Thứ năm, 25-6-26 22:45:50
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

នំខ្ញី៖ និមិត្តរូបនៃសេចក្តីស្មោះស្ម័គ្រ និងភក្តីភាព

Báo Cà Mau រៀងរាល់ឱកាសបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មីប្រពៃណីជាតិ ពេលដែលតាមបណ្តាភូមិស្រុក Khmer អ៊ូអរអមដោយបរិយាកាសបុណ្យទាន នំខ្ញីតែងតែមានវត្តមានជាផ្នែកមួយដែលមិនអាចខ្វះបាន។ មិនត្រឹមតែជាមុខម្ហូបប្រពៃណីប៉ុណ្ណោះទេ នំខ្ញីថែមទាំងបង្កប់នូវតម្លៃវប្បធម៌ និងស្មារតីដ៏ជ្រាលជ្រៅទៀតផង។

អ្នកមីង Thạch Thị Niêm នៅអនុសង្កាត់ Biển Đông B សង្កាត់ HiệpThành កំពុងបង្ហាត់បង្ហាញកូនចៅពីរបៀបធ្វើនំខ្ញី។

នំខ្ញីត្រូវបានធ្វើឡើងពីគ្រឿងផ្សំដែលធ្លាប់បានឃើញ ដូចជា៖ ម្សៅអង្ករ ពងមាន់ និងស្ករជាដើម។ ទោះបីជាគ្រឿងផ្សំមានសភាពសាមញ្ញពិតមែន ប៉ុន្តែដើម្បីបង្កើតបានជានំដែលមានភាពស្រួយ ពណ៌លឿងស្រស់ និងមានរសជាតិផ្អែមមុតផងនោះ អ្នកធ្វើត្រូវតែមានបទពិសោធន៍ និងភាពប៉ិនប្រសព្វ។ ចាប់តាំងពីដំណាក់កាលលាយម្សៅឱ្យមានភាពស្អិតល្មម  និងកាច់រាងជាមែកតូចៗពត់ពេនដូចមើមខ្ញីរហូតដល់ដំណាក់កាលបំពង និងការស្រោបស្រទាប់ស្ករពីខាងក្រៅ សុទ្ធតែទាមទារនូវភាពផ្ចិតផ្ចង់ និងការអត់ធ្មត់យ៉ាងខ្ពស់ផងដែឬ។

នៅអនុសង្កាត់ បៀនដុង B សង្កាត់ ហ៊ីបថាញ់ អ្នកមីង ថាច់ធីនីម នៅតែរក្សាទម្លាប់ធ្វើនំខ្ញីរៀងរាល់ឱកាសបុណ្យទានប្រចាំឆ្នាំ។ អ្នក​មីងបានរៀបរាប់ថា តាំងពីនៅតូច ខ្លួនបានរៀនធ្វើនំនេះតាមអ្នកម្តាយ ដោយដំបូងឡើយគ្រាន់តែជួយការងារស្រាលៗ បន្ទាប់មកទើបចេះពីរបៀបលាយម្សៅ និងចាប់រាងនំ។ អ្នកមីង នីម បានចែករំលែកថា៖ “ការធ្វើនំខ្ញីមិនពិបាកនោះទេ ប៉ុន្តែចង់ឱ្យមានរសជាតិឆ្ងាញ់គឺត្រូវតែមានភាពអត់ធ្មត់។ ម្សៅត្រូវតែល្មមនឹងដៃ ចាប់រាងឱ្យស្មើ និងបំពងត្រូវមើលភ្លើងជាប្រចាំ”។ ដើម្បីរក្សាមុខរបរប្រពៃណីនេះ អ្នកមីងថែមទាំងបានបង្ហាត់បង្ហាញដល់កូនចៅក្នុងផ្ទះ ដោយសង្ឃឹមចង់ឱ្យរសជាតិនំខ្ញីប្រចាំស្រុកកំណើត មិនត្រូវបានបាត់បង់ទៅតាមពេលវេលា។

ដូចគ្នានឹងអ្នកមីង នីម ដែរ អ្នកមីង ថាច់ធីភឿង នៅភូមិកៃយ៉ា ឃុំហឹងហូយ ក៏បានផ្សារភ្ជាប់ជាមួយនឹងមុខរបរធ្វើនំខ្ញីនេះអស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំមកហើយដែរ។ ក្នុងថ្ងៃជិតដល់បុណ្យទាន ឬក៏រដូវកាលអាពាហ៍ពិពាហ៍ម្តងៗ ផ្ទះដ៏តូចរបស់អ្នកមីងកាន់តែមមាញឹកជាងមុនជាមួយនឹងឡនំថ្មីៗ។ តាមអ្នកមីង នំខ្ញីមិនត្រឹមតែមានវត្តមាននៅលើអាសនៈដូនតាប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងជាជំនូនសម្រាប់ក្នុងពិធីមង្គលការទៀតផង នេះជានិមិត្តរូបនៃសេចក្តីស្មោះស្ម័គ្រ និងភក្តីភាពផងដែរ។

ក្នុងថ្ងៃជិតដល់បុណ្យចូលឆ្នាំថ្មី គ្រួសារអ្នកមីង Thạch Thị Phương នៅភូមិ Cái Giá ឃុំ Hưng Hội តែងមមាញឹកធ្វើនំខ្ញីប្រពៃណី។

អ្នកមីង ភឿង បានឱ្យដឹង៖ “ក្នុងឱកាសបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មីម្តងៗ មួយថ្ងៃគ្រួសារខ្ញុំធ្វើបានអស់ពងមាន់ប្រហែល ៦០ គ្រាប់ ហើយអាចធ្វើជានំបានប្រមាណ ៣៥ ទៅ ៤០ ប្រអប់ផងដែរ។ ដោយសារធ្វើដោយដៃផ្ទាល់ ទើបមិនអាចធ្វើបានច្រើនជាងនេះឡើយ ប៉ុន្តែអ្វីដែលសំខាន់គឺរក្សាបាននូវគុណភាព និងរសជាតិបែបប្រពៃណី”។

ពីមុខនំខ្ញីមានសភាពសាមញ្ញក្នុងភូមិស្រុក តែឥឡូវនំខ្ញី ហឹងហូយ ត្រូវបានទទួលស្គាល់ជាផលិតផល OCOP កម្រិតផ្កាយ ៣។ ការចូលរួមក្នុងកម្មវិធី OCOP ក៏បានជួយដល់បណ្តាគ្រួសារផលិតនំកាន់តែយកចិត្តទុកដាក់ជាងមុនចំពោះដំណើរការកែច្នៃ និងការកែលម្អសោភ័ណភាពវេចខ្ចប់ ដើម្បីឈានជើងចូលទៅកាន់ទីផ្សារឱ្យកាន់តែទូលំទូលាយជាងទៀត។

ក្នុងជីវភាពវប្បធម៌របស់បងប្អូន Khmer នំខ្ញីតែងផ្សារភ្ជាប់ជាមួយនឹងពិធីបុណ្យទានប្រពៃណី។ ចាននំដែលត្រូវបានដាក់តាំងយ៉ាងសមរម្យនៅលើអាសនៈដូនតាក្នុងឱកាសបុណ្យទាន បានបង្ហាញពីសេចក្តីគោរព និងក្តីសង្ឃឹមក្នុងឆ្នាំថ្មីប្រកបដោយសេចក្តីសុខ និងភាពសម្បូរសប្បាយ។

នំខ្ញីត្រូវបានដាក់តាំងយ៉ាងសមរម្យនៅអាសនៈដូនតាក្នុងឱកាសបុណ្យទាន ដើម្បីបង្ហាញពីសេចក្តីគោរព និងក្តីសង្ឃឹមក្នុងឆ្នាំថ្មីពេញដោយក្តីសុខ និងបរិបូរណ៍។

មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះ ដំណើរការនៃការធ្វើនំ ក៏ជាឱកាសសម្រាប់សមាជិកក្នុងគ្រួសារជួបជុំគ្នា បង្ហាត់បង្ហាញមុខរបរដល់កូនចៅជំនាន់ក្រោយផងដែរ។ តាមរយៈនោះ មិនត្រឹមតែមុខរបរប្រពៃណីត្រូវបានរក្សាប៉ុណ្ណោះទេ សម្រាប់ខាងតម្លៃវប្បធម៌ និងរឿងរ៉ាវអំពីបុណ្យចូលឆ្នាំពីមុនៗ ក៏ត្រូវបានបន្តវេនគ្នាយ៉ាងមានលក្ខណៈធម្មជាតិបំផុតនោះដែរ។

ក្នុងដំណើរជីវិតនសសម័យទំនើបដូចសព្វថ្ងៃ នំខ្ញីនៅតែរក្សាបានទីតាំងរៀងខ្លួនក្នុងជីវភាពរបស់បងប្អូន Khmer ។ មិនត្រឹមតែដោយសារភាពសាមញ្ញ និងលក្ខណៈប្រពៃណីប៉ុណ្ណោះទេ ប្រភេទនំនេះថែមទាំងបង្កប់នូវអត្ថន័យដ៏ជ្រាលជ្រៅ ផ្សារភ្ជាប់ជាមួយនឹងទំនៀមទម្លាប់ និងជំនឿសាសនារបស់បងប្អូន Khmer យើងទៀតផង៕

Huyền Trang - Anh Tuấn

ទំនៀមសែនថ្វាយ និងដាំដើមទទឹមរបស់ជនជាតិ Hoa

ក្នុងវប្បធម៌ Hoa ដើមទទឹមតំណាងឱ្យសំណាងល្អ ជីជាតិ និងសុភមង្គល។ នេះជាមូលហេតុដែលគ្រួសារ Hoa ភាគច្រើនដាំដើមទទឹមនៅតាមមុខផ្ទះរបស់ខ្លួន ហើយមែកទទឹមច្រើនតែត្រូវបានរួមបញ្ចូលនៅក្នុងគ្រឿងបូជា ឬនំរាងទទឹមត្រូវបានធ្វើឡើងដើម្បីបង្ហាញពីសេចក្តីប្រាថ្នារបស់ពួកគេ ព្រមទាំងបួងសួងប្រាថ្នាក្តីសុខ និងសុភមង្គល។

បណ្តុះពូជខាងសិល្បៈ Khmer នៅតំបន់ដាច់ស្រយាល

អស់រយៈកាលជាង ១១ ឆ្នាំចាប់តាំងពីខ្លួនបានធ្វើជាកូនប្រសារនៅ Cà Mau អ្នកគ្រូ Thạch Thị Sô Phi មានដើមកំណើតនៅខេត្ត Trà Vinh (ចាស់) នៅតែរក្សាចំណង់ចំណូលចិត្តរបស់ខ្លួនចំពោះសិល្បៈប្រពៃណី Khmer។ បន្ទាប់ពីបញ្ចប់ការសិក្សាសាកលវិទ្យាល័យ Cần Thơ អ្នកគ្រូបាននាំយកចំណេះដឹង និងសេចក្តីស្រឡាញ់ចំពោះវប្បធម៌ជនជាតិរបស់ខ្លួនមកផ្ទះស្វាមី រួមចំណែកដល់ការពង្រឹងជីវិតខាងវិញ្ញាណសម្រាប់បងប្អូនប្រជាជនក្នុងតំបន់ផងដែរ។

ចង្ក្រានអុស ស្លាកស្នាមនៃវប្បធម៌ Khmer

ចង្ក្រានអុស ជាឧបករសម្រាប់ចម្អិនរាល់មុខម្ហូបផ្សេងៗតាមបែបប្រពៃណីរបស់បងប្អូនជនរួមជាតិ Khmer នៅទូទាំងតំបន់ដីសណ្តរទន្លេមេគង។ នេះមិនត្រឹមសម្រាប់បម្រើសកម្មភាពប្រចាំថ្ងៃប៉ុណ្ណោះទេ ប្រភេទចង្ក្រាន្តនេះថែមទាំងបានឆ្លុះបញ្ចាំងពីសកម្មភាពនៃការរស់នៅរបស់បងប្អូនប្រជាជនតាមបែបលក្ខណៈធម្មជាតិនៃតំបន់ព្រែកទន្លេទៀតផង ផ្តើមពីនោះក៏រក្សាតម្លៃវប្បធម៌ដ៏យូរអង្វែងរបស់សហគមន៍ Khmer Nam Bộ ផងដែរ។

ផ្ការាំង ជាប្រភេទផ្កាដ៏បរិសុទ្ធក្នុងសំណាក់ព្រះពុទ្ធសាសនា

អមជាមួយសូរសព្ទសម្លេងព្រះសង្ឃសូត្រធម៌ និងគងស្គរដ៏រងំ និងក្លិនផ្សែងធូបដ៏ក្រអូបបានជ្រាបចូលក្នុងបរិយាកាសយ៉ាងស្ងប់ស្ងាត់ក្នុងវត្តអារាម Khmer។ មនុស្សជាច្រើនប្រាកដជាធ្លាប់បានឈប់នៅចំពោះមុខដើមផ្កាមួយដើមដ៏ពិសេស។ ដើមផ្កានេះ គឺផ្កាមិនរីកចេញពីមែកដូចដើមផ្កាធម្មតានោះទេ វាបែជារីកចេញពីដើមទៅវិញ។ នោះគឺដើមផ្ការាំង - ប្រវត្តិនៃប្រភេទផ្កានេះ មានទំនាក់ទំនងយ៉ាងជិតស្និទ្ធទៅនឹងជីវិតវប្បធម៌ និងស្មារតីរបស់ជនរួមជាតិ Khmer ព្រមទាំងពោរពេញទៅដោយទស្សនវិជ្ជានៃព្រះពុទ្ធសាសនា។

នំបញ្ចុកទឹកសម្ល រសក្លិនរបស់ Khmer

នៅពេលរំលឹកអំពីម្ហូប Khmer Nam Bộ មនុស្សជាច្រើននឹងគិតភ្លាមដល់ប្រហុក អំបុក ឬបណ្តាមុខម្ហូបដែលទាក់ទងជាមួយពិធីបុណ្យប្រពៃណី។ ក្នុងនោះ នំបញ្ចុកទឹកសម្លត្រូវបានចាត់ទុក ជាម្ហូបមួយក្នុងចំណោមម្ហូបដ៏ឆ្នើមបំផុត ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងយ៉ាងច្បាស់ពីចំណេះដឹងខាងធ្វើម្ហូប របៀបរស់នៅ និងអត្តសញ្ញាណវប្បធម៌របស់ប្រជាជន Khmer នៅតំបន់ដីសណ្តទន្លេមេគង្គ។

ញាំស្តៅមុខម្ហូបសាមញ្ញបែបជនបទ

ស្តៅគឺជាប្រភេទរុក្ខជាតិដែលធ្លាប់ស្គាល់នៅតាមតំបន់ដីសណ្តទន្លេមេគង្គ ជាពិសេសនៅតាមភូមិស្រុក Khmer ច្រើន។ ហើយវាមិនត្រឹមតែជាប់ទាក់ទងយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយនឹងជីវិតរស់នៅរបស់ប្រជាជនប៉ុណ្ណោះទេ ដើមស្តៅ ក៏ត្រូវបានចាត់ទុកជានិមិត្តរូបនៃធម្មជាតិបែបជនបទ មួយប្រភេទ រួមទាំងមានភាពធន់នៃតំបន់ Nam Bộ ទៀតផង។

សម្លត្រីងៀត ការរួមបញ្ចូលរវាងវប្បធម៌ Kinh - Khmer

តំបន់ដីសណ្តរទន្លេមេគង្គ គឺជាតំបន់រស់នៅរួមគ្នាដ៏យូរអង្វែងរវាងបណ្តាជនជាតិជាបងប្អូនទាំង ៣ រួមមាន Kinh - Khmer - Hoa។ អាស្រ័យការលាយឡំគ្នានេះបានបង្កើតវប្បធម៌មុខម្ហូបម្ហូបដ៏សម្បូរបែប ចម្រុះ និងប្លែកទៀតផង។ ប្រសិនបើសម្ល ជាមុខម្ហូនប្រពៃណីរបស់ជនរួមជាតិ Khmer នៅពេលដែលវាបានចូលមកក្នុងជីវភាពរបស់ប្រជាជន Kinh ក្នុនៅតាមតំបន់ដីសណ្តរទន្លមេគង្គ មុចម្ហូបនេះត្រូវបានសម្របខ្លួនយ៉ាងបត់បែនដើម្បីឱ្យសមស្របនឹងរសជាតិក្នុងស្រុក និងគ្រឿងផ្សំដែលមានស្រាប់នៅភូមិភាគ។

រក្សាព្រលឹងនៃរបាំប្រពៃណីដោយស្ងៀមស្ងាត់

សម្រាប់ជនរួមជាតិ Khmer នៅសង្កាត់ Hiệp Thành សិប្បការិនី Thạch Thea Ry មិនត្រឹមតែមានជំនាញផ្នែងខាងសិល្បៈរបាំប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងជាគ្រូបង្រៀនដោយស្ងៀមស្ងាត់អំពីរបាំប្លែកៗចែកជូនដល់ប្អូនៗកុមារនៅក្នុងភូមិស្រុកទៀតផង។ អាស្រ័យការខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់ខ្លួន ទើបទេពកោសល្យ និងស្មារតីទទួលខុសត្រូវក្នុងការអភិរក្សាវប្បធម៌ប្រពៃណីត្រូវបានបណ្តុះក្នុងយុវវ័យជាច្រើនផងដែរ។

អភិរក្សសិល្បៈចំរៀងបុរាណ Triều Kịch របស់សហគមន៍ Hoa

ក្នុងជីវភាពវប្បធម៌ និងស្មារតីរបស់សហគមន៍ជនជាតិ Hoa តន្ត្រីមានតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ជាពិសេស។ វាមិនត្រឹមជាកន្លែងសម្រាប់បង្ហាញពីក្តីបំណងប្រាថ្នា និងចែករំលែកខាងអារម្មណ៍ប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាក៏ជាសូរសព្ទសម្លេងងនៃក្តីស្រម័យសម្រាប់សុភមង្គលផងដែរ។ នេះត្រូវបានបង្ហាញតាមរយៈឈុតរឿងសម្តែង និងបទចម្រៀងនីមួយៗ។ ក្នុងនោះ សិល្បៈល្ខោនបុរាណ Triều Kịch របស់ជនជាតិ Hoa ដែលមានដើមកំណើត Triều Kịch គឺជា "ស្ពាន" សម្រាប់បង្ហាញពីតម្លៃខាងវិញ្ញាណទាំងនេះ។

ចំណុចខំខាន់សម្រាប់អភិវឌ្ឍទេសចរណ៍

នៅតំបន់ដែនដីចុងជ្រោយបង្អស់របស់ប្រទេសជាតិ ដែលសម្បូរដោយបឹងទន្លេ និងព្រៃស្មាច់ កោងកាង សិល្បៈយូកេររបស់បងប្អូនជនរួមជាតិ Khmer Cà Mau កំពុងស្ងៀមស្ងាត់ពង្រីកសាយភាយក្លាយជាចំណុចដ៏សំខាន់នៃលក្ខណៈវប្បធម៌ដ៏ល្អប្រពៃផងដែរ។ មិនចាំចាប់មានឆាកធំទូលាយនោះទេ សិល្បៈយូកេរបានទាក់ទាញអ្នកទស្សនាដោយយោងតាមលក្ខណៈប្រពៃណី និងចំណងឮចំណូលចិត្តទាំងចង្វាក់ភ្លេងផងនិងទាំងកាយវិការក្នុងការសម្តែងផង។