Nền tảng vững chắc cho "tam nông"

Hoàn thiện, nâng cao các sản phẩm chủ lực, có thế mạnh tham gia Chương trình OCOP; duy trì và nâng cao chất lượng, quy mô sản xuất các sản phẩm OCOP đã được công nhận; đẩy mạnh các hoạt động xúc tiến thương mại, quảng bá, giới thiệu sản phẩm OCOP... hướng tới xuất khẩu, đó là những mục tiêu để các sản phẩm OCOP thật sự mang lại giá trị kinh tế cho người dân và phát triển bền vững.

• Công nhận 18 sản phẩm OCOP 4 sao năm 2024
• Không ngừng nâng cao chất lượng sản phẩm OCOP
• Ðặc sản OCOP

Trong thời gian qua, với sự triển khai đồng bộ các giải pháp, Chương trình "Mỗi xã một sản phẩm" (OCOP) đã mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho người dân, nhất là các chủ thể sản phẩm OCOP. Trong giai đoạn 2020-2024, đã có 191 sản phẩm được chứng nhận OCOP, đây là kết quả đáng ghi nhận.

Thời gian qua, các cơ quan chức năng cũng như chính quyền các cấp đã tạo điều kiện thuận lợi để các chủ thể được tham gia trưng bày, giới thiệu sản phẩm OCOP tại nhiều hội nghị, hội chợ nhằm tìm kiếm, phát triển thị trường.

Không dừng lại ở số lượng sản phẩm, theo ông Nguyễn Văn Quân, Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT), nhiều sản phẩm khi được chứng nhận OCOP đã nâng cao giá trị, bán ra thị trường với mức giá tăng cao; OCOP đã giúp người lao động có thêm việc làm ổn định, nâng cao đời sống và thu nhập cho người dân. Cụ thể, doanh thu của các chủ thể đạt trên 146,7 tỷ đồng/năm, tăng khoảng 30% so với năm 2023; giải quyết việc làm cho 691 lao động với thu nhập trung bình hơn 6 triệu đồng/người/tháng. Ngoài ra, hiện đã có 65 sản phẩm của 27 chủ thể được đưa vào các hệ thống phân phối của siêu thị trong và ngoài tỉnh, cũng như lên các sàn thương mại điện tử...

Toàn huyện Ðầm Dơi hiện có 50 sản phẩm được chứng nhận OCOP, trong đó có 13 sản phẩm đạt 4 sao, 37 sản phẩm đạt 3 sao của 14 chủ thể trên địa bàn 11 xã, thị trấn. Từ đó, đã tác động tích cực đến sự phát triển kinh tế nông thôn, góp phần chuyển đổi từ sản xuất nông nghiệp nhỏ lẻ sang sản xuất theo hướng liên kết chuỗi giá trị, theo tiêu chuẩn và nhu cầu thị trường, khơi dậy và phát huy tiềm năng, lợi thế khu vực để phát triển bền vững...

Theo ông Huỳnh Nhật Trường, Trưởng phòng NN&PTNT huyện Ðầm Dơi, để xây dựng và phát triển sản phẩm OCOP, vai trò định hướng của cấp huyện là đặc biệt quan trọng. Khi có định hướng và định hướng đúng sẽ tạo ra được nhiều sản phẩm OCOP trong thời gian ngắn và sản phẩm có chất lượng.

Tôm khô OCOP 3 sao của HTX Nguyễn Thơ, xã Quách Phẩm, huyện Ðầm Dơi. Ảnh: LOAN PHƯƠNG

Ông Trường cho biết, huyện luôn quan tâm công tác định hướng chọn sản phẩm để xây dựng OCOP. Việc định hướng phát triển sản phẩm OCOP 3 sao trên địa bàn huyện xoay quanh 6 nội dung: Xác định sản phẩm chủ lực của huyện để xây dựng và đánh giá công nhận, để khi đạt sẽ có sức sống và không ngừng nâng cao giá trị, hiệu quả kinh tế; phát triển sản phẩm OCOP gắn liền với xây dựng nông thôn mới; đối với sản phẩm khi được công nhận, tiếp tục khuyến khích các chủ thể tiếp tục mở rộng quy mô, nâng cao chất lượng, mẫu mã, bao bì nhằm tăng sức cạnh tranh, mở rộng thị trường; tận dụng tối đa các chính sách hỗ trợ của Nhà nước để các chủ thể tiếp cận nhằm tháo gỡ những khó khăn gặp phải, cũng như nâng cấp, mở rộng quy mô; tạo điều kiện thuận lợi nhất cho các chủ thể tham gia các buổi hội thảo, hội chợ... để kết nối giao thương, giới thiệu sản phẩm mở rộng thị trường; đối với những sản phẩm 3 sao, 4 sao có sự phát triển tốt nguồn nguyên liệu dồi dào, huyện khuyến khích tạo điều kiện nâng hạng để sản phẩm tiếp tục phát triển không chỉ trong nước mà hướng tới xuất khẩu.

“Nhờ định hướng tốt ngay từ đầu, thời gian qua huyện không chỉ phát triển được nhiều sản phẩm OCOP mà còn hạn chế tối đa sản phẩm rớt chuẩn khi thanh tra, kiểm tra đánh giá lại”, ông Trường chia sẻ thêm. 

Dù đã đạt được nhiều kết quả, song, việc triển khai thực hiện chương trình còn không ít khó khăn. Ông Quân nhận định, ngoài số lượng sản phẩm đạt chứng nhận OCOP đang thấp hơn so với nhiều tỉnh trong khu vực đồng bằng sông Cửu Long, hiện nay năng lực của các tổ chức kinh tế OCOP còn hạn chế nên việc quản trị, phát triển chuỗi giá trị gắn với vùng nguyên liệu địa phương của các sản phẩm OCOP còn khó khăn, nguyên liệu còn mang tính thời vụ, không ổn định; mẫu mã, bao bì sản phẩm, chất lượng chưa được chú trọng nhiều...

Bánh phồng tôm OCOP của Công ty TNHH Kiên Cường - Năm Căn. Ảnh: LOAN PHƯƠNG

Liên quan đến nhãn hiệu, mẫu mã, bao bì, chất lượng... sản phẩm OCOP, ông Phan Tấn Thanh, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ, cho biết, thời gian qua, đã tập trung đẩy mạnh việc hỗ trợ các sản phẩm cũng như chủ thể trong Chương trình OCOP với nhiều nội dung. Trong đó, hỗ trợ, hướng dẫn thiết kế nhãn mác và bao bì cho 37 sản phẩm của 20 chủ thể theo hướng thu hút người tiêu dùng và đúng quy định về ghi nhãn sản phẩm; triển khai truy xuất cho 96 sản phẩm của 65 cơ sở sản xuất, kinh doanh (trong đó có 83 sản phẩm OCOP của 55 chủ thể). Từ đó, góp phần nâng cao uy tín, thương hiệu của sản phẩm để giới thiệu, quảng bá mở rộng thị trường. Ngoài ra, còn hỗ trợ trong việc xây dựng, áp dụng các hệ thống quản lý chất lượng HACCP, ISO 22000:2018, VIETGAP cho 20 cơ sở với 41 sản phẩm OCOP...

Nhãn mác, bao bì, truy xuất nguồn gốc, quản lý chất lượng sản phẩm... được xem là yếu tố quan trọng để sản phẩm OCOP không ngừng phát triển. Tuy nhiên, đây cũng là lĩnh vực mà các chủ thể sản phẩm OCOP gặp rất nhiều khó khăn, vướng mắc. Ðặc biệt là liên quan đến thủ tục, thời gian đăng ký, thẩm định nội dung đơn, chờ cấp văn bằng bảo hộ theo quy định còn kéo dài; việc thực hiện các thủ tục liên quan đến xây dựng, áp dụng và chứng nhận hệ thống quản lý chất lượng mất nhiều thời gian...

Nhằm tiếp tục nâng chất lượng, khả năng cạnh tranh của các sản phẩm chủ lực, có thế mạnh của tỉnh đạt OCOP cũng như duy trì và nâng cao chất lượng, quy mô sản xuất các sản phẩm OCOP đã được công nhận; để mỗi sản phẩm OCOP thật sự là một tài sản trí tuệ, mang lại giá trị kinh tế cao cho người dân và phát triển bền vững; ông Thanh cho biết thêm, sẽ tiếp tục tăng cường đào tạo, tập huấn về sở hữu trí tuệ, truy xuất nguồn gốc cho các tổ chức, doanh nghiệp, hợp tác xã. Ðồng thời, tiếp tục hỗ trợ đăng ký bảo hộ, quản lý và phát triển tài sản trí tuệ, kiểm soát nguồn gốc và chất lượng sau khi được bảo hộ cho các sản phẩm đặc thù, đặc sản và sản phẩm gắn với Chương trình OCOP dưới hình thức nhãn hiệu tập thể, nhãn hiệu chứng nhận, chỉ dẫn địa lý...

Với những tiềm năng, thế mạnh sẵn có, cùng với những kết quả bước đầu đạt được thời gian qua, Chương trình OCOP sẽ là cơ sở quan trọng thúc đẩy kinh tế địa phương. Ðặc biệt là việc phát triển sản xuất nông nghiệp gắn với chế biến, kết nối thị trường tiêu thụ sản phẩm theo chuỗi giá trị, sẽ là nền tảng vững chắc tiến tới nông thôn mới bền vững./.

Nguyễn Phú