Trong tục cúng dịp Tết Đoan ngọ (mùng 5 tháng 5 âm lịch) của người dân Nam Bộ, ngoài món bánh ú truyền thống còn có món bánh xèo và bánh bông lúa. Nét đẹp văn hoá dân gian này phản ánh sinh động sự giao thoa, đoàn kết của các dân tộc anh em.

Mỗi khi mùa mưa về, trong tiết trời se lạnh, những món ăn nóng hổi như bún nước luôn mang lại cảm giác ấm áp, gợi nhớ. Ở Cà Mau, bún suông là một trong những món ăn như thế, vừa dân dã, vừa mang dấu ấn sáng tạo trong ẩm thực vùng đất phương Nam.

Bánh củ cải là một trong những món bánh dân gian ngon và đậm tính truyền thống của cộng đồng người Hoa. Theo phát âm của tiếng Triều Châu (tiếng Tiều), bánh củ cải được gọi là “xái thào cúi”, trong đó, “xái thào” nghĩa là “củ cải” đồng âm và mang ý nghĩa “tài lớn” trong văn hoá cát tường của người Trung Hoa. Chính lý do này, cộng đồng người Hoa thích ăn bánh củ cải và thường làm cúng tổ tiên, chư thần trong các dịp lễ hội truyền thống.

Với hệ sinh thái đặc thù, Cà Mau có phong phú sản vật, đây là nguyên liệu tạo nên nhiều món ăn ngon, đặc trưng, trong đó có các món được chế biến từ con lươn.

Rau đắng đất không phải mùa nào cũng có, khi đa phần những loài hoa, cỏ chọn mùa mưa thì rau đắng đất lại chọn mùa nắng, khi nước rút, ruộng đồng khô lại, gió chướng bắt đầu dịu đi để sinh sôi, phát triển. Sau thời gian “ngủ vùi” dưới lớp đất, loài rau dại ấy mới âm thầm nhú lên, bò sát mặt đất, lá xanh non, trở thành món ăn ngon cho những bữa cơm quê.

Ngày hội Bánh dân gian Nam Bộ (diễn ra từ ngày 24-30/4 tại phường Bạc Liêu) khép lại với nhiều ấn tượng đẹp về ẩm thực và sự giao thoa văn hoá của vùng đất phương Nam, bởi phía sau mỗi món bánh dân gian là câu chuyện về phong tục, đời sống và bản sắc cộng đồng.

Hội thi “Món ngon từ gạo” do Hội Liên hiệp Phụ nữ (LHPN) tỉnh Cà Mau tổ chức vào sáng 26/4, trong khuôn khổ hoạt động của Tuần lễ Khoa học, Công nghệ - Văn hoá, Du lịch và Cuộc thi “Gạo ngon ĐBSCL” lần thứ I/2026.

Hướng đến lễ Giỗ Tổ Hùng Vương và lễ 30/4, xã Vĩnh Mỹ tổ chức Hội thi bánh dân gian Nam Bộ với chủ đề “Hướng về cội nguồn”, tạo không gian văn hoá - ẩm thực đậm đà bản sắc dân tộc.

Dưới mái nhà nhỏ ở ấp Văn Đức B, xã An Trạch, bà Lê Thị Rẫy (86 tuổi) cần mẫn trao truyền tình yêu bánh dân gian cho các thế hệ con, cháu trong gia đình.

Trong hành trình khám phá ẩm thực phương Nam, Cà Mau không chỉ níu chân du khách bởi hải sản tươi ngon mà còn bởi những món ăn mang đậm dấu ấn văn hoá cộng đồng. Một trong số đó chính là hoành thánh, hay còn được người Hoa gọi bằng cái tên đầy thi vị: “vân thôn”, nghĩa là “nuốt mây”.

Tại vùng đất địa đầu cực Nam Tổ quốc, nơi ẩm thực gắn với tôm, cua, cá và vị mặn mòi của biển, phở - một món ăn tưởng chừng chỉ thuộc về miền Bắc, lại âm thầm bén rễ và trở thành điểm nhấn thú vị trong đời sống ẩm thực Cà Mau. Không chỉ dừng lại ở sự du nhập, phở nơi đây còn được biến tấu, hoà quyện và “Nam hoá” để tạo nên hương vị riêng, vừa quen vừa lạ, đủ sức níu chân thực khách.

Sau khi Ngày hội Cua Cà Mau lần thứ II năm 2025 khép lại, thông tin về loài thuỷ sản chủ lực của vùng địa đầu cực Nam Tổ quốc tiếp tục “nóng” trong một cuốn sách về ẩm thực. Cuốn sách “Lê la ẩm thực - Măm măm khắp chốn” của tác giả Duy Nam, do Công ty Văn hoá Việt Thư (TP Hồ Chí Minh) phối hợp cùng Nhà Xuất bản Phụ nữ Việt Nam xuất bản, trở thành kênh quảng bá văn hoá ẩm thực đặc sắc.

Chỉ sau chưa đầy 2 ngày diễn ra, Lễ hội Ẩm thực - Ngày hội Cua Cà Mau trong khuôn khổ sự kiện “Xin chào Cà Mau” tại TP Hồ Chí Minh thu hút hàng ngàn lượt khách tham quan, mua sắm. Trong số các đặc sản và sản phẩm OCOP được trưng bày, cua Cà Mau trở thành tâm điểm khi liên tục “cháy hàng”, được thực khách đặc biệt ưa chuộng.

Trong khuôn khổ sự kiện “Xin chào Cà Mau” tại TP Hồ Chí Minh, Lễ hội Ẩm thực - Ngày hội Cua Cà Mau năm 2025 diễn ra từ ngày 18-22/11 tại Nhà Văn hoá Thanh Niên, quy tụ khoảng 100 gian hàng với nhiều hoạt động quảng bá, trưng bày và kết nối giao thương đặc sản vùng địa đầu cực Nam Tổ quốc.

Cà Mau, vùng đất địa đầu cực Nam của Tổ quốc, không chỉ nổi tiếng với hệ sinh thái rừng ngập mặn rộng lớn mà còn được biết đến là nơi sản sinh ra loại cua biển được đánh giá ngon bậc nhất Việt Nam. Cua Cà Mau có thịt chắc, vị ngọt, gạch béo và thơm bùi - những đặc trưng được tạo nên từ môi trường tự nhiên đặc thù của vùng ngập mặn.

Trong bối cảnh du lịch toàn cầu đang phục hồi và phát triển, tỉnh Cà Mau đã chủ động phối hợp với UBND TP Hồ Chí Minh và Hiệp hội Du lịch Việt Nam tổ chức “Ngày hội tinh hoa văn hoá ẩm thực Cà Mau” (Ngày hội). Hoạt động này không chỉ nhằm hưởng ứng ngày Du lịch Thế giới 27/9, mà còn là bước đi chiến lược, huy động tiềm năng và lợi thế để tạo ra mô hình phát triển du lịch Cà Mau trong không gian và dư địa mới.

Tối 27/9, tại Quảng trường Hùng Vương (phường Bạc Liêu), UBND tỉnh Cà Mau phối hợp cùng UBND TP Hồ Chí Minh và Hiệp hội Du lịch Việt Nam long trọng tổ chức Lễ khai mạc Ngày hội “Tinh hoa Văn hóa Ẩm thực Cà Mau”.

Cà Mau, mảnh đất cực Nam Tổ quốc, từ lâu nức tiếng với những món ăn đậm đà hương vị của rừng, biển. Trong số đó có bánh canh cua, món ăn dân dã nhưng hấp dẫn, mang nét đặc trưng của xứ sở.

Trong hành trang văn hoá của cộng đồng người Hoa ở vùng đất phương Nam, cùng với những mỹ tục dân gian đặc sắc, cộng đồng người Triều Châu ở Cà Mau còn mang theo nghệ thuật ẩm thực đặc sắc, trong đó có các món được chế biến từ cá, vốn được xem sản vật đặc trưng của Miền Tây sông nước.

Trong hành trang khai phá vùng đất phương Nam của cộng đồng người Hoa nói chung và gốc người Triều Châu nói riêng, đi cùng những phong tục, tập quán còn có nghệ thuật ẩm thực với nhiều món ăn đậm tính truyền thống. Trong đó, món bánh bao của người Hoa gốc Triều Châu Cà Mau đã trở thành mỹ thực.

Với người dân vùng đất Cà Mau, nơi thiên nhiên ban tặng nguồn tôm cá dồi dào, con cá lóc không chỉ là nguyên liệu chế biến những món ăn dân dã mà còn là biểu tượng của sự gắn kết cộng đồng, tinh thần khai phá và nét ứng xử hài hoà với tự nhiên.

Cuối tuần, con gái đi làm về nhà chơi, nhắc thèm cá chốt, bà Tám dặn ông Tám đi vuông nhớ đem theo tay lưới giăng bắt cá chốt vô sáng nấu cơm.

Mâm bánh dân gian rất phổ biến trong bữa ăn, đãi đằng đám tiệc của người miền Tây nói chung, Cà Mau nói riêng. Ðây không chỉ là món ăn truyền thống mà còn chứa đựng những giá trị văn hoá sâu sắc, bởi nó được làm ra từ những hạt gạo, mớ rau, cây trái, con tôm, cua, cá của đồng quê xứ sở.

Sáng nay (2/5), không khí Ngày hội Bánh dân gian Nam Bộ lần thứ V tại TP Cà Mau trở nên náo nhiệt với phần thi trình diễn gói bánh tét đầy hấp dẫn.

Sự phong phú về sản vật của 2 vùng mặn - ngọt, cùng với sự giao thoa giữa 3 dân tộc Kinh - Hoa - Khmer anh em đã tạo cho Cà Mau nét ẩm thực với những món vô cùng độc đáo, hấp dẫn. Dân miền Tây nói chung, người Cà Mau nói riêng, khi khách đến nhà thì có gì đãi nấy, nhưng phải “ăn lấy bị” chứ không ăn “lấy vị”, bởi món ngon dành đãi khách phải nhiều, không chỉ là để thưởng thức mà còn gửi gắm cả tấm lòng và văn hoá của người Cà Mau trong đó.

Cách đây 3 năm, ngày 29/4/2022, tại huyện U Minh, Tổ chức kỷ lục Việt Nam chính thức xác lập kỷ lục "nồi lẩu mắm" U Minh lớn nhất Việt Nam và được xác lập kỷ lục Châu Á.

Mỗi vùng miền đều sở hữu những loại bánh mang trong mình dấu ấn riêng biệt, phản ánh rõ nét bản sắc văn hoá, lịch sử và phong tục tập quán của từng địa phương. Không đơn thuần chỉ là món ăn, bánh dân gian chính là tinh hoa của trời đất, làm say lòng thực khách bốn phương và cũng là nơi mà những giá trị cội nguồn được vươn xa.

Sự phát triển của đời sống xã hội càng làm phong phú thêm văn hoá ẩm thực theo dòng chảy hiện đại. Tuy nhiên, những món ăn mang đậm hương vị quê hương vẫn có sức sống, lưu truyền, gìn giữ và phát huy theo thời gian.

Vùng đất Ngọc Hiển được thiên nhiên ban tặng nhiều cửa biển: Hóc Năng, Ông Trang, Rạch Gốc, Vàm Lũng... đưa nguồn phù sa màu mỡ từ biển vào các con sông chính như: Tam Giang, Kiến Vàng, Cửa Lớn... rồi từ đó theo các nhánh sông, con rạch chảy vào xứ sở, tạo nên những cánh rừng ngập mặn với cây đước, cây mắm bạt ngàn giàu tài nguyên và thuỷ hải sản.

Ðược mô phỏng theo cách làm bánh ống truyền thống, nhưng thay vì làm bằng gạo nguyên liệu, bánh ngũ cốc được làm từ 5 loại bột, cho ra những thanh bánh dài hơn 1 m, được cuộn tròn lạ mắt, hương vị thơm lừng, giòn tan.