Thứ ba, 28-7-26 07:33:37
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

Nan giải bài toán định canh - định cư - Bài cuối: Trời không sinh voi, sinh cỏ

Báo Cà Mau (CMO) Tư tưởng “trời sinh voi, sinh cỏ” dẫn đến nhiều hộ gia đình đã nghèo còn đông con, việc học hành nâng cao dân trí khó khăn nên cái nghèo cứ đeo bám từ đời này sang đời khác.

> Bài 1: Cung chưa đủ cầu

> Bài 2: Khi người nghèo không sợ… nghèo

Đông con không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng dân số, kinh tế gia đình mà còn gây áp lực cho việc thực hiện các chính sách an sinh xã hội, kéo theo nhiều hệ luỵ về lâu về dài đối với nền kinh tế của địa phương, đất nước.

Ở Cà Mau, đặc biệt là các khu vực nông thôn, các vùng khó khăn, DTTS, tình trạng sinh con đông khi người mẹ còn quá trẻ vẫn đang diễn ra. Thậm chí, nhiều gia đình còn có tư tưởng đông con, nhiều cháu sẽ có thêm sức lao động để tăng thu nhập.

Mô hình trồng màu ở ấp Rạch Cui, xã Khánh Bình, huyện Trần Văn Thời, đã tạo việc làm thường xuyên cho nhiều hộ dân tộc Khmer.

Tại một số khu vực nông thôn, không hiếm gặp những trường hợp gia đình có đông con, đặc biệt là hộ đồng bào DTTS ở vùng sâu, vùng xa. Ðông con không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến kinh tế, mà còn tác động không nhỏ đến người mẹ cũng như việc chăm sóc, nuôi dạy trẻ gặp rất nhiều khó khăn. Tại các địa phương, Hội Phụ nữ tích cực đẩy mạnh công tác tuyên truyền kế hoạch hoá gia đình, chăm sóc sức khoẻ phụ nữ sau sinh và nuôi con đầy đủ dinh dưỡng, đảm bảo được chuyện học hành. Thế nhưng, vẫn còn vài hộ có tư tưởng trời sinh voi, sinh cỏ. Ðiển hình như hộ chị H.T.L.H (25 tuổi), Ấp 8, xã Khánh Bình Ðông, huyện Trần Văn Thời. Chỉ mới 25 tuổi mà chị đã có 4 đứa con, lớn nhất học lớp 1, nhỏ nhất còn trong... bụng.

Thực tế cho thấy, phần lớn các gia đình đông con thường là hộ nghèo. Vì nghèo nên không có điều kiện nuôi dạy con cái đầy đủ. Tỷ lệ hộ nghèo phát sinh tại nhiều địa phương gây áp lực lớn đối với việc thực hiện chính sách an sinh xã hội và nhiều hệ luỵ khác.

Ông Nguyễn Việt Trường, Trưởng Ấp 8, xã Khánh Bình Ðông, trần tình: “Các cấp hội cũng tổ chức tuyên truyền, vận động về công tác dân số, kế hoạch hoá gia đình, tuy nhiên vẫn còn một số hộ gia đình chấp hành chưa tốt, có hộ có tới 8-9 người con nheo nhóc”.

Qua khảo sát thực tế từ nhiều địa phương, các hộ DTTS nghèo đa phần không có đất sản xuất, không có chỗ ở ổn định, kiến thức hạn chế, công việc chủ yếu là dựa vào sức lao động làm mướn để sinh sống qua ngày, chuyện tương lai hầu như chưa được tính tới.

Thiết nghĩ, muốn giảm nghèo nói chung, trong đồng bào DTTS nói riêng, không chỉ giúp họ an cư lạc nghiệp, mà cần thực hiện hiệu quả các chính sách về dân số. Trong đó, việc quan trọng cần làm là tuyên truyền, vận động thay đổi nhận thức, tư tưởng của người dân, nhất là những hộ nghèo về thực hiện kế hoạch hoá gia đình theo đúng chính sách dân số. Bên cạnh đó, cần nâng cao nhận thức, thực hành về bình đẳng giới; đẩy mạnh truyền thông giáo dục chuyển đổi hành vi nhằm giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh.


Ông Nguyễn Thành Niệm, Phó trưởng ban Dân tộc tỉnh, cho biết: “Việc thực hiện chương trình ÐCÐC, dự án xen ghép cho đồng bào DTTS trên địa bàn tỉnh thời gian qua tương đối đồng bộ, giúp hàng trăm hộ nghèo có đất ở, đất sản xuất, an cư. Ban đầu, khi lập dự án, ngoài hỗ trợ đất ở, đất sản xuất có kèm theo các hạng mục công trình như trường học, trạm cấp nước, cùng phương thức sinh kế cho người dân như xây dựng chợ tập trung. Song, khi đưa vào hoạt động không hiệu quả, không có tính khả thi. Mặt khác, khi bà con vào các khu này sinh sống thì phát sinh nhiều vấn đề khó khăn, vướng mắc, một phần là do các khu ÐCÐC ở xa trung tâm huyện, xã nên điều kiện sinh hoạt gặp khó, chi phí sinh hoạt hàng ngày tăng cao hơn so với các nơi khác; một phần bà con không có tư liệu sản xuất, thời gian nhàn rỗi nhiều, không có việc làm ổn định nên sinh kế không ổn định.

Căn cứ Quyết định số 4/2023/QÐ-TTg, ngày 27/2/2023 của Thủ tướng Chính phủ, Ban Dân tộc tỉnh Cà Mau tham mưu UBND tỉnh, đồng thời phối hợp với các địa phương tiến hành rà soát tình trạng thiếu đất cần được hỗ trợ trong đồng bào DTTS. Trong đó, sẽ tập trung tháo gỡ việc hỗ trợ nhà, đất ở và nước sinh hoạt từ các chương trình, đề án trước đó chưa thực hiện được. Hoàn thành công tác ÐCÐC; giải quyết cơ bản tình trạng thiếu đất ở, đất sản xuất cho đồng bào”.


 

Tuyết Mỉnh - Kim Cương

 

Giải “sức nén” cho chính quyền cơ sở - Bài cuối: Tầm nhìn kỷ nguyên mới

Một năm sau ngày thành lập, các cấp chính quyền của tỉnh Cà Mau đã có một hành trình dịch chuyển sống động từ tư duy đến hành động, minh chứng thực tiễn cho công cuộc “sắp xếp lại giang sơn” như lời Tổng Bí thư Tô Lâm phát biểu ngày 30/6/2025 tại Lễ công bố các nghị quyết, quyết định của Trung ương và địa phương về sáp nhập đơn vị hành chính cấp tỉnh, cấp xã. Qua câu chuyện của Cà Mau, có thể thấy rõ tầm nhìn về nền hành chính quản trị hiện đại đang dần hiện rõ, gợi mở giá trị cho công cuộc hoàn thiện thể chế gắn với lòng dân trên phạm vi cả nước.

Giải “sức nén”cho chính quyền cơ sở - Bài 2: Góp nhặt hài lòng, nhân lên niềm tin

Với quyết tâm chính trị trong vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, có những chủ trương, quyết sách trở thành hành động cụ thể; chính quyền gần dân, sát dân từng ngày, từng giờ góp nhặt niềm tin, nụ cười của Nhân dân bằng những cách làm sáng tạo, hiệu quả. Ở nơi đó, khoảng cách giữa chính quyền và Nhân dân được rút ngắn khi bước chân phụng sự của người cán bộ dài ra. Phường Vĩnh Trạch, tỉnh Cà Mau là một địa phương điển hình như thế.

Giải “sức nén” cho chính quyền cơ sở - Bài 3: Trao quyền thực chất, khơi thông nguồn lực

"Giải nén" cho chính quyền cơ sở không thể chỉ dựa vào nỗ lực tự thân của đội ngũ công chức, mà đòi hỏi vai trò chỉ đạo điều hành xuyên suốt của Tỉnh uỷ, UBND tỉnh bằng những cơ chế mở. Từ thực tiễn sinh động của các địa phương trên cả nước, Cà Mau đã đúc kết bài học quan trọng để hoá giải một thách thức kinh điển: Làm sao giữ vững vai trò lãnh đạo của Ðảng nhưng không bao biện, làm thay chính quyền; đồng thời khắc phục triệt để căn bệnh "nghị quyết thì hay, triển khai thì nghẽn". Câu trả lời nằm ở tư duy đột phá: Trao quyền thực chất để khơi thông mạch máu thể chế.

Giải “sức nén” cho chính quyền cơ sở

Ngày 1/7/2025 đánh dấu bước ngoặt mang tính lịch sử khi toàn Ðảng, toàn hệ thống chính trị tiến hành đồng bộ cuộc cách mạng về tổ chức bộ máy, chính thức chuyển đổi sang mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Trong tiến trình đổi mới thể chế và tinh gọn bộ máy theo chủ trương của Ðảng, Cà Mau - mảnh đất địa đầu cực Nam Tổ quốc, hành trình vận hành chính quyền địa phương 2 cấp không đơn thuần là một sự đổi mới về cơ cấu tổ chức. Ðó là quyết tâm bắt tay từ thực tiễn, là nỗ lực giải quyết "sức nén" hành chính tại cơ sở, nơi mà mỗi quyết sách của Ðảng phải được cụ thể hoá để phục vụ thiết thực cho Nhân Dân.

Quyển sổ tang kể chuyện người anh hùng

Năm 2024, tôi thực hiện loạt bài “Anh hùng phi công, Liệt sĩ Nguyễn Văn Bảy (B) - Những điều ít biết” đăng trên báo in Cà Mau (ngày 29-30/4 và 1/5/2024) và Cà Mau Online. Ngoài chiến công đặc biệt dùng máy bay MiG-17 ném bom làm thiệt hại tàu khu trục thuộc Hạm đội 7 của Mỹ trên vùng biển Quảng Bình (bằng kỹ thuật “ném bom thát lát”, được xem độc nhất trong lịch sử không chiến Việt Nam và thế giới), bài viết còn đề cập về gia đình, quá trình học tập, chiến đấu và quỹ học bổng mang tên ông.

Hệ sinh thái đặc hữu quý giá của đồng bằng sông Cửu Long

Vườn Quốc gia U Minh Hạ, thuộc xã Đá Bạc, tỉnh Cà Mau, là một trong những khu rừng đặc dụng quan trọng của Việt Nam, nổi tiếng với hệ sinh thái rừng tràm trên đất than bùn độc đáo.

Biển đông tình nghĩa vợ chồng

Con nước sông Cửa Lớn buổi hoàng hôn lặng lẽ chảy ngang vàm Kinh Ông Quyền. Nước mang vị mặn của biển Đông, len qua những rừng đước xanh rì rồi ôm lấy căn nhà nhỏ của vợ chồng chị Phan Thị Chuyển. Cũng từ con nước lớn ròng này, câu chuyện tình nghĩa vợ chồng chân chất miền biển đã lớn lên cùng nghề làm mắm cá sơn, thứ đặc sản từng bị xem là “cá bỏ đi” của xứ rừng phương Nam.

Bừng sáng biển đảo Tây Nam

Tôi gặp lại anh Mai Văn Ðỉnh, phóng viên Báo Công Lý, người bạn trong chuyến đi Trường Sa mùa Tết năm 2024 ngót một tháng trời. Chuyến đi ấy đã cho tôi thật nhiều thứ, mà khi về đất liền, tôi trân trọng gọi đó là chuyến hải trình thiêng liêng. Lần hội ngộ này, chúng tôi lại cùng nhau chung một hải trình, trong mùa biển đẹp, sóng êm để đến với biển đảo Tây Nam, nơi có quê hương Cà Mau yêu dấu. Thấy tôi vẫn vắt vẻo máy ảnh bên mình, anh tươi cười, “vậy là chúng ta lại cùng nhau đi biển đảo, cùng tác nghiệp, cùng có những bài viết cho chuyến đi”. Tôi thoáng chốc ngẩn ngơ! Khi biết tôi đã chuyển công tác từ đầu năm, anh quàng vai, nói khẽ: “Ðược đi cùng nhau là vui".

Người giữ đất rừng U Minh

 Con đường về xã Khánh Lâm mùa này hun hút nắng. Xe chạy dọc theo những con kênh nước phèn nhuộm đỏ chân rừng, len qua những vạt tràm đứng im thin thít như đang lắng nghe tiếng đất thở dưới chân người. Miệt rừng tràm nơi địa đầu cực Nam Tổ quốc vẫn mộc mạc như thuở nào: lặng lẽ, chân tình và sâu đậm như con nước luồn qua rừng tràm, âm thầm bồi đắp sức sống cho đất U Minh.

Đêm nghe đất nứt

Ở miền đất địa đầu cực Nam Tổ quốc, nơi những con sông mở đường ra biển lớn, người dân Cà Mau từ bao đời nay vẫn sống cùng nước như sống cùng hơi thở. Sông là đường đi. Sông là kế sinh nhai. Sông là nơi dựng nhà, neo ghe, sinh con, lớn lên rồi già đi.