Nâng tầm tôm Việt - Bài 2: Đổi mới tổ chức, mô hình sản xuất

(CMO) Ngành nông nghiệp tỉnh Cà Mau tập trung đổi mới và phát triển các hình thức tổ chức sản xuất, kinh doanh lĩnh vực nông nghiệp phù hợp với điều kiện từng vùng, sản phẩm hàng hoá. Tổ chức lại sản xuất theo hướng chuyển mạnh khai thác tốt tiềm năng, lợi thế của tỉnh; tăng cường thực hiện phương thức liên kết, hợp tác sản xuất theo chuỗi giá trị và phát triển bền vững.

> Bài 1: Thêm cơ hội cho tôm Cà Mau

Nền tảng từ kinh tế hợp tác

Ðổi mới, nâng cao vai trò của kinh tế hợp tác, lấy kinh tế hợp tác làm nền tảng để tổ chức lại sản xuất theo hướng liên kết nông hộ, liên kết các nguồn lực để sản xuất theo quy mô lớn, tập trung..., đáp ứng nhu cầu sản phẩm hàng hoá cho thị trường; củng cố năng lực, vai trò và hiệu quả hoạt động các tổ chức hợp tác của nông dân trong các chuỗi, từ khâu cung cấp dịch vụ đầu vào, tổ chức sản xuất, thu hoạch đến chế biến, bảo quản và tiếp cận thị trường.

Triển khai kế hoạch phát triển liên kết trong sản xuất và tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp trên địa bàn tỉnh Cà Mau giai đoạn 2022-2025. Hoàn thiện, triển khai nhân rộng các mô hình liên kết sản xuất theo chuỗi, gắn với ứng dụng khoa học công nghệ, chứng nhận tiêu chuẩn chất lượng. Ðẩy mạnh hợp tác, liên kết vùng, tiểu vùng trong sản xuất và tiêu thụ nông sản, kết nối với chuỗi cung ứng toàn cầu.

Thuỷ sản được xác định là ngành kinh tế mũi nhọn của tỉnh, trong đó tôm là sản phẩm chủ lực, chiếm 80% tổng giá trị sản xuất thuỷ sản.

Thuỷ sản được xác định là ngành kinh tế mũi nhọn của tỉnh, trong đó tôm là sản phẩm chủ lực, chiếm 80% tổng giá trị sản xuất thuỷ sản. Diện tích nuôi tôm của tỉnh gần 280.000 ha, sản lượng trung bình khoảng 200 ngàn tấn/năm, kim ngạch xuất khẩu đạt hơn 1 tỷ USD/năm (chiếm khoảng 30% giá trị kim ngạch xuất khẩu tôm cả nước); luôn đứng đầu về diện tích, sản lượng, giá trị xuất khẩu, xứng đáng là thủ phủ ngành tôm của cả nước. Quy hoạch đến năm 2025, sản lượng tôm đạt 280 ngàn tấn, giá trị kim ngạch xuất khẩu đạt 1,4 tỷ USD, tiếp tục phát triển và giữ vững vị trí đứng đầu cả nước.

Về sản phẩm OCOP, đến nay tỉnh đã có 101 sản phẩm OCOP được công nhận 3-4 sao (3 sản phẩm đạt 4 sao, 98 sản phẩm đạt 3 sao); trong đó có nhiều sản phẩm làm từ tôm, như bánh phồng tôm, tôm khô, tôm rang, chà bông tôm, tôm khô sinh thái, tôm xẻ, tôm khô tách vỏ... Theo kế hoạch thực hiện chương trình mỗi xã một sản phẩm giai đoạn 2021-2025, phấn đấu ít nhất 5 sản phẩm đạt 5 sao và 197 sản phẩm đạt từ 3-4 sao.

Bên cạnh những kết quả đạt được, nghề nuôi tôm của tỉnh chưa phát huy hết tiềm năng, lợi thế sẵn có, tổ chức sản xuất còn phân tán, nhỏ lẻ, khó thực hiện liên kết chuỗi trong sản xuất để nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả và tiêu thụ sản phẩm. Chất lượng sản phẩm còn hạn chế, thị trường tiêu thụ chưa ổn định; thường xuyên xảy ra tình trạng thiếu, thừa nguyên liệu, dẫn đến tranh mua, ép giá lẫn nhau; việc ứng dụng, chuyển giao khoa học kỹ thuật trong sản xuất còn nhiều hạn chế; chưa xây dựng được thương hiệu tôm Cà Mau, dẫn đến nguy cơ mất danh hiệu dẫn đầu cả nước. Ðồng thời, các sản phẩm OCOP của tỉnh thời gian qua chưa được nhiều người tiêu dùng trong nước biết đến, tỷ lệ các sản phẩm đưa vào siêu thị và các hệ thống bán lẻ chưa cao, các sản phẩm OCOP chủ yếu sơ chế hoặc chế biến đơn giản, giá trị gia tăng thấp, chưa đăng ký bảo hộ nhãn hiệu, bao bì, kiểu dáng công nghiệp...

Ðổi mới, nâng cao vai trò của kinh tế hợp tác, lấy kinh tế hợp tác làm nền tảng để tổ chức lại sản xuất.

Tạo cơ hội từ Festival Tôm

“Festival Tôm 2023 tập trung thực hiện xúc tiến đầu tư và thương mại ngành tôm gắn với tổ chức Diễn đàn kết nối sản phẩm OCOP vùng ÐBSCL lần thứ 2. Sở NN&PTNT tỉnh chủ trì, phối hợp với các sở, ban, ngành và địa phương có liên quan xây dựng kế hoạch chi tiết gồm 4 hoạt động chính của Festival Tôm năm 2023 và Diễn đàn kết nối sản phẩm OCOP vùng ÐBSCL”, ông Phan Hoàng Vũ, Giám đốc Sở NN&PTNT tỉnh Cà Mau, cho biết.

Cũng theo ông Vũ, các hoạt động chính cụ thể xoáy sâu vào hoạt động diễn đàn xúc tiến đầu tư, diễn đàn xúc tiến thương mại, tổ chức không gian diễn đàn, tổ chức hội thi ẩm thực tôm... Diễn đàn kết nối sản phẩm OCOP vùng ÐBSCL có 4 hoạt động: tổ chức không gian diễn đàn (các sản phẩm OCOP tỉnh Cà Mau và các tỉnh ÐBSCL; một số sản phẩm OCOP đặc trưng của các vùng, miền khác; hội chợ thương mại); khai mạc Diễn đàn OCOP vùng ÐBSCL và Hội chợ thương mại tỉnh Cà Mau (chủ đề: “OCOP - Vượt sóng vươn xa”); Diễn đàn phát triển sản phẩm OCOP; Hội chợ thương mại.

Song song đó là hoạt động văn hoá nghệ thuật: lễ khai mạc và bế mạc Festival Tôm Cà Mau và Diễn đàn kết nối sản phẩm OCOP - 2023, tổ chức các hội thi, lễ hội ẩm thực thuỷ sản Cà Mau, biểu diễn nghệ thuật. Chương trình tham quan, du lịch: Tham quan các mô hình nuôi tôm thân thiện với môi trường, như nuôi tôm sinh thái, tôm thâm canh, siêu thâm canh; vùng nuôi tôm có chứng nhận quốc tế; mô hình sản xuất tôm giống chất lượng cao; tham quan nhà máy chế biến công nghệ tiên tiến…

Mục tiêu của các hoạt động hướng đến xúc tiến đầu tư các dự án phát triển ngành tôm, nhất là các dự án sản xuất giống, thức ăn, nuôi (đặc biệt là nuôi tôm siêu thâm canh tập trung) và chế biến thuỷ sản (nhất là tôm); ký kết hợp tác thương mại cung ứng sản phẩm dịch vụ đầu vào và tiêu thụ (nhất là xuất khẩu) các sản phẩm tôm; tổ chức các hội thảo chuyên đề về giải pháp kỹ thuật, chính sách tích tụ ruộng đất, thu hút đầu tư xây dựng vùng nuôi tập trung; về quản lý sản xuất, chứng nhận chất lượng theo các tiêu chuẩn quốc tế; về phát triển mới, nâng hạng đạt chuẩn và tiêu thụ sản phẩm OCOP; về liên kết chuỗi trong sản xuất, tiêu thụ sản phẩm tôm... Qua đó, giúp các doanh nghiệp, hợp tác xã, tổ hợp tác phát triển sản xuất ngành hàng tôm và các sản phẩm OCOP; quảng bá tiềm năng, thế mạnh về phát triển con tôm tỉnh Cà Mau, tạo cơ hội thu hút, mời gọi các doanh nhân trong và ngoài nước đầu tư vào Cà Mau để phát triển ngành tôm; đồng thời, thu hút khách du lịch mới, giúp người dân, các đơn vị kinh doanh dịch vụ du lịch nâng cao năng lực phục vụ du khách, nâng cao hiệu quả hoạt động, thu nhập cho người dân và quảng bá thương hiệu tôm Cà Mau.

 Sở NN&PTNT chủ trì, phối hợp với các sở, ban, ngành và địa phương có liên quan tham mưu xây dựng công tác chuẩn bị trước khi tổ chức Festival, như thông tin và truyền thông; chỉnh trang đô thị; thành lập đội tình nguyện; an toàn giao thông; y tế, vệ sinh, an toàn thực phẩm; chuẩn bị các mô hình sản xuất, học tập phục vụ tham quan thực địa; hoạt động xúc tiến đầu tư và thương mại thuỷ sản; tài chính, giá cả các dịch vụ; an ninh trật tự và phòng chống cháy, nổ... Từ đó, phân công nhiệm vụ cho từng cơ quan, địa phương và đơn vị có liên quan xây dựng kế hoạch, chương trình, kịch bản triển khai thực hiện, góp phần vào thành công của sự kiện, xa hơn là nâng tầm tôm Việt trên thị trường trong và ngoài nước./.

Phú Hữu