Truyền hình
Mùa mưa đến là lúc các loài cá đồng bước vào kỳ sinh sản. Người dân tại các vùng ngọt hoá ở Cà Mau đang tích cực bảo vệ nguồn lợi thuỷ sản quý giá này.
Bảo vệ cá giống, không tận diệt cá non
Trước đây, cứ vào đầu mùa mưa, tình trạng đánh bắt cá bố mẹ và cá non các loại: cá lóc, cá sặc, cá rô,... diễn ra khá phổ biến, gây ảnh hưởng đến việc sinh sản và phát triển của các loại cá đồng tự nhiên.
Tuy nhiên, những năm gần đây, nhận thức được giá trị kinh tế cao từ cá đồng, người dân vùng ngọt đã chủ động chuyển từ khai thác tận diệt sang bảo vệ và khôi phục.
Sau khi chụp đìa, nông dân lựa cá nhỏ thả lại để làm cá giống cho mùa sau.
Có gần 5 ha đất canh tác lúa 2 vụ kết hợp nuôi cá đồng tự nhiên, ông Trương Văn Chiến (ấp Bình Minh II, Xã Trần Văn Thời) đặc biệt quan tâm việc bảo vệ cá giống vào mùa khô và cá non đầu mùa mưa.
Ông Chiến chia sẻ: "Hằng năm, trước khi vào mùa khô, tôi chuẩn bị sẵn một ao sâu trong vườn, rào lưới cẩn thận để nuôi dưỡng cá giống. Khi mưa xuống, mặt ruộng ngập nước, tôi mới mở lưới cho cá lên ruộng sinh sản. Suốt quá trình này, tôi theo dõi liên tục để ngăn chặn tình trạng kéo lưới bắt cá non".
Ngụ cùng ấp Bình Minh II, ông Nguyễn Trung Hậu cũng quyết tâm bảo vệ nguồn lợi cá đồng tự nhiên: “Vào đầu mùa mưa, tuyệt đối không được bắt cá giống, để chúng tìm nơi sinh sản, đồng thời phải bảo vệ cá con. Vì nếu tận thu từ đầu vụ thì sản lượng cuối mùa sẽ sụt giảm. Bảo vệ cá non chính là cách để đảm bảo nguồn thu nhập bền vững cho gia đình".
Sáng kiến "bờ cơm nếp"
Để bảo tồn nguồn lợi cá đồng bền vững trong mô hình xen canh, nhiều hộ dân chủ động quy hoạch lại khu vực khoanh nuôi, tránh tình trạng các loại cá đồng bị tác động trong quá trình sản xuất lúa 2 vụ, nhất là việc dùng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật phòng trừ các loại sâu bệnh gây hại lúa.
Thời điểm này, nhiều hộ dân ở Xã Trần Văn Thời đã cho cá con ra ruộng để chúng sinh trưởng.
Chia sẻ kinh nghiệm thực tế, ông Trương Văn Chiến cho biết: Hệ thống bờ bao phía bên ngoài phải vững chắc, cao ráo, phía trong là ao mương. Đặc biệt, giữa ao và mặt ruộng cần đắp thêm một bờ bao nhỏ (gọi là bờ cơm nếp), nhằm bảo vệ cá trong quá trình xuống giống lúa vụ 2".
Khi tát nước trên ruộng, cá sẽ xuống hệ thống ao mương trú ẩn. Khi phun thuốc trừ ốc bươu vàng hoặc sâu bệnh trên lúa, bờ bao nhỏ này sẽ ngăn không cho thuốc ốc và các loại hoá chất chảy xuống ao mương, hạn chế tình trạng cá bị ảnh hưởng.
Thu nhập ổn định từ cá đồng
Nhờ kiên trì bảo vệ nguồn lợi tự nhiên, nhiều hộ tại Xã Trần Văn Thời có nguồn thu nhập ổn định. Như gia đình chị Nguyễn Hồng Nghi ở ấp Bình Minh II, mỗi năm nguồn thu từ cá đồng mang lại từ 10-15 triệu đồng. Vụ mùa năm nay, gia đình tiếp tục cải tạo lại hệ thống ao mương.
Chị Nghi cho biết: "Mùa khô, tôi dùng mùng lưới chắn cá trong đìa. Mưa xuống thì thả ra ao cho sinh sản. Khi mưa ngập ruộng và lúa sạ được khoảng 10-15 ngày, bắt đầu cho cá ra ruộng để chúng phát triển tốt".
Chị Nguyễn Hồng Nghi (ấp Bình Minh II, Xã Trần Văn Thời) chăm sóc cá giống.
Theo người dân, giá cá đồng hiện ở mức cao và rất được người tiêu dùng ưa chuộng vì là sản phẩm sạch, tự nhiên. Cá lóc loại 1 có giá khoảng 100.000-120.000 đồng/kg; các loại cá khác có giá từ 60.000-70.000 đồng/kg.
Ông Trương Văn Chiến (ấp Bình Minh II, Xã Trần Văn Thời) khẳng định: "Nếu bà con quan tâm chăm sóc và bảo vệ đúng cách, thu nhập từ cá đồng có thể cao hơn làm lúa rất nhiều".
Tuy nhiên, để phát triển nghề này một cách bền vững, người dân mong muốn có sự liên kết sản xuất đồng loạt để cùng cộng đồng trách nhiệm bảo vệ nguồn lợi, đồng thời cần sự hỗ trợ của các ngành chức năng trong việc tìm kiếm và ổn định thị trường đầu ra./.
Trần Quốc
Xem thêm bình luận