Đường về quê không còn xa

(CMO) Cà Mau từ lâu trong suy nghĩ của mọi người và cả trong thực tế, là một vùng đất xa xôi, đường giao thông cách trở. Nhưng vài năm nữa thôi, với sự phát triển về cơ sở hạ tầng giao thông với các dự án đã, đang và sẽ triển khai, thì khoảng cách về thời gian để đi từ TP Hồ Chí Minh về Cà Mau sẽ được thu ngắn lại đến không thể ngờ.

Từ khi đường Quản lộ Phụng Hiệp được xây dựng, khoảng cách từ Cà Mau đi các tỉnh và TP Hồ Chí Minh không còn xa xôi nữa. Ảnh: QUỐC BÌNH

Tính ra thì có khoảng 50 năm rồi, tôi thường có mặt trên những chuyến xe ngược xuôi tuyến đường từ TP Hồ Chí Minh - Cà Mau, ít nhất mỗi năm một vài lần. Một người con của Cà Mau sống xa quê nhà từ khi bước chân vào đời cho đến khi trở thành người già như hiện nay thì không có chi là lạ khi hàng năm tôi có mặt một vài lần trên những chuyến xe xuôi ngược trên tuyến đường quen thuộc này. Tuyến đường dài khoảng 300 km, nhưng đối với nhiều người, từ ngày xưa cho đến bây giờ vẫn luôn cảm thấy xa hơn, mất nhiều thời gian di chuyển hơn so với những chặng đường có chiều dài tương đương, như từ TP Hồ Chí Minh đi Ðà Lạt, đi Ninh Thuận… Sự so sánh ấy vẫn còn tại thời điểm ngày nay, chứ không phải tính theo lúc chưa có 2 cây cầu dây văng Mỹ Thuận và Cần Thơ, bắc qua sông Tiền, sông Hậu. Nói như vậy để thấy rằng, đối với nhiều người, Cà Mau không chỉ xa xôi về vị trí địa lý, mà còn xa cả về thời gian để đến.

Nhớ lại những chuyến đi từ Sài Gòn về Cà Mau từ trước năm 1975, hình ảnh con đường Quốc lộ 1 (xưa gọi là Quốc lộ 4) đâu có rộng rãi, bằng phẳng và đẹp như ngày nay. Con đường bộ huyết mạch về miền Tây ngày xưa nhỏ hẹp, nhiều đoạn đầy ổ gà, ổ voi. Các hãng xe đò, như Liên Hiệp, Ðại Hưng… chạy tuyến đường này chủ yếu là chỉ hoạt động vào ban ngày. Có lẽ vì trong thời chiến, xe chỉ chạy ban ngày để tránh những rủi ro trên đường đi. Có khi cũng là một thói quen của người dân thời buổi ấy. Hành khách không nhiều như ngày nay nên các phương tiện lưu thông trên quốc lộ cũng thưa thớt hơn rất nhiều. Người Cà Mau muốn lên thành phố, thì sáng sớm xe khởi hành, đến chiều tối mới tới Bến xe Miền Tây. Ðó là chưa kể những khi kẹt xe tại phà Cần Thơ hay phà Mỹ Thuận. Ngày ấy, ngồi trên những chuyến xe đò nhiều khi chật ních, nóng hầm hập, mỗi lượt đi là coi như chấp nhận hết cả ngày ngồi xe. Nếu như từ Sài Gòn về Cà Mau, khi xe qua được phà Cần Thơ, và chiều ngược lại là khi qua được phà Mỹ Thuận, thì coi như đoạn đường còn lại không đáng kể nữa. Mỗi lần phà rời bến, tôi thường ra đứng trước mũi phà, nhìn chiếc phà lầm lũi và mạnh mẽ vượt qua dòng sông Tiền hay sông Hậu, đục ngầu phù sa, gió từ sông lồng lộng thổi, làm cho những hành khách vất vả ngồi xe qua một chặng đường dài có những phút giây cảm thấy lòng nhẹ nhàng, thư thái. Cảm nhận được nét đẹp của một miền sông nước thân quen…

Một thời gian khá dài từ sau ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng, do đất nước còn nhiều khó khăn, nên tuyến đường quốc lộ từ TP Hồ Chí Minh đi Cà Mau vẫn không có gì thay đổi. Vẫn là con đường nhỏ hẹp và mặt đường xuống cấp, bong tróc khắp nơi. Cà Mau lại càng thêm xa trong tình trạng đường sá xuống cấp và phương tiện vận chuyển đã lạc hậu. Nhu cầu đi lại của người dân và vận chuyển hàng hoá từ Cà Mau và cả vùng ÐBSCL đi và đến thành phố ngày càng cao, tuyến quốc lộ từng bước được Nhà nước đầu tư nâng cấp, mở rộng. Nhưng Cà Mau vẫn còn xa, vẫn còn cách trở với khoảng gần cả một ngày đường di chuyển…

Có lẽ, dấu mốc đáng nhớ của sự phát triển hạ tầng giao thông ở ÐBSCL là việc khánh thành cầu Mỹ Thuận bắc qua sông Tiền vào tháng 5/2000. Lần đầu tiên, tôi được ngồi trên xe qua sông Tiền chỉ vài phút bằng chiếc cầu dây văng hiện đại, thay cho chuyến phà dập dềnh giữa sông nước mênh mông gần nửa tiếng đồng hồ, không kể thời gian chờ đợi, để nối dài chuyến đi qua hai bờ sông Tiền. Và rồi 10 năm sau đó tiếp tục 2 công trình giao thông quan trọng khác trên tuyến Quốc lộ 1 về Cà Mau được khánh thành đưa vào sử dụng. Lại thêm một dấu mốc quan trọng cho mạch máu lưu thông về các tỉnh ÐBSCL. Ðó là việc khánh thành tuyến cao tốc TP Hồ Chí Minh - Trung Lương vào tháng 2/2010 và khánh thành cầu Cần Thơ vào tháng 4/ 2010.

Từ 2 công trình giao thông thiết thực và đầy ý nghĩa ấy, cùng với việc Quốc lộ 1 được nâng cấp, mở rộng, đã rút ngắn thời gian di chuyển đoạn đường TP Hồ Chí Minh - Cà Mau rất nhiều. Từ khi ấy, nhiều người tính được khoảng thời gian di chuyển của đoạn đường TP Hồ Chí Minh - Cà Mau bình quân là khoảng 7 tiếng, so với trên dưới 10 tiếng như trước đây. Dĩ nhiên là không tính đến tình trạng kẹt xe. Vì vậy, Cà Mau đối với tôi như gần hơn, qua khoảng thời gian mỗi lần ngồi xe về thăm quê đã ngắn lại. Không thể nào quên cái cảm giác nhẹ nhàng lẫn thích thú trên chuyến xe giường nằm chạy đêm mỗi khi xe vào đường cao tốc, mỗi khi xe qua 2 chiếc cầu dây văng lên đèn sáng rực soi dòng sông lung linh sóng nước về đêm. Và cũng không thể quên những chuyến phà cần mẫn nối 2 bờ sông Tiền, sông Hậu trong suốt chiều dài lịch sử trăm năm mà nay không còn thấy nữa.

Tuyến Quốc lộ 1 về miền Tây dường như suốt đêm không ngủ, lượng phương tiện lưu thông cả ngày lẫn đêm cứ tràn đầy như dòng chảy không ngơi nghỉ. Ðiều kiện cơ sở hạ tầng giao thông như hiện nay vẫn chưa thể đáp ứng với nhu cầu đi lại của người dân và vận chuyển hàng hoá của vùng đất ÐBSCL trù phú đang trên đà phát triển nhanh, nên nhiều dự án đường cao tốc đã và đang lần lượt được triển khai, tạo thành một hệ thống đường giao thông đa dạng và hiện đại, kết nối theo nhiều hướng, nhiều trục…

Thời gian đang trôi đến gần những cột mốc đáng để người dân Cà Mau và cả ÐBSCL chờ đợi. Ðó là đoạn cao tốc Trung Lương - Mỹ Thuận đã thông tuyến và sẽ hoàn thành trong năm 2021. Ðoạn Mỹ Thuận - Cần Thơ đã khởi công và hoàn thành, khai thác vào năm 2023. Toàn tuyến cao tốc Trung Lương - Cần Thơ dài 81 km, khi hoàn thành sẽ rút ngắn thời gian từ TP Hồ Chí Minh đi Cần Thơ chỉ còn 2 tiếng, thay vì 3-4 tiếng như hiện nay, nếu như không bị kẹt xe. Mà đã lên cao tốc thì chuyện kẹt xe chắc là chuyện hiếm.

Một dự án cao tốc mà người dân Cà Mau đang mong đợi, là cao tốc Cần Thơ - Cà Mau dài 130 km sẽ được triển khai trong giai đoạn 2021-2025 để sớm kết nối với TP Hồ Chí Minh. Dự án này đã có kết luận của Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc tại hội nghị với lãnh đạo các tỉnh, thành ÐBSCL vào đầu tháng 8/2020, và đã được Bộ Giao thông vận tải dự kiến đưa vào danh mục đầu tư công giai đoạn 2021-2025, thay vì sau năm 2030 như quy hoạch. Khi dự án này hoàn thành và đi vào khai thác, toàn tuyến cao tốc từ Cà Mau đi TP Hồ Chí Minh gần 300 km chỉ mất một nửa thời gian so với hiện nay. Không còn là giấc mơ đối với người dân Cà Mau, mà là ước vọng đang từng bước trở thành hiện thực, làm thay đổi cuộc sống người dân ÐBSCL và của Cà Mau. 

Nhìn trên bản đồ, vị trí địa lý Cà Mau vẫn là vùng đất cực Nam của Tổ quốc, nhưng khoảng cách về thời gian để về Cà Mau không ngừng được thu ngắn. Cà Mau sẽ không còn xa!

Nguyễn Sông Trẹm