Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

HƯỚNG TỚI KỶ NIỆM 100 NĂM NGÀY BÁO CHÍ CÁCH MẠNG VIỆT NAM (21/6/1925-21/6/2025)

Nhà báo Trần Ngọc Hy một lòng trung kiên, bất khuất

Báo Cà Mau

Trần Ngọc Hy (tên thường gọi Tư Nhân), sinh năm 1924, quê quán xã Tạ An Khương, huyện Ðầm Dơi. Trần Ngọc Hy tham gia cách mạng năm 1943; công tác nông dân quê nhà, năm 1945 là cán bộ Ty Thông tin. Từ năm 1956-1957, Trưởng ban Biên tập Báo Hoà Bình Thống Nhất.

Năm 1943, tốt nghiệp Diplôme, Trần Ngọc Hy về quê tham gia phong trào nông dân đấu tranh chống bọn địa chủ ác bá, chống bọn chính quyền tay sai hà khắc bóc lột nông dân, chống sưu cao thuế nặng.

Có học vấn, nhiệt tình cách mạng, gần gũi với đời sống nông dân, nên trong thời gian ngắn, Trần Ngọc Hy trở thành người tiêu biểu, có uy tín cao, trở thành người lãnh đạo phong trào đấu tranh của giai cấp nông dân ở quê nhà. Trần Ngọc Hy thường xuyên tập hợp nông dân diễn thuyết vạch trần âm mưu, tội ác của bọn thực dân phong kiến, kêu gọi nông dân đoàn kết và đề ra phương pháp đấu tranh.

Dưới sự lãnh đạo của Trần Ngọc Hy, phong trào đấu tranh của nông dân xã Tạ An Khương phát triển sâu rộng từng ngày, làm cho bọn làng, bọn quận lo sợ và tìm mọi cách dập tắt những cuộc “nổi loạn” ấy. Chúng biết chắc rằng Trần Ngọc Hy là người “cầm đầu”, cho nên muốn dập tắt các cuộc “nổi loạn” thì phải trừ khử Trần Ngọc Hy. Sở mật thám Sài Gòn ra lệnh truy nã “tên cộng sản, tên cầm đầu” Trần Ngọc Hy. Thế nhưng, Trần Ngọc Hy vẫn tồn tại và hoạt động ngày càng mạnh mẽ trong sự đùm bọc, bảo vệ của bà con nông dân.

Cách mạng Tháng Tám (năm 1945) thành công, Tỉnh uỷ Bạc Liêu (nay là Cà Mau - Bạc Liêu) rút Trần Ngọc Hy về Ty Thông tin Bạc Liêu, phân công ông phụ trách công tác báo chí của tỉnh, Trần Ngọc Hy đóng góp đắc lực vào hoạt động của tờ Thông tin Bạc Liêu và góp công lớn vào việc thành lập tờ báo Chiến - cơ quan ngôn luận của đảng bộ. Sau Hiệp định Giơ-ne-vơ năm 1954, thực hiện chủ trương chuyển hướng vào hoạt động bí mật, tờ báo Chiến đổi măng sét “Hoà Bình Thống Nhất”, Trần Ngọc Hy được Tỉnh uỷ phân công theo dõi công tác báo chí, kiêm Trưởng ban Biên tập Báo Hoà Bình Thống Nhất.

Nhà báo Nguyễn Hải Tùng - người từng hoạt động báo chí bí mật với Nhà báo Trần Ngọc Hy, kể: “Hoạt động bí mật, sống trong nhà dân nghèo đông con nheo nhóc, khổ sở, anh Tư Nhân đi kiếm củi, làm cá, nấu cơm, thấy các cháu dơ bẩn, anh tắm rửa, kỳ cọ cho từng cháu. Mỗi khi chị Tư vào thăm, có món ăn gì anh cũng dành phần cho anh chị chủ nhà và các cháu”.

Trước sự kiểm soát gắt gao và khủng bố tàn bạo của  Mỹ - nguỵ, Báo Hoà Bình Thống Nhất dựng căn cứ ở các khu rừng sâu, có khi anh em phải biên tập, in ấn tờ báo dưới hầm bí mật. Khi làm ra tờ báo hay quyển sách, anh em nguỵ trang cẩn thận, không kể ngày hay đêm, chuyển qua hệ thống tổ chức cơ sở đảng, cơ sở quần chúng khắp nơi trong tỉnh. Những sản phẩm quý báu ấy mang niềm tin cho đảng viên, cán bộ và quần chúng, góp phần tạo ra sức mạnh và động lực vượt qua thử thách ác liệt, giữ vững niềm tin cách mạng thắng lợi.

Nhà báo Nguyễn Hải Tùng kể: “Cơ quan Báo Hoà Bình Thống Nhất đóng căn cứ tại Tràm Lựu, anh em đang in tờ báo do anh Hy biên tập thì có người chạy đến báo tin, anh Hy bị biệt kích Chi khu Ðầm Dơi vào cứ nổ súng vây bắt, chúng đánh anh Hy sưng phù mình mẩy, không còn nhìn ra anh nữa”.

Ngày 9/7/2017, đồng chí Nguyễn Thiện  Nhân, Uỷ viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành uỷ TP Hồ Chí Minh đến thăm gia đình bà Ðỗ Thị Mĩnh, vợ Liệt sĩ - Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân, Nhà báo Trần Ngọc Hy tại Phường 5, TP Cà Mau. Ảnh: THANH MINH

Ngày 9/7/2017, đồng chí Nguyễn Thiện Nhân, Uỷ viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành uỷ TP Hồ Chí Minh đến thăm gia đình bà Ðỗ Thị Mĩnh, vợ Liệt sĩ - Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân, Nhà báo Trần Ngọc Hy tại Phường 5, TP Cà Mau. Ảnh: THANH MINH

Là bạn học, tên Quận trưởng Thắng biết rõ Trần Ngọc Hy học giỏi, có tài, nên hắn nghĩ ra kế khuyên dụ Trần Ngọc Hy cộng tác với hắn - nếu Trần Ngọc Hy chịu “quay đầu”, hắn sẽ đề cử Trần Ngọc Hy làm chức Quận phó cho hắn. Mưu hèn kế bẩn này của tên quận Thắng được tên Tỉnh trưởng Trần Thanh Bền ra tay tiếp sức. Thế là chúng chuyển Trần Ngọc Hy lên tỉnh lỵ An Xuyên.

... Tại một cuộc chiêu đãi, tên Tỉnh trưởng Trần Thanh Bền mở lời chiêu dụ ngọt ngào và hứa chắc nịch: Nếu Trần Ngọc Hy ưng thuận sẽ được trả tự do tại chỗ và phong cho chức vụ Quận phó quận Ðầm Dơi. Tên Quận trưởng Thắng và Tỉnh trưởng Bền năm lần bảy lượt chăm sóc, vỗ về Trần Ngọc Hy như vị khách quý, thì cũng năm lần bảy lượt chúng nhận lấy xấu hổ với sự cự tuyệt bằng ý chí và thái độ đanh thép của Nhà báo Trần Ngọc Hy. Sau đó, tên Quận trưởng Thắng và tên Tỉnh trưởng Bền “đối đãi” với Trần Ngọc Hy bằng xà lim và những cực hình độc ác.

Tại khám bót Lò Heo, bọn chúng đưa Trần Ngọc Hy vào giam cùng phòng với Nhà thơ Nguyễn Bá. Nhà thơ Nguyễn Bá kể về Trần Ngọc Hy bằng lời lẽ yêu thương, kính trọng: "Anh Hy có phong thái bình tĩnh, sâu sắc, lời nói chậm rãi, chặt chẽ, chắc chắn, uyên bác. Mặc dù ở trại giam nhưng hằng ngày anh đưa thời cuộc chính trị ra luận bàn với anh em chung phòng giam. Lần đó, sắp đến ngày Quốc khánh 2/9, anh Hy tập hợp anh chị em tù nhân, phân vai tập vở tuồng “Trưng Nữ Vương khởi nghĩa” do anh chấp bút. Tù nhân khám Lò Heo năm ấy mừng Quốc khánh sôi nổi và mang ý nghĩa thật sâu sắc.

Sau đêm văn nghệ vài ngày, vào buổi sáng, anh Hy nói với anh em chung còng: “Chúng nó sắp đưa tôi ra bắn! Khi ra tù, các anh gặp anh Bảy, anh Tư (Bảy Thạng, Bí thư Tỉnh uỷ; Tư Bình, Phó bí thư Tỉnh uỷ), nhắn Tỉnh uỷ cần đẩy mạnh cả đấu tranh chính trị với vũ trang, phải lấy thanh niên làm ngòi pháo, đưa thật nhiều nội tuyến vào lòng địch..., cho tôi gởi lời từ giã anh Bảy, anh Tư và anh em”.

Không quá 10 ngày khi anh Hy nói điều này, một toán lính đến còng tay anh Hy, áp giải lên chiếc xe bít bùng".

Thực hiện âm ưu chiêu dụ không thành, tên Tỉnh trưởng Bền ra lệnh cho tên Quận trưởng Thắng: “Ðại uý mang ông ấy về thuyết phục lần nữa, nếu ông ta không nghe thì tôi cho phép đại uý khử ông ta”.

Tên Quận trưởng đưa Trần Ngọc Hy vào dinh quận giam lỏng. Cũng với bài bản cũ, lấy mối quan hệ bạn học, trả tự do và đưa chức vụ quận phó làm miếng mồi béo bở... Nhưng hắn hứng chịu những đòn đanh thép của Trần Ngọc Hy đáp trả đích đáng, khiến bản chất gian manh, tàn bạo của hắn hiện nguyên hình, chúng tra tấn Trần Ngọc Hy chết đi sống lại nhiều lần.

Buổi sáng 26/10/1957, một tiểu đội lính trang bị súng ống kè hai bên đưa Trần Ngọc Hy ra sân lễ Quốc khánh của chúng. Một tên sĩ quan bước ra, đứng trước mặt Trần Ngọc Hy, nói: “Ðại uý cho ông cơ hội cuối cùng, ông nói đi, ông có chấp nhận cộng tác với Ðại uý không? Ðang ngồi, bỗng Trần Ngọc Hy đứng bật dậy, nói thật lớn: “Không! Thầy trò chúng bây là bọn phản quốc, là bọn sát nhân. Tôi là thanh niên phải đấu tranh cứu nhà, cứu nước, không cúi đầu làm tay sai cho đế quốc Mỹ hại dân, hại nước”. Vừa dứt lời, Trần Ngọc Hy phun nước bọt vào mặt tên sĩ quan. Cả tiểu đội lính áp vào, đứa dùng đế giày, đứa dùng báng súng tung vào người Trần Ngọc Hy. Trần Ngọc Hy hô thật to: “Ðả đảo bọn phản quốc! Ðả đảo bọn sát nhân!”. Tiểu đội lính lôi xểnh Trần Ngọc Hy ra bến sông, hàng chục loạt súng tiểu liên nhả đạn vào ông./.

 

Phạm Văn Tri

 

80 năm Trận Giồng Bốm - Vọng mãi khúc tráng ca

Sáng 30/4, tại Di tích Lịch sử quốc gia Địa điểm trận Giồng Bốm (xã Phong Thạnh), UBND tỉnh Cà Mau long trọng tổ chức Lễ kỷ niệm 80 năm Trận Giồng Bốm (15/4/1946-15/4/2026).

Sáng ngời tinh thần “cứu nước là cứu đạo”

Cách nay tròn 80 năm, tại xã Phong Thạnh đã diễn ra trận chiến ác liệt chống thực dân Pháp xâm lược. Toà thánh Ngọc Minh bị tàn phá nặng nề, 137 chiến sĩ “áo trắng” anh dũng hy sinh. Dù không giành thắng lợi về quân sự, trận Giồng Bốm đã tạo tiếng vang khắp Nam Bộ, giáng đòn mạnh vào âm mưu của kẻ thù.

Trọn nghĩa tri ân

Thời gian qua, công tác “đền ơn đáp nghĩa” tại xã Hưng Mỹ luôn được quan tâm thực hiện, thông qua những việc làm thiết thực và giàu tính nhân văn. Từ những phần quà tri ân, những mái nhà tình nghĩa đến sự sẻ chia trong đời sống hàng ngày, tất cả góp phần chăm lo tốt hơn cho các gia đình thương binh, liệt sĩ và người có công với cách mạng, tô thắm đạo lý "uống nước nhớ nguồn" trong cộng đồng.

Sức sống cách mạng qua những địa danh anh dũng

Ði qua những năm tháng đạn bom, cùng với xương máu, hy sinh của biết bao anh hùng liệt sĩ, những địa danh như: Chống Mỹ, Anh Dũng, Quyết Chiến, Quyết Thắng... đã gắn liền với công cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc. Hơn nửa thế kỷ thống nhất, những tên gọi này vẫn vang vọng hào khí cha ông, đóng vai trò quan trọng trong việc bồi đắp truyền thống cách mạng cho các tầng lớp Nhân dân, nhất là thế hệ trẻ.

Người lưu giữ lịch sử

Với nhiều người dân Cà Mau, ông Sáu Sơn là gương mặt quen thuộc, như “người kể chuyện lịch sử” - Chủ nhiệm Câu lạc bộ (CLB) Kể chuyện lịch sử tại Bảo tàng tỉnh Cà Mau. Ông đã dành nhiều năm cuộc đời để truyền lửa đam mê lịch sử cho thế hệ trẻ.

Giồng Bốm - 80 năm vọng mãi hào khí kháng chiến

"Ai qua Giồng Bốm hôm nay/ Nhớ ngày khởi nghĩa chống Tây hôm nào". Cách nay 80 năm trận Giồng Bốm ghi dấu một mốc son chói lọi trong cuộc đấu tranh chống Pháp của Nhân dân vùng đất địa đầu cực Nam Tổ quốc. Sự hy sinh của những nghĩa quân “áo trắng” là biểu tượng bất diệt cho tinh thần "đạo không rời đời, dân không rời nước", để lại niềm xúc động và sự tri ân sâu sắc trong lòng hậu thế. Trong tiến trình phát triển, di tích Giồng Bốm đã trở thành bảo tàng tinh thần lưu giữ những giá trị vô giá cho thế hệ mai sau.

Hào hùng chiến thắng Ðất Cháy

Tháng 4/1971, trong cái nắng như đổ lửa, cánh đồng Ðất Cháy (xã Phong Lạc cũ, nay là Xã Trần Văn Thời) ngả màu vàng sậm, những gốc rạ trơ đen, mương phèn khô nứt nẻ; bờ chuối, hàng tràm sau hậu đất lá khô rủ xuống, vàng hoe.

“Ngọn lửa” kiên trung của phụ nữ Nam Bộ

Trong dòng chảy hào hùng của lịch sử kháng chiến Việt Nam, có những người phụ nữ mà cuộc đời họ đã trở thành huyền thoại, gắn liền với sự sống còn của phong trào cách mạng miền Nam. Bà Nguyễn Thị Ðược (bí danh Thanh), còn được gọi với tên thân mật Hai Ðược, là biểu tượng như thế.

Viết tiếp bản tình ca 65 năm giữa hai miền đất nước

Trong không khí ấm áp những ngày đầu năm 2026, đoàn công tác tỉnh Cà Mau có chuyến thăm và làm việc tại tỉnh Ninh Bình. Chuyến đi không chỉ là hoạt động công tác thuần tuý mà còn là cuộc hội ngộ của những người anh em, cùng ôn lại truyền thống 65 năm kết nghĩa bền chặt và mở ra chương mới trong hợp tác phát triển.

Dấu hiệu mùa xuân

Rạng sáng 1/5/1930, chưa đầy 100 ngày Ðảng Cộng sản Việt Nam được thành lập (ngày 3/2/1930 tại Hương Cảng, Trung Quốc), lá cờ đỏ búa liềm ngạo nghễ tung bay trên ngọn cây dương trước sân Đình Tân Hưng, bên bờ sông Rạch Rập (làng Tân Hưng), cách trung tâm đầu não của thực dân Pháp ở chợ Cà Mau hơn 2 km, báo hiệu mùa xuân độc lập, tự do của dân tộc bắt đầu.