Thứ năm, 25-6-26 22:45:50
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

រក្សាតម្លៃប្រពៃណី

Báo Cà Mau ក្នុងការរស់នៅប្រចាំថ្ងៃរបស់ប្រជាជន Khmer បណ្តាវត្ថុបុរាណប្លែកៗជាច្រើនបានឆ្លុះបញ្ចាំងពីសម្រស់ប្រពៃណីរបស់សហគមន៍ផងដែរ។ សាជីគឺជាវត្ថុមួយក្នុងចំណោមវត្ថុដែលធ្លាប់ស្គាល់តាំងពីយូរជំនាន់ណាស់មកហើយ។ នេះមិនត្រឹមជាគម្របសម្រាប់គ្របរក្សាទុកអាហារប៉ុណ្ណោះទេ សាជីថែមទាំងជានិម្មិតរូបខាងស្នាដៃដ៏ប៉ិនប្រសព្វ និងលក្ខណៈរស់នៅដោយមានរបៀបរៀបរយរបស់បងប្អូន Khmer Nam Bộ ទៀតផង។

សាជីដែលមានអាយុកាលប្រហែលជាឆ្នាំ ១៩៧០ កំពុងត្រូវបានរក្សាទុកនៅសារមន្ទីរខេត្ត Cà Mau។

សាជី ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ផងដែរថាជាគម្របអាហារ ដែលនិយមបានរកឃើញនៅលើតុបរិភោគអាហារក្នុងសង្គមគ្រួសារ Khmer។ សាជីមានរាងដូចមួក ធ្វើពីស្លឹកត្នោត ផ្លាស្ទិច ឬឫស្សី ជាមួយនឹងប៊ូតុង ឬមានចំណុចទាញនៅខាងលើ។ អាស្រ័យលើភាពច្នៃប្រតិដ្ឋ សាជីត្រូវបានត្បាញ និងតុបតែងតាមរចនាបថផ្សេងៗគ្នាជាច្រើន។ បណ្តាបន្ទះឫស្សី សរសៃនៃសន្លឹកឈើ ឬផ្លាស្ទិចត្រូវបានរៀបចំយ៉ាងល្អិតល្អន់ បង្កើតជាលំនាំសាមញ្ញ ប៉ុន្តែចុះសម្រុងគ្នា ដែលមានលក្ខណៈ Khmer យ៉ាងសុទ្ធសាត។

សាជីត្រូវបាននិយមប្រើសម្រាប់ការពារសត្វរុយ និងសត្វល្អិតដទៃទៀតពីការបំពុលអាហារ។ សម្រាប់ប្រជាជន Khmer សាជីមិនមែនគ្រាន់តែជារបស់របរប្រើប្រាស់ក្នុងផ្ទះបាយនោះទេ វាថែមទាំងជានិមិត្តរូបនៃភាពហ្មត់ចត់ ភាពស្អាតស្អំ និងស្នាដៃដ៏ប៉ិនប្រសព្វរបស់ស្ត្រីជាមេផ្ទះទាំងឡាយក្នុងសង្គមគ្រួសារផងដែរ។

ជាមួយនឹងល្បឿននៃជីវិតសម័យទំនើបបច្ចុប្បន្ន បណ្តាវត្ថុទំនើបៗជាច្រើនដែលធ្វើពីដែក ផ្លាស្ទិច ឬធុងដាក់អាហារកំពុងជំនួសឱ្យរបស់របរប្រពៃណីជាសន្សឹមៗ ធ្វើឱ្យសាជីមិនសូវមានប្រជាប្រិយភាពដូចមុនទៀតនោះទេ។ ដូច្នេះហើយ នៅតាមបណ្តាភូមិភាគមួយចំនួន សាជីនៅតែត្រូវបានបងប្អូនប្រជាជនរក្សាទុកហាក់បីដូចជាវត្ថុអនុស្សាវរីយ៍ដែលភ្ជាប់ទៅនឹងរបៀបរស់នៅតាមបែបសម័យបុរាណផងដែរ។ មានសាជីខ្លះក៏មានអាយុកាលដល់រាប់សិបឆ្នាំ ត្រូវបានរក្សាទុក និងដាក់តាំងបង្ហាញនៅតាមសារមន្ទីរ ព្រមទាំងយកបង្ហាញពីជីវិតប្រចាំថ្ងៃរបស់បងប្អូនជនរួមជាតិ Khmer Nam Bộ ជាមួយសាធារណជនទៀតផង។។

សាជី ថែមទាំងជាវត្ថុបុរាណសម្រាប់រំលឹកពីពេលបាយជួបជុំ និងលក្ខណៈរស់នៅដ៏សាមញ្ញទៀតផង។

សព្វថ្ងៃនេះ ទោះបីជាមិនសូវមានច្រើនក៏ដោយ តែសាជីនៅតែមានតម្លៃដោយឡែករបស់ខ្លួន។ វាមិនត្រឹមជារបស់របរសម្រាប់ប្រើប្រាស់ក្នុងផ្ទះប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងទុកជាការចងចាំរំលឹកអំពីពេលបាយជួបជុំគ្រួសារ លក្ខណៈផ្ទះបាយដ៏សាមញ្ញ និងស្នាដៃដ៏ប៉ិនប្រសប់របស់អ្នកដែលផលិតវាចេញផងដែរ។ ការអភិរក្ស និងផ្សព្វផ្សាយបង្ហាញពីបណ្តាវត្ថុប្រើប្រាស់ប្រពៃណីបានជួយបញ្ញវន្តជំនាន់ក្រោយៗយល់បានច្បាស់ថែមទៀតខាងស្មារតីនៃការរស់នៅ​និងរាល់កិច្ចការងាររបស់ដូនតាយើងដែលលោកបានបន្សល់ទុកមក។ វត្ថុប្រើប្រាស់ដ៏សាមញ្ញទាំងនេះបានជួយការពារពេលបាយរបស់យើងដោយស្ងៀមស្ងាត់ ព្រមទាំងរំលឹកដាស់តឿនស្មារតីយើងរាល់គ្នាឱ្យកាន់តែស្រឡាញ់ និងយកចិត្តទុកដាក់ថែមទៀតក្នុងការអភិរក្សតម្លៃវប្បធម៌ប្រពៃណី៕

Lĩnh - Vũ Khắc

ទំនៀមសែនថ្វាយ និងដាំដើមទទឹមរបស់ជនជាតិ Hoa

ក្នុងវប្បធម៌ Hoa ដើមទទឹមតំណាងឱ្យសំណាងល្អ ជីជាតិ និងសុភមង្គល។ នេះជាមូលហេតុដែលគ្រួសារ Hoa ភាគច្រើនដាំដើមទទឹមនៅតាមមុខផ្ទះរបស់ខ្លួន ហើយមែកទទឹមច្រើនតែត្រូវបានរួមបញ្ចូលនៅក្នុងគ្រឿងបូជា ឬនំរាងទទឹមត្រូវបានធ្វើឡើងដើម្បីបង្ហាញពីសេចក្តីប្រាថ្នារបស់ពួកគេ ព្រមទាំងបួងសួងប្រាថ្នាក្តីសុខ និងសុភមង្គល។

បណ្តុះពូជខាងសិល្បៈ Khmer នៅតំបន់ដាច់ស្រយាល

អស់រយៈកាលជាង ១១ ឆ្នាំចាប់តាំងពីខ្លួនបានធ្វើជាកូនប្រសារនៅ Cà Mau អ្នកគ្រូ Thạch Thị Sô Phi មានដើមកំណើតនៅខេត្ត Trà Vinh (ចាស់) នៅតែរក្សាចំណង់ចំណូលចិត្តរបស់ខ្លួនចំពោះសិល្បៈប្រពៃណី Khmer។ បន្ទាប់ពីបញ្ចប់ការសិក្សាសាកលវិទ្យាល័យ Cần Thơ អ្នកគ្រូបាននាំយកចំណេះដឹង និងសេចក្តីស្រឡាញ់ចំពោះវប្បធម៌ជនជាតិរបស់ខ្លួនមកផ្ទះស្វាមី រួមចំណែកដល់ការពង្រឹងជីវិតខាងវិញ្ញាណសម្រាប់បងប្អូនប្រជាជនក្នុងតំបន់ផងដែរ។

ចង្ក្រានអុស ស្លាកស្នាមនៃវប្បធម៌ Khmer

ចង្ក្រានអុស ជាឧបករសម្រាប់ចម្អិនរាល់មុខម្ហូបផ្សេងៗតាមបែបប្រពៃណីរបស់បងប្អូនជនរួមជាតិ Khmer នៅទូទាំងតំបន់ដីសណ្តរទន្លេមេគង។ នេះមិនត្រឹមសម្រាប់បម្រើសកម្មភាពប្រចាំថ្ងៃប៉ុណ្ណោះទេ ប្រភេទចង្ក្រាន្តនេះថែមទាំងបានឆ្លុះបញ្ចាំងពីសកម្មភាពនៃការរស់នៅរបស់បងប្អូនប្រជាជនតាមបែបលក្ខណៈធម្មជាតិនៃតំបន់ព្រែកទន្លេទៀតផង ផ្តើមពីនោះក៏រក្សាតម្លៃវប្បធម៌ដ៏យូរអង្វែងរបស់សហគមន៍ Khmer Nam Bộ ផងដែរ។

ផ្ការាំង ជាប្រភេទផ្កាដ៏បរិសុទ្ធក្នុងសំណាក់ព្រះពុទ្ធសាសនា

អមជាមួយសូរសព្ទសម្លេងព្រះសង្ឃសូត្រធម៌ និងគងស្គរដ៏រងំ និងក្លិនផ្សែងធូបដ៏ក្រអូបបានជ្រាបចូលក្នុងបរិយាកាសយ៉ាងស្ងប់ស្ងាត់ក្នុងវត្តអារាម Khmer។ មនុស្សជាច្រើនប្រាកដជាធ្លាប់បានឈប់នៅចំពោះមុខដើមផ្កាមួយដើមដ៏ពិសេស។ ដើមផ្កានេះ គឺផ្កាមិនរីកចេញពីមែកដូចដើមផ្កាធម្មតានោះទេ វាបែជារីកចេញពីដើមទៅវិញ។ នោះគឺដើមផ្ការាំង - ប្រវត្តិនៃប្រភេទផ្កានេះ មានទំនាក់ទំនងយ៉ាងជិតស្និទ្ធទៅនឹងជីវិតវប្បធម៌ និងស្មារតីរបស់ជនរួមជាតិ Khmer ព្រមទាំងពោរពេញទៅដោយទស្សនវិជ្ជានៃព្រះពុទ្ធសាសនា។

នំបញ្ចុកទឹកសម្ល រសក្លិនរបស់ Khmer

នៅពេលរំលឹកអំពីម្ហូប Khmer Nam Bộ មនុស្សជាច្រើននឹងគិតភ្លាមដល់ប្រហុក អំបុក ឬបណ្តាមុខម្ហូបដែលទាក់ទងជាមួយពិធីបុណ្យប្រពៃណី។ ក្នុងនោះ នំបញ្ចុកទឹកសម្លត្រូវបានចាត់ទុក ជាម្ហូបមួយក្នុងចំណោមម្ហូបដ៏ឆ្នើមបំផុត ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងយ៉ាងច្បាស់ពីចំណេះដឹងខាងធ្វើម្ហូប របៀបរស់នៅ និងអត្តសញ្ញាណវប្បធម៌របស់ប្រជាជន Khmer នៅតំបន់ដីសណ្តទន្លេមេគង្គ។

ញាំស្តៅមុខម្ហូបសាមញ្ញបែបជនបទ

ស្តៅគឺជាប្រភេទរុក្ខជាតិដែលធ្លាប់ស្គាល់នៅតាមតំបន់ដីសណ្តទន្លេមេគង្គ ជាពិសេសនៅតាមភូមិស្រុក Khmer ច្រើន។ ហើយវាមិនត្រឹមតែជាប់ទាក់ទងយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយនឹងជីវិតរស់នៅរបស់ប្រជាជនប៉ុណ្ណោះទេ ដើមស្តៅ ក៏ត្រូវបានចាត់ទុកជានិមិត្តរូបនៃធម្មជាតិបែបជនបទ មួយប្រភេទ រួមទាំងមានភាពធន់នៃតំបន់ Nam Bộ ទៀតផង។

សម្លត្រីងៀត ការរួមបញ្ចូលរវាងវប្បធម៌ Kinh - Khmer

តំបន់ដីសណ្តរទន្លេមេគង្គ គឺជាតំបន់រស់នៅរួមគ្នាដ៏យូរអង្វែងរវាងបណ្តាជនជាតិជាបងប្អូនទាំង ៣ រួមមាន Kinh - Khmer - Hoa។ អាស្រ័យការលាយឡំគ្នានេះបានបង្កើតវប្បធម៌មុខម្ហូបម្ហូបដ៏សម្បូរបែប ចម្រុះ និងប្លែកទៀតផង។ ប្រសិនបើសម្ល ជាមុខម្ហូនប្រពៃណីរបស់ជនរួមជាតិ Khmer នៅពេលដែលវាបានចូលមកក្នុងជីវភាពរបស់ប្រជាជន Kinh ក្នុនៅតាមតំបន់ដីសណ្តរទន្លមេគង្គ មុចម្ហូបនេះត្រូវបានសម្របខ្លួនយ៉ាងបត់បែនដើម្បីឱ្យសមស្របនឹងរសជាតិក្នុងស្រុក និងគ្រឿងផ្សំដែលមានស្រាប់នៅភូមិភាគ។

រក្សាព្រលឹងនៃរបាំប្រពៃណីដោយស្ងៀមស្ងាត់

សម្រាប់ជនរួមជាតិ Khmer នៅសង្កាត់ Hiệp Thành សិប្បការិនី Thạch Thea Ry មិនត្រឹមតែមានជំនាញផ្នែងខាងសិល្បៈរបាំប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងជាគ្រូបង្រៀនដោយស្ងៀមស្ងាត់អំពីរបាំប្លែកៗចែកជូនដល់ប្អូនៗកុមារនៅក្នុងភូមិស្រុកទៀតផង។ អាស្រ័យការខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់ខ្លួន ទើបទេពកោសល្យ និងស្មារតីទទួលខុសត្រូវក្នុងការអភិរក្សាវប្បធម៌ប្រពៃណីត្រូវបានបណ្តុះក្នុងយុវវ័យជាច្រើនផងដែរ។

អភិរក្សសិល្បៈចំរៀងបុរាណ Triều Kịch របស់សហគមន៍ Hoa

ក្នុងជីវភាពវប្បធម៌ និងស្មារតីរបស់សហគមន៍ជនជាតិ Hoa តន្ត្រីមានតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ជាពិសេស។ វាមិនត្រឹមជាកន្លែងសម្រាប់បង្ហាញពីក្តីបំណងប្រាថ្នា និងចែករំលែកខាងអារម្មណ៍ប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាក៏ជាសូរសព្ទសម្លេងងនៃក្តីស្រម័យសម្រាប់សុភមង្គលផងដែរ។ នេះត្រូវបានបង្ហាញតាមរយៈឈុតរឿងសម្តែង និងបទចម្រៀងនីមួយៗ។ ក្នុងនោះ សិល្បៈល្ខោនបុរាណ Triều Kịch របស់ជនជាតិ Hoa ដែលមានដើមកំណើត Triều Kịch គឺជា "ស្ពាន" សម្រាប់បង្ហាញពីតម្លៃខាងវិញ្ញាណទាំងនេះ។

ចំណុចខំខាន់សម្រាប់អភិវឌ្ឍទេសចរណ៍

នៅតំបន់ដែនដីចុងជ្រោយបង្អស់របស់ប្រទេសជាតិ ដែលសម្បូរដោយបឹងទន្លេ និងព្រៃស្មាច់ កោងកាង សិល្បៈយូកេររបស់បងប្អូនជនរួមជាតិ Khmer Cà Mau កំពុងស្ងៀមស្ងាត់ពង្រីកសាយភាយក្លាយជាចំណុចដ៏សំខាន់នៃលក្ខណៈវប្បធម៌ដ៏ល្អប្រពៃផងដែរ។ មិនចាំចាប់មានឆាកធំទូលាយនោះទេ សិល្បៈយូកេរបានទាក់ទាញអ្នកទស្សនាដោយយោងតាមលក្ខណៈប្រពៃណី និងចំណងឮចំណូលចិត្តទាំងចង្វាក់ភ្លេងផងនិងទាំងកាយវិការក្នុងការសម្តែងផង។