Tìm hướng phát triển từ tiềm năng khác biệt - Bài 3: Nỗ lực tháo “điểm nghẽn”

Dù có nhiều tiềm năng, thế mạnh, nhưng Cà Mau vẫn còn đối mặt với không ít khó khăn, rào cản cần được tháo gỡ để phát huy hết nội lực, tranh thủ tối đa ngoại lực đưa kinh tế - xã hội phát triển nhanh, bền vững theo kỳ vọng.

Giai đoạn 2021-2025 đánh dấu bước chuyển quan trọng của tỉnh trong phát triển kinh tế - xã hội, nhất là về cơ sở hạ tầng. Từ nền kinh tế chủ yếu dựa vào nông nghiệp, thuỷ sản, Cà Mau đang từng bước chuyển sang mô hình tăng trưởng đa trụ cột, trong đó dịch vụ, công nghiệp và xây dựng ngày càng đóng vai trò rõ nét hơn.

Ðến hết năm 2025, tỷ trọng khu vực nông, lâm nghiệp và thuỷ sản tiếp tục giảm còn 34,86%; trong khi đó, khu vực công nghiệp và xây dựng tăng lên 24,23%; nhất là khu vực dịch vụ tăng liên tục, đạt 36,49%. Sự gia tăng này thể hiện quy mô nền kinh tế đang có xu hướng mở rộng. Ðây là kết quả từ những nỗ lực tháo gỡ khó khăn về hạ tầng của tỉnh.

Gỡ nút thắt hạ tầng

Tuy có nhiều chuyển biến, nhưng GRDP bình quân đầu người của Cà Mau vẫn ở mức trung bình thấp so với mặt bằng chung của cả nước và khu vực đồng bằng sông Cửu Long (ÐBSCL). Cụ thể, đến năm 2025, GRDP bình quân đầu người của tỉnh đạt 79,96 triệu đồng/người, trong khi bình quân cả nước là 126,72 triệu đồng/người. So sánh với một số địa phương trong vùng ÐBSCL, GRDP bình quân đầu người của tỉnh thấp hơn Cần Thơ (98,49 triệu đồng/người), Vĩnh Long (82,25 triệu đồng/người) và tương đương An Giang.

Là địa phương được xác định trở thành thủ phủ thuỷ sản quốc gia, đang từng bước vươn tầm quốc tế; trung tâm năng lượng tái tạo; hệ sinh thái rừng ngập mặn lớn nhất cả nước thuận lợi để phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn..., nhưng GRDP bình quân đầu người của Cà Mau vẫn ở mức trung bình thấp. Thực tế này cho thấy, Cà Mau vẫn còn nhiều điểm nghẽn cần được tháo gỡ.

Với vị trí khá xa các trung tâm kinh tế lớn của cả nước, việc đầu tư phát triển hạ tầng giao thông gặp không ít khó khăn, bởi đòi hỏi nguồn lực lớn và thời gian triển khai dài. Từ đó, kết cấu hạ tầng giao thông chưa đồng bộ, gây khó khăn trong kết nối liên vùng và làm giảm khả năng thu hút đầu tư.

Ðể tháo gỡ nút thắt này, thời gian qua, hàng loạt công trình mang tính đột phá được triển khai trên địa bàn tỉnh. Hạ tầng giao thông của Cà Mau đang bước vào giai đoạn cải thiện căn bản, tạo tiền đề mở rộng không gian phát triển công nghiệp - dịch vụ - đô thị - logistics.

Việc khởi công cao tốc Cà Mau - Ðất Mũi và tuyến đường ra đảo Hòn Khoai có ý nghĩa chiến lược trong việc phá thế “điểm cuối” về giao thông của tỉnh, rút ngắn đáng kể thời gian và chi phí vận chuyển hàng hoá, đặc biệt là hàng thuỷ sản và hàng xuất khẩu. Những quyết sách chiến lược này đang tạo nền tảng để tỉnh Cà Mau nói chung và xã Ðất Mũi nói riêng chuyển mình mạnh mẽ, vươn lên vị thế địa đầu cực Nam Tổ quốc.

Cà Mau đã đầu tư nhiều nguồn lực để phát triển kết cấu hạ tầng, nhất là hạ tầng giao thông.

Ðất Mũi hôm nay đang sẵn sàng đón luồng gió mới để trở thành đô thị năng động và hiện đại. Ông Ðỗ Trọng Nghĩa, Phó Chủ tịch UBND xã Ðất Mũi, cho biết, thời gian tới, xã sẽ tập trung tháo gỡ khó khăn, vướng mắc về đất đai, khơi thông nguồn lực, đặc biệt là kết nối với các công trình trọng điểm quốc gia, phát triển mạnh cơ sở hạ tầng, kinh tế biển, năng lượng sạch, hậu cần nghề cá và thương mại... Từ đó, xây dựng xã Ðất Mũi trở thành đô thị hiện đại, sinh thái, phát triển bền vững gắn với bảo đảm quốc phòng - an ninh.

Bên cạnh đó, các dự án như nâng cấp, mở rộng Cảng Hàng không Cà Mau, tuyến cao tốc trục dọc Cần Thơ - Cà Mau, tuyến cao tốc trục ngang Hà Tiên - Rạch Giá - Bạc Liêu, cùng hệ thống quốc lộ huyết mạch như: Quốc lộ 1, Quốc lộ 63, Quản lộ Phụng Hiệp, đường Hồ Chí Minh, đường Nam Sông Hậu và tuyến Hành lang ven biển phía Nam... sẽ tạo ra mạng lưới giao thông thông suốt, có tính kết nối cao, mở rộng liên kết nội vùng và liên vùng, hình thành không gian phát triển mới, tạo nền tảng vững chắc cho phát triển kinh tế - xã hội tỉnh nhà.

Song song đó, hạ tầng công nghiệp và đô thị của Cà Mau đang được tổ chức theo hướng gắn với kinh tế biển và năng lượng; hạ tầng bưu chính, viễn thông ngày càng được mở rộng; hạ tầng phục vụ sản xuất nông nghiệp được quan tâm đầu tư phục vụ tốt hơn sản xuất nông nghiệp; hạ tầng điện ngày càng hoàn thiện; hạ tầng y tế, giáo dục, văn hoá - xã hội có nhiều tiến bộ...

Tỉnh đang cần hàng chục ngàn tỷ đồng để đầu tư các công trình phục vụ sản xuất, giúp nền kinh tế thích ứng với các loại hình thiên tai.

Thúc đẩy kinh tế tư nhân

Khó khăn khác phải kể đến là lực lượng kinh tế tư nhân của Cà Mau còn ít về số lượng, yếu về chất lượng. Khu vực kinh tế tư nhân đa phần là doanh nghiệp nhỏ và vừa, chưa thật sự trở thành động lực quan trọng nhất của nền kinh tế, dù tỉnh đã nỗ lực triển khai nhiều giải pháp hỗ trợ phát triển.

Quan điểm chỉ đạo xuyên suốt của Cà Mau là luôn tạo điều kiện thuận lợi nhất, đảm bảo đúng quy định pháp luật đối với doanh nghiệp và nhà đầu tư khi đến với tỉnh. Ðồng thời, tỉnh cam kết hợp tác tích cực, giải quyết kịp thời các khó khăn, vướng mắc với tinh thần trách nhiệm cao nhất; luôn đồng hành cùng doanh nghiệp, nhà đầu tư để khai thác và phát huy hiệu quả, bền vững các tiềm năng, lợi thế của địa phương.

---

Ông Lâm Văn Bi, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Cà Mau,

khẳng định.

Nhằm tiếp tục thúc đẩy kinh tế tư nhân phát triển, trở thành động lực quan trọng của nền kinh tế, Cà Mau đặt mục tiêu đến năm 2030 có khoảng 20 ngàn doanh nghiệp hoạt động. Qua đó, kinh tế tư nhân không chỉ là một trong những động lực quan trọng nhất của nền kinh tế mà còn là lực lượng tiên phong trong phát triển khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.

Thời gian qua, Cà Mau tập trung triển khai nhiều giải pháp phát triển kinh tế tư nhân.

Theo ông Võ Tân Thành, Phó Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), chìa khoá để Cà Mau biến tiềm năng thành hiện thực là tạo đột phá về thể chế, môi trường đầu tư nhằm củng cố khu vực kinh tế tư nhân. Cụ thể, cần tiếp tục tăng cường trách nhiệm của lãnh đạo các cấp; đẩy mạnh chuyển đổi số trong giải quyết thủ tục hành chính để giảm thời gian và chi phí cho doanh nghiệp; xây dựng các cơ chế ưu đãi như: miễn, giảm thuế, phí, tiền thuê đất... nhằm thu hút các dự án chế biến sâu, logistics và năng lượng tái tạo quy mô lớn.

“VCCI cam kết đồng hành cùng tỉnh từ công tác xúc tiến thương mại, đầu tư, nâng cao chỉ số năng lực cạnh tranh (PCI) đến đào tạo kỹ năng quản trị tiên tiến, tư vấn áp dụng tiêu chuẩn ESG, thúc đẩy chuyển đổi số trong doanh nghiệp nhỏ và vừa. Tuy nhiên, điều quan trọng nhất vẫn là phải tạo được niềm tin và sự đồng thuận giữa chính quyền - doanh nghiệp - người dân”, ông Võ Tân Thành chia sẻ.

Mặc dù vẫn còn không ít thách thức, nhưng Cà Mau cũng đang đứng trước cơ hội lớn từ các công trình hạ tầng kinh tế - xã hội - môi trường quan trọng cấp vùng, cấp quốc gia đã, đang và sẽ được đầu tư trên địa bàn. Ðây là điều kiện để “gỡ dần nút thắt”, mở rộng liên kết kinh tế, nâng cao năng lực cạnh tranh và khẳng định vai trò của tỉnh địa đầu cực Nam Tổ quốc.

Nguyễn Phú

Bài cuối: Vì mục tiêu hiện đại, bền vững