងកាង សិល្បៈយូកេររបស់បងប្អូនជនរួមជាតិ Khmer Cà Mau កំពុងស្ងៀមស្ងាត់ពង្រីកសាយភាយក្លាយជាចំណុចដ៏សំខាន់នៃលក្ខណៈវប្បធម៌ដ៏ល្អប្រពៃផងដែរ។ មិនចាំចាប់មានឆាកធំទូលាយនោះទេ សិល្បៈយូកេរបានទាក់ទាញអ្នកទស្សនាដោយយោងតាមលក្ខណៈប្រពៃណី និងចំណងឮចំណូលចិត្តទាំងចង្វាក់ភ្លេងផងនិងទាំងកាយវិការក្នុងការសម្តែងផង។