Điểm nghẽn kinh tế biển Phú Tân: Bài 2: Đừng để “lỡ duyên” tàu – bến

Cửa biển Cái Đôi Vàm, huyện Phú Tân, một trong những cửa biển quan trọng nằm trong chiến lược phát triển kinh tế biển của tỉnh cũng như cả nước. Cửa biển này có tiềm năng tiếp nhận tàu công suất lớn vào neo đậu và phát triển dịch vụ hậu cần nghề cá để trở thành cửa biển sầm uất, nếu được đầu tư đúng mức.

Cửa biển Cái Đôi Vàm, huyện Phú Tân, một trong những cửa biển quan trọng nằm trong chiến lược phát triển kinh tế biển của tỉnh cũng như cả nước. Cửa biển này có tiềm năng tiếp nhận tàu công suất lớn vào neo đậu và phát triển dịch vụ hậu cần nghề cá để trở thành cửa biển sầm uất, nếu được đầu tư đúng mức.

Ngày 12/11/2015, Thủ tướng Chính phủ ký Quyết định số 1976/QĐ-TTg về việc phê duyệt quy hoạch tổng thể cảng cá và khu neo đậu tránh trú bão cho tàu cá đến năm 2020, định hướng đến năm 2030, trong đó, có cửa biển Cái Đôi Vàm. Quyết định này mở ra cơ hội đầy hứa hẹn để huyện Phú Tân vực dậy kinh tế biển vốn đã ì ạch trên đường phát triển.

Điểm nghẽn

Với lợi thế nằm gần ngư trường biển Tây rộng lớn, cửa biển Cái Đôi Vàm thu hút ngày càng đông các ghe tàu đánh bắt cá của ngư dân địa phương và các tỉnh bạn. Tuy nhiên, thời gian gần đây, với sự tác động của biến đổi khí hậu làm cho lượng phù sa bồi lắng rất nhanh, các ghe tàu ra vào cửa biển này gặp rất nhiều khó khăn, thậm chí không thể di chuyển khi thuỷ triều xuống thấp. Đây chính là điểm nghẽn cần được khơi thông trong tiến trình vực dậy kinh tế biển của huyện Phú Tân.

Nếu cửa biển Cái Đôi Vàm không được nạo vét sớm thì các cột neo đậu tàu thuyền trong khu neo đậu tránh trú bão sẽ không phát huy hiệu quả, gây lãng phí.        Ảnh: V.HOÀ

Chủ tàu lưới kéo Trần Văn Thái, khóm 3, thị trấn Cái Đôi Vàm, bức xúc: "Cửa biển này rất cạn, ghe tàu ra vào vô cùng khó khăn, chân vịt bị hư thường xuyên. Một chân vịt trị giá 30-40 triệu đồng, thông thường sử dụng được 2-3 năm nhưng ra vào cửa này chưa đầy năm là phải thay. Gia đình tôi có đến 5-6 chiếc tàu nhưng phải đậu bên cửa Sông Đốc không dám ra vào cửa này sợ bị hư chân vịt, nhà thì ở đây mà tàu đậu bên đó làm tăng thêm chi phí. Ngư dân vùng này mong mỏi Nhà nước nạo vét cửa biển này tạo luồng thông thoáng để người dân giảm chi phí, đỡ khổ hơn, nhưng không biết đến bao giờ cửa biển này mới được khơi thông?".

Cửa biển bị cạn, ngoài việc ghe tàu ra vào khó khăn, tăng chi phí cho ngư dân bởi phải tốn thêm khoản duy tu ngư cụ lẽ ra không đáng có, còn gây ra nhiều trở lực lớn khác. “Chính cửa biển bị cạn nên ghe tàu ra vào ngày càng ít, kéo theo dịch vụ hậu cần nghề cá không phát triển. Từ đó, các vựa kinh doanh thu mua sản phẩm từ biển không nhiều, tạo ra thế ép giá ngư dân. Nếu cửa biển thông thoáng, ghe tàu ra vô nhiều, dịch vụ hậu cần nghề cá phát triển, nhiều cơ sở kinh doanh thu mua sản phẩm biển ra đời, ngư dân có nhiều lựa chọn trong việc bán sản phẩm của mình. Khi đó giá cả sẽ tăng lên, chứ không bị ép giá như hiện nay, vì sẽ phá được thế độc quyền trong khâu thu mua”, ngư dân Phan Văn Phúc, chủ ghe lưới rê, khóm 3, thị trấn Cái Đôi Vàm, phân tích.

Cần đầu tư đồng bộ

Nằm trong lộ trình phát triển kinh tế biển của tỉnh, UBND tỉnh đã phê duyệt dự án xây dựng khu neo đậu tránh trú bão cho tàu cá và bến cá Cái Đôi Vàm. Dự án này đang trong quá trình hoàn thành, dự kiến tháng 1/2016 sẽ được thông báo khai bến, đưa vào khai thác sử dụng. Khu neo đậu tránh trú bão cho tàu cá và bến cá Cái Đôi Vàm đi vào hoạt động sẽ mở ra tương lai đầy hứa hẹn cho kinh tế biển của huyện.

Chủ tịch UBND huyện Phú Tân Võ Trường Giang tâm đắc: "Trung ương, UBND tỉnh đầu tư khu neo đậu tránh trú bão cho tàu cá và bến cá với tổng nguồn vốn trên 69 tỷ đồng là chủ trương đúng đắn, kịp thời. Dự án này sẽ giúp huyện chủ động trong công tác phòng, chống lụt, bão hằng năm và tạo điều kiện thuận lợi cho các phương tiện đánh bắt có chỗ neo đậu tránh trú bão an toàn trong điều kiện có nhiều cơn bão lớn xảy ra. Ngoài ra, dự án này còn phù hợp với nhu cầu và xu hướng phát triển, là điều kiện để vực dậy kinh tế biển, một lĩnh vực kinh tế mũi nhọn của huyện".

"Tăng cường đầu tư hạ tầng phục vụ phát triển dịch vụ hậu cần nghề cá, thúc đẩy kinh tế biển của huyện là điều cần thiết. Tuy nhiên, nếu chỉ quan tâm đầu tư hạ tầng kỹ thuật thì chưa đủ, mà phải có cơ chế phối hợp tạo điều kiện cho tàu thuyền cặp bến dễ dàng. Chẳng hạn như về thủ tục hành chính, kiểm soát ghe tàu ra vào như thế nào cho đảm bảo an toàn, nhưng không gây phiền hà cho ngư dân. Có vậy, cửa biển Cái Đôi Vàm mới trở nên sầm uất trong tương lai", Phó Chủ tịch UBND thị trấn Cái Đôi Vàm Nguyễn Văn Kha kiến nghị.

Khu neo đậu tránh trú bão cho tàu cá và bến cá Cái Đôi Vàm sắp đưa vào khai thác là tín hiệu vui. Thế nhưng, để khu này phát huy được hết công năng, tránh lãng phí, để kinh tế biển của huyện được vực dậy là chuyện không hề đơn giản. Chủ tịch UBND huyện Phú Tân Võ Trường Giang trăn trở: "Hiện nay, huyện đang gặp khó trong quá trình vực dậy kinh tế biển. Thứ nhất, khu neo đậu tránh trú bão cho tàu cá và bến cá đã được đầu tư, sắp đưa vào sử dụng nhưng cửa biển lại bị cạn, ghe tàu vào bến gặp rất nhiều khó khăn. Nếu không được nạo vét, khơi thông thì ghe tàu khó cặp được bến cá; khi có giông bão xảy ra ghe tàu cũng khó vào khu vực tránh trú bão được. Nếu cửa biển không được nạo vét kịp thời thì bến cá, khu neo đậu tránh trú bão sẽ không phát huy hiệu quả, gây lãng phí. Thứ hai là việc chuyển đổi nghề cho ngư dân khai thác ven biển. Muốn giải quyết được 2 khó khăn này đòi hỏi nguồn vốn rất lớn, huyện không thể kham nổi".

Nếu mối “lương duyên” tàu - bến không được se, không có một đề án mang tính khả thi cao để chuyển đổi nghề cho ngư dân khai thác ven biển thì kinh tế biển của huyện Phú Tân không thể thoát được sự “ì ạch” trên con đường phát triển của mình./.

Phóng sự của Vi Hoà