Thứ sáu, 12-6-26 12:26:42
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

Ðưa cua Cà Mau ra thế giới - Bài 1: Tiềm năng và triển vọng

Báo Cà Mau (CMO) LTS: Nhân sự kiện tỉnh Cà Mau nâng tầm từ sự kiện "Lễ hội cua Năm Căn" thành "Lễ hội cua Cà Mau", phóng viên báo Cà Mau có loạt bài ghi nhận tiềm năng, cũng như thế mạnh của nghề nuôi cua; phản ánh thực trạng, giải pháp của ngành chức năng cũng như của tỉnh để con cua Cà Mau vươn ra thị trường thế giới; giúp ngành nuôi thuỷ sản ổn định và giúp nông dân phát triển kinh tế với đối tượng nuôi tiềm năng này. Cà Mau hiện đang triển khai nhiều giải pháp cả về sản xuất con giống, mô hình nuôi hiệu quả, phòng bệnh, xây dựng thương hiệu, tìm kiếm thị trường… nhằm giúp con cua sánh vai cùng con tôm nâng tầm ngành kinh tế thuỷ sản.

Bài 1: Tiềm năng và triển vọng

Cua biển Cà Mau là sản phẩm thuỷ sản thuộc thế mạnh và nằm trong nhóm đối tượng tái cơ cấu của ngành nông nghiệp. Là loại sản phẩm chứa nhiều chất dinh dưỡng, chế biến được nhiều loại thực phẩm cao cấp mà người tiêu dùng ưa chuộng, giá trị kinh tế cao, có thị trường tiêu thụ trong nước và thế giới, mặt khác điều kiện tự nhiên của tỉnh phù hợp phát triển nuôi đối tượng này.

Diện tích thả cua hàng năm trên địa bàn tỉnh Cà Mau khoảng trên 250.000 ha, sản lượng thu hoạch ước khoảng trên 25.000 tấn. Không những làm thực phẩm phục vụ bữa ăn trong gia đình mà con cua còn mang lại giá trị thương phẩm trên 10.000 tỷ đồng/năm, góp phần tăng thu nhập đáng kể cho người dân trên cùng đơn vị diện tích nuôi.

Nhiều tiềm năng

Hình thức nuôi cua chủ yếu kết hợp trong vuông nuôi tôm quảng canh, quảng canh cải tiến, nuôi tôm - rừng, tôm - lúa với khoảng 248.000 ha; loại hình nuôi chuyên cua khoảng 2.000 ha; thời gian nuôi quanh năm. Sản lượng cua của tỉnh năm 2019 là 23.679 tấn, năm 2020 là 24.075 tấn, năm 2021 là 25.057 tấn. Những con số này minh chứng được hiệu quả kinh tế, xã hội từ nuôi cua. Do chất lượng cua thương phẩm tốt và số lượng nhiều nên đã trở thành thương hiệu. Ở Việt Nam có nhiều tỉnh nuôi cua, song số lượng và chất lượng không bằng cua ở Cà Mau.

Thị trường cua thương phẩm khá tốt, thương lái tìm đến tận nơi sản xuất thu mua với giá cạnh tranh. Cua tiêu thụ trong nước khoảng hơn 60%, còn lại xuất khẩu sang một số nước lân cận. Cua Cà Mau luôn không đủ cung cho thị trường trong nước và nước ngoài. Hiện nay tỉnh đã xây dựng được thương hiệu cua Năm Căn - Cà Mau.

Tận dụng nguồn nguyên liệu cua sẵn có, nhiều hợp tác xã (HTX) chế biến sản phẩm bánh phồng từ cua. HTX Tân Phát Lợi, Ấp Tân Lập, xã Tân Ân Tây, huyện Ngọc Hiển, là đơn vị tiên phong trong thực hiện mô hình này. Thành lập tổ hợp tác (THT) năm 2011, một năm sau đó đã nâng tầm lên HTX, với 9 xã viên, đến nay đã có 6 sản phẩm được chứng nhận OCOP 3 sao và năm 2018 HTX bắt đầu làm sản phẩm bánh phồng cua.

Ông Bùi Văn Chương, người tiên phong xây dựng các sản phẩm OCOP, trong đó có sản phẩm bánh phồng cua - một trong những sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu.

Ông Bùi Văn Chương, Giám đốc HTX Tân Phát Lợi, cho hay, qua nghiên cứu thị trường, ông nhận thấy nhiều loại hải sản làm bánh phồng được thì cua sẽ làm được; phải tạo ra sự khác biệt trong sản phẩm thì mới tạo được tiếng vang, vì đây là sản phẩm được chọn lọc và khác lạ. Hàng tháng, HTX thu mua hơn 500 kg cua thương phẩm, ngoài làm bánh phồng ra còn hấp, tách lấy thịt và cấp đông gửi đi thị trường Hà Nội tiêu thị; sản phẩm này rất được ưa chuộng bởi độ ngọt và tươi của thịt cua. Hàng tháng HTX tiêu thụ hơn 200 kg thịt cua cấp đông.

Cái nôi ươm cua uy tín

Hiện nay, Cà Mau có khoảng 70 trại chuyên sản xuất cua giống, 600 trại sản xuất luân phiên giống tôm sú và cua; có 7 THT và HTX ươm, 300 cơ sở ươm nhỏ lẻ. Chất lượng cua giống tốt và đủ cung cấp cho người nuôi. Riêng huyện Năm Căn, địa phương có nhiều tiềm năng về nghề ươm cua giống, có tổng số 278 cơ sở sản xuất, ươm dưỡng giống thuỷ sản (gồm 184 cơ sở sản xuất tôm, 4 cơ sở sản xuất, ươm tôm, cua và 90 cơ sở ươm cua).

Cà Mau hiện có khoảng 70 trại chuyên sản xuất cua giống, 600 trại sản xuất luân phiên giống tôm sú và cua; 7 THT và HTX ươm, 300 cơ sở ươm nhỏ lẻ.

Ông Ðoàn Văn Tiên, Giám đốc HTX ươm cua giống Cái Trăng, xã Hàm Rồng, huyện Năm Căn, cho biết, HTX thành lập đến nay đã được 8 năm, từng bước vượt khó và đi vào ổn định hơn. Thời điểm hiện nay, HTX lên kế hoạch dài hơi cho hoạt động, nhằm đáp ứng nhu cầu con giống thả nuôi của người dân.

Ở huyện Ðầm Dơi hiện có nhiều mô hình ươm cua giống được triển khai. Ghé thăm THT dèo cua Ðại Phát, ấp Tân Thành A, xã Tân Dân, huyện Ðầm Dơi mới thấy có niềm tin hơn đối với mô hình này, cũng như hướng mở cho thanh niên nông thôn. Dù chỉ mới thành lập 2 năm nhưng mô hình đã cho thấy tính bền vững. Mô hình được khởi xướng từ vài đoàn viên ở địa phương tự hùn vốn làm, từ 4 ao ban đầu nay đã nâng lên 6 ao, từ ao đất nay đã xây được ao xi-măng kiên cố hơn. Mỗi con nước sẽ xuất bán 2 lần, bình quân khoảng 80.000 con giống.

Anh Hồ Trung Trực, Bí thư Xã đoàn Tân Dân, huyện Ðầm Dơi, bộc bạch: "Tuy THT dèo cua của đoàn viên, thanh niên đi vào hoạt động chưa lâu nhưng chất lượng con cua giống không hề thua những trại lâu năm".

Ghé thăm Công ty TNHH MTV thuỷ sản Việt Thắng Cà Mau, do anh Vũ Văn Thắng, Khóm 5, thị trấn Năm Căn, huyện Năm Căn làm chủ mới thấy tinh thần khởi nghiệp của người thanh niên này. Riêng con cua giống, đến nay anh Thắng sở hữu 340 hồ, bình quân 1 hồ sẽ cho ra 300 khênh và khoảng 100.000 cua giống. Ngoài việc bán thẳng cho các trại, THT, HTX ươm cua giống, anh Thắng còn dèo theo yêu cầu của khách hàng; thường khách hàng sẽ chuộng hơn và đặt hàng giống do trại dèo bán.

Kinh nghiệm đã qua cho anh Thắng thấy sức đề kháng của con cua giống càng sen và càng đỏ mạnh hơn, trụ được qua các đợt dịch bệnh trên cua, người nuôi tin tưởng giống này hơn. Chính vì thế, gần đây anh Thắng tập trung ưu tiên cho việc ép loại giống này.

Ông Tạ Trường Giang, Chủ tịch Hội Thuỷ sản thị trấn Năm Căn, huyện Năm Căn, mong muốn: "2 năm trở lại đây, giống cua càng lửa và càng sen được ưa chuộng vì kháng thể tốt, sức kháng bệnh cao, người nuôi tin tưởng. Chính vì thế, các trại giống ưu tiên phát triển; điều đặc biệt là giá cua thương phẩm càng sen, càng đỏ ngày càng cao... Ðây là hướng mở cho nghề sản xuất cua giống ở thị trấn Năm Căn thời gian tới"./.

 

Phú Hữu

Bài 2: THÁCH THỨC CÒN NHIỀU

 

Biển đông tình nghĩa vợ chồng

Con nước sông Cửa Lớn buổi hoàng hôn lặng lẽ chảy ngang vàm Kinh Ông Quyền. Nước mang vị mặn của biển Đông, len qua những rừng đước xanh rì rồi ôm lấy căn nhà nhỏ của vợ chồng chị Phan Thị Chuyển. Cũng từ con nước lớn ròng này, câu chuyện tình nghĩa vợ chồng chân chất miền biển đã lớn lên cùng nghề làm mắm cá sơn, thứ đặc sản từng bị xem là “cá bỏ đi” của xứ rừng phương Nam.

Bừng sáng biển đảo Tây Nam

Tôi gặp lại anh Mai Văn Ðỉnh, phóng viên Báo Công Lý, người bạn trong chuyến đi Trường Sa mùa Tết năm 2024 ngót một tháng trời. Chuyến đi ấy đã cho tôi thật nhiều thứ, mà khi về đất liền, tôi trân trọng gọi đó là chuyến hải trình thiêng liêng. Lần hội ngộ này, chúng tôi lại cùng nhau chung một hải trình, trong mùa biển đẹp, sóng êm để đến với biển đảo Tây Nam, nơi có quê hương Cà Mau yêu dấu. Thấy tôi vẫn vắt vẻo máy ảnh bên mình, anh tươi cười, “vậy là chúng ta lại cùng nhau đi biển đảo, cùng tác nghiệp, cùng có những bài viết cho chuyến đi”. Tôi thoáng chốc ngẩn ngơ! Khi biết tôi đã chuyển công tác từ đầu năm, anh quàng vai, nói khẽ: “Ðược đi cùng nhau là vui".

Người giữ đất rừng U Minh

 Con đường về xã Khánh Lâm mùa này hun hút nắng. Xe chạy dọc theo những con kênh nước phèn nhuộm đỏ chân rừng, len qua những vạt tràm đứng im thin thít như đang lắng nghe tiếng đất thở dưới chân người. Miệt rừng tràm nơi địa đầu cực Nam Tổ quốc vẫn mộc mạc như thuở nào: lặng lẽ, chân tình và sâu đậm như con nước luồn qua rừng tràm, âm thầm bồi đắp sức sống cho đất U Minh.

Đêm nghe đất nứt

Ở miền đất địa đầu cực Nam Tổ quốc, nơi những con sông mở đường ra biển lớn, người dân Cà Mau từ bao đời nay vẫn sống cùng nước như sống cùng hơi thở. Sông là đường đi. Sông là kế sinh nhai. Sông là nơi dựng nhà, neo ghe, sinh con, lớn lên rồi già đi.

Chuyến đò chở thanh xuân và những giấc mơ không lạc dòng

Cách đây hơn 10 năm, trong một lần về ấp Thuận Tạo (xã Tân Tiến, huyện Đầm Dơi, tỉnh Cà Mau cũ) đưa tin lễ khánh thành điểm trường mới, tôi vô tình gặp và phỏng vấn cậu bé Nguyễn Quốc Út. Khi ấy, Út mới học lớp 2. Hỏi về ước mơ dưới mái trường khang trang, cậu bé ấp úng: “Con chỉ cần học lên tới lớp Tư thôi” !?

Biểu tượng của khát vọng vươn lên

Ở bất kỳ vùng đất nào, những công trình biểu tượng không đơn thuần là một hạng mục kiến trúc hay mỹ thuật đô thị. Ðó còn là kết tinh bản sắc văn hoá, lịch sử hình thành và khát vọng phát triển của một địa phương. Với Cà Mau - vùng đất địa đầu cực Nam Tổ quốc, việc đầu tư xây dựng biểu tượng “Con tôm” và “Ba hạt lúa” có ý nghĩa sâu sắc cả về kinh tế, văn hoá lẫn tinh thần.

Trường Sa trong trái tim những người con đất mũi

Tham gia chuyến hải trình của Đoàn công tác số 12 năm 2026 đến với quần đảo Trường Sa và hệ thống Nhà giàn DK1, đối với 10 thành viên đến từ Cà Mau - vùng đất địa đầu cực Nam Tổ quốc, đây là hành trình của cảm xúc, niềm tự hào và trách nhiệm đối với chủ quyền biển đảo thiêng liêng của Tổ quốc.

Tạo mặt bằng sạch, mở đường phát triển - Bài cuối: Ðồng bộ, quyết liệt, đúng quy định

Theo kế hoạch, năm 2026, cấp tỉnh triển khai trên 60 công trình, dự án; trong đó hơn 30 công trình, dự án trọng điểm chuyển tiếp từ năm 2025 và khoảng 28 dự án mới chuẩn bị triển khai. Ðây là nhiệm vụ rất lớn và khó khăn, đòi hỏi công tác giải phóng mặt bằng (GPMB) phải có giải pháp đồng bộ, quyết liệt, với kế hoạch chi tiết, cụ thể.

Tạo mặt bằng sạch, mở đường phát triển - Bài 2: Vẫn còn nhiều điểm nghẽn

Dù đạt nhiều kết quả đáng ghi nhận, nhưng công tác giải phóng mặt bằng (GPMB) còn tồn tại không ít khó khăn, hạn chế, do liên quan đến nhiều ngành, nhiều lĩnh vực và nhiều quy định, đặc biệt là liên quan đến quản lý, sử dụng đất cũng như quyền, lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp có đất bị thu hồi. Vì vậy, công tác này vẫn được xem là “điểm nghẽn”, làm chậm tiến độ một số công trình, dự án.

Tạo mặt bằng sạch, mở đường phát triển

Năm 2026 được xác định là năm có ý nghĩa quan trọng đối với Cà Mau - năm bản lề tạo nền tảng vững chắc cho việc thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026-2030, nhất là tăng trưởng hai con số. Trong bối cảnh đó, tỉnh đang nỗ lực triển khai xây dựng đồng bộ nhiều công trình, dự án, đặc biệt là trên lĩnh vực hạ tầng giao thông. Theo đó, công tác giải phóng mặt bằng (GPMB) được xem là nhiệm vụ trọng tâm, yếu tố quyết định thu hút vốn đầu tư, đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư công và mở ra không gian phát triển mới.