Thứ bảy, 21-11-26 07:16:18
Cà Mau, 32°C/ 32°C - 33°C Icon thời tiết nắng
Theo dõi Báo điện tử Cà Mau trên

Bãi bồi kiệt sức

Báo Cà Mau Vùng bãi bồi rộng trên 10.000 ha không chỉ là đặc trưng của Cà Mau mà còn là nơi tái sinh của nhiều loại thuỷ hải sản, góp phần giảm nhẹ thiên tai, bảo vệ sản xuất bên trong đai rừng phòng hộ… Tuy nhiên, vùng đất này chưa yên tĩnh, bởi hoạt động khai thác những năm qua đã khiến nguồn lợi thuỷ sản từ vùng bãi bồi rộng lớn này ngày càng cạn kiệt.

Vùng bãi bồi rộng trên 10.000 ha không chỉ là đặc trưng của Cà Mau mà còn là nơi tái sinh của nhiều loại thuỷ hải sản, góp phần giảm nhẹ thiên tai, bảo vệ sản xuất bên trong đai rừng phòng hộ… Tuy nhiên, vùng đất này chưa yên tĩnh, bởi hoạt động khai thác những năm qua đã khiến nguồn lợi thuỷ sản từ vùng bãi bồi rộng lớn này ngày càng cạn kiệt.

Khu vực bãi bồi dài khoảng 34 km này được hình thành do 2 chế độ thuỷ triều khác nhau của biển Ðông và biển Tây cũng như dòng chảy từ 2 con sông lớn là sông Bảy Háp và sông Cửa Lớn. Khi thuỷ triều xuống thấp, khu vực bãi bồi kéo dài ra biển cách đất liền gần 4 km. Hệ sinh thái rừng ngập mặn bãi bồi có vai trò quan trọng trong việc cân bằng sinh thái, cung cấp nhiều giống thuỷ, hải sản và đai rừng, góp phần quan trọng trong giảm nhẹ thiên tai, mưa bão…

Khai thác quá mức

Là khu vực bãi đẻ của nhiều loại thuỷ hải sản nên bãi bồi là nơi nuôi sống hàng ngàn hộ di cư tự do. Câu chuyện “nóng” của  bãi bồi trong mùa nghêu giống năm 2012 là một minh chứng. Tình trạng mỗi ngày có khoảng 2.000 - 3.000 người dân từ khắp các tỉnh đổ xô về tranh nhau khai thác nghêu giống đã khiến tình hình an ninh trật tự địa phương nóng lên và quan trọng hơn hệ sinh thái tự nhiên của bãi bồi bị tàn phá nặng nề từ các hoạt động khai thác ấy.

Ốc gạo biển cũng được người dân khai thác nơi bãi bồi.

Hiện nay cũng vậy, tuy không nóng như thời gian cao điểm mùa nghêu giống nhưng hoạt động khai thác vùng bãi bồi vẫn tiếp diễn hằng ngày, hằng giờ. Hàng ngàn hàng cây được cắm song song với trên chục ngàn miệng lưới đăng cá kèo, cua giống rồi là lú bát quái, đẩy te… ngày đêm vắt cạn kiệt bãi bồi. Ông Hồ Văn Mỹ, ấp Rạch Tàu, xã Ðất Mũi, huyện Ngọc Hiển, hiện đang giữ vùng nuôi nghêu của HTX nghêu Ðất Mũi, cho biết, hầu như các miệng lưới đăng cá kèo, cua giống neo trên bãi quanh năm. Khi nhiều thì các hàng cây mọc lên dày đặc, lúc ít thì có giảm đi một tí. Không chỉ vậy, các xuồng nhỏ đẩy te trên bãi bồi hoạt động gần sáng đêm.

Hiện nay, dọc theo khu vực bãi bồi còn không ít hộ dân đang sống trong những khu vực mà theo quy định lẽ ra phải di dời. Các trường hợp này với đầy đủ các thành phần từ dân địa phương, dân từ các xã, huyện trong tỉnh và một số tỉnh khác. Mỗi người một hoàn cảnh, nhưng họ đến đây đa phần đều sống bám vào bãi bồi. Chủ tịch UBND xã Ðất Mũi Ngô Minh Toại cho biết, chỉ tính riêng trên địa bàn xã có khoảng 300 hộ sống trong rừng phòng hộ thuộc diện phải di dời. Tuy nhiên, do điều kiện để di dời tái định cư của địa phương chưa có nên họ tiếp tục ở tạm. Trong số 300 hộ trên, đa phần không đất, không tư liệu sản xuất nên đời sống gặp nhiều có khăn.

Cuộc sống khó khăn không cách nào khác hơn họ buộc phải bám vào bãi bồi để có cơm ngày 2 bữa. Ông Lê Văn Vũ, ấp Rạch Thọ, bộc bạch: “Không dựa vào bãi bồi thì biết lấy gì nuôi vợ nuôi con. Gia đình cũng đã nhiều lần thử sức với một số nghề khác từ đi bạn tàu, chạy xe ôm, thậm chí đã hơn 2 lần đi Bình Dương làm công nhân nhưng rồi cuối cùng cũng không thể sống nổi, đành về chốn cũ sinh sống”.

Nhiều lo lắng

Nhằm tạo sinh kế cho người dân vùng bãi bồi Ðất Mũi cũng như hạn chế sự xâm hại vào môi trường tự nhiên rừng biển, nhiều mô hình tổ chức sản xuất đã được triển khai, đặc biệt là việc hình thành HTX. Trước đó là thành lập 16 HTX nhưng không hiệu quả, sau đó lại hợp nhất thành 1 HTX quản lý chung. Mục tiêu là giúp dân nghèo địa phương khai thác tiềm năng bãi bồi một cách hiệu quả và bền vững nhất để phát triển cuộc sống.

Tuy nhiên, xem ra đến nay dân nghèo nơi bãi bồi Ðất Mũi vẫn chưa thể hưởng lợi được nhiều từ chủ trương này. Phó Chủ tịch UBND huyện Ngọc Hiển Lê Văn Kháng băn khoăn: “Hiện nay, HTX hoạt động vẫn chưa thể vào quy củ theo phương án và điều lệ HTX đã đề ra. Người dân vẫn chưa có lòng tin vào ban lãnh đạo HTX. Hoạt động của HTX còn mang tính chất cá nhân hơn tập thể”.

Chưa đủ lòng tin vào kinh tế tập thể nên người dân cứ thế tận dụng những gì gia đình có để khai thác triệt để từ tài nguyên bãi bồi. Theo ông Lê Văn Vũ, ấp Rạch Thọ, cho biết, ngày nay nguồn giống nơi bãi bồi giảm 2-3 lần so với trước. Nếu cách đây vài năm chỉ 2-3 miệng lưới đăng cá kèo giống, cua giống một đêm kiếm vài trăm, thậm chí cả triệu đồng là không khó, nhưng giờ đây gần chục miệng mà người nào giỏi lắm cũng chỉ kiếm được 200.000-300.000 đồng.  

Rừng ngập mặn và bãi bồi có giá trị rất cao về mặt sinh thái, có tác dụng quan trọng trong việc chống gió, chống xói lở. Ðây là vành đai chắn sóng, gió, bảo vệ đời sống và sản xuất của Nhân dân ven biển. Tuy nhiên, với hiện trạng này khiến ông Kháng tiếp tục lo lắng khi mùa nghêu giống sắp đến (tháng 4-7). Ông Kháng khi chia sẻ, trong mùa nghêu vừa qua, tình hình ổn định là do lượng nghêu không nhiều chứ chưa phải do đã tổ chức quản lý tốt. Huyện đang có kế hoạch sẽ mời ban quản lý HTX để chấn chỉnh lại hoạt động theo đúng phương án và quy định đã đề ra.

Lo lắng ấy của ông Kháng là có cơ sở, khi theo quy luật, kể từ khi nghêu giống trên bãi bồi xuất hiện, hễ một mùa thất thì mùa sau sẽ trúng lại. Do đó, công tác quản lý trong mùa nghêu tới là điều đáng quan tâm. Quy định về bảo vệ nguồn lợi thuỷ sản ven bờ và cả những chính sách nhằm tiến tới khôi phục và phát triển rừng phòng hộ ven biển đều đã ra đời từ rất lâu. Tuy nhiên, việc tái định cư hiện nay vẫn còn gặp nhiều khó khăn do thiếu quỹ đất, thiếu kinh phí… đã đặt ra bài toán khó cho công tác quản lý của chính quyền địa phương. Khi nói về kế hoạch sắp xếp 300 hộ đang sống trong khu vực được xem là trái phép hiện nay, ông Toại cho là “ rất khó”. 

Bãi bồi mũi Cà Mau không chỉ là nơi tái sinh của nhiều loại thuỷ hải sản, là nơi sinh sống và kiếm ăn rất quan trọng của nhiều loài chim biển trong sách đỏ của Việt Nam và thế giới mà còn có tiềm năng rất lớn về du lịch sinh thái, hợp tác quốc tế, nghiên cứu khoa học... Ngoài ra, đây cũng là vùng đất linh thiêng ở điểm cuối cùng của Tổ quốc mà ai cũng ước ao sẽ có một lần đến. Với ý nghĩa đó, vùng bãi bồi Mũi Cà Mau cần được quy hoạch quản lý, bảo vệ, đầu tư và phát triển bền vững./.

Bài và ảnh: Nguyễn Phú

Giảm 89% chất thải chưa qua xử lý nhờ mô hình quản lý môi trường tại cộng đồng

Sáng 17/11, tại tỉnh Cà Mau, Hội thảo “Quản lý chất thải nông nghiệp vì môi trường bền vững vùng Đồng bằng sông Cửu Long - Chia sẻ kết quả dự án K1 và khuyến nghị chính sách” được tổ chức nhằm đánh giá kết quả thực hiện dự án, đồng thời đề xuất giải pháp giảm thiểu ô nhiễm từ hoạt động chăn nuôi và nuôi trồng thuỷ sản, hướng đến phát triển kinh tế tuần hoàn và bảo vệ môi trường bền vững.

Ðảng viên tiên phong thúc đẩy kinh tế tư nhân phát triển - Bài 2: Muốn làm kinh tế, không thể chỉ có quyết tâm

Nghị quyết số 68 và Quy định số 224 mở đường cho đảng viên tham gia đầu tư, kinh doanh, nhưng từ quyền được làm đến khả năng làm được và thành công là khoảng cách không nhỏ. Tại vùng đất địa đầu cực Nam giàu tiềm năng, không ít đảng viên có ý tưởng, có lợi thế sản xuất, song vẫn ngần ngại đầu tư, mở rộng quy mô, bởi làm kinh tế không chỉ cần ý chí mà còn cần vốn, kiến thức, thị trường và môi trường đủ thuận lợi.

Đất mặn thêm sinh kế từ mô hình nuôi ốc bươu đen

Ít đất sản xuất, nguồn nước chịu ảnh hưởng độ mặn, người dân Xã Trần Phán vẫn tìm hướng phát triển kinh tế từ đất quanh nhà. Với hơn 18 triệu đồng vốn ban đầu, anh Mai Chí Cường, ở ấp Tân Hoà, đầu tư mô hình nuôi ốc bươu đen bằng ao nổi lót bạt, vừa tăng thu nhập gia đình, vừa mở ra hướng sản xuất phù hợp với điều kiện vùng đất mặn.

Nâng tầm giá trị nông nghiệp sinh thái

Không chỉ tạo ra những hạt gạo thơm, con tôm sạch, mô hình lúa - tôm đang mở ra hướng phát triển nông nghiệp sinh thái, thích ứng với biến đổi khí hậu, đồng thời nâng cao thu nhập cho người dân Cà Mau.

Đặc sản Cà Mau hút khách tại Tuần lễ nông sản vùng miền Bình Đông

Mang theo tinh hoa ẩm thực từ vùng đất địa đầu cực Nam Tổ quốc, các gian hàng của tỉnh Cà Mau tại Tuần lễ kết nối cung cầu sản phẩm nông, thuỷ sản, đặc sản vùng miền diễn ra ở phường Bình Đông, Thành phố Hồ Chí Minh đang tạo sức hút lớn đối với người tiêu dùng. Trong đó, tâm điểm mua sắm là các đặc sản tôm, cua và thuỷ sản chế biến sẵn.

Bí thư Tỉnh uỷ Nguyễn Hồ Hải khảo sát Tuần lễ kết nối cung cầu sản phẩm nông, thuỷ sản, đặc sản vùng miền

Tối 15/11, đồng chí Nguyễn Hồ Hải, Uỷ viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh uỷ, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Cà Mau, đã đến khảo sát thực tế tại khu vực diễn ra Tuần lễ kết nối cung cầu sản phẩm nông, thuỷ sản, đặc sản vùng miền (phường Bình Đông, Thành phố Hồ Chí Minh).

Ðảng viên tiên phong thúc đẩy kinh tế tư nhân phát triển

LTS: Nghị quyết 68-NQ/TW ngày 4/5/2025 của Bộ Chính trị xác định kinh tế tư nhân là động lực quan trọng nhất của nền kinh tế; Quy định 224-QÐ/TW ngày 14/10/2026 mở rộng điều kiện để đảng viên tham gia đầu tư, kinh doanh chính đáng, gắn với trách nhiệm nêu gương và kiểm soát xung đột lợi ích. Ðể chủ trương đi vào cuộc sống, cần phát huy vai trò tiên phong của đảng viên, đồng thời tháo gỡ những khó khăn về vốn, thị trường, cơ chế và quản trị.

Ðổi mới sáng tạo để tăng trưởng

Xác định khoa học - công nghệ (KH-CN) và đổi mới sáng tạo (ÐMST) là động lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, thời gian qua, Cà Mau triển khai đồng bộ nhiều giải pháp phát triển. Nhờ đó, phong trào nghiên cứu khoa học và ÐMST lan toả rộng khắp từ doanh nghiệp, trường học đến hoạt động sản xuất, đời sống người dân.

Nông dân Xã Tạ An Khương đổi mới nghề nuôi tôm

Với hơn 90% hộ dân sống bằng nghề nuôi thuỷ sản, con tôm giữ vai trò chủ lực trong phát triển kinh tế Xã Tạ An Khương. Trước áp lực dịch bệnh, chi phí sản xuất tăng cao và những biến động của môi trường, địa phương đang từng bước định hướng người dân đổi mới phương thức canh tác, đẩy mạnh ứng dụng khoa học kỹ thuật.

Phiên chợ OCOP – Tinh hoa Đất Mũi